In dit deel van de James Bond-film serie is Ernst Stavro Blofeld op een voor hem belangrijke missie. Hoog in de Zwitserse Alpen heeft hij een gezondheidskliniek gebouwd. Zijn vrouwelijke cliënten worden er op allerlei kwaaltjes behandeld. Hoog in de bergen is zuivere lucht gegarandeerd. Wat deze dames niet weten is dat Blofeld er hele andere ideeën op nahoudt. De dames worden gehersenspoeld om vanuit zijn naam met het Omega onvruchtbaarheid virus alle planten en dieren op de wereld te vernietigen. Het is aan James Bond 007 om dit te voorkomen.

Daarbij krijgt James een zeer bescheiden arsenaal aan gadgets van Q mee. Hij zit als Sir Hilary Bray dan ook diep undercover. Blofeld vindt namelijk dat hij recht heeft om de titel Count Balthazar de Bleuchamp te dragen. Daarom heeft hij Bray via het College of Arms gevraagd naar Zwitserland te komen. De heren hebben elkaar nog niet eerder ontmoet. Daarom is dit de perfecte dekmantel voor Bond.

Minox A IIIs minicamera

Tijdens de bestorming van Piz Gloria gebruikt James Bond een Minox A IIIs om de Angels of Death te lokaliseren. Het bijzondere cameraatje neemt weinig ruimte in en kan ongezien foto’s maken. Moet 007 natuurlijk geen flits gebruiken. In de film kan 007 tot in flink detail inzoomen. In werkelijkheid bevat de Minox geen zoom mogelijkheid. En met het op zijn kop houden van je camera maak je ook niet de beste beelden, James…

Kluizenkraker

In You Only Live Twice (1967) kraakte James Bond de kluis van Osato. Deze kraker was vrij snel. Het exemplaar van advocatenfirma Gumbold geeft zich niet zo rap gewonnen. Dat komt door het meer geavanceerde combinatieslot. Er zijn simpelweg meer opties mogelijk. Het apparaat dat de klus moet klaren is zo groot dat hij het niet onopvallend naar binnen kan smokkelen. Via een collega op de bouwplaats van Draco aan de overkant van de straat wordt het ding per hijskraan afgeleverd.

Tijdens het kraken van de kluis heeft Bond wat tijd de doden. Uit de krantenbak pakt hij een exemplaar van de plaatselijke krant. Hierin verstopt vindt hij een Playboy. De centrefold kan op zijn goedkeuring rekenen. Eenmaal in de kluis stuit 007 op een aantal geheime documenten over de identiteit van Blofeld. Hij maakt snel fotokopieën met het ingebouwde kopieerapparaat en verlaat, met de centrefold, geruisloos de kamer. 007 klaart de klus in een uur, precies in de tijd dat Gumbold gaat lunchen.

Cadeauset Blofelds Angels of Death

Eigenlijk speel ik nu een beetje vals. De cadeautjes van Blofeld voor zijn Angels of Death zijn niet voor James Bond. Maar anders wordt het lijstje wel erg karig. Met het setje van lippenstift, parfum en een make-up spiegeltje wil Blofeld de angels het onvruchtbaarheid virus laten verspreiden. De parfum verstuiver bevat het virus. In het make-up spiegeltje zit een radio verborgen. Via de radio kan Blofeld zijn angels de opdracht geven het virus waar dan ook in te zetten.

Jorrits Favoriete Bond Gadgets

In deze serie artikelen rond mijn favoriete James Bond gadgets ga ik de Bond-films af. Uiteraard inclusief Never Say Never Again (1983), de remake van Thunderball die Kevin McClory na een slepende rechtszaak mocht maken. Mijn favorieten uit Dr. No (1962), From Russia with Love (1963), Goldfinger (1964), Thunderball (1965) en You Only Live Twice beschreef ik eerder. De volgende keer ga ik het hebben over mijn favoriete gadgets uit Diamonds Are Forever (1971). De film waarin Sean Connery terugkeerde.

Het bericht Jorrits favoriete Bond-gadgets deel 6: OHMSS verscheen eerst op James Bond Nederland.

La-La Land Records koos de de afgelopen zes albums steevast voor een anniversary edition. Voor On Her Majesty’s Secret Service hadden we dan nog tot 2029 moeten wachten. Ik ben blij dat ze dat niet hebben gedaan. Bij de release van de film in 1969 koos men voor een lp met elf nummers. Na een re-release, het album werd volledig digitaal geremastered, werden er in 2003 negen nummers aan toegevoegd. Voor de nieuwe La-La Land Records-release werd dit alles volledig overhoop gegooid.

De complete soundtrack met vele extra’s

Dankzij volledige toegang tot de muzikale James Bond-archieven bevat de On Her Majesty’s Secret Service Remastered & Expanded Limited Edition (2-CD Set) – now there’s a mouthful – een flink aantal nieuwe nummers. Het gaat om muziek die je in de film hoort. Dat maakt het album niet alleen completer maar ook prettiger om naar te luisteren. Het de dubbel cd is gemixt en geproduceerd door Neil S. Bulk en afgemixt door Doug Schwartz. Hiervoor maakten ze gebruik van de originele 3-track 1/2 mastertapes. De nieuwe release van La-La Land Records verschijnt in een gelimiteerde oplage van 5000 exemplaren. Je kunt al bestellen. Leveringen starten eind deze maand.

Over de film

Terwijl James Bond jaagt op Ernst Stavro Blofeld, hoofd van SPECTRE, redt hij Tracy di Vicenzo van het plegen van zelfmoord op het strand door verdrinking. Daarna beginnen Bond en Tracy een relatie die haar een reden geeft om te leven. Met de hulp van Tracy’s vader, Draco, hoofd van het misdaadsyndicaat Unione Corse, spoort Bond Blofeld op. Hij vindt Blofeld op Piz Gloria, een bergtop in de Alpen. Hier ontdekt hij dat Blofeld een groep vrouwen hersenspoelt om op te treden als zijn geheime agenten, zodat hij wereldmachten kan chanteren doormiddel van biologische oorlogsvoering.

Bond infiltreert Piz Gloria vermomd als Sir Hilary Bray van het College of Arms. Wanneer zijn echte identiteit wordt ontdekt, ontsnapt Bond en wordt hij herenigd met Tracy, maar ze wordt gevangengenomen door Blofeld nadat ze in een lawine is terechtgekomen. De wereldmachten weigeren Blofeld aan te vallen, dus leidt Draco met zijn Unione Corse de aanval op Piz Gloria en redt Tracy. Tijdens het beleg vecht Bond met Blofeld op een bobsleebaan en denkt hij dat Blofeld dood is. Daarna trouwen Tracy en Bond, maar Blofeld neemt zijn wraak wanneer Tracy wordt gedood in een kogelregen die bedoeld was voor Bond.

De volledige tracklist

Klik op de linkjes voor een voorproefje!

CD 1 (1.15:51 uur)

Score presentation (1.28:18 uur)
1. Gun Barrel (From “On Her Majesty’s Secret Service”) 0:30 
2. This Never Happened To The Other Fella (Film Version) 4:42
3. Main Title: On Her Majesty’s Secret Service (Film Version) 2:43 
4. We Have All The Time In The World (Film Version) 2:50
5. Try (Film Version) 3:10 
6. James And Tracy 2:07 
7. You Have An Appointment 1:36 
8. The Capu 3:25
9. Resignation 1:02 
10. Two Weeks Leave 1:11 
11. Prelude For Guitar And Strings 3:20
12. We Have All The Time In The World (Film Mix) (Performed by Louis Armstrong) 3:14
13. Gumbold’s Safe 5:33 
14. The College Of Arms 0:47 
15. Journey To Piz Gloria 4:52 
16. The Usual Comforts 1:31
17. Twelve Gorgeous Girls 0:35 
18. Heraldry 1:56 
19. Count Balthazar de Bleuchamp 1:18 
20. Eight 2:32
21. It’s True! / The Hidden Persuader / You’ll Need To Be 3:34 
22. Uncovered 1:25 
23. I’ll Do What I Claim 1:09
24. Deep Hypnosis 6:35 
25. Escape From Piz Gloria 4:52 
26. Blizzard 1:04 
27. Proposal 3:45 
28. Ski Chase (Extended Version) 3:47

CD 2 (1.15:55 uur)

Vervolg Score presentation
1. Don’t Be So Proud 0:42 
2. Over And Out (Film Version) 3:11 
3. Battle At Piz Gloria 4:03 
4. Bobsled Chase 2:07
5. The Wedding Ring 0:40 
6. We Have All The Time In The World – James Bond Theme (Film Version) 1:34

Originele soundtrack (38:04 minuten)
7. We Have All The Time In The World (Performed by Louis Armstrong) 3:14 
8. This Never Happened To The Other Fella 4:28
9. Try 3:26 
10. Ski Chase 2:53 
11. Do You Know How Christmas Trees Are Grown? (Performed By Nina) 3:20
12. Main Title: On Her Majesty’s Secret Service 2:35 
13. Journey To Blofeld’s Hideaway 3:28
14. We Have All The Time In The World 2:59 
15. Over And Out 2:40 
16. Battle At Piz Gloria 4:03
17. We Have All The Time In The World – James Bond Theme 4:34

Additionele muziek (25:09 minuten)
18. We Have All The Time In The World (Unused Film Version) (Performed by Louis Armstrong) 2:15
19. Journey To Blofeld’s Hideaway (Unused Album Version) 4:06
20. Do You Know How Christmas Trees Are Grown? (Wild Instrumental) 1:11 
21. Deep Hypnosis (With Full Overlay) 6:35
22. Escape From Piz Gloria (Mono Stem, Film Take) 3:50 
23. Grand Christmas Eve Ball 2:55 
24. Tracy To The Rescue (Mono Stem) 1:29
25. We Have All The Time In The World (Unused Album Version) 2:37

Het bericht Uren genieten van de On Her Majesty’s Secret Service-soundtrack verscheen eerst op James Bond Nederland.

George kondigde zijn pensioen vannacht zo aan:

Dit is geen gemakkelijke beslissing geweest, maar het is tijd om mijn pensioen aan te kondigen. Daarom zal ik vanaf vandaag niet meer acteren, geen publieke optredens meer doen, geen interviews meer geven of handtekeningen meer zetten. Het was een leuke rit, maar ouder worden is geen pretje. Ik wil mijn manager en vriend, Anders Frejdh, bedanken voor zijn hulp sinds 2013 – de beste vertegenwoordiger die ik ooit heb gehad.

Ik kan me nu concentreren op het doorbrengen van meer tijd met mijn familie. Mijn oprechte dank aan iedereen voor jullie liefde en steun door de jaren heen. Het heeft veel voor me betekend. George xx

George voor Bond

George Lazenby wordt op 5 september 1939 in Gouldburn, Australië geboren. Zijn vader George Edward Lazenby werkte bij de spoorwegen en moeder Sheila Joan Lazenby was winkelmedewerker. Tijdens zijn jonge jaren verbleef Lazenby 18 maanden in het ziekenhuis. De man leefde verder met een halve nier. Op latere leeftijd diende George zijn land in het leger en werkte hij als verkoper voor een autobedrijf.

Met amper ervaring de Bond rol scoren

Wanneer Lazenby in 1963 voor een vrouw naar Londen verhuist gaat het snel. Bij het autobedrijf waar hij werkt wordt George gescout als model. Hij bereikt faam met een advertentie voor Fry’s Chocolate en wordt in 1966 tot Top Model of the Year gekroond.

Over hoe George precies de rol van James Bond kreeg gaan verschillende verhalen de ronde. Het eerste is als volgt. Wanneer Sean Connery na You Only Live Twice (1967), aangeeft niet verder te willen belt George doodgemoedereerd bij EON Productions aan. Hij weet zich langs de receptie te praten en het kantoor van Albert Broccoli en Harry Saltzman te bereiken. Daar zegt hij doodleuk “Zoek niet verder ik ben jullie nieuwe James Bond.”

Het tweede verhaal is dat van de agent die George via via bij Albert Broccoli in hetzelfde restaurant kreeg, Broccoli zat te eten en toen is Lazenby op hem afgestapt. De man was onder de indruk en bood George een screentest aan.

George moest tijdens zijn modellenwerk er uiteraard tiptop uitzien. Een bezoek aan de kapper was standaard. Daar ontmoette hij Albert Broccoli. Dit is het derde verhaal. Lazenby werd uitgenodigd voor een screentest. Met de Bond-look, compleet met Rolex Submariner om de pols. Tijdens de test sloeg hij de stunt coördinator hard op zijn gezicht. Broccoli was onder de indruk. Al had On Her Majesty’s Secret Service-regisseur Peter Hunt een hard hoofd in…

Geen tweede Bond-film

Al tijdens de opnames van On Her Majesty’s Secret Service ontstonden er problemen tussen Lazenby, de cast en crew. Peter Hunt sprak bijvoorbeeld alleen nog maar via een ander met Lazenby en vice versa. Diana Rigg en Desmond Llewelyn vonden dat de keuze voor George Lazenby niet de juiste was.

Ook waren er grote problemen op de Zwitserse set vanwege enorme sneeuwstormen en veel wind. Men kon de second unit simpelweg niet naar het op 2970 meter hoogte gelegen Piz Gloria krijgen. Het resulteerde in een unit die meer dronk dan opnames maakte. Albert Broccoli ontsloeg de hele second unit toen ze op een mooie dag hun roes lagen uit te slapen en liet de toen nog jonge John Glen invliegen. Een verhaal dat John me zelf heeft verteld.

Na de release waren de kritieken op met name het acteerwerk van George Lazenby niet mals. Maar naarmate de film ouder werd draaide dit om. On Her Majesty’s Secret Service is bij Bond-aficionados een van de favorieten.

Nadat George zijn agent Ronan O’Rahilly besloot dat de rol van Bond in de vrije jaren zeventig te archaïsch was koos George voor een andere weg. Geen tweede James Bond-film dus. Alhoewel producent Albert Broccoli hem als James Bond voor The Man With The Golden Gun graag wilde hebben.

Sean Connery keerde in 1983 eenmalig terug als James Bond in Never Say Never Again. De film van Kevin McClory. Een man die na jarenlange rechtszaken eindelijk een remake van Thunderball (1965) mocht maken. Er was naast Connery nog een acteur in de race voor de rol. Zijn naam: George Lazenby.

Synopsis On Her Majesty’s Secret Service

Terwijl James Bond jaagt op Ernst Stavro Blofeld, hoofd van SPECTRE, redt hij Tracy di Vicenzo van het plegen van zelfmoord op het strand door verdrinking. Daarna beginnen Bond en Tracy een relatie die haar een reden geeft om te leven. Met de hulp van Tracy’s vader, Draco, hoofd van het misdaadsyndicaat Unione Corse, spoort Bond Blofeld op. Hij vindt Blofeld op Piz Gloria, een bergtop in de Alpen. Hier ontdekt hij dat Blofeld een groep vrouwen hersenspoelt om op te treden als zijn geheime agenten, zodat hij wereldmachten kan chanteren doormiddel van biologische oorlogsvoering. Bond infiltreert Piz Gloria vermomd als Sir Hilary Bray van het College of Arms.

Wanneer zijn echte identiteit wordt ontdekt, ontsnapt Bond en wordt hij herenigd met Tracy, maar ze wordt gevangengenomen door Blofeld nadat ze in een lawine is terechtgekomen. De wereldmachten weigeren Blofeld aan te vallen, dus leidt Draco met zijn Unione Corse de aanval op Piz Gloria en redt Tracy. Tijdens het beleg vecht Bond met Blofeld op een bobsleebaan en denkt hij dat Blofeld dood is. Daarna trouwen Tracy en Bond, maar Blofeld neemt zijn wraak wanneer Tracy wordt gedood in een kogelregen die bedoeld was voor Bond.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht George Lazenby hangt Walther definitief aan de wilgen verscheen eerst op James Bond Nederland.

Veel informatie uit dit artikel komt van Literary007, James Bond Lifestyle en The James Bond Dossier. Wil je deel 2 eerst lezen? Dat kan hier.

Er is waarschijnlijk meer misinformatie over dit onderwerp dan over enig ander aspect van Flemings Bond en zijn wereld. De bedenker van agent 007 noemt verschillende producten in zijn boeken, maar weinig daarvan wordt daadwerkelijk door Bond gebruikt. In dit artikel probeer ik de zaken recht te zetten en wat orde te scheppen in de chaos.

Floris London

Deze parfumeur werd in 1730 opgericht aan Jermyn Street door Juan Famenias Floris en is nog steeds in handen van zijn nazaten, de familie Bodenham. Fleming noemt Floris drie keer in zijn boeken. De eerste keer is in Moonraker (1955), wanneer het Bond opvalt dat er Floris-producten aanwezig zijn in de slaapkamers en badkamers van de Londense herensociëteit Blades. Bond is daar op uitnodiging van M, die al lang een gewaardeerd lid is van Blades. 007 krijgt de taak om multimiljonair en oorlogsheld Hugo Drax in de gaten te houden, en dat vormt het begin van het verhaal in het boek. Blades heeft zogenaamd een lange historie, dus het is niet gek dat daar producten van Floris Londen worden gebruikt.

De tweede keer dat Floris genoemd wordt, is in Diamonds Are Forever (1956). Tijdens de vlucht van Los Angeles naar New York beseft James dat het serieus begint te worden met Tiffany Case. Hij begint zelfs plannen te maken samen met haar in zijn appartement in Londen te gaan wonen (al moet ze eerst nog in de logeerkamer slapen waarschijnlijk) en bedenkt een aantal voorbereidingen die nodig zullen zijn:

Hij zou een telegram naar May moeten sturen om alles in orde te krijgen. Eens kijken – bloemen, badolie van Floris, de lakens luchten…

Floris wordt nog een laatste keer genoemd in Dr. No (1958) waar Bond Floris Limes bath essence for men vindt in de badkamer van de kliniek van No waarin hij en Honeychile Rider gevangen zitten:

Er was van alles in de badkamer – Floris Lime bath essence voor mannen en Guerlain-badblokjes voor vrouwen.

Er is een mythe dat Bond de geur No. 89 van Floris gebruikt, waarschijnlijk is die foutieve bewering onstaan omdat dit de favoriete eau de toilette van Ian Fleming was. In From Russia, with Love (1957) wordt echter duidelijk dat dit onwaarschijnlijk is. Daarin vertelt Bond aan Tatiana dat Engelse mannen geen luchtje gebruiken “omdat we ons wassen”. De geur van No. 89 is behoorlijk sterk, waardoor Bond vrij gemakkelijk door een vijand kan worden geïdentificeerd.

Geo. F. Trumper

Het Britse merk Geo. F. Trumper werd opgericht in Londen in 1875, toen George Francis William Trumper zijn eerste herenkapsalon opende aan 9 Curzon Street, in de elegante wijk Mayfair. Geo. F. Trumper is niet alleen een kapsalon, maar produceert ook een breed assortiment haarverzorgingsproducten, shampoos, scheerzepen, aftershave-lotions, colognes en andere sanitaire benodigdheden. Het is een winkel waar Ian Fleming graag kwam toen hij nog leefde.

Soms wordt beweerd dat Bond een eau de toilette met de geur Eucris gebruikt, maar volgens Literary007 dit is onmogelijk. In de jaren 1950 en 1960 was het enige Eucris-product dat Trumpers produceerde een olieachtige haarlotion (gelanceerd in 1912). Dat was waarschijnlijk ook het product in Marc-Ange Draco’s gastenbadkamer in On Her Majesty’s Secret Service (1969).

Pas in de late 20e eeuw werd het luchtje met de geur Eucris ontwikkeld door Trumpers. Deze nieuwe variant van Eucris heeft echter veel sterkere tonen van zwarte bessen en eikenmos dan de haarolie die in de jaren 50 werd gebruikt.

Bond vond het tijd om zijn zelfstandigheid te tonen. Hij zei resoluut: “Un moment, je vous en prie,” en ging naar de badkamer om zich op te frissen – geamuseerd merkte hij op dat de zeep een meest Engelse zeep was, Pears Transparent, en dat er een fles Eucris van Mr. Trumper stond naast de zeer mannelijke borstel en kam van Kent. Marc-Ange zorgde er inderdaad voor dat zijn Engelse gast zich thuis voelde!

In de film Skyfall (2012) scheert Daniel Craigs James Bond zich met Eucris-scheerzeep, wat in een zwarte houten kom zit. Daarover meer in deel 2.

Pinaud Élixir Shampoo

Edouard Pinaud richtte zijn parfumbedrijf in 1830 op in Frankrijk. Het merk werd ongelooflijk succesvol en verspreidde zich over de hele wereld. Op een gegeven moment stond het zelfs in de top vijf van bedrijven in de persoonlijke verzorgingsindustrie. Pinaud bestaat nog steeds en is erg populair in Amerika, waar hun Clubman-lijn goed verkoopt.

Pinaud Élixir Shampoo, de “prins onder de shampoos” zoals Fleming schrijft, wordt door Bond gebruikt aan het begin van On Her Majesty’s Secret Service. Het was een populair haarproduct dat kinine bevatte, maar niet echt effectief was in het vervullen van de claim op de fles die op de fles stond: het voorkomen van haaruitval. Literary007 heeft wel een theorie waarom dit product voorkomt in de romans: “Fleming kwam dit product waarschijnlijk tegen tijdens een van zijn reizen door Frankrijk, een land waar hij graag kwam, hoewel hij in Engeland waarschijnlijk Trumpers shampoo gebruikte.”

Gillette

Later in On Her Majesty’s Secret Service gaat Bond de strijd aan met Ernst Stavro Blofeld. Zonder wapens of gadgets reist hij naar Piz Gloria in de Alpen en doet hij zich voor als een expert op het gebied van heraldiek. Wanneer Bond het tijd vindt om te ontsnappen, moet hij wat wapens improviseren om weg te komen. Na een inventarisatie van zijn bezittingen besluit hij zijn Rolex Oyster Perpetual en zijn Gillette-scheermes te gebruiken als boksbeugel.

Hij had enkel zijn handen en voeten, zijn Gillette scheermes en een polshorloge, een zware Rolex Oyster Perpetual met rekbaar metalen bandje. Op de juiste manier gebruikt, vormde het een uiterst doelmatige boksbeugel.

Fleming schrijft niet welk type Gillette-scheermes Bond gebruikt, maar in de film Goldfinger (1963) – die in hetzelfde jaar uitkwam als Majesty’s – gebruikt bij een Gillette Slim Handle Adjustable 1-9.

Hoffritz

De volgende keer dat Fleming iets schrijft over scheermessen is in Agent 007 in New York (1963, de titel werd later ingekort), een verhaal dat voor het eerst werd gepubliceerd in de New York Herald Tribune. James Bond overweegt in het verhaal een korte winkelexpeditie, waarin hij onder andere Hoffritz wil bezoeken. Later koopt hij in New York ook een Owens tandenborstel.

Hoffritz op Madison Avenue voor een van hun zware, getande scheermesjes van het Gillette-type, zoveel beter dan Gillettes eigen product.

Ten tijde van The Man with the Golden Gun (1965), schrijft Fleming opnieuw over Hoffritz. Het komt alleen niet helemaal overeen met wat we eerder lezen in Majesty’s als Bond zijn Gillette als boksbeugel gebruikt:

Hij gebruikte altijd een Hoffritz-veiligheidsscheermesje naar het voorbeeld van het ouderwetse Gillette-type met zware tanden. Zijn Amerikaanse vriend Felix Leiter had er ooit een voor hem gekocht in New York om te bewijzen dat ze de beste waren, en Bond was ermee doorgegaan. Het handvat van het scheermes is een geraffineerde schuilplaats voor de kleine spionagehulpmiddelen – codes, microdotontwikkelaars, cyanide en andere pillen. Die ochtend had Bond een minuscule inkeping gemaakt in de schroefbasis van het handvat, in lijn met de Z van de naam van de maker die op de schacht was gegraveerd. De inkeping zat nu een millimeter rechts van de Z.

Aangezien 007 sinds Diamonds Are Forever (1956) geen tijd meer in New York doorbrengt met zijn ex-CIA vriend, betekent dit mogelijk dat de Gillette in On Her Majesty’s Secret Service puur werd gedragen voor zijn dekmantel als Sir Hilary Bray. Of, waarschijnlijker en zoals vaker, is het een inconsistentie van Ian Fleming.

Palmolive Shaving Cream

In From Russia, with Love gebruikt Bond een tube Palmolive-scheerschuim als verhulling voor zijn pistooldemper, die verpakt is in watten. Het is duidelijk dat Bond de tube zelf niet gebruikt en waarschijnlijk was dit product een aankoop van MI6. De kans dat Bond Trumper-scheerzeep gebruikt is groter.

Lentheric

Mocht doctor Julius No je ooit gevangennemen, dan is Lentheric After Shave Lotion is een ander product dat je kunt vinden in zijn gastenverblijf. Lentheric, oorspronkelijk Frans maar later Engels, produceerde een breed assortiment scheerproducten en luchtjes voor mannen. Ook hadden ze producten voor vrouwen, waarvan hun Tweed Cologne erg populair was bij vooral de traditioneel ingestelde vrouw. In 1998 ging het Engelse moederbedrijf Old Bond Street failliet en via een omweg kwam Lentheric onder het Zuid-Afrikaanse Indigo Brands te vallen. Hoewel het merk in dat land nog wel actief is, is het dat in Europa bijna niet meer.

Wil je deel 2 lezen? Dat kan hier.

James Bond Nederland wordt ondersteund door affiliate-opbrengsten. Als je op bepaalde links klikt via onze site, kunnen we daar aan verdienen om JBN te verbeteren.

Het bericht Verzorging zoals alleen Bond dat kan – deel 1/2 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het afgelopen jaar was erg wisselend voor de liefhebbers van 007. Twee jaar na No Time to Die tasten we nog steeds in het duister over de opvolger van Daniel Craig als James Bond. Geruchten zijn er al wel, maar echt concreet nieuws ontbreekt nog. Eerlijk gezegd, als James Bond-platform vinden we dat best jammer, maar we beseffen ook dat het maken van een nieuwe film geen simpele klus is.

Op onze redactie hebben we er het volste vertrouwen in dat EON Productions er alles aan doet om de volgende Bond-acteur zo goed mogelijk te presenteren. Dit jaar brachten de producenten ook de eerste officiële spin-off uit, 007: Road to a Million, waarvan we in 2024 een tweede seizoen kunnen verwachten.Ian Fleming Publications bracht in 2023 wel een nieuwe roman uit. Charlie Higson kwam na vijftien jaar terug als Bond-auteur en schreef binnen drie maanden On His Majesty’s Secret Service. Voor volgend jaar heeft Ian Fleming Publications ook een nieuwe roman op de planning staan. Met de aankondiging van A Spy Like Me schrijft Kim Sherwood het tweede boek in haar Double O-trilogie, waarin we de andere 00-agenten van MI6 nog beter leren kennen.

Voor James Bond Nederland was 2023 een mooi jaar, ondanks dat het qua Bond-nieuws wat rustiger was. Toch blijven we enorm gemotiveerd om het laatste Bond-nieuws, onze eigen meningen en avonturen te delen in zowel tekst als videocontent. We hebben dit jaar vooral genoten van onze verschillende projecten, zoals het bezoek aan Londen ter ere van de zeventigste verjaardag van Casino Royale, Gosses reis naar Istanboel en het Shaken Not Stirred-evenement. Onze hartelijk dank naar jullie voor het lezen en reageren op onze artikelen dit jaar.

Het komend jaar hopen we meer te schrijven over Bond 26. Het liefste over de start van de productie, maar de tijd zal uitwijzen of dat in 2024 werkelijkheid wordt. Bij James Bond Nederland hebben we in ieder geval niet stilgezeten; Jorrit komt volgend jaar met een video waarin hij de Aston Martin DBS uit Casino Royale en Quantum of Solace uitgebreid test en zijn ervaringen met ons zal delen. Niet verrassend zijn deze positief, het is tenslotte een Bond-bolide! Ook starten we in 2024 met een nieuwe podcast met de naam Bondgenoten, waar we wekelijks verschillende 007-onderwerpen bespreken en een nieuwe vorm van content willen bieden aan onze luisteraars. Meer details over beide projecten volgen in begin 2024.

Een Bond-film die vaak wordt bekeken in december is On Her Majesty’s Secret Service uit 1969, met daarin het kerstliedje Do You Know How Christmas Trees Are Grown. Een jaar na het uitkomen van de film bracht Martine Bijl een Nederlandse versie van dit nummer uit, Waarvan Wordt Een Dennenboompje Groot. Het is een wat minder bekende link tussen Nederland en James Bond, maar iets dat we deze Kerst graag met jullie delen.

Namens de redactie van James Bond Nederland wensen we jullie – onze lezers, partners, donateurs en alle andere Bond-liefhebbers – een gezond en gelukkig 2024 toe!

Het bericht Fijne feestdagen en een goed 2024 verscheen eerst op James Bond Nederland.

In juni 2019 reisde ik samen met mijn goede vriend Allard naar de top van de Schilthorn. Deze berg in de Zwitserse Alpen speelde een hoofdrol als de schuilplaats van Blofeld in de James Bond-film On Her Majesty’s Secret Service (1969).

Of het nu om de Furkapas gaat, waar James Bond Goldfinger achtervolgt, of het Griekse eiland Corfu wat een belangrijke rol in For Your Eyes Only (1981) speelt, voor Allard en mij is het koffers pakken en gaan. We zijn gek op het ontdekken bezoeken van locaties uit de films. Onze beklimming en uitgebreide rondleiding door onze gastvrije gids Christoph Egger, CEO van Schilthorn AG is er eentje die we tot de dag van vandaag koesteren.

Hieronder vind je ons uitgebreide reisverslag in tekst. Vergeet ook vooral de video boven dit artikel niet te bekijken!

Een BMW stopt voor ons hotel. Het is Christoph Egger, CEO van Schilthorn AG. Hij wilde ons wel even bij ons hotel ophalen en vertelt in de auto trots over de Zwitserse alpentop waar hij al een aantal jaar de lijnen uitzet.

Vroeg op pad

Als je een uitgebreide reportage van een filmlocatie wil maken moet je vroeg op pad. Rond acht uur stappen we met Christoph in de gondel die ons naar de top van de Schilthorn brengt. Maar niet voordat hij ons op de eerste locatie van de dag wijst. Het station Stechelberg is de plek waar Blofeld zijn Angels of Death op de bus stappen.

Op naar boven

Dat klinkt op zich vrij simpel. Je stapt gewoon in de gondel en die brengt je naar boven, niet? Christoph legt ons uit dat we drie keer moeten overstappen. De reis gaat een half uur duren. Onze eerste halte is Gimmelwald, de tweede is het bergdorpje Mürren. Daar zijn aardig wat scènes van de film opgenomen. We slaan ze helaas over vanwege tijdgebrek.

Bij het volgende station staan we wat langer stil. Birg is de plek waar de MI6-agent in de film toegang tot de Piz Gloria probeert te krijgen. Hij slaagt helaas niet. Dan gaan we eindelijk echt naar de top. De 2970 meter hoge Schilthorn.

Op het dak van Zwitserland

Schilthorn Piz Gloria ligt aardig hoog. Tijdens de opnames met Christoph merk ik er nog niet veel van. Allard heeft last van het gebrek aan zuurstof en doet het wat rustiger aan. Na de uitleg van Christoph over de bouw en geschiedenis van Schilthorn Piz Gloria gaan we op weg naar de receptie. Hier checkt Sir Hilary Bay in. Christoph vertelt ons dat hier ook is gevochten en dat Draco en 007 hier tijdens de bestorming hun eerste stappen richting de Alpine Room zetten. Deze ruimte is tegenwoordig het panorama restaurant op Piz Gloria.

The Alpine Room

Als we de trappen richting het restaurant oplopen horen we de Angels of Death in ons gedachten al praten. We dwalen verder af en zien achter ons een man in Schotse kilt. Terug naar de realiteit. Langs de trap zien we de beroemde ringen. In een gevecht tussen Tracy en een Blofeld agent gaat de agent met zijn hoofd door de ringen heen. Christoph toont het ons op unieke wijze. In een pauze genieten we van een 007-burger en praten we over onze gedeelde passie rond James Bond.

Verboden toegang voor onbevoegden

Tijdens onze rondleiding op Schilthorn Piz Gloria raak ik met Christoph in gesprek over de kabelbaan. Hoe werkt dat ding eigenlijk? Nou dat wil Christoph ons wel even laten zien. Hij regelt de sleutel van een ruimte die normaal voor bezoekers gesloten blijft. Eenmaal in de ruimte kunnen we elkaar niet verstaan. De kabels en contragewichten (zo zwaar als een personenauto) werken op slechts tientallen centimeters afstand. De scènes waarin 007 van Piz Gloria vlucht zijn hier niet opgenomen. Dat was te gevaarlijk voor George Lazenby. Christoph: “Men heeft goed naar deze ruimte gekeken en een decor op Pinewood Studios gebouwd. Daar zijn de scènes opgenomen.”

Bond World 007: De helikopter

Piz Gloria is niet alleen een wereldberoemde James Bond-locatie. De meeste inkomsten genereert men in het winterseizoen. Wist je dat je de route die Blofeld en James Bond skiën deels zelf kan ervaren? De Schilthorn heeft duidelijk meer te bieden! Zo is daar Bond World 007. Een interactieve tentoonstelling waaraan je actief kan deelnemen. Zo staat er een helikopter van Air Glacies. Dit bedrijf is gespecialiseerd in het redden van mensen in de bergen. Raak je gewond op de piste dan komen zij je ophalen. In de tentoonstelling vlieg je interactief over tien locaties uit de film. Christoph is er enthousiast over en vertelt dat de helikopter tot drie maanden voor de opening van Bond World 007 nog in bedrijf was.

Bond World 007: De Bobslee

James Bond achtervolgt Blofeld per bobslee. Of Count de Bleuchamp dit overleeft zien we pas aan het einde van de film. Bond World 007 heeft er een interactieve setting voor bedacht. Per bobslee achtervolg je als 007, Blofeld.

Allard en ik willen eigenlijk dat Christoph ons exact laat zien wat dit inhoudt. We hoeven het hem niet eens te vragen. Voor we het weten zit Christoph in de bob. Vol enthousiasme filmen we de afdaling in meerdere camerastandpunten. Christoph gaat er vol voor! Voor mij en Allard is dit één van de hoogtepunten van de film.

Kruip in de huid van Blofeld, James en Tracy

De volgende stop op onze rondleiding is 007 Morphing. Wat is dat dan? Nou hier kan je een foto van jezelf in karakter nemen. Bijvoorbeeld als James Bond, Blofeld of Tracy. Christoph besluit in de huid van Blofeld te kruipen. Dat lukt hem aardig. Ik grap nog dat hij vast veel oefent. Hij antwoordt: “Ja elke dag als ik hier ben, in een ander karakter natuurlijk!” Als de foto klaar is kan je deze publiceren op internet en in de avond downloaden. Dat hebben we met de volgende foto’s gedaan:

Onze eindscène filmen we bij de helikopter. Christoph heeft iets bedacht. Hij zegt: “Begin maar met draaien ik verzin wel wat.” Nadat we hem hebben bedankt neemt hij het woord. Als een volleert 007 vertelt hij ons dat hij even moet bijkomen van deze missie. Hij vliegt naar een mooi warm eiland waar hij alleen kan zijn met zijn Bond-girls. Als Allard de deur van de helikopter sluit horen we Christoph lachen.

Bijna de gondel gemist

Na de opnames nemen we even pauze. Wat had Christoph nou gezegd, wanneer vertrekt de laatst gondel? Om vijf uur. We kijk op onze horloges, het is half vier! Snel filmen we al onze beauty-shots. Als Allard even pauze neemt race ik door alle locaties heen. Klokslag vijf uur stappen we in de gondel en begint de reis naar Stechelberg.

James Bond Nederland wil Christoph Egger van Schilthorn Piz Gloria hartelijk bedanken voor zijn tijd. See you soon!

Wil je meer video’s van James Bond Nederland zien? Klik dan op deze link.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht De reis naar Blofelds schuilplaats Piz Gloria verscheen eerst op James Bond Nederland.

Klik hier voor het Nederlandse artikel.

Misconception about the family tree

Fleming first writes about the ancestors of James Bond in the eleventh novel, On Her Majesty’s Secret Service (1963). Sean Connery had made his debut as Bond in the film series the year before, which, in part, thanks to him, led to the massive success of Dr. No (1962). For Ian Fleming, this was a reason to give James Scottish roots. In that eleventh novel, James visits the College of Arms to obtain information about Blofeld. An employee of the College of Arms, Griffon Or, tries to find out where his family comes from immediately after Bond’s arrival.

“Yes, yes, yes. Very interesting indeed. Very. But I fear I have to disappoint you, my dear sir. The title is extinct. Actually, it’s a baronetcy. Most desirable. But no doubt we can establish a relationship through a collateral branch. Now then […] we have some ten different families of Bond. The important one ended with Sir Thomas Bond, a most distinguished gentleman. He resided in Peckham. […] If we could somehow establish a connection to Peckham.”

“I have no connection to Peckham. Well, I…” Griffon Or raised his hand. He said seriously, “Where do your parents come from, if I may ask?”

“My father was Scottish, and my mother was Swiss. But the point is…”

On Her Majesty’s Secret Service, Chapter 6, Bond of Bond Street

What strikes me is how curtly Bond responds that he has no connection to Peckham, and therefore, not to Sir Thomas Bond. This is the man after whom Bond Street in London is named, and whose family motto is even used for the title of the nineteenth film, The World Is Not Enough (1999). In the paragraphs that follow, James shows little interest in this branch of the Bond family. In fact, he almost seems to deny that he is part of the Peckham branch. This could mean that the literary Bond and the cinematic Bond have different ancestors. In the film adaptation of Majesty’s from 1969 with George Lazenby, and from the cufflinks Craig wears in Skyfall (2012), this family line seems to be confirmed. Even more famous is Brosnan’s remark to Elektra King: “Family motto.”

Nevertheless, Bond’s reaction in the book is mainly indifference, not necessarily denial. His attention is focused on investigating an enemy, not on his own family history. Fortunately, details of Fleming’s correspondence with Robin de la Lanne-Mirlees, who helped Fleming with research while writing Majesty’s, have been preserved.

The family name ‘Bond’

Meaning: husbandsman, bondsman, tenant, etc.

During his time at the College of Arms, Robin de la Lanne-Mirrlees maintained contact with Ian Fleming. He reportedly sent Fleming about 44 pages of background information about people with the name Bond (or Blofeld). In fact, almost no one with the name Bond comes from outside London, except for a variant from Wales. However, Robin de la Lanne-Mirrlees also writes to Fleming that although it rarely occurs, it does not mean that there is no Scottish branch.

So the chance that Bond’s father was Scottish is very small but not necessarily impossible. For example, my own last name is typically Gronings (from Groningen), and I come from North Brabant. Migration or a lost branch could be a reason for a Bond in Glencoe.

Andrew Bond and Monique Delacroix Bond

In Chapter 6 of Majesty’s, it becomes clear that the family of Bond’s father, Andrew Bond, comes from the vicinity of Glencoe in Scotland, and he has no living family members. In the next book, You Only Live Twice (1964), we read in Bond’s obituary that Andrew was a foreign representative of Vickers. A company that existed between 1828 and 1999 and specialized in making weapons and airplanes. In this book, we also read about James’ mother, Monique Delacroix. Monique was born as the daughter of a wealthy Swiss industrialist and grew up in Canton de Vaud. Together with Andrew, she has a son, James, who is born in Zurich.

In the book Majesty’s, one of his parents is briefly quoted as James recalls an old childhood memory on the beach of Royale-les-Eaux (a fictional coastal town in France).

It reminded him almost too vividly of his childhood – of the velvet feel of the hot powder sand, and the painful grit of wet sand between young toes when the time came for him to put his shoes and socks on, of the precious little pile of sea-shells and interesting wrack on the sill of his bedroom window (“No, we’ll have to leave that behind, darling. It’ll dirty up your trunk!”), of the small crabs scuttling away from the nervous fingers groping beneath the seaweed in the rock-pools, of the swimming and swimming and swimming through the dancing waves – always in those days it seemed, lit with sunshine – and then the infuriating, inevitable “time to come out.” It was all there, his own childhood, spread out before him to have another look at.

On Her Majesty’s Secret Service, Chapter 1, Seascape with figures

When his parents die in a tragic mountain accident in the Aiguilles Rouges near Chamonix, young James becomes an orphan at the age of eleven.

Charmian Bond

From James’ obituary, it is clear that after the death of his parents, guardianship falls to his aunt Charmian Bond, his father’s sister. She is already deceased at the time when the scene takes place at the College of Arms. After the death of his parents, Bond lives with Charmian in a small village called Pett Bottom, near Canterbury in Kent. There, in a small house near the charming Duck Inn, his aunt, who according to M “must have been a most erudite and accomplished lady,” completes Bond’s education before he goes to an English public school. At the age of twelve or thereabouts, he goes to Eton, the college where he was enrolled by his father at birth.

Also, an old colleague of his father plays a significant role in 1941 when James wants to join the navy. He helps James get a job at the Ministry of Defence, even though he is actually too young to be hired at that time.

The relationship between young James and his aunt is further elaborated in the Young Bond series. This is all the information we read about the Bond family in Ian Fleming’s novels.

The Pierce Brosnan films

The origin of James Bond and the death of his parents are mentioned in only a few films. In GoldenEye (1995), Alec Trevelyan taunts his former colleague 007, saying that James’ parents had the “luxury” of dying in a skiing accident. Two films later, in The World Is Not Enough, Elektra tells Bond that she could have given him “the world.” In response, he says, “The world is not enough.” She finds it a “foolish sentiment,” but Bond confirms it – as I wrote earlier in this article – as a family motto.

Skyfall

The third and fourth Daniel Craig films delve deeper into Bond’s hidden past. In the finale of Skyfall, Bond and M flee to Scotland. Along the way, they stop by the roadside, where M asks James if “this is the place” where he grew up. He remains silent. She tries again, “How old were you when they died?” There’s a stream in the background. “You know the answer to that. You know the whole story.” M lets out a deep sigh, “Orphans always make the best recruits.”

Shortly thereafter, the two decide to continue driving to Skyfall Lodge, a large, old mansion nestled among the mountains. The place where James grew up. M has her thoughts, “Christ, no wonder you never came back.” Once inside, they discover that the old gamekeeper Kincade is still alive. He tells M that young James Bond hid in the priest hole for three days when he was told the news that his parents had died. “When he came out, he was no longer a boy.”

Before Skyfall villain Silva enters the chapel to kill M, he briefly stares at a gravestone. It’s the gravestone of James’ parents. Their names are listed on it with the text: Tragically departed, although this is hardly readable in the film. At the very bottom of the stone, out of the camera shot, is one last line: Mors ultima linea rerum est, which means: death is the ultimate boundary, or as the expression was often used at the horse races: death is the finish line. It is a phrase from the Roman poet Horace, who wrote a letter (1.16) to his friend Quinctius Hirpinus.

The Foraging Photographer’s website has two articles with behind-the-scenes photos from the set of Skyfall Lodge (Grave news at Skyfall Lodge and Bond/Fleming’s family heritage). In them, he writes about how the set was constructed, but also about the names on the gravestones and the reason why some names were chosen. For example, there is a stone with the name Valentine Bond, a nod to Valentine Fleming, Ian’s father. If you want to read more about that, I highly recommend those articles.

Spectre

In Spectre (2015), we catch one last glimpse of Charmian Bond, who is referred to as the Legal guardian on the Order of temporary guardianship form. Below that, H. (Hannes) Oberhauser is listed as the Temporary guardian.

Different answers

With the different timelines (the books, the original film timeline, and the Craig timeline), different answers are possible. It is clear, in any case, that Bond’s parents were named Andrew and Monique and that they died in a climbing accident in the mountains. Whether Bond is related to Sir Thomas or not is something that readers or viewers can interpret for themselves. Not all questions are always easy to answer. Perhaps in a franchise with so many books and films, it’s an impossible task.

Thanks to Merlijn Kuiper (Bondesque Magazine), who informed me of the correspondence between Ian Fleming and Robin de la Lanne-Mirrlees and wisely said to me, “How important is Bond’s background? It’s just filling in basically nothing.”

Donations

Would you like to support Stichting James Bond Nederland by making a donation? You can do so by donating via the SEPA number down below.

NL55 RABO 0338 6331 46 in name of Stichting James Bond Nederland

KVK number (Trade register number): 85622028

Het bericht The story of James Bond’s parents verscheen eerst op James Bond Nederland.

Click here for the English article.

Misvatting over de familiestamboom

Fleming schrijft voor het eerst over de voorouders van James Bond in de elfde roman On Her Majesty’s Secret Service (1963). Sean Connery maakte het jaar daarvoor zijn debuut als Bond in de filmserie, wat mede dankzij hem tot het gigantische succes van Dr. No (1962) leidde. Voor Ian Fleming een reden om James Schotse roots te geven. In die elfde roman bezoekt James het College of Arms om aan informatie te komen over Blofeld. Een werknemer van het CoA, Griffon Or, probeert direct na Bonds aankomst uit te pluizen waar zijn familie vandaan komt.

“Ja, ja, ja. Heel interessant inderdaad. Zeker. Maar ik vrees dat ik u moet teleurstellen, mijn beste meneer. De titel is uitgestorven. Eigenlijk is het een baronetschap. Zeer begeerlijk. Maar ongetwijfeld kunnen we een relatie opbouwen via een neventak. Nu dan […] we hebben zo’n tien verschillende families van Bonds. De belangrijkste eindigt met Sir Thomas Bond, een zeer voorname heer. Hij woonde in Peckham. […] Als we nu eens een verband konden leggen met Peckham.”

“Ik heb geen connectie met Peckham. Nou, ik…” Griffon Or stak zijn hand op. Hij zei serieus: “Waar komen je ouders vandaan, als ik vragen mag?”

“Mijn vader was een Schot en mijn moeder was een Zwitserse. Maar het punt is…”

On Her Majesty’s Secret Service, hoofdstuk 6, Bond of Bond Street

Wat mij opvalt is hoe kortaf Bond reageert dat hij geen connectie heeft met Peckham, en daarmee ook niet met Sir Thomas Bond. Dat is de man naar wie de Londense Bond Street vernoemd is en wiens familiemotto zelfs gebruikt is voor de titel van de negentiende film, The World Is Not Enough (1999). In de paragrafen die volgen, toont James weinig interesse voor deze tak van de Bond-familie. Sterker nog, hij lijkt bijna te ontkennen dat hij een onderdeel van de Peckham-tak is. Wat zou kunnen betekenen dat de literaire Bond en de cinematografische Bond andere voorouders hebben. In de filmadaptatie van Majesty’s uit 1969 met George Lazenby, en uit de manchetknopen die Craig draagt in Skyfall (2012), lijkt deze familielijn namelijk wél te worden bevestigd. Nog bekender is Brosnans opmerking richting Elektra King: “Family motto.”

Toch is Bonds reactie in het boek voornamelijk desinteresse, niet per se ontkenning. Zijn aandacht gaat naar het onderzoeken van een vijand, niet naar zijn eigen familiegeschiedenis. Gelukkig zijn er details bewaard van Flemings correspondentie met Robin de la Lanne-Mirlees, die Fleming hielp om onderzoek te doen tijdens het schrijven van Majesty’s.

De familienaam ‘Bond’

Betekenis: husbandsman, bondsman, tenant, etc.

Gedurende zijn periode op het College of Arms onderhield Robin de la Lanne-Mirrlees contact met Ian Fleming. Zo stuurde hij Fleming naar verluidt zo’n 44 pagina’s met achtergrondinformatie over mensen met de naam Bond (of Blofeld). Eigenlijk komt bijna niemand met de naam Bond van buiten Londen, op een variant uit Wales na. Robin de la Lanne-Mirrlees schrijft echter ook aan Fleming dat hoewel het haast niet voorkomt, het niet wil zeggen dat er geen Schotse tak bestaat.

De kans dat Bonds vader een Schot was is dus heel klein, maar niet per se onmogelijk. Mijn eigen achternaam is bijvoorbeeld typisch Gronings en ik kom zelf uit Noord-Brabant. Migratie of een verloren tak zou een reden kunnen zijn voor een Bond in Glencoe.

Andrew Bond en Monique Delacroix Bond

In hoofdstuk 6 van Majesty’s wordt wel duidelijk dat de familie van Bonds vader, Andrew Bond uit de buurt van Glencoe inSchotland, komt en hij geen levende familieleden meer heeft. In het volgende boek, You Only Live Twice (1964), lezen we in Bonds overlijdensadvertentie dat Andrew een buitenlandse vertegenwoordiger was van Vickers. Een bedrijf dat bestond tussen 1828 en 1999 en gespecialiseerd was in het maken van onder andere wapens en vliegtuigen. In dit boek lezen we ook voor het eerst over James’ moeder, Monique Delacroix. Monique werd geboren als dochter van een rijke Zwitserse industrieel en groeide op in Canton de Vaud. Samen met Andrew krijgt ze een zoon, James, die wordt geboren in Zürich.

In het boek Majesty’s wordt een van zijn ouders kort geciteerd als James een oude jeugdherinnering op het strand van Royale-les-Eaux (fictieve kustplaats in Frankrijk) ophaalt.

Het herinnerde hem bijna te levendig aan zijn kindertijd – aan het fluweelzachte gevoel van het hete poederzand en het pijnlijke geknars van het natte zand tussen de jonge tenen als het tijd was om zijn schoenen en sokken aan te trekken, aan het mooie hoopje zeeschelpen en interessante krullen op de vensterbank van zijn slaapkamerraam (“Nee, dat moeten we achterlaten, schat. Het maakt je hutkoffer vies!”), aan de krabbetjes die wegkropen van de nerveuze vingers die onder het zeewier in de rotspoelen tastten, aan het zwemmen en zwemmen en zwemmen door de dansende golven – in die tijd leken die altijd verlicht met zonneschijn – en dan het vervelende, onvermijdelijke “tijd om eruit te komen”. Het was er allemaal, zijn eigen kindertijd, voor hem uitgespreid om te bekijken.

On Her Majesty’s Secret Service, hoofdstuk 1, Seascape with figures

Wanneer zijn ouders omkomen bij een tragisch bergongeluk in de Aiguilles Rouges bij Chamonix, wordt de jonge James op elfjarige leeftijd wees.

Charmian Bond

Uit de overlijdensadvertentie van James blijkt dat de voogdij na de dood van zijn ouders bij zijn tante Charmian Bond komen te liggen, de zus van zijn vader. Zij is op het moment dat de scène zich op het CoA afspeelt al overleden. Bond woont na het overlijden van zijn ouders met Charmian in een klein dorpje genaamd Pett Bottom, in de buurt van Canterbury in Kent. Daar, in een klein huisje vlak bij de aantrekkelijke Duck Inn voltooit zijn tante, die volgens M “een zeer scherpzinnige en bekwame dame moet zijn geweest,” Bonds opleiding voordat hij naar een Engelse openbare school gaat. Op de leeftijd van twaalf of daaromtrent, gaat hij “naar tevredenheid” naar Eton, het college waar hij bij zijn geboorte was ingeschreven door zijn vader.

Een oud-collega van zijn vader speelt in 1941 ook een belangrijke rol als James bij de marine wil. Hij helpt James om aan de slag te gaan bij het Ministerie van Defensie, terwijl hij op dat moment eigenlijk te jong is om aangenomen te worden.

De relatie tussen de jonge James en zijn tante worden verder uitgewerkt in de Young Bond-reeks. Dit is alle informatie die we in de romans van Ian Fleming over de Bond-familie lezen.

De Pierce Brosnan-films

De afkomst van James Bond en de dood van zijn ouders wordt maar in enkele films benoemd. In GoldenEye (1995) beschimpt Alec Trevelyan zijn oud-collega 007, omdat James’ ouders “de luxe” hadden om te sterven bij een skiongeluk. Twee films later, in The World Is Not Enough, zegt Elektra tegen Bond dat ze hem “de wereld” had kunnen geven. Als reactie zegt hij: “De wereld is niet genoeg.” Ze vindt het een “dwaas sentiment”, maar Bond bevestigt het – zoals ik eerder in dit artikel schreef – als familiemotto.

Skyfall

De derde en vierde Daniel Craig-films duiken dieper in Bonds verborgen verleden. In de finale van Skyfall vluchten Bond en M naar Schotland. Onderweg stoppen ze langs de weg, waar M aan James vraagt of “dit de plaats is” waar hij opgroeide. Hij blijft stil. Ze probeert het nog eens: “Hoe oud was je toen ze overleden?” Er stroomt een beekje op de achtergrond. “Je weet het antwoord daarop. Je kent het hele verhaal.” M slaakt een diepe zucht: “Wezen zijn altijd de beste rekruten.”

Kort daarna besluiten de twee verder te rijden naar Skyfall Lodge. Een groot, oud landhuis midden tussen de bergen. De plek waar James opgroeide. M denkt er het hare van: “Christus, geen wonder dat je nooit terugging.” Eenmaal binnen blijkt de oude jachtopziener Kincade nog te leven. Hij vertelt M dat de jonge James Bond zich drie dagen schuilhield in de priest hole, toen hem het nieuws werd verteld dat zijn ouders waren overleden: “Toen hij eruit kwam was hij geen jongen meer.”

Voordat Skyfall-schurk Silva de kapel betreedt om M te doden, staart hij kort naar een grafsteen. Het is de grafsteen van de ouders van James. Daarop zijn hun namen vermeld met daaronder de tekst Tragically departed, al is dit in de film nauwelijks te lezen. Helemaal onderaan de steen, buiten het camerashot, staat nog een laatste regel: Mors ultima linea rerum est, de dood is de uiterste grens, of zoals de uitdrukking vaak werd gebruikt op de paardenrenbaan: de dood is de eindstreep. Het is een zinssnede van de Romeinse dichter Horatius, die een brief (1.16) schreef aan zijn vriend Quinctius Hirpinus.

De website van The Foraging Photographer heeft twee artikelen met achter-de-schermen-foto’s op de set van Skyfall Lodge (Grave news at Skyfall Lodge en Bond/Fleming’s family heritage). Daarin schrijft hij over hoe de set is opgebouwd, maar ook over de namen die op de grafstenen staan en de reden waarom sommige namen zijn gekozen. Zo is er een steen met daarop de naam Valentine Bond, als knipoog naar Valentine Fleming, de vader van Ian. Wil je daar meer over lezen, dan kan ik je die artikelen van harte aanbevelen.

Spectre

In Spectre (2015) vangen we nog een laatste glimp op van Charmian Bond, die Legal guardian wordt genoemd op het formulier Order of temporary guardianship. Daaronder staat H. (Hannes, red.) Oberhauser als Temporary guardian genoemd.

Verschillende antwoorden

Met de verschillende tijdlijnen (de boeken, de originele filmtijdlijn en de Craig-tijdlijn) zijn er verschillende antwoorden mogelijk. Duidelijk is in ieder geval dat Bonds ouders Andrew en Monique heetten en zijn omgekomen bij een klimongeluk in de bergen. Of Bond wel of geen familie is van Sir Thomas is iets wat je als lezer of filmkijker zelf mag invullen. Niet alle vragen zijn altijd duidelijk te beantwoorden. Misschien is dat in een franchise met zo veel boeken en films ook wel een onmogelijke opgave.

Met dank aan Merlijn Kuiper (Bondesque Magazine), die me op de hoogte bracht van het bestaan van de correspondentie tussen Ian Fleming en Robin de la Lanne-Mirrlees, en wijselijk tegen me zei: “Hoe belangrijk is de achtergrond van Bond? Het is alleen maar invulling van eigenlijk niks.”

Het bericht Het verhaal achter de ouders van James Bond verscheen eerst op James Bond Nederland.

De Slazengertrui

Wie Goldfinger (1964) kijkt, kan onmogelijk de golfscène op Royal St. Marks Golf Club (in het echt Stoke Park) missen. Hoewel het hele gebeuren wat langdradig is, vind ik het een heerlijke soap. Bond die vanaf de ontmoeting met Goldfinger het bloed onder zijn nagels vandaan haalt. Het stiekem omwisselen van Goldfingers golfballen of het inzetten van de goudstaaf als lokaas. Simpelweg heerlijk. Normaal zou Bond juist volgens strikte golfregels spelen, zoals ik in dit artikel omschreef, maar Goldfinger probeert te winnen door het spel te saboteren. Meer dan terecht dat James dit keer niet volgens zijn geliefde regels speelt.

De kleding die Bond draagt op de golfbaan is een van mijn favoriete vrijetijdsoutfits die hij in de gehele serie draagt. De bordeauxrode trui van Slazenger is iconisch. Slazenger is van oorsprong een Brits merk wat verscheidene sportartikelen maakt. Het merk is in 1881 opgericht door Ralph en Albert Slazenger. Twee Joodse broers uit Manchester, die bij de oprichting een winkel openden op Cannon Street in Londen. Het merk is meerdere malen van eigenaar veranderd, maar valt tegenwoordig onder de Frasers Group.

De trui van James Bond kun je echter niet vinden op Slazengers normale website. Daar vind je vooral moderne sportkleding. Veel van hun jaren 60- en 70-kleding is te koop op een aparte website, die bekend staat als Slazenger Heritage. De trui is Connery vast goed bevallen tijdens de opnames, want jaren later was hij op een golftournooi te zien in een gemêleerde grijze trui van hetzelfde model. Zoals veel Bond-kleding zit ook hier een bijzonder productieproces achter. Zo is de trui gemaakt op een 21 gauge breimachine met 100% zuivere merinowol. In normaal Nederlands betekent dat de diameter van de breinaald 0,83 millimeter is. Dat zorgt ervoor dat de trui uit kleine steken bestaat. De wol is volledig natuurlijk, afkomstig van een specifiek schapenras dat rond de 12e eeuw in Spanje is ontstaan.

De rest van de outfit in Goldfinger

Het merk van de grijze polo, die hij onder de trui draagt, is helaas niet bekend. Wel is het duidelijk dat dit een polo met lange mouwen is en twee knopen onder de kraag. Bij de ontmoeting met Goldfinger zie je de mouwen van de polo soms onder de trui uitkomen. Bonds broek is antracietkleurig en heeft zowel voor als achter een platte plooi. De kleur van de flanellen broek is niet heel duidelijk te zien. Soms lijkt hij bijna zwart, maar zelf denk ik de broek een tint lichter is. Net als de polo is het merk niet bekend. Al zou dit goed een van Bonds standaard kledingmakers van die tijd geweest kunnen zijn, zoals bijvoorbeeld Anthony Sinclair.

De strooien hoed die Bond in de film draagt is nu niet meer te krijgen, maar Lock & Co hebben tegenwoordig wel een hoed die op de scène is gebaseerd, the Stoke. Deze zwarte panamahoed is met de hand gemaakt, net zoals het origineel. Hij is afgewerkt met een nieuwe versie van het bekende gestreepte lint en heeft aan de binnenzijde een zweetband van leer.

Net als Thomas Crown is Bonds schoeisel voor die dag een paar donkerbruine leren Noorse golfkilties met een enkel oogje voor de leren biesjes. Er zitten geen veters aan de schoenen. Iets wat goed past bij de literaire James Bond, die een hekel had aan veters. Omdat de golfbaan het blijkbaar toestaat, hebben de kilties van Bond metalen schoenplaatjes op de rubberen zool. Bond draagt zijn kilties met een paar zwarte sokken. Welk merk golfclubs Bond gebruikte is niet bekend, maar Ian Fleming zelf maakte gebruik van een Amerikaans merk.

Accessoires

Bond heeft een rood-witte handschoen voor zijn linkerhand, die hij in zijn linker broekzak steekt als hij niet aan het golfen is. Hij heeft waarschijnlijk geen horloge om. Niet gek, dat zou in de weg kunnen zitten tijdens het slaan. Net als de grijze polo is het originele merk van de handschoen niet bekend. Echter heeft Airows, samen met Penfold, een goed lijkende replica gemaakt een aantal jaar geleden. De tas die zijn caddie draagt is van zwart leer met beige details (mogelijk van Arnold Palmer Pro-Group). Er zit ook een kleurrijke paraplu bij, goed te zien in de afbeelding hierboven.

Hoewel Bonds trui van Slazenger is, zijn de golfballen die hij gebruikt van Penfold. (Goldfinger gebruikt daarentegen wél golfballen van Slazenger.) Zijn Penfolds zijn van de Hearts-lijn hebben nog het oude ontwerp, hieronder links op de foto te zien. Sinds 2020 brengt Penfold de Hearts opnieuw uit.

Als Bond klaar is met golfen en Goldfinger om het geldbedrag vraagt wat hij heeft gewonnen, draagt hij een heel andere outfit. Dit is de outfit waarmee hij met de Aston Martin DB5 over de Furkapas rijdt. Meer daarover kun je hier lezen.

Kleding in On Her Majesty’s Secret Service

Je kan je wellicht geen golfscène in On Her Majesty’s Secret Service (1969) heugen. En dat klopt. Bond maakt echter wel aanstalten om te gaan golfen, voordat hij naar het hoofdkwartier van Draco wordt geforceerd. Het is een heel andere outfit dan we vijf jaar eerder in Goldfinger zien.

De outfit bestaat uit een bruine bomberjas, een bijpassende broek en wat lijkt op een oranje coltrui. De jas heeft een rits met een grote metalen ring aan de schuif, een korte kraag en opgestikte zakken met flappen. Daarnaast heeft de jas een bi-swing-achterkant, wat betekent dat hij grote naden/plooien (vanaf de schouders helemaal naar beneden tot de zoom) heeft. Dit is vooral handig bij het jagen en golfen, omdat de armen dan vrij kunnen bewegen. Toevallig komt het Bond nu ook van pas als hij de handlangers van Draco kort en klein mept. De manchetten sluiten rond de pols met een metalen knoop en de zoom heeft D-ring clipjes.

De broek met – net als in Goldfinger – een platte plooi, heeft zakken en is laag uitgesneden. De stof van de bomberjas en de broek is waarschijnlijk polyester, of een mengsel van katoen en polyester. Polyester was een nieuw en populair materiaal in die tijd, het kan volgens Matt Spaiser van Bond Suits prima schikken als bovenkleding. Onder het jack draagt Bond een lichtgewicht, oranje coltrui met vrij korte kraag. Het is geen echte coltrui, want de kraag zit vast en is niet teruggeslagen. De kraag is in ieder geval wel hoger dan bij een normale trui.

N. Peal, een merk wat voorkomt in de latere Bond-film van Daniel Craig, heeft een tijd terug een eigen variant gemaakt van de oranje trui. Mocht je er graag eentje willen hebben met een linkje tot de serie, dan kun je die hier vinden. De trui van N. Peal is gemaakt van 15% kasjmier en 85% katoen. Er is toentertijd ook een bruine, wollen bomberjas gemaakt door het bedrijf in een iets donkerdere tint dan te zien is in de film, maar deze is op moment van schrijven niet meer te koop.

Bonds sokken zijn licht taupe en zijn schoenen zijn bruin suède slip-ons met een riem en gesp, maar lager gesneden dan gespschoenen. Als ik naar de details van de golftas kijk, zou dit dezelfde kunnen zijn als die hij in Goldfinger draagt. Zo is de band wederom zwart met beige en lijkt ook deze tas van zwart leer te zijn, met dezelfde ritsvakken erop. Ook is er in een kort frame weer een kleurige paraplu te zien. Dit keer draagt James Bond wel een horloge om zijn pols, een klassieke Rolex Submariner Ref. 5513.

Kleding en materiaal in de boeken

In het boek draagt 007 een heel andere outfit dan in de film: “Bond verwisselde zijn sokken en trok het gehavende oude paar genagelde Saxones aan. Hij trok de jas uit van zijn vergeelde zwart-witte pied-de-poulepak en trok een verbleekt zwart windjack aan. Sigaretten? Aansteker? Hij was er klaar voor.” Het zwarte windjack is een bekend kledingstuk van Bond in de boeken en draagt hij met enige regelmaat. Ook weten we dat hij in Moonraker (1955) een Calamity Jane-putter gebruikt en erover nadenkt om Henry Cotton-golfclubs te kopen.

Hoewel het een korte omschrijving is van Bond zijn kleding, zijn er in de films redelijk wat kledingstukken die hierbij aansluiten. Wel zijn deze vaak donkerblauw en niet zwart. Zoals bijvoorbeeld de Tom Ford Harrington die Bond draagt aan het einde van Quantum of Solace (2008). Een ander voorbeeld is de Barbour x Engineered Garments Graham uit No Time to Die (2021).

Hoe vertaal je de outfits naar het heden?

De outfit die James Bond draagt in Goldfinger is, op wat details na, erg tijdloos. In de herfst of winter zou je prima kunnen golfen in deze outfit, al zou ikzelf een paar aanpassingen doen. De hoed zou ik inwisselen voor een pet. Hoeden staan me simpelweg niet. Een 007-gerelateerd alternatief is de Carhartt-pet die Bond draagt in No Time to Die. Net wat moderner, maar net zo geschikt om de zon tegen te houden. In de lente zou je juist kunnen kiezen om enkel de grijze polo te dragen, mocht het te warm zijn voor een wollen trui. Voor de schoenen zou ik lekker degene kiezen die je op dit moment al in de kast hebt liggen.

De outfit van Lazenby is typisch eind jaren 60 / begin jaren 70 en moeilijk te vertalen naar het heden. Al doet David Zaritksy (The Bond Experience) een goede poging om de kleding te moderniseren. Onderdelen zou je natuurlijk wel kunnen gebruiken, mocht je daar enthousiast over zijn. De feloranje trui kun je, mits die op de golfbaan niet bevalt, altijd nog gebruiken om het Nederlands Elftal te steunen tijdens een EK of WK voetbal.

Ondertussen zijn we bijna zestig jaar verder sinds deze films zijn opgenomen en is er veel veranderd. Sportkleding is lichter geworden en ook korte broeken zijn tegenwoordig soms toegestaan op de golfbaan. Die vernieuwing betekent ook dat er veel inspiratie is om uit te putten voor moderne golfkleding. Ben je niet van de hoeden of petten tegen de zon? Dan zijn er genoeg zonnebrillen in de James Bond-franchise om te overwegen. Zelf vind ik de Henry Vintage van Tom Ford erg mooi, al is TF meer een kleding/modemerk dan een brillenmerk.

James heeft in de tussentijd ook veel polo’s gedragen en tegenwoordig zijn er veel verschillende Bond-merken die daar iets mee doen. Denk dan aan Sunspel, Orlebar Brown, Fred Perry of wederom Tom Ford. Doe je wel eens een korte broek aan tijdens het golfen, dan kun je de lichtblauwe broeken niet negeren. Zowel in de boeken als in de films is dit een kleur die regelmatig voorkomt. Uiteindelijk zijn er genoeg kledingstukken in de Bond-serie waar je inspiratie van op kan doen. Je hoeft een outfit niet te kopiëren om iets van James Bond te dragen. Zoals Matt Spaiser en David Zaritsky vaak zeggen: “Je moet geïnspireerd zijn door Bond, maar hem niet cosplayen.”

Hole 19

Je zal vast wat willen drinken na het lopen van achttien holes. Hoewel het moeilijk voor te stellen is dat de James Bond een pint bier bestelt in een pub, drinkt hij zeker bier in de boeken en films. Natuurlijk kies je dan voor een oer-Hollandse Heineken, iets wat Bond tegenwoordig (door een grote smak geld van de bierproducent) ook regelmatig drinkt. Ben je niet zo van het bier, dan past een gin & tonic wellicht beter bij je. Iets wat Bond drinkt in het boek Dr. No (1958). Mocht je een feestje vieren op de golfbaan en ben je in Bond-sferen, dan zou een fles champagne ook niet misstaan. Zelf drinkt 007 in de boeken graag Taittinger, maar in de films geniet Dom Pérignon of Bollinger zijn voorkeur.

Je hoeft natuurlijk niet aan de alcohol. In de boeken wordt duidelijk dat 007 van sterke, zwarte koffie houdt. Een prima alternatief.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Hoe golf je in 007-stijl? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Een toneeldecor bestaat vaak uit drie letterlijke muren: een achterwand en twee zijwanden. De vierde wand van bijvoorbeeld een huiskamer moet je er als publiek bijdenken. De acteurs spelen hun stuk alsof die vierde wand echt bestaat, zij zitten in hun eigen universum. Als een acteur echter de interactie met het publiek opzoekt, en zichzelf even buiten de fictieve wereld plaatst, volgt dus het doorbreken van die vierde wand. Het begrip ontstond  in de toneelwereld, maar bestaat ook in films. Deadpool (2016) is een recent voorbeeld. Ryan Reynolds spreekt continu het publiek aan dat naar de film kijkt. Hoewel ‘breaking the fourth wall’ typisch iets is voor comedyfilms, doet ook James Bond mee.

Lazenby en the Other Fellow

De eerste keer dat de vierde wand wordt doorbroken en Bond zich rechtstreeks tot het publiek wendt, is direct ook de beroemdste. In On Her Majesty’s Secret Service (1969) heeft George Lazenby net de rol van Sean Connery overgenomen, dat zal iedereen geweten hebben. Aan het einde van de pre-title sequence raapt Bond de schoenen van Tracy op en spreekt die ene onvergetelijke zin uit: “This never happened to the other fellow!” Lazenby maakt het af door even in de camera te kijken. Dit is de meest overduidelijke knipoog naar een acteurswissel ooit, eentje waar sommige Bond-liefhebbers het nog altijd lastig mee hebben. Als we accepteren dat Connery’s Bond en Lazenby’s Bond één en dezelfde persoon zijn, dan wordt het fictieve universum stevig gesloopt door die zin. De fictieve Bond erkent immers een echte gebeurtenis én het publiek. De bedoeling was een grappig momentje creëren, maar niet iedere fan vindt het even geslaagd.

De teasers doorbreken de vierde wand

Misschien daarom dat de filmmakers het doorbreken van die vierde wand maar achterwege laten in de films die volgen. Bond spreekt het publiek niet meer rechtstreeks aan in de films, maar doet het in de trailers wél. De teaser voor The Spy Who Loved Me (1977) heeft een speciale gun barrel. Roger Moore loopt van rechts naar links, schiet… en loopt dan richting de camera. Vervolgens introduceert hij zich bij het publiek. “My name is Bond, James Bond. My latest, and if I’m not careful, my last assignment would take me to new heights of adventure, new depths of danger, new dimensions of villainy and fascinating new women. Well, every job has its rewards. In this case, it’s The Spy Who Loved Me.” In deze teaser is Bond zich dus bewust van het feit dat hij in een film zit, maar toch werkt het feilloos.

Drie films later is het niet meer James Bond zelf, maar Octopussy die zich tot de kijkers van de teaser trailer richt. Nadat een vertelstem de nieuwe Bond-film Octopussy (1983) aankondigt, verschijnt Maud Adams in beeld, starend naar de kijker. Op mysterieuze wijze zegt ze: “I’m Octopussy. Let me tease you with a peek at the next and most fabulous Bond of all.” Daarna komen de eerste scènes van de film zelf in beeld. Opnieuw, net zoals bij The Spy Who Loved Me, zou het idioot zijn om een personage naar de camera te zien kijken om het publiek te adresseren. Maar in een teaser heeft het het gewenste effect.

Never Again

In 1983 is er nog een tweede Bond-film in de bioscopen te zien. Sean Connery keert terug als 007 in het onofficiële Never Say Never Again. De titel van die film is op zichzelf al commentaar op de terugkeer van Connery. Hij zou het nooit meer doen, maar is dan toch terug als James Bond. Om ervoor te zorgen dat het publiek het helemaal snapt, eindigt de film met een letterlijke én figuurlijke knipoog. Bond roept “Never again!”, waarop Domino hem vraagt: “Never?” Terwijl het titelnummer weerklinkt, volgt er een kus tussen beiden. Sean Connery draait zich naar de camera, naar het publiek en doorbreekt de vierde wand met een knipoog. De titel van de film is pure metahumor. Het bestaat eigenlijk alleen om aan het einde een grap over Connery en zijn terugkeer te kunnen maken. Het is een vrij flauwe grap, maar aangezien Never Say Never Again bol staat van dit soort humor, is het een stuk minder storend dan Lazenby’s moment. Of het ook echt grappig is, dat mag iedereen voor zichzelf bepalen.

Verwachtte je iemand anders dan Brosnan?

Het doorbreken van de vierde wand wordt dus ook bij James Bond gebruikt voor metahumor, humor die iets zegt over de echte wereld rondom de fictieve wereld. En in het beste geval, zoals bij Roger Moore, ziet het er nog cool uit ook. De filmmakers grijpen terug naar deze formule bij de teaser trailer van GoldenEye (1995). Er moet een nieuwe Bond-acteur worden geïntroduceerd. Na de tekst die ons verzekert dat we nog steeds op één man mogen rekenen na een afwezigheid van zes jaar, treedt de nieuwe Bond naar voren. Pierce Brosnan stapt uit de schaduw, loopt recht op de camera af en spreekt de onvergetelijke woorden:

You were expecting someone else?

Dát is een binnenkomer. Deze man is James Bond, hij weet het en jij als kijker nu ook. Ik kan me voorstellen dat Brosnan zenuwachtig geweest moet zijn om dat te verklaren, maar hij doet het met zoveel branie dat je niet kunt twijfelen. Bond is terug. Vergeet Connery, Lazenby, Moore en Dalton. Er is een nieuwe James Bond. En niemand twijfelt nog. Het is mijn favoriete ‘breaking of the fourth wall’, omdat het zo zelfverzekerd is.

Het marketingteam van Tomorrow Never Dies (1997) heeft goed naar GoldenEye gekeken en wil eenzelfde soort moment voor de teaser creëren. Brosnan spreekt opnieuw met volle overtuiging: “Bond. You know the rest.”. Exact hetzelfde niveau van kippenvel oproepen gaat nu niet meer, daarvoor was de Goldeneye-teaser te speciaal. Dit is het doorbreken van die wand die minder gericht is op humor, maar meer om je in de sfeer te brengen van de beelden die volgen. Zowel de teaser van GoldenEye als die van Tomorrow Never Dies pakken vervolgens uit met flitsende beelden op elektronische muziek. De woorden van Bond vooraf zijn bedoeld om je hartslag alvast de hoogte in te jagen en je enthousiast te maken. Ze slagen er wonderwel in.

Zonder beeld of woorden

De voorgaande momenten zijn duidelijk bedoeld om die denkbeeldige vierde wand te breken. In drie andere Bond-teasers zit een moment waarop Bond een voice-over doet of even recht in de camera kijkt. Maar omdat tekst of beeld ontbreken, kan je niet spreken van een zuivere ‘fourth wall break’. Al in de allereerste Bond-trailer zou je kunnen spreken van het doorbreken van de vierde wand. Sean Connery geeft in de trailer voor Dr. No (1962) een voice-over voor een reisverslag over zijn activiteiten en onderzoek. Hij adresseert daarbij de kijker, alhoewel je ook zou kunnen denken dat hij een of andere vlam een heel verhaal aan het vertellen is. Omdat er geen beeld van Connery is die in de camera kijkt, is het niet duidelijk of hij hier echt de vierde wand doorbreekt. Oordeel best zelf maar. Is de voice-over een ‘fourth wall break’?

In de teaser voor Licence to Kill (1989) staart Bond de kijker indringend aan terwijl zijn digitaal polshorloge aftelt. De sfeer is dreigend, geholpen door een voice-over die laat weten dat onze dagen geteld zijn. Maar opnieuw, is het een bewuste breuk van de vierde wand?

De staar van Craig

En ook Daniel Craig heeft een moment van connectie met het publiek. Aan het einde van de teaser trailer voor Casino Royale (2006) zien we Bond achter een pokertafel zitten. De camera maakt een versnelde zwenkbeweging en neemt Craig in close-up. Bond staart het publiek aan, met zijn koude blauwe ogen. Het is alsof de filmmakers het omgekeerde wilden bereiken van de Brosnan-teasers. Je hebt de eerste beelden van Casino Royale nu gezien, deze man is de nieuwe James Bond, geloof je nu dat hij het goed gaat doen? De dreigende blik van Craig breekt met Brosnans versie van Bond. Geen oneliner richting het publiek, maar een ijzige blik. Het laatste beeld van de teaser voor Casino Royale zet de toon voor de film die komen gaat.

Omdat de marketing van een Bond-film veel veranderd is sinds GoldenEye, denk ik niet dat we snel weer tekst en voice-overs in de trailers zullen zien. Maar toch: wat een kippenvel zou het geven als de nieuwe Bond-acteur speciaal beelden filmt voor de teaser van Bond 26. Hij draait zich naar het publiek en spreekt de woorden uit. “Bond, James Bond. Had je iemand anders verwacht?” Het doorbreken van de vierde wand is soms zo slecht nog niet.

Het bericht Het doorbreken van de vierde wand verscheen eerst op James Bond Nederland.