In de laatste Bond-film No Time to Die (2021) zagen we voor de zoveelste keer dat Bond liever de motor pakt dan de auto. In Quantum Of Solace (2008) en Skyfall (2012) werd de motor ingezet als ultiem redmiddel, en in de laatste film werd de motor zelfs tot tweemaal toe bereden, door Bond én schurken.

En als Bond de auto neemt, dan zien we vaak niet meer hóé goed 007 kan autorijden; heel anders in vergelijking met Mission: Impossible, waar andermaal wordt ingezoomd op het extreme schakelwerk van ‘vriend’ Ethan Hunt. Los van dat wordt skydiven al lang niet meer écht uitgevoerd op grote hoogten (zie Quantum of Solace) en bleek Daniel Craig zélf een gruwelijke hekel te hebben aan wintersport. We hebben ‘m immers nog nooit zien skiën of snowboarden. Nee, de actievolle momenten in recente Bond-films zijn eerder routinematig herhaalwerk, zonder ooit echt inventief en trendsettend te zijn.

Misschien zijn er teveel Bond-films geproduceerd, zodat je op het vlak van actie en stunts niet meer origineel kúnt zijn? Een perfect voorbeeld van de wet van de remmende voorsprong? Ik geloof er niks van. Er zijn nog steeds genoeg dingen te bedenken die Bond op het randje van de dood kunnen brengen (nee, hem niet opnieuw ombrengen graag).

Hebben we James al eens plaats zien nemen in een endurance raceauto? Le Mans of zelfs Formule 1? Doe het gewoon eens, vooral nu autosport gigantisch populair is! Of wat te denken van stuntskiën, ook wel free skiing of extreme skiing genoemd. Red Bull Sports sponsort genoeg ultragevaarlijke initiatieven op dit vlak; YouTube staat vol met voorbeelden. Vaak dragen deze stuntskiërs wingsuits, zodat ze op grote hoogten tijdens het skiën ook nog eens Batman kunnen spelen. 

Inmiddels is door bedrijven als SpaceX ruimtevaart ook iets cools geworden. Tom Cruise zou zelfs een keer naar het International Space Station afreizen. Het idee alleen al, dat een echte stuntastronaut James Bond speelt en een bom demonteert aan de buitenkant van het ISS, moet mindblowing zijn en kan James Bond weer op de kaart zetten. En tussendoor laat hij even zien dat hij, eenmaal geland op aarde, uitstekend kan tennissen of poloën (ook al is voorafgaand aan de wedstrijd Bond vergiftigd).   

Het verhaal

En dan komen we meteen uit bij het belangrijkste element van een James Bond-film. Een element dat mijns inziens nog veel belangrijker is dan de keuze voor een nieuwe Bond acteur of regisseur: het verhaal. Alle productieplanning begint bij een aantrekkelijk geschreven scenario waarin de contouren van een unieke missie met dito sfeer zichtbaar worden.

De actualiteit speelt hierin een belangrijke rol. Er zijn in deze veranderende wereld genoeg aanknopingspunten voor een betekenisvol verhaal. Inspiratie te over, vooral als je naar de getroebleerde status van het Westen kijkt. Met de Palestijns-Israëlischeoorlog, de Russische invasie in Oekraïne en oplopende spanningen in de Oost-Chinese en Zuid-Chinese Zee nabij Taiwan in het vizier, zijn er genoeg situaties te bedenken waarin 007 een rol kan spelen. Geestelijk vader Ian Fleming zou zélf een spreekwoordelijke moord doen voor al deze onheil en zou er mateloos door geïnspireerd worden.

Geloofwaardigheid

Belangrijker nog is de logica van het verhaal. Sommige situaties in recente Bond-films worden als onlogisch gezien. Dat de haat van een stiefbroer jegens Bond een facilitator kan zijn voor een succesvolle carrière als CEO van SPECTRE is verre van geloofwaardig. Of een Bond girl die tot het laatst James aan het lijntje houdt over haar eigen kind: “He is not yours!”, zegt Madeleine tegen Bond in haar Noorse bungalow waar voornamelijk Frans wordt gesproken. Teveel van dit soort momenten komen voort uit verkeerde inspiratie. Inspiratie uit comic book-films bijvoorbeeld, waarin teveel buitenaards drama, zoals de dood van Wolverine of Iron Man, als een rode draad door het verhaal lopen. Neem jezelf niet al te serieus bij het schrijven van een scenario of verhaal, en durf de missie van geheim agent 007 weer eens bovenaan de agenda te zetten. 

Helaas is dat lastig voor oudgedienden als Neal Purvis & Robert Wade. Al in 2017 gaven de scenarioschrijvers aan dat het schrijven ze niet makkelijk af gaat. Neal: “Ik weet gewoon niet meer hoe je in deze tijd [van geopolitieke dreigingen] nog een James Bond film moet schrijven.” Het is dus niet geheel verrassend dat Bond de laatste jaren verhalen meemaakt van comic book-achtige proporties. Een zekere mate van weergeven van de actualiteit wordt door de schrijvers, maar ook de producenten, steevast als bezwaarlijk gezien. Terwijl dát nou hetgeen is dat wijlen Ian Fleming zo inspireerde. Ook de ophef hieromtrent maakte dat de Bond romans gretig aftrek vonden bij het in dromen gehulde lezerspubliek.

Politiek correct of politiek incorrect schrijven?

Over politieke correctheid gesproken; het item van het NOS Journaal van dinsdag 15 oktober ging helemaal in op dit onderwerp. De vraag doemde op of James Bond nog politiek correcter zijn missies moet uitvoeren. James moet blijvend een soort lieve vaderfiguur worden, waarbij de vrouwen om hem heen de eigenlijke hoofdspionnen worden. No Time to Die gaf ons al een inkijkje in zo’n wereld waar alleen deze ‘correctere’ kant van de realiteit wordt weergegeven. Dat is het probleem juist.

Onze Westerse wereld maakt intense polariserende tijdingen mee. En voor polarisatie heb je twee kanten nodig, óók de politiek incorrecte kant. Populaire tv/streamingseries als The Sopranos (1999-2007), Ozark (2017-2022), The Gentlemen (2019), Better Call Saul (2015-2022) en Narcos (2015-2017) schromen niet om ook deze politiek incorrecte wereld weer te geven. En in die wereld kunnen vrouwen nog steeds als grofvuil behandeld worden. Wil ik dit graag? Absoluut niet! Maar de goorheid, die we ook terugzien op het geopolitieke strijdtoneel, ís er nog wel. We moeten het daarom laten zien, al is het maar om aan te geven hoe het níét moet. De discussie moet levend blijven; we kunnen ervan leren.

Scriptschrijvers als Neal Purvis, Robert Wade, en óók de Bond producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson, gaan hier helaas níet mee aan de haal. Zij zullen met licht opgetrokken neus kijken naar scriptschrijvers als Vince Gilligan, Peter Gould, Matthew Read, Guy Ritchie, Carlo Bernhard, Doug Miro, Terence Winter en Steven Zaillian. Schrijvers die het niet schuwen om de échte misdadige realiteit te laten zien. Ook al kan dat betekenen dat hun verhalen gecensureerd worden in landen als China. Juist James Bond heeft zulke scenarioschrijvers keihard nodig. Zij zullen het aandurven om niet teveel één kant, de politiek correcte kant, weer te geven, maar juist alle kanten. 

James Bond Will Return?

Het is deze mix van unieke sfeerbepaling en locaties, trendsettende actie en goed geschreven verhaallijnen, met hier en daar natuurlijk echte tongue in cheek-humor, die de toekomst van de James Bond-franchise zouden moeten bepalen. En het is deze mix die extreem belangrijk wordt nu de Bond producenten aangeven dat ze op dit moment geen interesse hebben om Bond-films te produceren. Tuurlijk, een creatieve dip of verlies van inspiratie kan hier voor een gedeelte aan ten grondslag liggen.

Maar is het hierbij nodig dat Bond dood blijft ten faveure van EON-films of door Barbara Broccoli geproduceerde films als Radiator (2014), Film Stars Don’t Die In Liverpool (2017), Nancy (2018), The Rhythm Section (2020) en Till (2022)? Daar komt nog bij dat het voor Barbara en Michael helemaal niet nodig schijnt te zijn dat deze films verliesgevend zijn. De sponsor- en merchandise tak van de 007-franchise levert EON Productions nog steeds miljoenen op. Bond blijft zo dus winstgevend zonder films, een verkeerde beloning!

Ik, en met mij vele fans, denken dat het anders moet. Dat houdt in: misschien nieuwe producenten, opwindendere verhalen, nieuwe scriptschrijvers, wellicht meer invloed van Amazon. De zin en drive om te brainstormen over Bond komt bij tijd en wijle dan nog wel eens bovendrijven. Ook bij het schrijven van dit betoog.

Maar ook áls wordt aangekondigd dat een 26e Bond film in preproductie gaat, dan nog zullen creatief uitgebluste producenten als Barbara Broccoli ons Bond films geven die verkeerde risico’s nemen en waarvan de verhaaltechnische risico’s vaak gemakzuchtig overkomen (No Time to Die). Als toekomstige producenten dus géén werk maken van al het bovenstaande, geen júíste risico’s op dat vlak durven nemen, dan is het wellicht beter dat James Bond dood blijft. Dan moet James Bond als pop culture icoon maar een echo blijven in ons bewustzijn waar we puur uit nostalgie aan terugdenken… en over schrijven.

Het bericht James Bond is helaas nog dood – deel 2 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Een eventuele première van Bond 26 ergens in het najaar van 2028 zou haast onvoorstelbaar zijn, maar lijkt steeds realistischer. Daar komt nog bij dat in 2035 de rechten van alle James Bond-romans, dus ook de ooit zo hevig bevochten namen ‘Ernst Stavro Blofeld’ en ‘SPECTRE.’, tot het publieke domein gaan behoren. Iedereen kan dus straks aan de haal met James Bond, ook al is hij nu verhaaltechnisch gezien hartstikke morsdood.

Ongehoorde Bond-fans

Weinig positiefs te melden dus. Maar dat heb je te slikken wanneer de verantwoordelijke producers zuiver -en uit creatieve interesse besluiten om andere film- en theaterprojecten voorrang te geven. En toch, tóch richt ik mij rechtop in dit gezellige koffiebarretje in Breda om nog eens bij mezelf te rade te gaan wat er zou moeten gebeuren om James Bond 007 weer een succesvolle kickstart te geven. Wellicht zal er niets uit voortkomen en gaan de Bond-producers toch maar hun eigen gang. Zinloosheid pur-sang misschien, maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Dus daarmee ook de inspiratie. James Bond blijft immers ook in deze tijd van globale spanningen een onderwerp dat nog steeds inspireert en mensen kan laten ontsnappen aan de waan van de dag.

Dus wat zou ik doen met een nieuwe reeks Bond-films? Welke fundamenten zou ik leggen om James Bond weer tot leven te wekken? Om van hem weer die allesomvattende levensgenieter te maken met schurende karaktertrekken en soms politiek incorrecte levensopvattingen? Ik heb drie belangrijke pijlers die ik terug zou willen zien in (de productie van) een nieuwe James Bond-film: unieke sfeerbepaling en locaties, vernieuwende trendsettende actie én uitmuntend verhaallijnen waarin geen blad voor de mond genomen wordt. 

Sfeerbepaling

Als het om sfeerbepaling gaat, dan hebben de meeste James Bond-films los van elkaar en los van de formule iets unieks. Ze verschillen onderling dus nog steeds stevig van elkaar. Elke film legt namelijk z’n eigen culturele accenten. Waar On Her Majesty’s Secret Service  (1969) ons een witte kerstfilm geeft, presenteert Live And Let Die (1973) ons een bovennatuurlijk horrorsfeertje. You Only Live Twice (1967) is een ode aan al het culturele moois wat Japan ons heeft te bieden, en in The World Is Not Enough (1999) zien we dat de geopolitieke macht van olie als een rode draad door het verhaal loopt. Casino Royale (2006) is dé perfecte commercial voor gokken in stijl en Octopussy (1983) brengt je, met liaan en al, in broeierige exotische sferen. Indiana Jones en Tarzan kunnen daar nog een puntje aan zuigen. Of wat te denken aan cultuur eigen regionale tradities in de vorm van feesten? Thunderball (1965) laat ons kennis maken met het Caribische carnaval, de Junkanoo, terwijl we in On Her Majesty’s Secret Service een heuse kerstmarkt voorgeschoteld krijgen.

Het zijn deze unieke sferen die elke Bond-film afzonderlijk een op zichzelf staande film maken. En mijns inziens is er nog genoeg originele of herinterpreteerbare couleur locale beschikbaar die we nooit eerder in een Bond-film hebben gezien. Neem de huidige populariteit van de Formule 1 of de actuele gebeurtenissen rond de commerciële ruimtevaart. Max Verstappen en Elon Musk bieden de producers genoeg aanknopingspunten om hier eens andermaal aandacht aan te besteden. Te denken valt ook aan sporten die nog niet een breed bemeten rol hebben gekregen in een James Bond-film. Hebben we 007 of de schurk weleens zien tennissen? Sowieso is matchfixing een redelijk populair onderwerp dat zo’n sportsetting rechtvaardigt.

Locaties

Ook de Bond-locaties dragen natuurlijk bij aan het inkleuren van een unieke sfeer. Recentelijk is er geroddeld dat de Bond-producers mogelijk wat tickets voor Bond gereserveerd hebben naar het Midden Oosten. Echter, in nog téveel actiefilms zijn landen als Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten eerder saai behang dan landen die ons een mooi inkijkje geven in hun cultuur. En dan zijn er nog de vele landen die James Bond nog niet eens heeft aangedaan tijdens zijn missies. Australië en Nieuw-Zeeland staan bekend om tot de verbeelding sprekende natuur. Colombia en Ecuador spelen, helaas om minder florissante handelsconnecties met Nederland, een belangrijke rol in de geopolitiek. Los daarvan worden ze ook bevolkt door inheemse stammen die een geheel eigen cultuur hebben. We kunnen er dus iets van opsteken. Ook zijn er vast wel toepasselijke verhaallijnen te bedenken waarin Canada, Indonesië, Singapore, Brunei, Zuid-Afrika, Curaçao, Barbados, de Seychellen of Suriname een rol spelen.

Daarmee zijn de Bond-locaties dus meteen het startpunt voor een allesbepalende sfeer. Niet voor niets worden er al vroeg locatiescouts ingeschakeld voorafgaande aan principal photography. Maar steeds vaker spelen promotiegeld en toerismesponsoring een belangrijke rol in de keuze voor een Bond-locatie. Het zou andersom moeten zijn: producenten wíllen een locatie aandoen omwille van originele verhaaltechnische factoren en vernieuwende culturele aspecten. En niet omdat zo’n locatie nou zo praktisch is. James Bond mag best wat meer zeuren bij M om interessantere zakenreisjes.

Hoe actie onderdeel van Bond werd

Maar locaties en sfeer alleen maken de film nog geen Bond-film. Ook al schreef Ian Fleming altijd in geuren en kleuren over de landen die James Bond aan deed, Floortje Dessing doet dat ook. Nee, er is meer nodig om tot een Bond-film te komen. Als er inventieve, vernieuwende actie plaatsvindt te midden van al die cultuursnuiverij, dan gaat de gemiddelde filmliefhebber al wat meer rechtop zitten. Niet voor niets besloot regisseur Terence Young dat From Russia with Love (1963) nog een explosieve finale nodig had, iets dat niet terug te vinden was in de roman. Dat Bond door Joegoslavische en Italiaanse wateren vaart en onderwijl Triëst en Venetië aan doet, mag nog een wonder heten. De explosieve vuurzee die SPECTRE. onbedoeld zelf aanstak, had ook het leven kunnen kosten van James en Tatiana. Maar juist dat explosieve einde, doet ons nog eens extra opveren.

Golden stunt oldies

En zo werd actie een fundamenteel onderdeel van de Bond-films. Actie was lang ook trendsettend. We zagen Bond voor het eerst gevaarlijke toeren uithalen die daarvoor in andere films nog ondenkbaar waren. Denk aan 007 als diepzeeduiker tijdens een onderwater-oorlog is in Thunderball, of als astronaut tijdens een robbertje lasergamen in de ruimte in Moonraker (1979), of Bonds extreme ski-kunsten in On Her Majesty’s Secret Service. Ook heeft James z’n sporen verdiend als parachutist in The Spy Who Loved Me (1977) en Moonraker. Wist hij nog eerder dan in de film Cliffhanger (1993) hoe levensbepalend bergbeklimmen kon zijn (For Your Eyes Only, 1981) en kon hij andermaal van zijn auto een balletdanser maken.

Van het op twee wielen door een smal steegje rijden (Diamonds Are Forever, 1971) tot de befaamde cork screw met de AMC Hornet (The Man With The Golden Gun, 1974), en van een doormidden gehakte Renault 11 (A View To A Kill, 1985) tot het ‘juiste spoor’ vinden met een Mercedes (Octopussy): James Bond weet werkelijk alles rijdend te houden. En, Bond is natuurlijk ook een uitstekende rijder die totale beheersing heeft over z’n koppeling en versnellingspook, of hij nou een femme fatale najaagt in GoldenEye (1995) of in een Eend achterna wordt gezeten. Wegrennen tijdens de Junkanoo kan ie ook goed (Thunderball), of hij rent zélf iemand achterna (freerunning, Casino Royale).

Voorbeelden te over dus. Maar hoe kunnen we op het vlak van actie trendsettend blijven? Volgende week deel 2 van dit betoog.  

Het bericht James Bond is helaas nog dood – deel 1 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Jorrit en ik waren eind oktober op missie naar The Pinewood Hotel, waar we aanwezig waren bij Operation: Trinity. Een samenkomst waarin drie films centraal stonden. Dit werd gevierd met verhalen van betrokkenen bij Bond-producties, een casino-avond en een locatietour rondom de beroemde Pinewood Studios.

Shaken Not Stirred werd in maart 2019 opgericht door Matthew Wood en Nick Fentiman. Het evenement is ontstaan vanuit een Bond-gemeenschap op Facebook, die snel groeide en uitbreidde. Het contact met mede-liefhebbers, locatietours en ontmoetingen met speciale gasten uit de films staan hierin centraal. Dit was alweer het zevende evenement wat het organiseerde.

Operatie: Trinity, de naam van deze laatste editie, begon op vrijdag 27 oktober in het Pinewood Hotel en eindigde op zondag 29 oktober. Deze missie vierde de jubilea van drie James Bond-films: From Russia with Love (1963), Live and Let Die (1973) en Octopussy (1983).

Eerste grap, eerste glas

Nadat Jorrit en ik zijn geland op London Heathrow Airport, is het met de huurauto maar een kort ritje naar Pinewood Hotel. Eenmaal binnen bij Pinewood Hotel is het makkelijk om de mede-liefhebbers van Bond te herkennen. Zoals altijd zit het gros van de mensen met een groot glas bier en een lach op hun gezicht.

We schuiven aan bij een tafel en al snel komen de Bond-gesprekken op gang. We stellen elkaar vragen als: “Wat is de beste film en waarom dan? Wat zijn nou grote blunders uit de serie? Waar moeten de films heen en wanneer kunnnen we Bond 26 verwachten?” Hoewel James Bond een onderwerp is waar je met ieder mogelijke Brit een gesprek over kan voeren, zijn het de gesprekken op dit soort evenementen die dieper de Bond-materie induiken. Het is onbewust een soort test voor mijn eigen Bond-kennis en de vraag hoeveel ik er nou écht vanaf weet. Mocht ik iets niet weten is de reactie die ik vaak krijg: “Ach, je bent pas 24 jaar. Als je net zo oud bent als wij weet je vast nog veel meer.” Ik hoop het maar.

Als mijn buurman opstaat besluit ik om verder te kletsen met de man naast hem. Het valt me op dat hij wel érg veel weet van het productieproces van Octopussy. En daar wil ik graag meer van weten. Al snel kom ik erachter dat hij niet veel weet, maar álles weet van het productieproces van Octopussy, en andere Bond-films. De beste man blijkt niemand minder te zijn dan Paul Weston. Betrokken bij de stunts van maarliefst twaalf Bond-films. Stuntcöordinator van drie van die films, en ook betrokkken bij franchises als Star Wars, Indiana Jones en Alien.

Wat hem vooral is bijgebleven, was het initiatief dat Timothy Dalton nam tijdens de pre-title sequence van The Living Daylights (1987). Dalton wilde veel stunts zelf uitvoeren, maar als ster van de films was veel te duur om te vervangen als er iets mis ging. Uiteindelijk krijgt Dalton wel wat meer speelruimte dan zijn voorgangers. Zo ligt hijzelf op de Jeep die langs het ravijn rijdt, maar wel pas nadat er extreem veel veiligheidchecks zijn uitgevoerd. Alles om ervoor te zorgen dat de nieuwe 007 niet in de diepte zou vallen. Weston is zelf ook kort te zien in Daylights, nadat hij zogenaamd Bond neerschiet met een verfkogel als onderdeel van een MI6-trainingsmissie. “Hold on. You’re dead!” (0:20 in de onderstaande video.)

Helaas loopt de avond rond 1.00 uur tot zijn einde. Maar er is genoeg om naar uit te kijken de volgende dag. Zo weten we al dat we aan tafel zitten met een gevaarlijk duo. Dat we verhalen gaan horen van veel verschillende betrokkenen uit de 007-geschiedenis. En staat er voor de volgende avond een casino night op het programma.

De Meyer-broers (Mischka en Grischka)

De volgende ochtend zijn we alweer vroeg ons bed uit om met het dagprogramma te beginnen. Door het verzetten van de klok en de vlucht naar Engeland zitten we even te puzzelen met de tijd, maar alles lijkt te kloppen. Eenmaal beneden eten we Engels ontbijt met onze goeie vriend Wolfgang Thürauf, de vice-president van James Bond Club Deutschland. Na het ontbijt nemen we plaats aan de vooraf ingedeelde tafel. Al snel schuiven David en Tony Meyer aan. Ze drukken ons op het hart dat de juiste uitspraak van hun achternaam lijkt op het Nederlandse Meijer, en niet het Engelse woord voor burgemeester; mayor. De tweeling speelt de moordlustige broers Mischka en Grischka in Octopussy. Ze zijn nogal herkenbaar door hun rode acrobaatspakken en gevaarlijke messen. Het duo doet zich voor als circusartiesten, maar ze werken eigenlijk voor Kamal Khan.

De Meyers vertellen hoe enthousiast ze waren toen ze hoorden dat ze in een Bond-film mochten spelen. Al vinden ze zichzelf vooral op hun eigen moeder lijken, door de pruiken die het tweetal op heeft. We vragen ze natuurlijk of ze echt zo goed zijn in het messenwerpen, maar dat is niet het geval. De film zit vol slimme trucjes om het effect van vliegende messen te creëeren.

Als we Mischka en Grischka in de film in het circus zien hangt een van de broers aan een draaiend rad, terwijl de andere broer geblinddoekt de messen werpt. Hoewel er wel daadwerkelijk geblinddoekt wordt gegooid, was het geen echt persoon die aan het rad hangt, maar slechts een goed lijkende pop. Later op de trein, als James Bond vermomd is als Mischka, vallen hij en de andere broer Grischka van de trein af en rennen ze het bos in. Het laatste deel van de scène is allemaal binnen opgenomen in Pinewood Studios, zo wordt ons verteld. Dit was nodig voor de special effects. Op het moment dat Bond wordt vastgepind aan de deur, zitten er draadjes aan de messen. Zo lijkt het alsof er terplekken op Roger Moore wordt geworpen. Uiteindelijk weet Bond Grischka te overmeesteren en neemt hij wraak voor de moord op 009.

John Glen (regisseur van alle jaren 80 EON-films)

Als je in 2019 ons reisverslag naar Frankfurt hebt gelezen, dan weet je misschien nog dat Jorrit en ik daar John Glen hebben ontmoet. De beste man is nog steeds erg scherp en herkende me wonder boven wonder nog: “You’ve grown up, you’re not a boy anymore.” Inmiddels ben ik vier jaar aan haar verloren, maar die steek ik in m’n zak, John!

In groepsverband vertelt John nog languit over het produceren van de films, zijn band met Cubby en hoe hij naar adem moest happen toen Cubby hem vroeg om zijn eerste Bond-film te regisseren. Hoewel hij al in verschillende functies had meegewerkt aan eerdere films, had hij niet verwacht dat hij er zelf ook een zou mogen regisseren. Zonder twijfelen zei hij: “Ja.”

John had nog een leuk verhaal over het (zogenaamd) aantrekken van een nieuwe James Bond na Roger Moore. Het vervangen van Moore begon eigenlijk al na For Your Eyes Only. Er werden verschillende kandidaten getest, waarvan iedereen de ontmoetingscène tussen Bond en Tatiana uit From Russia with Love moet naspelen. Uiteindelijk werd ervoor gekozen om Moore terug te vragen. Glen denkt dat de producenten met het bijna hercasten van Bond vooral hoopten dat Moore minder salaris zou vragen, en wellicht iets zou zijn voor een volgende Bond-film. Moore zou na Eyes nog twee keer James Bond spelen.

Ook praat Glen over de keuze van Timothy Dalton voor Bond in The Living Daylights, nadat Pierce Brosnan op het laatste moment afhaakt voor opnames van een onverwachts laatste seizoen van Remington Steele. Glen vertelt dat er na Sean Connery al wordt gekeken naar Dalton, maar dat de Welsh acteur zichzelf dan nog te jong vindt voor de rol van 007. Toen de rol in 1986 opnieuw vrijkwam, vond Cubby Dalton (gelukkig) nog steeds een goede kandidaat.

Norman Wanstall

Nog een van de speciale gasten is Norman Wanstall, die in 1965 een Oscar wint voor Best Achievement in Sound Effects. Het geinige is dat hij tot het laatste moment twijfelt om überhaupt naar de uitreiking te gaan, omdat hij er niet vanuit gaat dat hij iets wint.

Als hij bij het ontvangen van het programmaboekje ziet dat er maar één andere kandidaat is voor de prijs, beseft Normal zich dat hij wel degelijk een kans maakt om te winnen. Plots is hij een serieuze kanshebber voor de Oscar. Nu, een kleine zestig jaar later, heeft hij diezelfde Oscar meegenomen en mag ik er even mee poseren voor een foto. Norman is een ongelofelijke aardige man om mee te praten. En wanneer ik hem later vraag of hij iets wil drinken en terugkom met zijn kop koffie, zegt hij: “Oh wow, ik had niet verwacht dat je hem ook echt zou gaan halen…” Natuurlijk wel Norman. Zojuist hield ik voor het eerst (en waarschijnlijk ook voor het laatst) in mijn leven een Oscar vast. Dan is een flat white met suiker een kleine moeite.

De treinsprong in Octopussy

De rest van de ochtend wordt gevuld met nog meer interviews, waaronder met stuntmannen Paul Weston en Rocky Taylor. In dit interview wordt vooral gepraat over de lastige treinsprong in Octopussy, vlak voordat Bond wraakneemt op Grischka voor 009.

Het lastige met deze sprong is vooral dat de stunmannen achteruit, richting de camera, van de trein moeten vallen. Dit is belangrijk, omdat een val richting de camera er spectaculairder uitziet dan een val van de camera af. De grond waarop ze komen te vallen is speciaal voorbereid met opvangmateriaal, zodat de mannen een veilige landing kunnen maken. Het lastige is echter dat één van de stuntmannen met de rug naar het opvangmateriaal staat, en daardoor niet weet wanneer hij moet vallen. Hierop vertrouwt hij dus blindelings op de andere stuntman, die roept als het de sprong daar is.

Het Pinewood Casino

Na het avondeten wordt Pinewood Hotel omgebouwd tot een casino, waar vijf verschillende pokerspellen staan. Elke aanwezige krijgt een fictieve 100 dollar, die het kan inwisselen voor fiches. Als de fiches op waren zijn kunnen we onszelf opnieuw inkopen, en het geld wat daarmee wordt opgehaald gaat naar de Mark Milsome Foundation. Hoewel Jorrit en ik er beide wellicht bijlopen als James Bond, hebben we niet zo veel binnengehaald als agent 007 meestal lukt met gokken.

Mijn favoriete onderdeel van die avond volgt, als het tijd is voor een pittige James Bond-quiz. Hierin gaan de vragen over de drie James Bond-films van het evenement, From Russia with Love, Live and Let Die en Octopussy.

Omdat ik eerder dit jaar mijn eigen trip naar Istanboel maakte om locatie’s uit From Russia with Love te bezoeken, helpt dat ons team. Maar de vragen uit de andere twee films blijven erg lastig. Mocht je een indicatie willen van het niveau van de vragen: welke tijd staat op het horloge van Roger Moore in de pre-title sequence van Live and Let Die? Het antwoord kun je onderaan dit artikel vinden. Helaas zit ons team er vier minuten vanaf.

Locatiejagen

De laatste dag nemen Matt en Nick van de Shaken Not Stirred-organisatie ons mee op locatietour rondom Pinewood Studios, waar veel buitenscènes van de films zijn opgenomen.

De eerste locatie waar we stoppen is de kerk van St Giles in Stoke Poges. Hier is de pre-title sequence van For Your Eyes Only opgenomen. Bond loopt door de poort richting de begraafplaats en staat stil bij het overlijden van Tracy. Snel daarna volgt in de film een laatste confrontatie met ‘Bald man in wheelchair’, oftewel Blofeld.

Via het terrein van de St Giles kerk kun je doorlopen naar een plek met uitzicht op achterkant van Stoke Park, de golfbaan uit Goldfinger (1964). Hierin weet Bond de schurk Goldfinger te verslaan, door Goldfinger tijdens het putten af te leiden met een klomp nazi-goud. In de video zeg ik abusievelijk dat er geen scènes zijn opgenomen aan de achterkant van het golfpark, dit klopt echter niet. Hole 17 en 18 liggen hier namelijk.

Andere locatie’s die we bezoeken komem onder andere uit The World Is Not Enough (1999) en Casino Royale (2006). Zo bekijken we de crashlocatie van de King-pijplijn en staan we in het kamp van Steven Obanno. Beide scènes zijn opgenomen in Black Park, wat op steenworp afstand ligt van Pinewood Studios. Ik probeer nog een glimp van het tegenwoordig streng beveiligde studioterrein op te vangen, en ergens in de verte zie ik de 007Stage. Dichterbij komen we helaas niet

We sluiten de tour af bij de ingang van Pinewood Studios. De oude ingang is door de jaren heen nooit veranderd, maar tegenwoordig is zo’n honderd meter verderop wel een nieuwe ingang. Vanuit die nieuwe ingang kun je onder andere de Sean Connery Stage goed zien.

Jorrit en ik kijken terug op een geweldig evenement. Voor mij was de eerste keer dat ik Engelse Bond-locaties ging opzoeken buiten Londen, en het is altijd leuk om deze locaties voor de eerste keer te zien. We willen de organisatie graag hartelijk bedanken voor deze geweldige drie dagen. Mocht je twijfelen om volgend jaar te gaan: het is een aanrader! Welke locatie zou jij nog wel eens willen bezoeken? We zijn benieuwd naar jullie antwoorden.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Shaken én Stirred in het Pinewood Hotel – Operation: Trinity verscheen eerst op James Bond Nederland.

In deel 3/3 behandel ik de locaties in Istanboel uit de 19e en 23e James Bond-films, The World Is Not Enough (1999) en Skyfall (2012). Mocht je deel 1/3 of deel 2/3 nog niet hebben gelezen, dan kun je die hier vinden. Een aantal veelgebruikte Turkse woorden voor ‘straat’ zijn Caddesi en Sokak.

Kız Kulesi, de Meisjestoren

De iconische Meisjestoren, of Kız Kulesi in het Turks, staat trots op een eilandje aan de zuidelijke ingang van de Bosporus in Istanboel en kwam voor in twee James Bond-films. In From Russia with Love (1963) verschijnt hij kort in beeld wanneer Bond Tatiana ontmoet op een veerboot, met de toren zichtbaar op de achtergrond. In The World Is Not Enough speelt de Meisjestoren een centrale rol als basis voor het plan van Elektra King om Istanboel te vernietigen en haar concurrentie op de wereldwijde oliemarkt uit te schakelen.

De toren dient ook als gevangenis voor M. Elektra sluit M daar op na haar ontvoering in Kazachstan. Zonder dat de plaatselijke autoriteiten het weten, herbergt de toren ook een ondergrondse ruimte voor de Victor III-klasse kernonderzeeër die gestolen is door Renard. Die willen Elektra en hij gebruiken om Istanboel van de kaart te vegen.

Met een geschiedenis die teruggaat tot 408 voor Christus, heeft de Meisjestoren door de eeuwen heen verschillende doelen gediend, waaronder als vuurtoren en als controlepunt voor toegang tot de Bosporus door Perzische schepen. De toren, die in de Griekse en Byzantijnse periode bekend stond als de toren van Leander, werd in de twaalfde eeuw vergroot en heeft sindsdien verschillende wijzigingen ondergaan.

Tegenwoordig is de Meisjestoren een populair café en restaurant, dat bezoekers een spectaculair uitzicht op Istanboel biedt.

De opening van Skyfall

De derde James Bond-film met Daniel Craig opent met een achtervolging in Istanboel. Het gebouw waar Bond als eerste uitloopt is de oude Deutsche Orientbank en ligt in de wijk Eminönü. Het koloniale gebouw van de Deutsche Orientbank staat op het einde van de Sultan Hamamı Caddesi waar deze samenkomt met de Vakıf Hanı Sokak. Je kan het Flatiron Building-achtige gebouw op de hoek en de gouden art nouveau letters “Deutsche Orientbank” boven de ingang niet missen. Als Bond instapt bij Eve vervolgen ze hun weg op de Büyük Postane Caddesi.

Na de Vakıf Hanı Sokak enkele meters naar het westen is de toegang tot de kruidenmarkt van Istanboel. Hier, maar vooral op het open plein tussen de markt en de Yeni Cami (Nieuwe Moskee) in het noorden, werden de schietscènes met Bond en Patrice opgenomen. Voor de opnames had het productieteam Eminönü flink geprepareerd. Hoewel de wijk al behoorlijk vol stond met ezelskarren, kleine kiosken en straatverkopers, vulde het team de straten met nog meer kraampjes. Ook werd een replica van een oude Ottomaanse fontein gebouwd.

Ondanks zijn naam is de Nieuwe Moskee een historisch juweeltje uit de 16e eeuw, waarvan de bouw in 1665 werd voltooid. Gelegen aan de oevers van de Gouden Hoorn in de buurt van de Galatabrug, is dit architectonische meesterwerk ongetwijfeld een van de kroonjuwelen van Istanboel.

De achtervolging op de motor

Bond en Eve gaan richting Hobyar, Findikçi Remzi Sodak met de Seyhülislam Hayri Efendi Caddesi als de weg op de achtergrond. In het echt leidt deze weg hen terug naar dezelfde plek waar Bond in het begin van deze achtervolging bij Eve instapte! Uiteindelijk rijden Bond en Patrice bij de poort achter 3 Tarakçılar Caddesi zogenaamd het dak van de Grote Bazaar op.

Op het dak van de Grote Bazaar

Als je gewoon een glimp wil opvangen van het dak waarop Bond Patrice achtervolgt, vraag het dan aan de handelaren van de enorme tapijtwinkel náást de Kapalıçarşı Kılıççılar Kapısı aan de oostelijke ingang van de Bazaar. Hun winkel met meerdere verdiepingen ligt net buiten de echte Bazaar en reikt tot boven de overdekte markt. Vanaf het hoogste niveau, mogelijk alleen open als je het vriendelijk vraagt, heb je een mooi uitzicht door het raam.

Voor het echte werk moet je echter op zoek naar het bureau van de Bazaaradministratie. Het zit in een kleine patio aan een heel smal steegje genaamd Kürkçüler Çarşısı. Het steegje loopt langs de zuidelijke grens van de Bazaar, de binnenplaats met het bureau is halverwege. Je kan ook beveiligingspersoneel of winkeleigenaren de weg vragen. Als je de binnenplaats vanaf Kürkçüler Çarşısı betreedt, is het kantoor aan de rechterkant op de eerste verdieping. Vanaf daar is het mogelijk om het dak te betreden – maar natuurlijk zijn daar mensen aan het werk en heb je hun toestemming nodig.

Om de scène op het dak te filmen moest het productieteam de dakpannen van de bazaar vervangen door rubberen tegels om schade te voorkomen en de veiligheid van de stuntcrew te garanderen. Uiteindelijk betreedt Bond de Bazaar bij Merim Pırlanta, een juwelierszaak, met een sprong door een raam. De plaats zit naast het Zincirli Han, de schuilplaats van Klebb in From Russia with Love, in het noordoosten van de Bazaar.

Als je de Bazaar betreedt vanaf Eminönü, waar een deel van Skyfalls actie plaatsvond, moet je omhoog lopen en de markt vanuit het noorden betreden. Daar vind je zowel Zincirli Han (de schuilplaats van Rosa Klebb in From Russia with Love) als het raam waar Daniel Craig doorheen reed.

De tweede reis van Ian Fleming naar Istanboel

In deel 1/3 schreef ik hoe Ian Flemings eerste bezoek aan Istanboel veel indruk op hem maakte. De gewelddadige nacht van 6 op 7 september 1955 zorgde ervoor dat zijn plannen van die reis werden aangepast, wat resulteerde tot een ontmoeting met de man die de basis zou vormen voor Darko Kerim/Kerim Bey. Acht jaar later bezocht Fleming de stad voor een tweede en laatste keer, tijdens de opnames van de film From Russia with Love. Lijdend aan een hartkwaal, was Ian een tenger figuur die zichzelf langzaam over de kasseien van de stad worstelde. Af en toe pauzerend om uit te rusten op een jachtstoeltje.

(Artikel gaat verder onder de foto)

Op locatie nam het filmteam heel wat foto’s van Ian. Op de bovenstaande foto staat hij in een straat met de naam Tavuk Pazari, voor de Nuruosmaniye-moskee. Die straat leidt naar de toegangspoort van de Grote Bazaar. Als Bond in de film wordt teruggereden naar zijn hotel, rijden ze precies langs de plek waar Fleming moet hebben gestaan toen de foto werd genomen. Dit is nog steeds de hoofdingang van de bazaar, hoewel er geen parkeerplaatsen meer zijn voor de moskee en het verkeer tegenwoordig beperkt is.

“Cubby” Broccoli, producent van de Bond-films, schreef in zijn autobiografie dat Fleming in Londen weinig van zichzelf liet zien, maar dat hij in Istanboel in zijn element was. “In Turkije was hij zijn ware ik en niet de gereserveerde man die hij in Londen was. Hij hield van de geluiden, de kruidige geuren, de bazaars, de straathandelaren en de buikdanseressen. Vooral de buikdanseressen.”

Bronnen: Hunting Bond, James Bond Locations en ReelStreets. Met dank aan Merlijn Kuiper van Bondesque Magazine.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Locatie: Istanboel 3/3 verscheen eerst op James Bond Nederland.

In deel 2/3 behandel ik de locaties in Istanboel uit de tweede James Bond-film, From Russia with Love (1963). Mocht je deel 1/3 nog niet hebben gelezen, dan kun je die hier vinden. Een aantal veelgebruikte Turkse woorden voor ‘straat’ zijn Caddesi en Sokak.

De wandeling van Tania

Voordat Bond überhaupt aankomt in Istanboel zien we eerst een gesprek tussen Tatiana Romanova en haar vriendinnen. Dit speelt zich af voor het consulaat van Sovjet-Rusland. Het adres hiervan is Halaskargazi Caddesi 161 en te herkennen aan de Sisli-moskee op de achtergrond.

Ze vervolgt haar route op een stenen trap, op de achtergrond is de Şep Sefa Hatun-moskee bij de Atatürk Boulevard goed te zien. Deze locatie is te vinden in de Zeyrek-buurt van de wijk Eminönü op het schiereiland dat het oude Istanboel vormt. Men kan zich voorstellen dat dit echt de buitenwijken van de stad waren ten tijde van de opnames in 1963. Vandaag ligt dit pad echter in een vrij druk deel van Istanboel, vlak naast de grote Atatürk Boulevard die dwars door het Fatih-district loopt van de zuidelijke oever van de Zee van Marmara tot aan de Gouden Hoorn. Dat betekent dat ze waarschijnlijk op de verhoogde stoep van Itfaiye Caddesi loopt. Bijzonder aan deze locatie is dat hij er nog steeds onaangeroerd staat. De stenen muur heeft de anders zo omvangrijke herinrichting overleefd.

Het pad wat Tania oploopt © 2015 Bond Locations

Afgezien van de bomen is er niet veel veranderd. Een paar meter hoger op het stenen pad ontmoet Tania een politieagent. Ze vraagt hem naar het adres van Klebbs kantoor. Hij wijst haar naar een huis in een klein straatje. Een paar van de huizen die achter Tania en de politieman zichtbaar zijn, zijn tegenwoordig verdwenen. Maar een van de grote huizen, in de film te zien aan de linkerkant, kan worden geïdentificeerd.

De straat waarnaar de politieman Tania stuurt ligt hier direct naast. De oude stenen bestrating is weliswaar veranderd, maar het is nog steeds herkenbaar. Dit steegje is het begin van de grotere straat Ibadethane Sokak die dit steegje kruist. Gelukkig lijken de stenen muur en de oude huizen gespaard te zijn gebleven bij de herinrichting van dit gebied, maar achter de stenen muur, ooit onderdeel van een huis, ligt een soort braakliggend terrein. Hopelijk betekent de exploitatie van dit perceel niet de afbraak van de ruïnes die er nog staan.

De steeg met de politieagent © 2015 Bond Locations

Je bereikt de locatie het gemakkelijkst als je de Atatürk Boulevard in noordelijke richting afloopt. Als je begint in de wijk Sültanahmet, bij de Hagia Sophia, kun je de tram nemen langs de Ordu Caddesi, tot het tramstation Aksaray. Daar kruist de Ordu met de Atatürk Boulevard. Als je deze grote boulevard afloopt, loop je na een paar honderd meter ook langs het aquaduct van Valens. Een van de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad. Zo’n driehonderd meter na het aquaduct vind je Tania’s pad aan je linkerhand.

Dit Romeinse aquaduct was de belangrijkste watervoorziening van Constantinopel. Het werd voltooid door de Romeinse keizer Valens in de late 4e eeuw na Christus. Het aquaduct leverde ook water voor de Basilica Cisterne, de plaats waar Bond en Kerim Bey later in de film de boot nemen naar het Russische consulaat.

Het huis van Klebb

Een van de meest fascinerende Bond-locaties in heel Istanboel moet wel het huis zijn waar zich het geheime kantoor van kolonel Klebb bevindt. In de overtuiging dat Klebb het hoofd van de Sovjet-inlichtingendienst is, wordt Tatiana Romanova gedwongen Bond naar Istanboel te lokken. Het huis met de kleine binnenplaats staat op een zeer onverwachte plaats, namelijk in de Grote Bazaar.

Deze karakteristieke huizen met een binnenplaats in het midden worden Hans genoemd en maken deel uit van de klassieke architectuur van Istanboel. De Hans fungeerden eeuwenlang als herbergen voor reizende kooplieden. Hier konden ze zaken doen en overnachten. Het is niet verwonderlijk dat er zoveel Hans in de bazaar te vinden zijn, want de Grote Bazaar is door de eeuwen heen een belangrijk knooppunt geweest voor deze reizende kooplieden. Meestal bestonden de Hans uit een binnenplaats met een fontein in het midden, net als deze Han in de film. Vaak was er een aangrenzende keuken of theehuis.

De bazaar is een doolhof waarin je gemakkelijk kunt verdwalen. Maar de Zincirli Han die in de film te zien is, is gelukkig goed aangegeven.

“Can I borrow a match?”

Tegenwoordig komen reizigers in Istanboel aan op de gemoderniseerde luchthaven Istanboel Atatürk. Toen James Bond in 1963 in Istanboel landde, heette de kleine luchthaven nog Yesilköy, vernoemd naar het gebied eromheen. 007 komt aan bij wat toen de binnenlandse aankomsthal was en nog steeds is. Behalve de communicatietoren op het dak is er tegenwoordig weinig meer te herkennen van deze plek.

Als 007 door zijn chauffeur richting het centrum van Istanboel in wordt gereden, passeert hij een aantal prachtige uitzichten, waarvan de meeste sinds 1963 veranderd zijn.

Bond en zijn chauffeur volgen de Topkapi Edirnekapi Yolu, met de Mihrimah Sultan-moskee op de achtergrond. Dat is een (tegenwoordig verdwenen) weg buiten de stadsmuren die Edirnekapı met Topkapı verbindt. Langs deze voormalige weg vind je de resten van de oude verdedigingsmuur van de stad, ook kort zichtbaar in de film. De auto’s rijden uiteindelijk het hart van de stad in bij de Soğuk Çeşme Sokak 11, richting Alemdar Caddesi. Aangezien deze laatste locaties niet te combineren zijn in een directe route naar het einddoel van Bond, kan men alleen maar aannemen dat de locaties puur vanwege hun schoonheid zijn gebruikt.

Rijdend over de Mollafenari No. Ç. Nuruosmaniye Caddesi in Fatih, komt Bond aan bij de Nuruosmaniye-moskee (links in beeld op de film). De Rolls Royce parkeert daar voor de moskee waarna Bond en de zoon van Kerim uitstappen. Ze lopen onder de boog door aan de oostkant, de grote deur van de Kapaliçarsi (de Grote Bazaar) in. De buitenkant van de moskee is herkenbaar in beeld als de Bulgaarse agent te zien is die hen schaduwt.

Dit is de poort waar 007 doorheen loopt vanaf de moskee. Als je 180 graden draait wandelt hij door de grote deur door de bazaar in.

Dit gebied rond de moskee is extreem druk, dus als je foto’s wilt maken, kun je het beste wachten tot zondag, wanneer de bazaar gesloten is. Dan heb je het hele gebied voor jezelf en kun je volop genieten van dit prachtige stukje Bond-historie. De Grote Bazaar is overdekt, maar ook een goed beveiligd gebied. Elke avond om 19.00 uur sluiten en vergrendelen de lokale politieagenten de zeventien enorme toegangsdeuren, waardoor de 16e-eeuwse bazaar desolaat achterblijft.

De Grote Bazaar

Het kantoor van Kerim Bey is er gehuisvest achter een geheime ingang in de Grote Bazaar. Door de ramen – hoewel duidelijk opgenomen op een set op Pinewood Studios – is de Nuruosmaniye-moskee te zien.

De overdekte markt zal zo’n vijftig jaar later ook een grote rol spelen in Skyfall (2012). Daarover meer in deel 3/3.

Basilica Cisterne, de wateropslagplaats van Istanboel

Na wat scènes op Pinewood gaat Bond terug naar Kerim, waar blijkt dat het kantoor van het hoofd van Station T. is opgeblazen. Het deert Kerim echter weinig en hij brengt Bond naar de ondergrondse wateropslagplaats in Istanboel. De Basilica Cisterne werd tussen ongeveer 532 en 542 door de Byzantijnse keizer Justinianus aangelegd als wateropslagplaats voor zijn paleis. Bey brengt Bond zogenaamd onder het Russische Consulaat, waar de onoplettende Russen niet merken dat er een periscoop door de vloer steekt. De opslagplaats, ook wel Yerebatan Sarnici genoemd, ligt onder het Sultanahmetplein. Het is gerestaureerd en is nu open als museum. Geloof niet wat Bey aan Bond vertelt – het is niet gebouwd in opdracht van keizer Constantijn.

Het gevecht op het zigeunerkamp

De meeste mensen weten dat het gevecht op het zigeunerkamp is opgenomen in de tuinen van Pinewood Studios. De scène eraan voorafgaand, waarin Bond en Bey komen aanrijden is echter wel op locatie opgenomen, en wel bij kasteel Yedikule, in het Nederlands bekend als Gouden Poort. Ze rijden eerst langs het kasteel en stappen later uit op een plek waarvan ik bang ben dat het niet meer bestaat.

“She should’ve kept her mouth shut”

Als het gevecht op het zigeunerkamp over is, gaan Bond en Kerim Bey op zoek naar Krilencu. Het punt waar ze zich klaarmaken is waarschijnlijk bij de Damat Ibrahim Pasa Cami, op de hoek van Dede Efendi Caddesi en Sehzadebasi Caddesi in Istanboel. Hoewel de ronde hoek met de ramen waar Kerim en Bond staan nog goed herkenbaar is, is de rest van de omgeving dat niet. Het is tegenwoordig een drukke straat. Weinig mensen zullen zich kunnen voorstellen dat hier ooit een Call Me Bwana-poster hing.

Tania levert de plannen voor het consulaat af

Tatiana loopt de trap op naar het wegniveau van de Galata Koprusu (de Galatabrug). De vierde brug was een drijvende brug die in 1992 door brand werd beschadigd. Ze loopt door naar 15e-eeuwse Firuz Ağa-moskee met rechts op de achtergrond de Sultan Ahmed-moskee. De Divan Yolu Caddesi ligt in het Fatih district van Istanboel. Hoewel het er tegenwoordig wat anders uitziet, is de locatie nog goed te herkennen. In het volgende shot staat ze binnen in misschien wel de bekendste moskee van de wereld, de Hagia Sophia.

Hagia Sophia

Deze kerk in het hart van het oude Byzantium werd voltooid in het jaar 537. Net als de Basilica Cisterne is het gebouwd in opdracht van Justinianus. Toen het later werd omgedoopt tot moskee, kreeg het 4 minaretten. Wanneer je het bouwwerk betreedt, is het niet moeilijk voor te stellen waarom de filmmakers besloten het een belangrijke rol te laten spelen in From Russia with Love.

De eerste opnames voor From Russia with Love begonnen hier op maandag 22 april 1963. Elke ochtend verliet de crew het Hilton Hotel in een konvooi van 28 voertuigen, waarvan de helft gevuld was met lichtapparatuur, onmisbaar om binnen in de donkere moskee te filmen. Het Turkse ministerie van Toerisme had EON Productions toestemming gegeven om in de Hagia Sophia te filmen, zolang normale toeristen er geen last van zouden hebben. Dat leverde inderdaad wat problemen op, toen later die middag een grote groep naar binnen liep, waardoor er twintig minuten vertraging ontstond.

Tania komt het gebouw binnen vanaf het zuiden. Dit is niet de hoofdingang voor toeristen, die ligt meer naar het westen. Vanaf deze toeristische ingang loop je het binnenste centrum van de moskee in. Links zie je een enorme urn naast een ronde rode zuil. Bond stond hier met zijn zonnebril te wijzen in de richting waarin hij wilde dat Tania zou gaan. Als je naar die urn toe loopt, is de meest noordelijke kant van de binnenruimte het gebied waar de scène zich afspeelde. Meer info met foto’s kun je vinden op de website van James Bond Locations.

Ontmoeting op de Bosporus en ontsnapping consulaat

Als Bond succesvol de plattegrond van het consulaat heeft gekregen in de Hagia Sophia, gaat hij langs bij Kerim om de plannen nog eens door te nemen. Later ondervraagt hij Tatiana op een veerboot over het gebruik van de Lektor Decoder. Terwijl ze de Bosporus overgaan is op de achtergrond Kız Kulesi (de Meisjestoren) te zien. Deze zal in 1999 een belangrijke rol spelen in The World Is Not Enough. Terwijl de twee doorvaren komen ze ook langs Dolmabahçe Saray (Dolmabahçepaleis). Uiteindelijk komt Bond uit bij het consulaat van Sovjet-Rusland. Het consulaat ligt in de film aan de Halaskargazi Caddesi. Het gebouw is sinds de jaren 60 vrijwel onveranderd gebleven.

You’ve never been to Istanbul? Where the moonlight on the Bosphorus is irresistible. 

Bond tegen Moneypenny

De binnenscènes van het consulaat zijn wederom opgenomen in Pinewood Studios. Nadat het plan van MI6 in werking is gezet, en het consulaat in puin ligt, ontsnappen James, Tania en Kerim via de verschillende tunnels. Als ze op een groep ratten stuiten besluiten ze om te draaien en komen uiteindelijk uit in de Basilica Cisterne. Daar lopen ze een trap op en komen ze uit in een typisch Turks winkeltje op tegenover Sirkeci Gare (Station Sirkeci). Daar stappen ze uiteindelijk op de Oriënt Express richting het Westen.

Het treinstation van Istanboel is niet alleen een intrigerende Bond-locatie, maar ook een plek met een rijke geschiedenis. Bijna een eeuw lang vertrok de beroemde Oriënt Express vanaf dit station naar Parijs. Het wordt niet meer gebruikt als treinstation, maar er is een treinmuseum en het is zeker de moeite waard voor elke James Bond-liefhebber die in Istanboel verblijft.

Deel 3/3 komt woensdag 14 juni online.

Bronnen: James Bond Locations, OnTheTracksOf007, Bondscenes, MovieLoci en Reelstreets. Met dank aan Merlijn Kuiper van Bondesque Magazine.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Locatie: Istanboel 2/3 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Dit verhaal begint veel eerder, op 9 juni 2021. Warren Ringham, bandleider van Q the Music, laat op Facebook weten dat de show stopt. Ik tweet dat ik er heel graag bij wil zijn. Op dat moment heb ik geen idee of en hoe ik dat voor elkaar krijg. Het wordt vast met een Flixbus ernaartoe, richting Londen, concert zien, Flixbus weer op en dezelfde avond weer terug naar huis. Alleen. Maar dan begint in september mijn verhaal bij James Bond Nederland. En plots wordt James Bond niet meer alleen achter een computer, maar is het een verhaal dat we samen schrijven als redactie, als fans onder elkaar. Dat is de rode draad van deze reis: de mensen.

Het is Jorrit die me opbelt: de kaartjes voor de laatste show van Q the Music gaan als zoete broodjes over de toonbank, als ik erbij wil zijn moet ik snel zijn. Ik twijfel: kan ik dit aan? Is het niet allemaal veel te spannend? Als we samen gaan, dan kan ik niet meer verdwijnen in de massa. Maar ik spring het onbekende in en zeg ja. Jorrit, Gosse en ik boeken even later een hotel en Eurostar-kaartjes. We gaan vier dagen naar Londen. Als Jorrit een dag voor vertrek ziek afbelt, vind ik het toch weer spannend worden. Gaan Gosse en ik dit wel redden? Maar dan heb ik Gosse onderschat: in geen tijd contacteert hij Ajay Chowdhury. Ajay is co-auteur van Some Kind of Hero en een echte Bond-connaisseur. Hij zal ons vrijdagochtend ontmoeten en rondleiden. Alles komt goed.

Harrow Boys en Twickenham Naked Ladies

Reizen maakt me altijd doodnerveus. Doordat Gosse en ik niet samen vertrekken, zien we elkaar pas in Londen. Even denk ik nog dat hij de trein gemist heeft omdat hij niet reageert, maar Gosse reageert later rustig dat hij gewoon in zijn coupé zit. Hij weet hoe we van St. Pancras naar ons hotel komen, waar we in en uit de metro moeten stappen en waar we Ajay ontmoeten. De stress valt van me af. We wachten op Ajay bij een pub in de voorstad Harrow, ten noordwesten van het centrum. Ajay schudt ons de hand en trakteert ons op ontbijt. Hij vertelt ons over de Engelse mosterd, maar ook over wat we hier in Harrow gaan doen: de school van James Bond bezoeken.

Als je de boeken kent, dan weet je dat het personage James Bond op Eton zat, en niet op Harrow School. Ajay legt het snel uit. James Bond de ornitholoog zat op Harrow. Dus niet het personage, maar de man aan wie Ian Fleming de naam ontleende. De schrijver van Birds of the West Indies was in goed gezelschap: ook Winston Churchill liep school op Harrow. We struinen over de straten en de binnenplaatsen van de school, af en toe poserend voor foto’s die Ajay van Gosse en mij maakt. Ajay vertelt honderduit: over de rivaliteit met Eton, Lord Byron en koninklijke monogrammen op de rode Engelse brievenbussen.

En zoals dat gaat, belanden we niet veel later in een pub. Ajay bestelt voor ons een shandy: bier gemengd met citroenlimonade. Het is verfrissend en lest de dorst. We praten over Bond, de boeken, Fleming en de sfeer die Harrow uitstraalt. Met Twickenham Naked Ladies (dat is een biermerk, voor alle duidelijkheid) in de hand nemen we een filmpje op voor Jorrit. Hij zit niet alleen ziek thuis, maar hij is ook nog eens jarig. Jammer dat hij niet kan delen in onze vreugde. Na een volgende pub en een lang diepzinnig gesprek met Ajay is het alweer half zes. We nemen afscheid. Gosse en ik haasten ons naar het hotel, checken in, en gaan op zoek naar eten.

Vesper in Rules

Na het eten in een trendy restaurant wil Gosse graag naar Rules. Het is het oudste restaurant in Londen, opgericht in 1798. Bond-fans kennen Rules ongetwijfeld van de scène in Spectre (2015) waar Q en Miss Moneypenny M komen opzoeken. M zit met zijn rug naar het publiek met voor hem een groot schilderij. Ook wij lopen op het einde van de avond even naar tafel 9 waar de scène is opgenomen. Het maakt indruk. Het hele restaurant is chic en ademt grandeur. Dit is de klasse die je van Bond en ook M verwacht. Wij blijven echter niet eten, maar gaan naar boven naar de bar. We drinken er twee cocktails: een ‘gewone’ Wodka Martini en een Vesper Martini.

Het is voor het eerst deze reis dat ik mezelf even moet knijpen. Het salon waar we zitten is feeëriek verlicht, er staan groene planten en de inrichting is om bij weg te dromen. Dit is iets wat ik zelf nooit had gedaan, ik voelde al schroom toen ik Rules binnenstapte. Hoor ik hier wel thuis? Maar doordat Gosse me letterlijk een Bond-film binnen trekt, is het hemels. We hebben beiden nog nooit een Vesper gehad. De cocktail smaakt fruitig, is zwaarder dan de Wodka Martini en heeft effectief een bittere nasmaak. Het personeel neemt alle tijd voor ons en een pertinente vraag wordt beantwoord: het is volgens de barman beter om de Wodka Martini te roeren dan te schudden. Wij krijgen die van ons dan ook geroerd. Nog nagenietend stappen we in de regen terug naar het hotel.

Een verhaal van twee flats

Een nacht en een stevig Engels ontbijt later trekken we eropuit. Gosse wil me graag twee flats laten zien. Ian Fleming heeft in zijn boeken nooit geschreven waar James Bond exact woont. Maar op basis van een aantal omschrijvingen valt toch vrij nauwkeurig te zeggen waar Bonds flat kan zijn. In Moonraker (1955) schrijft Fleming dat Bond in een flat aan een plein in Chelsea woont, gebouwd in regency-stijl. Aan het plein staat een rij platanen. Aan de voordeur is een trapje naar Bonds flat, terwijl huishoudster May dan weer een trapje naar beneden heeft. Bonds flat heeft een groot raam in een erker. Met die gegevens kan je heel wat huizen uitsluiten.

De meest waarschijnlijke kandidaat is een huis aan Wellington Square. John Pearson benoemt in zijn James Bond: The Authorised Biography of 007 nummer 30 als Bonds flat, omdat een vriend van hem daar woonde. En het huis voldoet aan de beschrijvingen: trapjes, bomenrij voor het huis… Alleen het raam klopt niet, dat is geen erker. Een andere mogelijkheid is een huis op Carlyle Square. De huizen daar hebben wel erkers, maar er zijn dan weer minder bomen. Ook ligt het iets verscholen en iets verder van Kings Road, een weg waarvan Fleming zegt dat het dichtbij Bonds flat ligt. Als we langs de dure huizen in Chelsea lopen, klopt de sfeer voor mij: hier ergens zou James Bond kunnen wonen. Ik weet niet of ik het ene plein gepaster vind dan het andere, maar het totaalplaatje klopt.

De aantrekkingskracht van de Bond lifestyle

We verlaten Chelsea en trekken richting centrum. Zo komen we in Jermyn Street, het epicentrum van de Bond-lifestyle. Gosse kan zijn hart ophalen: dit is waar hij door aangetrokken wordt. Ik kijk mijn ogen uit. We stappen binnen bij Floris, de parfumerie van Ian Fleming. Ook Bond gebruikt Floris in de boeken. Opnieuw voel ik me bedeesd, Floris is een dure winkel en wij gaan daar zomaar naar binnen! Het cliché wordt bevestigd: Gosse is de zelfverzekerde Nederlander die zegt dat wij van James Bond Nederland zijn en zich laat rondleiden. Ik ben de schuchtere Belg die er wat achteraan hobbelt. De dame die ons te woord staat, toont vol trots het nieuwe Bond-parfum, laat het Fleming-hoekje zien, laat ons ruiken aan staatjes en we krijgen zelfs wat staaltjes mee naar huis! Wat een service!

De volgende stop is Turnbull & Asser, het merk dat hemden en dassen verzorgt voor Bond. Ze verkopen er de dassen uit Tomorrow Never Dies (1997), The World is Not Enough (1999) en Die Another Day (2002). Ik herken ze direct als we binnenkomen. Gosse is hier met een reden: hij wil het hemd kopen dat Bond draagt in Casino Royale (2006). Het strikje heeft hij al, maar om de look compleet te maken, is het hemd nodig. Elvis schudt Gosse hartelijk de hand. De galante winkelbediende en Gosse gaan ver terug, dat verhaal kan je hier lezen. Terwijl Gosse hemden past om de juiste maat te bepalen, raak ik gewend aan de situatie. Ik vraag Elvis naar de dassen en we hebben het over het filmpje dat Gosse en Jorrit de vorige keer opnamen. Zijn kinderen vonden dat prachtig.

En opeens snap ik wat Gosse zo leuk vindt aan een winkel als dit: het maakt niet uit of je iets koopt of niet, zelfs als je even rondkijkt word je als koning onthaald en maakt men oprecht tijd voor je vrij. Een paar deuren verderop gebeurt hetzelfde bij de hippe dame van Lock & Co. Ze laat ons met plezier hun hoeden van de Bond-collectie zien, en Gosse zet de hoed geïnspireerd op die van Oddjob op. We vragen even hoe het komt dat die hoed plat is en niet rond, zoals in Goldfinger (1964). De dame vertelt ons dat ze weten dat de fans letten op details, dus dat het soms makkelijker en ook leuker is om niet altijd 100% de film te volgen. Bovendien moesten er hier en daar wat alternatieve stoffen worden gebruikt. Daniel Craig wilde geen dierlijke producten in de hoeden.

In de voetsporen van Bond

Na de lunch zoekt Gosse een aantal Bond-locaties op via zijn telefoon. Zonder veel moeite vindt hij het Hildebrand-safehouse uit Spectre. Aan Charing Cross vinden we dan weer het MI6-kantoor uit The Living Daylights (1987). Gosse gidst me verder richting Whitehall, de regeringsgebouwen waar MI6 in de laatste films een onderkomen vindt. Na even zoeken hebben we de juiste straathoek te pakken waar Bond zijn Aston Martin V8 parkeert in No Time to Die (2021). Let even op de dubbele gele lijnen: als je hier in het echt zou parkeren, dan wordt je auto weggetakeld! Aan de overkant staat het gebouw dat Bond vervolgens binnenloopt.

Via de Thames komen we uit op de Elizabeth Tower met Big Ben. Het ding straalt weer, en opnieuw voel ik me even zielsgelukkig. Ik ben hier in een prachtige stad, samen met een vriend en geweldige collega, in de voetsporen van Bond aan het treden. Alleen was dit nog niet half zo leuk geweest. Aan de andere kant van Westminster Bridge wijst Gosse me op een goed verstopt deurtje: de deur waar Pierce Brosnan in Die Another Day naar binnen glipt om uit te komen op een verlaten metrostation. In het echt zit de deur stevig op slot.

In de verte zien we Vauxhall Cross liggen. We zijn allebei behoorlijk moe, maar toch willen we daar nog even heen. De bizarre architectuur van het hoofdkwartier van de Britse geheime dienst blijft bevreemdend. We komen aan de voorkant uit, en de bebording maakt duidelijk dat we echt geen poging hoeven te ondernemen om binnen te komen. Er mag dan wel een bezoekersingang zijn, we lopen snel om het gebouw heen. De kade wordt verbouwd, dus we moeten een omweg maken en kunnen niet erg dichtbij de achterkant van het MI6-gebouw komen. Vanaf Vauxhall Bridge heb je een mooi zicht op de achterkant. Het is deze kant die we als Bond-fans zo goed kennen: Bond lanceert de Q-boot vanaf deze kant in The World is Not Enough en M ziet in Skyfall (2012) vanaf de brug hoe MI6 ontploft.

We zijn beiden doodop. Via de splinternieuwe Elizabeth Line komen we terug in de buurt van het hotel. We stoppen bij een pub om iets te eten, en dan gaan we op tijd slapen. Morgen wacht ons immers een lange dag met een concert.

Aanbellen bij EON en de DB5 van Lego

Het is zondag en het regent. Het concert van Q the Music begint om 17 uur, maar we moeten de tijd nog vullen. Met paraplu’s in de hand lopen we naar de Lego Store op Leicester Square. De winkel opent pas om 12 uur. Wat nu? Ik stel voor om even bij EON Productions langs te gaan. Het kantoorgebouw bevindt zich niet heel dichtbij en in de regen is het een verre wandeling. Barbara en Michael zijn niet aan het werk, dus we kunnen zonder problemen poseren bij de voordeur en doen alsof we aanbellen. Even denk ik dat ik per ongeluk echt op de bel ga duwen, maar dat gebeurt gelukkig niet. Londen is uitgestorven op de zondagochtend. We keren terug naar het hotel.

Terwijl Gosse bijslaapt, zet ik opnieuw koers richting Lego Store. Daar blijkt een hele wachtrij te staan. Eenmaal binnen bewonder ik de DB5 en de blokjes-versie van Daniel Craig. Iemand herkent mij uit de video voor The Bond Bulletin en stelt zich voor als Mark. We praten over het concert van straks. Mijn zenuwen spelen weer even op: straks sta ik oog in oog met al die mensen die ik enkel online ken! Snel koop ik de kleine DB5. Aan de kassa vertelt de medewerker dat Bond erg populair is. Ze hebben nog geen weet van nieuwe sets, maar gezien het succes hopen ze dat er nieuwe Bond-Lego op komst is. Als fan van beide merken hoop ik graag met ze mee.

De Britse gentleman en het kleine meisje

Terug in het hotel hebben Gosse en ik tijd om ons te verkleden: we trekken onze dinner jackets aan, Gosse knoopt zijn pas gekochte hemd dicht en ik worstel met mijn manchetknopen. We stappen de deur uit richting West End. In een pub hebben we afgesproken met Andrew. Doordat Jorrit niet meekon, hebben we een kaartje over voor Q the Music en Andrew heeft gereageerd op Gosses oproep. Andrew zit op ons te wachten in een donkerblauw double-breasted pak. Hij blijkt de typische Britse jonge gentleman, haast weggelopen uit de Kingsman-films. We praten over hoe we fan zijn geworden en de toekomst van de reeks.

Een man in de pub spreekt ons aan. Hij wil weten waarom wij zo netjes gekleed zijn. De woorden ‘James Bond’ verklaren veel en ook onderweg naar Her Majesty’s Theatre krijgen we nieuwsgierige blikken. Toch, als we in de rij staan voor de ingang, voelt het als thuiskomen. Dan zijn er geen vreemde blikken meer, want iedereen weet waarom je er zo bijloopt. Het heeft iets van een première, het prestige van Bond straalt af op iedereen. Dit is mijn eerste Bond-evenement onder gelijkgestemden. Zelfs mijn middernacht-vertoning van No Time to Die zat vol Gentse jongeren met petjes. Dit is anders, dit zijn liefhebbers die weten waar het over gaat.

Maar ook die liefhebbers laten zich volledig wegblazen door Q the Music, door verrassende muziekkeuzes. Gosse, Andrew en ik incluis. Over de muzikale invulling van de avond heeft Gosse het al gehad in zijn zeer heldere bespreking. Laat ik eraan toevoegen dat ik even niet kan geloven dat ik daar echt zit. Op het moment dat de band uit volle borst het thema uit On Her Majesty’s Secret Service (1969) inzet, lijkt het haast een droom. Ik word emotioneel, mijn ooghoeken worden vochtig. Er is zoveel genot, door de muziek maar ook door de mensen rondom ons. Gosse kijkt me breed glimlachend aan als Q the Music een lange medley uit For Your Eyes Only (1981) inzet. Ik had zopas nog gezegd dat ik die muziek niets vond, terwijl Gosse een grote fan is. En er is het kleine meisje schuin voor me, dat compleet uit haar dak gaat bij Live and Let Die (1973). Zó mooi om te zien, de toekomst van Bond verzekerd in het enthousiasme van een kind.

Lees de bespreking over de laatste Q the Music-show van Gosse hier!

Burgers eten in pak

Na het concert verzamelt de hele schare Bond-liefhebbers zich op de stoep voor het theater. We zwaaien naar Ajay. Gosse laveert kundig door de massa op zoek naar bekenden. Hij stelt me voor aan Martijn Mulder van On the tracks of 007. We spotten David Lowbridge-Ellis van Licence To Queer en hebben een kort gesprek met Calvin Dyson. Stuk voor stuk mensen waar ik naar opkeek, maar ze blijken allemaal enorm toegankelijk, gepassioneerd en blij om te praten. Liefhebbers van Bond onder elkaar. Moest ik daar dan zoveel stress voor hebben? Totaal onnodig dus. En mijn hart maakt opnieuw een sprongetje: het is fijn om die verbondenheid die er online is ook offline te voelen.

Gosse en ik denken na over wat we hierna gaan doen. Een groepje mensen met wie we stonden te praten heeft plannen om naar de pub te gaan. We sluiten ons hierbij aan. Het wordt een ongelofelijk gezellige avond met Andrew, Debs, Liam, Dean, Sam, Scott en Hannah in een Nederlandse bar en later in een hamburgertent. Alle mogelijke onderwerpen komen voorbij. Q the Music bracht ons samen, maar dit samenzijn is meer dan de muziek. De absurditeit van hamburgers eten om 23:00 uur in een net pak ontgaat me niet. Het gaat aan Bond voorbij, het is een groep geweldige mensen met wie het fijn is om op te trekken. Ik ben niet alleen in die grote stad, maar samen met mensen om ervaringen te delen. En dat is me zoveel waard.

De Bond-arcade

Maandag is onze laatste dag in Londen. Het hoogtepunt ligt achter de rug, Gosse en ik moeten misschien allebei even bekomen. Helaas moeten we zorgen dat we op tijd weg zijn uit onze kamer, dus we pakken snel in en trekken nog even de stad in. Volgens de dame van Lock en Co. is er nog een restant van de Bond-veiling te vinden bij Christie’s. Dat blijkt helaas niet zo te zijn: de mevrouw achter de balie doet haar uiterste best, maar ze kan zelfs geen veilingcatalogus meer voor ons vinden. We slenteren dan maar even tussen de collectie hedendaagse kunst uit het Midden-Oosten.

Zaterdag hadden we Burlington Arcade niet bezocht, nu moeten we daar toch nog even langs. Gosse weet waarover hij spreekt als hij het heeft over Flemings Rolex en Connery’s horloge in Dr. No (1962). Ik luister geboeid. De pop-up store van Bollinger is fraai versierd en de 60 jaar Bond-flessen staan in de etalage, maar de winkel is nog niet open. Ook de deur van Globe-Trotter zit nog dicht.

De winkel van N.Peal is gelukkig wel open en we worden wederom vriendelijk onthaald. N.Peal heeft een Bond-hoekje bovenin de winkel, en we zien daar de combat-outfit uit de finale van No Time to Die. Gosse en ik passen allebei het ivoren jasje gebaseerd op de pre-title sequence van Goldfinger. Nadat ik het prijskaartje zie, hang ik het voorzichtig terug. We bekijken de golftrui en het bekende driedelig grijs pak uit dezelfde film. Opnieuw voel ik me dankbaar dat ik hier samen met Gosse ben en dat hij de bravoure heeft om zo’n winkel überhaupt binnen te wandelen. We wanen ons even James Bond zelf.

Bond-locatie-speedrun

De vraag komt in ons op wat we nu kunnen doen. We hebben nog wel wat Bond-locaties af te vinken. Helaas liggen ze allemaal erg ver uit elkaar. Maar er is tijd, de metro en Gosses uitstekende navigatiekunsten. Dus lopen we weer heel wat af, en vinden we het huis van John Barry dat dienst deed als het huis van M in Skyfall in Chelsea, Bonds appartement uit Spectre in Notting Hill en de ingang van het ondergrondse MI6 uit Skyfall nabij St. Paul’s. Het is grappig om te zien dat die MI6-ingang gewoon een parkeergarage blijkt te zijn, waar auto’s in- en uitrijden. En toch is het direct te herkennen.

Zo doorkruisen we Londen voor de laatste keer. Ik wil St. Paul’s nog even van iets dichter zien, en via de Millennium Bridge en Shakespeare’s Globe nemen we de laatste keer de metro richting King’s Cross – St. Pancras. Het is het einde van onze reis. Na vier goedgevulde dagen zijn we moe en kapot en onze voeten doen pijn. Nog even de drukte trotseren op St. Pancras. Gosse en ik nemen afscheid van elkaar. Hij reist door naar Amsterdam, ik stap uit in Brussel. We bedanken elkaar voor de fijne tijd met elkaar.

Een reden om samen te komen

En zo vertrekt de Eurostar weer vanuit Londen. Ik staar uit het raam. Warren Ringham had gelijk. De bandleider van Q the Music haalde in zijn dankwoord aan dat hij dankbaar was dat zijn tributeband mensen de gelegenheid had gegeven om samen te komen. Dat deze laatste show van Q the Music daarom méér was dan een concert. En zo was het eigenlijk ook met deze reis, deze ontdekkingstocht. Deze vier dagen waren meer dan een concert gaan bekijken. Het was samenkomen, mensen leren kennen, mensen begroeten, naar verhalen luisteren, genieten van de Bond-wereld in een bruisende stad.

Toen ik op 9 juni 2021 die tweet de wereld instuurde, besefte ik niet dat de Bond-wereld aan mijn voeten lag. En met wat duwtjes van anderen waagde ik de sprong. En ik heb er geen seconde spijt van gehad. De dankbaarheid die ik op Twitter neerschreef voel ik nu nog. Ik heb tegen veel mensen gezegd dat ik ze misschien wel zie met Bond in Motion in Brussel. Dat waren geen loze woorden, maar een oprechte wens. Want het samen beleven van James Bond is zoveel mooier dan alleen.

Het bericht Verslag van een reis door Londen verscheen eerst op James Bond Nederland.

James Bond Nederland heeft de plekken uit de film bezocht, waaronder het beroemde Grand Hotel Pupp (Hotel Splendide in de film). Opmerkelijk is dat vele locaties uit de film in Tsjechië zijn opgenomen terwijl de locaties anders worden vermeld in de film. Wij hebben een speciaal item opgenomen op de prachtige locaties van Casino Royale, binnenkort verschijnt deze special op onze website. Maar voor nu, een kleine sneak preview van de locaties die we hebben bezocht.

Stay tuned!

Het bericht Preview: James Bond Nederland bezoekt Casino Royale locaties in Tsjechië verscheen eerst op James Bond Nederland.

In de desbetreffende scène komt Mr. White aan bij de Italiaanse villa. Vervolgens schiet James Bond hem in zijn been. En daar eindigt de film. Villa Gaeta, zoals de villa heet, is te vinden in het gebied San Siro in Italië en biedt een prachtig uitzicht op het Comomeer. Binnen in de villa is een luxe appartement te huur, die van alle gemakken zijn voorzien.

Het appartement is overigens niet schrikbarend duur zoals we meestal gewend zijn van Bond-locaties. Voor 3 personen kun je er al voor €237 per nacht logeren. Het terrein is overigens niet open voor bezoekers, dus dit is je enige kans om op de locatie zelf te komen.

Bekijk hier meer op Airbnb

Het bericht Italiaanse villa uit Casino Royale op Airbnb verscheen eerst op James Bond Nederland.

ONTDEK DE FILM LOCATIES VAN QUANTUM OF SOLACE MET GOOGLE EARTH

Londen – Vanaf 21 oktober 2008, is het mogelijk om met James Bond mee te reizen naar de filmlocaties van Quantum Of Solace met Google Earth. De locaties spelen een cruciale rol in elke Bond film; ze laten je ontsnappen aan de werkelijkheid en brengen je rechtstreeks in de wereld van Bond waar mysterie, glamour en achtervolgingen centraal staan.

Voor de 22ste Bond film zijn er maar liefst 100 sets gebouwd op diverse locaties verspreid over 6 verschillende landen. Dit overtreft alle voorgaande Bond producties. Pinewood Studio’s in Londen, het Gardameer in Italië, The Old Union Club in Panama en Atacama woestijn in Chili zijn slechts een aantal voorbeelden van wat er allemaal op de kaart te vinden is. Foto’s uit de film en ‘making of’-clips zorgen ervoor dat je niets mist op de sets van de nieuwste Bond film: Quantum Of Solace.

Om de Quantum Of Solace kaart te downloaden en/of meer informatie toe te voegen, klik dan vanaf 21 oktober 2008 op onderstaande link*:

Download Google Earth Map

* Voor het openen van de kaart heeft u Google Earth op uw computer nodig. Voor meer informatie klik op onderstaande link:

http://earth.google.com/intl/nl/

Quantum of Solace is vanaf 6 November 2008 te zien in de Nederlandse bioscopen.

Het bericht Persbericht Google Earth verscheen eerst op James Bond Nederland.