Meteen opteren voor een dure auteur-regisseur als Denis Villeneuve brengt risico’s met zich mee. Echter, de lange pauze tot aan de première van Bond 26 ergens in 2028 is nu van een andere orde. Deze bestaat nu niet meer door een grote patstelling, maar vooral door hard werken aan een nieuwe Bond-toekomst. En de voordelen hiervan zijn al zichtbaar.  

Legio positieve voordelen in het verschiet

1. De nieuwe James Bond dan toch lekker jong?

Kijkend naar de stevige vinger die Amazon MGM Studios in de vorige week aangehaalde Bond-videogame heeft, maar ook naar het recente nieuws dat de filmmaatschappij dan toch echt jonge acteurs op het oog heeft, geeft me een redelijk goed gevoel. Zo noemen insiders de relatief onbekende Australische acteur Jacob Elordi. Elordi zal in 2028 31 zijn, is 1,96 meter en bekend van de film Saltburn (2023) en HBO’s Euphoria (2019 – heden). Een eveneens nieuwe naam in Hollywood is de Brit Harris Dickinson. Zijn naam resulteerde nog in een heus Dickinson-weekend voor onze columnist Jasper. Dickinson zal in 2028 32 zijn, is 1,88 meter en was de tegenspeler van Nicole Kidman in Halina Reijns Babygirl (2024). Maar óók de wereldberoemde Britse Spider-Man-acteur Tom Holland wordt genoemd. Holland zal in 2028 ook 32 zijn en is 1,70 meter. Ik denk dan ook echt dat we namen als Idris Elba, Aaron-Taylor Johnson en Henry Cavill moeten vergeten, omdat ze té oud zijn. Wij fans, en dan vooral de jongere aanwas van fans, willen dan ook een acteur zien die eens wat sneller opeenvolgende Bond-missies kan uitvoeren.

Het trio Elordi-Dickinson-Holland is dan ook een mooi lijstje. De acteurs zijn nog ‘kneedbaar’ en lijken acteurs die nu nog wat minder moeite hebben met typecasting. En willen Amazon MGM Studios en Denis Villeneuve meteen binnen komen stormen op menig Gen-Z filmfeestje, dan zou de wereldberoemde Brit Tom Holland geeneens zo’n gek idee zijn. Holland is een acteur die wéét hoe leuk typecasting kan zijn. In zijn rollen laat hij een Roger Moore-achtige lichtvoetigheid zien. Hij is inmiddels flink bonkig (gespierd) geworden. En hij kan de negatieve effecten van de nog steeds invloedrijke bejaarde Broccoli-koers en veel te lange zeven jaar durende hiatus wat doen verlichten. Jonge Spidey- en Marvel-fans neem je zo meteen mee naar de Bond-filmfranchise.

2. Traditie van final cut bij de Bond-producenten blijft

Ook belangrijk is, dat Denis Villeneuve geen problemen lijkt te hebben met de afwezigheid van final cut-wensen. Zo moet Villeneuve genoegen nemen met het feit dat hij in de eindmontage geen volledige zeggenschap zal krijgen over het eindproduct. Op zich is dat positief nieuws, omdat Amazon MGM Studios zo vast lijkt te houden aan een grote mate van creatieve controle. Villeneuve kan met Bond 26 ook geen groter allesomvattend creatief concept gebruiken dat in toekomstige Bond-films gebruikt gaat worden. Daarmee lijkt Bond 26 niet alleen jong te worden, maar ook vooral een standalone missie. De creatieve langetermijnplanning ná Bond 26 lijkt dan ook steviger in controle te zijn van Amazon MGM Studios en Bond-producenten David Heyman en Amy Pascal.

3. Scriptschrijvers Purvis en Wade zijn verleden tijd

Wellicht nog belangrijker is de wijze waarop het schrijfproces nu wordt gestuurd door Amazon MGM. In het nieuws van 25 juni wordt namelijk duidelijk dat de gebrekkige inspiratie van scriptschrijvers Neal Purvis en Robert Wade nu consequenties heeft. Ze worden aan de kant geschoven. Iets waar ik in 2024 al voor pleitte. Daar waar Richard Maibaum en Michael G. Wilson tot en met Licence to Kill (1989) redelijk waterdichte scripts afleverden op het bureau van EON Productions, leek er toch altijd een belangrijke mate van logica te schorten in de van ideeën uitpuilende scripts van Purvis en Wade. Met als door vele fans geziene dieptepunt van Blofeld als stiefbroer van Bond in Spectre (2015).

Het schrijversduo is al sinds The World Is Not Enough (1999) verbonden aan de Bond films, maar gaven in 2017 al aan dat de creatieve koek op was. In plaats van Purvis en Wade kunnen we volgens het recente nieuws uitkijken naar een dedicated scriptschrijver. Die gaat een uniek story treatment omzetten in een meer logische Bond-film qua verhaal. Denis Villeneuve zal dus zeker betrokken zijn bij het script, maar namen als Jon Spaihts (Dune), Hampton Fancher (Blade Runner: 2049) en Michael Green (Logan), met wie Villeneuve samenwerkte, worden niet voor niets genoemd als belangrijke potentiële hoofdschrijvers van het nieuwe Bond-script.

Ook belangrijk: Villeneuve staat erom bekend dat hij vastgetimmerde scripts eist, alvorens er begonnen wordt met de productie en casting van Bond 26. Een welkome gewoonte in de recente getroebleerde wereld van Bond-scripts. Zou dat ook voor meer inspiratie kunnen zorgen uit de vroegere Bond films van de jaren 60? Toen werden scripts met vlotte logische precisie geschreven en staarde men zich niet téveel blind op onlogische Ian Fleming-achtige roman-elementjes. Voor menig fan wordt het net zo belangrijk welke scriptschrijvers de producenten contacteren in de komende maanden. 

4. Amazon MGM Studios vooralsnog gecommitteerd aan Bond 26

En wat te doen met alle zorgen van Bond-fans dat vanaf nu per direct de franchise uitgemolken gaat worden met meerdere spin-offs over Ernst Stavro Blofeld en Miss Moneypenny? Die mogen naar het rijk der fabelen gedragen worden. De prioriteit van Amazon MGM Studios en producers David Heyman en Amy Pascal is naar eigen zeggen éérst Bond 26. En alles zal daar nu voor moeten wijken, ook andersoortige instalments en spin-offs. Daar tegenover staat wel de welkome visie van Amazon MGM Studios dat de nieuwe Bond-films ná Bond 26 wel wat sneller op elkaar gaan volgen.

Nog wat andere, wellicht positieve, nieuwtjes

1. Filmstudios

Tussen al het geschrijf en gecast door, moeten er ook filmstudio’s afgehuurd of gereserveerd worden. Al sinds jaar en dag gebruikten EON Productions samen met hun toenmalige distributiepartners (Sony Pictures en Universal Studio’s) en co-eigenaar MGM de legendarische Pinewood Studios nabij Londen. In Iver Heath, Buckinghamshire, om precies te zijn. Maar ook op het vlak van studio’s is Amazon MGM op overnamepad geslagen. Vorig jaar juli nam het al die andere legendarische filmstudio over: Bray Film Studios in Water Oakley, Berkshire. 

Het zal ook nodig zijn, omdat Barbara Broccoli en Michael G. Wilson geen enkele poging hebben ondernomen om in hun nadagen als Bond-producers voor de lange termijn (tot en met pakweg 2030) zogenaamde studio lots te reserverem op Pinewood. En aangezien de meeste plekken op Pinewood al vergeven zijn voor de komende jaren, onder andere voor concurrent Disney, moest Amazon MGM Studios dus op zoek naar andere studiolocaties. Overigens niet alleen voor Bond, maar ook voor veel andere film- en streaming-projecten. Naast de Bray Film Studios beheert Amazon MGM nu ook de Shepperton Studios in Shepperton, Surrey. Het blijft jammer dat de Broccoli’s dit alles zo op z’n beloop hebben laten gaan. Maar het mooie is nu wel dat Amazon MGM er alles aan doet om de beschikking te hebben over studio’s als men in 2027 gaat filmen voor Bond 26.

2. Filmlocaties

Veel is er nog onbekend over de locaties die de productie momenteel aan het scouten is voor Bond 26. Maar de nieuwe Bond producers schijnen sinds april van dit jaar al wel druk doende te zijn met het scouten van locaties in Liverpool. Niet omdat dat nou zo’n exotische locatie is. Maar meer omdat de Londense autoriteiten restricties hebben ingevoerd voor de veelal verstorende maatregelen die bij het filmen ingevoerd moeten worden. Die maatregelen hebben dus ook vaak nadelige gevolgen voor de bewoners. Vooralsnog zal volgend jaar the London film ban geëffectueerd moeten worden, aldus Bill Koenig van The Spy Command. Liverpool zou dus zomaar kunnen instaan voor Londen in de volgende Bond film; het zogenaamde doubling for in filmtermen.

3. Amazon MGM Studios ontwikkelt zich ook snel tot internationale distributeur

In de landen waar Amazon MGM eigen kantoren en studio’s beheert, zoals de netgenoemde filmstudio’s in het Verenigd Koninkrijk, zal Amazon MGM ook zorg gaan dragen voor de distributie van nieuwe internationale filmprojecten, waaronder dus ook Bond 26. Voor de overige internationale markten heeft Amazon MGM vorige maand een nieuwe distributiedeal gesloten met Sony Pictures. Echter, het doel is duidelijk: opvangen van distributie in die landen die Amazon MGM in z’n eentje nu nog minder effectief kan bereiken. Want Amazon MGM Studios timmert door al deze overnames ook flink aan de weg als zelfstandige internationale filmdistributeur. Een rol die Amazon MGM in de zeer nabije toekomst dus volledig zelf zal uitvoeren. En ook dat is dus al een zorg minder voor aankomende James Bond-films.

Even resumeren

Samenvattend zijn er dus de nodige twijfels

1. Worden Amazon MGM Studios en David Heyman en Amy Pascal daadwerkelijk slimmere financiers dan Barbara Broccoli en Michael G. Wilson?
2. Brengt een dure auteur regisseur als Denis Villeneuve daadwerkelijk creatieve vernieuwing zoals hier eerder werd opgeschreven?  
3. Gaat de aankomende recordlange pauze tussen No Time to Die (2021) en Bond 26 niet voor teveel schade zorgen in het collectieve bewustzijn over het popicoon James Bond? 
4. Stuurt Denis Villeneuve met zijn visie op Bond 26 niet teveel aan op een ouder kijkerspubliek? Met zijn veelal serieuzere films, waarin minder ruimte is voor luchtigheid, escapisme en humor?

Echter, de voordelen met het recente nieuws nemen toch de overhand

1. Er schijnt een nadrukkelijke focus te liggen op het casten van een jongere, meer ‘kneedbare’ Bond-acteur. Eentje die niet schuw is voor typecasting. Iets wat Barbara Broccoli en Michael G. Wilson nalieten.
2. Amazon MGM Studios zijn vooralsnog serieus over de creatieve controle. De studio geeft de nieuwe regisseur geen ruimte voor een final cut van de film. Met het casten van een veel jongere acteur loopt men ook minder risico’s. Een acteur met veel creatieve eisen à la Daniel Craig ligt niet in het verschiet.
3. Het schrijven van een waardig, logisch en vooral vastgetimmerd script geniet nu alle aandacht. Bij Denis Villeneuve en de toekomstige hoofd-scriptschrijver zou dit in betere handen kunnen liggen. Immers, Neal Purvis en Robert Wade mogen geen vervolg geven aan hun schrijfwerkzaamheden voor Bond.
4. Amazon MGM Studios en producers David Heyman en Amy Pascal zijn vooralsnog vooral gefocust op de productie van Bond 26. De vrees voor spin-offs mag vooralsnog geparkeerd worden.
5. (Pre-)productie van de nieuwe Bond-film hoeft geen vertraging op te lopen. Met de Bray Film Studios en de Shepperton Studios ligt er een goede optie voor het filmen in studio’s.
6. Men schijnt al aanstalten te maken om moeilijkheden van het filmen door (Londense) autoriteiten te omzeilen met alternatieve locaties (Liverpool?).
7. Met een nieuwe samenwerking met distributeur Sony Pictures maar ook de alsmaar groeiende internationale distributietak van Amazon MGM Studios zelf zijn er geen noemenswaardige lange onderhandelingen nodig. De distributie van Bond 26 is nu al min of meer gegarandeerd.

Dus na veel negatief gespeculeer, eigenlijk tot en met begin 2025, kunnen we met het Bond-nieuws van vorige maand eindelijk weer eens echt positief speculeren over de 26e James Bond-film. Wie gaat het script schrijven voor Bond 26? Welke jonge gozer uit het Britse Gemenebest mogen we verwelkomen als de zevende Bond-acteur? Stay tuned komende maanden hier op James Bond Nederland!

Het bericht Opinie: En James Bond is waarlijk opgestaan! – Deel 2/2 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Al helemaal na Barbara Broccoli’s weinig diplomatiek uitgedrukte “They (Amazon, red.) are f***ing idiots!” afgelopen december, en het bijkomende gevolg dat Jeff Bezos hierdoor klaar was met de slakkengang, desinteresse en afgestorven inspiratie en creativiteit van de inmiddels ex-Bond-producers Barbara Broccoli en Michael G. Wilson. De overname van MGM in 2021 had tot dusver niets opgeleverd op het vlak van James Bond, en niet geheel onbegrijpelijk zou Bezos dus gezegd hebben: “I don’t care what it costs, get rid of her.”

Zo gezegd, zo gedaan. Onder het mom van de nieuwe filmmaatschappij Amazon MGM Studios werd geld geen issue meer. “Koop ze om”, koop ze… uit, is nu het devies. En op 24 maart 2025 is dat dus officieel gebeurd. Die datum is wat dat betreft net zo’n belangrijke dag geworden als 5 oktober 1962: James Bond is weer tot leven gewekt. Een nieuwe joint venture is afgesloten, waarbij het er feitelijk op neerkomt dat Amazon MGM Studios álle creatieve controle van Barbara Broccoli en Michael G. Wilson heeft afgepakt. (Zonder dat de oud-producers ook nog maar iets willen betekenen voor James Bond in creatief opzicht, boeren de filantropen Broccoli en Wilson zeer wel bij deze nieuwe joint venture.)

En we hebben een regisseur!

Maar goed, nog geen drie maanden later, 25 juni 2025, en de weg naar pre-productie van Bond 26 is nu dan toch echt dichtbij. Vaarwel Barbara en Michael, welkom nieuwe Bond-producers David Heyman en Amy Pascal. En met hen dus ook het grote nieuws dat auteurregisseur Denis Villeneuve eenmalig een James Bond-film zal regisseren. Bond 26 wordt nu echt een feit en is geen fictie meer. Wat zijn nu de voordelen en nadelen van dit grote nieuws? Kunnen we opgelucht ademhalen met Villeneuve als regisseur? Gaan we echt een nieuw Bond-tijdperk tegemoet, waarbij met nieuw elan en boordevol creativiteit Bond 26 een juweel van een Bond-actiethriller gaat worden?

Ik ben redelijk positief. Al is het maar om te zien dat Amazon MGM Studios er geen gras over laat groeien. Maar ik heb toch ook zo mijn bedenkingen. Allereerst de addertjes onder het gras.

Potentiële nadelen

1. Niet meteen een andere financiële strategie

Zullen producers David Heyman en Amy Pascal gewiekster en slimmer omgaan met het kostenplaatje van Bond 26? Tuurlijk, Amazon MGM Studios kan nu voordelen halen uit de schier onuitputtelijke financiële reserves van topman Jeff Bezos. Maar in hoeverre zien Heyman, Pascal en Amazon MGM Studios in dat er niet alleen werk gemaakt moet worden van één Bond-film, maar ook van alle films die daarna geproduceerd gaan worden? Lange­termijnplanning is in de blockbuster-filmwereld sinds de coronapandemie nog veel belangrijker geworden.

Ex-producers Barbara Broccoli en Michael G. Wilson waren kundig in het verdeel-en-heersprincipe richting de toenmalige co-eigenaar MGM (nu Amazon MGM Studios) en distributeurs Sony Pictures en Universal Pictures. Zo kon EON Productions flink wat geld ophalen na afloop van de bioscooprelease van een Bond-film. Echter, de financiële cijfers, kijkend naar Return on Investment (ROI), waren voor James Bond minder florissant. Barbara en Michael werden er beter van; de toekomst van James Bond op het witte doek juist minder.

2. Voortzetting van het Broccoli-mantra: dure auteur regisseurs

Het productiebudget (film en marketing bij elkaar genomen) was dus té gortig, de Return on Investment simpelweg matig tot slecht, en dus draaiden films als Spectre (2015) en No Time to Die (2021) hooguit break-even. Nu zijn de financiële zorgen voor Bond 26 sowieso minder, met Bezos als Blofeldachtige geldschieter. Echter, ik zou graag zien dat Amazon MGM Studios in financieel opzicht ietwat kundiger te werk gaat met slimmere, niet per se grotere, investeringen. Ook kijkend naar de crew die wordt gecontracteerd.

Door te kiezen voor Denis Villeneuve als Bond-regisseur, ooit ook een favoriet van Barbara Broccoli en Michael G. Wilson, wijkt Amazon MGM niet ál te sterk af van wat de Broccoli’s recentelijk altijd wilden: het contracteren van dure auteurregisseurs die erg serieus met de materie omgaan qua verhaal en drama. Van Denis Villeneuve hoef je dus niet per se een meer lichtvoetige en politiek incorrectere film te verwachten, zoals dat misschien wél het geval was geweest met nicheregisseurs als Edgar Wright of Guy Ritchie.

3. Een recordlange Bond-filmhiatus zit er nog steeds aan te komen

Dan is er ook nog de drukke agenda van Denis Villeneuve. Voordat men, om vanaf nu maar wat meer met filmtermen te schermen, principal photography (de eigenlijke productie) van Bond 26 kan beginnen, moeten er nog eerst twee andere films afgemaakt worden. De derde film uit de Dune-trilogie wordt op dit moment gefilmd en de film Nuclear War: A Scenario is vorige maand officieel in pre-productie gaan. Pas daarna zal begonnen worden met het op poten zetten van Bond 26. En daarmee wordt een release van Bond 26 in het jaar 2028 steeds realistischer. En dat betekent dan weer een gigantisch lange pauze van meer dan zeven jaar. Moeten de nieuwe Bond-producers nog steeds zo stevig naar de pijpen van de agenda van een regisseur dansen? Amazon MGM Studio’s zal dus veel marketingwerk moeten verrichten om met het fenomeen James Bond ook de interesse van Gen-Z te wekken.

4. Te weinig verjonging van het Bond-bioscooppubliek?

Kijkend naar het belang van sponsoring en merchandise, viel mij de afgelopen jaren op dat Barbara Broccoli en Michael G. Wilson teveel, bewust of onbewust, gefocust waren op het meer oudere witte mannelijke kijkerspubliek. Voor een gezonde financiële en creatieve toekomst van agent 007, lijkt het me dan niet meer dan logisch dat we ook Gen-Z meer gaan betrekken bij James Bond. 

Gelukkig is daar IO Interactive, dat in samenwerking met Amazon MGM Studio’s een compleet nieuwe videogame heeft ontwikkeld: First Light. We berichtten er vorige maand al over. De hoofdrol is dan ook voor een 26-jarige James Bond 007. En er is veel overlap met het nog immer populaire Hitman, een franchise die ook uit de koker van IO Interactive komt. De videogame kan dan ook een belangrijke creatieve aangever worden voor Bond 26. 

Echter, zal Denis Villeneuve ook kijken naar een nodige verjonging van Ian Flemings hoofdpersoon op filmvlak? Gaan de nieuwe Bond-producers in het geval van product placement ook iets meer voorkeur geven aan Coca-Cola dan bijvoorbeeld alcoholmerken als Smirnoff en Heineken, zoals ook in de videogame te zien zal zijn? Krijgen we een oudere James Bond, zoals Daniel Craig die een 38-jarige Bond speelde in Casino Royale (2006)? Of gaan we echt verjongen, zoals Sean Connery die 31 was tijdens het filmen van Dr. No (1962) of George Lazenby die 29 was ten tijde van On Her Majesty’s Secret Service (1969)? Met Denis Villeneuve, die toch meer serieuze films maakte voor een volwassener bioscooppubliek, zoals Sicario (2015) , Arrival (2016) en Dune (2021), moeten we dat nog maar zien.

Gaat Bond 26 dan net zo’n stroeve start krijgen als de recente Bond films uit het Broccoli-Wilson-tijdperk? Volgende week lees je in dit tweeluik dat er ook positieve hordes zijn genomen.

Het bericht Opinie: En James Bond is waarlijk opgestaan? – Deel 1/2 verscheen eerst op James Bond Nederland.

In de laatste Bond-film No Time to Die (2021) zagen we voor de zoveelste keer dat Bond liever de motor pakt dan de auto. In Quantum Of Solace (2008) en Skyfall (2012) werd de motor ingezet als ultiem redmiddel, en in de laatste film werd de motor zelfs tot tweemaal toe bereden, door Bond én schurken.

En als Bond de auto neemt, dan zien we vaak niet meer hóé goed 007 kan autorijden; heel anders in vergelijking met Mission: Impossible, waar andermaal wordt ingezoomd op het extreme schakelwerk van ‘vriend’ Ethan Hunt. Los van dat wordt skydiven al lang niet meer écht uitgevoerd op grote hoogten (zie Quantum of Solace) en bleek Daniel Craig zélf een gruwelijke hekel te hebben aan wintersport. We hebben ‘m immers nog nooit zien skiën of snowboarden. Nee, de actievolle momenten in recente Bond-films zijn eerder routinematig herhaalwerk, zonder ooit echt inventief en trendsettend te zijn.

Misschien zijn er teveel Bond-films geproduceerd, zodat je op het vlak van actie en stunts niet meer origineel kúnt zijn? Een perfect voorbeeld van de wet van de remmende voorsprong? Ik geloof er niks van. Er zijn nog steeds genoeg dingen te bedenken die Bond op het randje van de dood kunnen brengen (nee, hem niet opnieuw ombrengen graag).

Hebben we James al eens plaats zien nemen in een endurance raceauto? Le Mans of zelfs Formule 1? Doe het gewoon eens, vooral nu autosport gigantisch populair is! Of wat te denken van stuntskiën, ook wel free skiing of extreme skiing genoemd. Red Bull Sports sponsort genoeg ultragevaarlijke initiatieven op dit vlak; YouTube staat vol met voorbeelden. Vaak dragen deze stuntskiërs wingsuits, zodat ze op grote hoogten tijdens het skiën ook nog eens Batman kunnen spelen. 

Inmiddels is door bedrijven als SpaceX ruimtevaart ook iets cools geworden. Tom Cruise zou zelfs een keer naar het International Space Station afreizen. Het idee alleen al, dat een echte stuntastronaut James Bond speelt en een bom demonteert aan de buitenkant van het ISS, moet mindblowing zijn en kan James Bond weer op de kaart zetten. En tussendoor laat hij even zien dat hij, eenmaal geland op aarde, uitstekend kan tennissen of poloën (ook al is voorafgaand aan de wedstrijd Bond vergiftigd).   

Het verhaal

En dan komen we meteen uit bij het belangrijkste element van een James Bond-film. Een element dat mijns inziens nog veel belangrijker is dan de keuze voor een nieuwe Bond acteur of regisseur: het verhaal. Alle productieplanning begint bij een aantrekkelijk geschreven scenario waarin de contouren van een unieke missie met dito sfeer zichtbaar worden.

De actualiteit speelt hierin een belangrijke rol. Er zijn in deze veranderende wereld genoeg aanknopingspunten voor een betekenisvol verhaal. Inspiratie te over, vooral als je naar de getroebleerde status van het Westen kijkt. Met de Palestijns-Israëlischeoorlog, de Russische invasie in Oekraïne en oplopende spanningen in de Oost-Chinese en Zuid-Chinese Zee nabij Taiwan in het vizier, zijn er genoeg situaties te bedenken waarin 007 een rol kan spelen. Geestelijk vader Ian Fleming zou zélf een spreekwoordelijke moord doen voor al deze onheil en zou er mateloos door geïnspireerd worden.

Geloofwaardigheid

Belangrijker nog is de logica van het verhaal. Sommige situaties in recente Bond-films worden als onlogisch gezien. Dat de haat van een stiefbroer jegens Bond een facilitator kan zijn voor een succesvolle carrière als CEO van SPECTRE is verre van geloofwaardig. Of een Bond girl die tot het laatst James aan het lijntje houdt over haar eigen kind: “He is not yours!”, zegt Madeleine tegen Bond in haar Noorse bungalow waar voornamelijk Frans wordt gesproken. Teveel van dit soort momenten komen voort uit verkeerde inspiratie. Inspiratie uit comic book-films bijvoorbeeld, waarin teveel buitenaards drama, zoals de dood van Wolverine of Iron Man, als een rode draad door het verhaal lopen. Neem jezelf niet al te serieus bij het schrijven van een scenario of verhaal, en durf de missie van geheim agent 007 weer eens bovenaan de agenda te zetten. 

Helaas is dat lastig voor oudgedienden als Neal Purvis & Robert Wade. Al in 2017 gaven de scenarioschrijvers aan dat het schrijven ze niet makkelijk af gaat. Neal: “Ik weet gewoon niet meer hoe je in deze tijd [van geopolitieke dreigingen] nog een James Bond film moet schrijven.” Het is dus niet geheel verrassend dat Bond de laatste jaren verhalen meemaakt van comic book-achtige proporties. Een zekere mate van weergeven van de actualiteit wordt door de schrijvers, maar ook de producenten, steevast als bezwaarlijk gezien. Terwijl dát nou hetgeen is dat wijlen Ian Fleming zo inspireerde. Ook de ophef hieromtrent maakte dat de Bond romans gretig aftrek vonden bij het in dromen gehulde lezerspubliek.

Politiek correct of politiek incorrect schrijven?

Over politieke correctheid gesproken; het item van het NOS Journaal van dinsdag 15 oktober ging helemaal in op dit onderwerp. De vraag doemde op of James Bond nog politiek correcter zijn missies moet uitvoeren. James moet blijvend een soort lieve vaderfiguur worden, waarbij de vrouwen om hem heen de eigenlijke hoofdspionnen worden. No Time to Die gaf ons al een inkijkje in zo’n wereld waar alleen deze ‘correctere’ kant van de realiteit wordt weergegeven. Dat is het probleem juist.

Onze Westerse wereld maakt intense polariserende tijdingen mee. En voor polarisatie heb je twee kanten nodig, óók de politiek incorrecte kant. Populaire tv/streamingseries als The Sopranos (1999-2007), Ozark (2017-2022), The Gentlemen (2019), Better Call Saul (2015-2022) en Narcos (2015-2017) schromen niet om ook deze politiek incorrecte wereld weer te geven. En in die wereld kunnen vrouwen nog steeds als grofvuil behandeld worden. Wil ik dit graag? Absoluut niet! Maar de goorheid, die we ook terugzien op het geopolitieke strijdtoneel, ís er nog wel. We moeten het daarom laten zien, al is het maar om aan te geven hoe het níét moet. De discussie moet levend blijven; we kunnen ervan leren.

Scriptschrijvers als Neal Purvis, Robert Wade, en óók de Bond producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson, gaan hier helaas níet mee aan de haal. Zij zullen met licht opgetrokken neus kijken naar scriptschrijvers als Vince Gilligan, Peter Gould, Matthew Read, Guy Ritchie, Carlo Bernhard, Doug Miro, Terence Winter en Steven Zaillian. Schrijvers die het niet schuwen om de échte misdadige realiteit te laten zien. Ook al kan dat betekenen dat hun verhalen gecensureerd worden in landen als China. Juist James Bond heeft zulke scenarioschrijvers keihard nodig. Zij zullen het aandurven om niet teveel één kant, de politiek correcte kant, weer te geven, maar juist alle kanten. 

James Bond Will Return?

Het is deze mix van unieke sfeerbepaling en locaties, trendsettende actie en goed geschreven verhaallijnen, met hier en daar natuurlijk echte tongue in cheek-humor, die de toekomst van de James Bond-franchise zouden moeten bepalen. En het is deze mix die extreem belangrijk wordt nu de Bond producenten aangeven dat ze op dit moment geen interesse hebben om Bond-films te produceren. Tuurlijk, een creatieve dip of verlies van inspiratie kan hier voor een gedeelte aan ten grondslag liggen.

Maar is het hierbij nodig dat Bond dood blijft ten faveure van EON-films of door Barbara Broccoli geproduceerde films als Radiator (2014), Film Stars Don’t Die In Liverpool (2017), Nancy (2018), The Rhythm Section (2020) en Till (2022)? Daar komt nog bij dat het voor Barbara en Michael helemaal niet nodig schijnt te zijn dat deze films verliesgevend zijn. De sponsor- en merchandise tak van de 007-franchise levert EON Productions nog steeds miljoenen op. Bond blijft zo dus winstgevend zonder films, een verkeerde beloning!

Ik, en met mij vele fans, denken dat het anders moet. Dat houdt in: misschien nieuwe producenten, opwindendere verhalen, nieuwe scriptschrijvers, wellicht meer invloed van Amazon. De zin en drive om te brainstormen over Bond komt bij tijd en wijle dan nog wel eens bovendrijven. Ook bij het schrijven van dit betoog.

Maar ook áls wordt aangekondigd dat een 26e Bond film in preproductie gaat, dan nog zullen creatief uitgebluste producenten als Barbara Broccoli ons Bond films geven die verkeerde risico’s nemen en waarvan de verhaaltechnische risico’s vaak gemakzuchtig overkomen (No Time to Die). Als toekomstige producenten dus géén werk maken van al het bovenstaande, geen júíste risico’s op dat vlak durven nemen, dan is het wellicht beter dat James Bond dood blijft. Dan moet James Bond als pop culture icoon maar een echo blijven in ons bewustzijn waar we puur uit nostalgie aan terugdenken… en over schrijven.

Het bericht James Bond is helaas nog dood – deel 2 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Een eventuele première van Bond 26 ergens in het najaar van 2028 zou haast onvoorstelbaar zijn, maar lijkt steeds realistischer. Daar komt nog bij dat in 2035 de rechten van alle James Bond-romans, dus ook de ooit zo hevig bevochten namen ‘Ernst Stavro Blofeld’ en ‘SPECTRE.’, tot het publieke domein gaan behoren. Iedereen kan dus straks aan de haal met James Bond, ook al is hij nu verhaaltechnisch gezien hartstikke morsdood.

Ongehoorde Bond-fans

Weinig positiefs te melden dus. Maar dat heb je te slikken wanneer de verantwoordelijke producers zuiver -en uit creatieve interesse besluiten om andere film- en theaterprojecten voorrang te geven. En toch, tóch richt ik mij rechtop in dit gezellige koffiebarretje in Breda om nog eens bij mezelf te rade te gaan wat er zou moeten gebeuren om James Bond 007 weer een succesvolle kickstart te geven. Wellicht zal er niets uit voortkomen en gaan de Bond-producers toch maar hun eigen gang. Zinloosheid pur-sang misschien, maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Dus daarmee ook de inspiratie. James Bond blijft immers ook in deze tijd van globale spanningen een onderwerp dat nog steeds inspireert en mensen kan laten ontsnappen aan de waan van de dag.

Dus wat zou ik doen met een nieuwe reeks Bond-films? Welke fundamenten zou ik leggen om James Bond weer tot leven te wekken? Om van hem weer die allesomvattende levensgenieter te maken met schurende karaktertrekken en soms politiek incorrecte levensopvattingen? Ik heb drie belangrijke pijlers die ik terug zou willen zien in (de productie van) een nieuwe James Bond-film: unieke sfeerbepaling en locaties, vernieuwende trendsettende actie én uitmuntend verhaallijnen waarin geen blad voor de mond genomen wordt. 

Sfeerbepaling

Als het om sfeerbepaling gaat, dan hebben de meeste James Bond-films los van elkaar en los van de formule iets unieks. Ze verschillen onderling dus nog steeds stevig van elkaar. Elke film legt namelijk z’n eigen culturele accenten. Waar On Her Majesty’s Secret Service  (1969) ons een witte kerstfilm geeft, presenteert Live And Let Die (1973) ons een bovennatuurlijk horrorsfeertje. You Only Live Twice (1967) is een ode aan al het culturele moois wat Japan ons heeft te bieden, en in The World Is Not Enough (1999) zien we dat de geopolitieke macht van olie als een rode draad door het verhaal loopt. Casino Royale (2006) is dé perfecte commercial voor gokken in stijl en Octopussy (1983) brengt je, met liaan en al, in broeierige exotische sferen. Indiana Jones en Tarzan kunnen daar nog een puntje aan zuigen. Of wat te denken aan cultuur eigen regionale tradities in de vorm van feesten? Thunderball (1965) laat ons kennis maken met het Caribische carnaval, de Junkanoo, terwijl we in On Her Majesty’s Secret Service een heuse kerstmarkt voorgeschoteld krijgen.

Het zijn deze unieke sferen die elke Bond-film afzonderlijk een op zichzelf staande film maken. En mijns inziens is er nog genoeg originele of herinterpreteerbare couleur locale beschikbaar die we nooit eerder in een Bond-film hebben gezien. Neem de huidige populariteit van de Formule 1 of de actuele gebeurtenissen rond de commerciële ruimtevaart. Max Verstappen en Elon Musk bieden de producers genoeg aanknopingspunten om hier eens andermaal aandacht aan te besteden. Te denken valt ook aan sporten die nog niet een breed bemeten rol hebben gekregen in een James Bond-film. Hebben we 007 of de schurk weleens zien tennissen? Sowieso is matchfixing een redelijk populair onderwerp dat zo’n sportsetting rechtvaardigt.

Locaties

Ook de Bond-locaties dragen natuurlijk bij aan het inkleuren van een unieke sfeer. Recentelijk is er geroddeld dat de Bond-producers mogelijk wat tickets voor Bond gereserveerd hebben naar het Midden Oosten. Echter, in nog téveel actiefilms zijn landen als Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten eerder saai behang dan landen die ons een mooi inkijkje geven in hun cultuur. En dan zijn er nog de vele landen die James Bond nog niet eens heeft aangedaan tijdens zijn missies. Australië en Nieuw-Zeeland staan bekend om tot de verbeelding sprekende natuur. Colombia en Ecuador spelen, helaas om minder florissante handelsconnecties met Nederland, een belangrijke rol in de geopolitiek. Los daarvan worden ze ook bevolkt door inheemse stammen die een geheel eigen cultuur hebben. We kunnen er dus iets van opsteken. Ook zijn er vast wel toepasselijke verhaallijnen te bedenken waarin Canada, Indonesië, Singapore, Brunei, Zuid-Afrika, Curaçao, Barbados, de Seychellen of Suriname een rol spelen.

Daarmee zijn de Bond-locaties dus meteen het startpunt voor een allesbepalende sfeer. Niet voor niets worden er al vroeg locatiescouts ingeschakeld voorafgaande aan principal photography. Maar steeds vaker spelen promotiegeld en toerismesponsoring een belangrijke rol in de keuze voor een Bond-locatie. Het zou andersom moeten zijn: producenten wíllen een locatie aandoen omwille van originele verhaaltechnische factoren en vernieuwende culturele aspecten. En niet omdat zo’n locatie nou zo praktisch is. James Bond mag best wat meer zeuren bij M om interessantere zakenreisjes.

Hoe actie onderdeel van Bond werd

Maar locaties en sfeer alleen maken de film nog geen Bond-film. Ook al schreef Ian Fleming altijd in geuren en kleuren over de landen die James Bond aan deed, Floortje Dessing doet dat ook. Nee, er is meer nodig om tot een Bond-film te komen. Als er inventieve, vernieuwende actie plaatsvindt te midden van al die cultuursnuiverij, dan gaat de gemiddelde filmliefhebber al wat meer rechtop zitten. Niet voor niets besloot regisseur Terence Young dat From Russia with Love (1963) nog een explosieve finale nodig had, iets dat niet terug te vinden was in de roman. Dat Bond door Joegoslavische en Italiaanse wateren vaart en onderwijl Triëst en Venetië aan doet, mag nog een wonder heten. De explosieve vuurzee die SPECTRE. onbedoeld zelf aanstak, had ook het leven kunnen kosten van James en Tatiana. Maar juist dat explosieve einde, doet ons nog eens extra opveren.

Golden stunt oldies

En zo werd actie een fundamenteel onderdeel van de Bond-films. Actie was lang ook trendsettend. We zagen Bond voor het eerst gevaarlijke toeren uithalen die daarvoor in andere films nog ondenkbaar waren. Denk aan 007 als diepzeeduiker tijdens een onderwater-oorlog is in Thunderball, of als astronaut tijdens een robbertje lasergamen in de ruimte in Moonraker (1979), of Bonds extreme ski-kunsten in On Her Majesty’s Secret Service. Ook heeft James z’n sporen verdiend als parachutist in The Spy Who Loved Me (1977) en Moonraker. Wist hij nog eerder dan in de film Cliffhanger (1993) hoe levensbepalend bergbeklimmen kon zijn (For Your Eyes Only, 1981) en kon hij andermaal van zijn auto een balletdanser maken.

Van het op twee wielen door een smal steegje rijden (Diamonds Are Forever, 1971) tot de befaamde cork screw met de AMC Hornet (The Man With The Golden Gun, 1974), en van een doormidden gehakte Renault 11 (A View To A Kill, 1985) tot het ‘juiste spoor’ vinden met een Mercedes (Octopussy): James Bond weet werkelijk alles rijdend te houden. En, Bond is natuurlijk ook een uitstekende rijder die totale beheersing heeft over z’n koppeling en versnellingspook, of hij nou een femme fatale najaagt in GoldenEye (1995) of in een Eend achterna wordt gezeten. Wegrennen tijdens de Junkanoo kan ie ook goed (Thunderball), of hij rent zélf iemand achterna (freerunning, Casino Royale).

Voorbeelden te over dus. Maar hoe kunnen we op het vlak van actie trendsettend blijven? Volgende week deel 2 van dit betoog.  

Het bericht James Bond is helaas nog dood – deel 1 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Na maanden van research kom ik met het artikel Prins Bernhard: Nederlandse James Bond óf Nederlandse Bond-schurk? Een uitgebreid verhaal rond onze enige echte Prins Bernard. Man van Koningin Juliana der Nederlanden. De moeder van nu prinses Beatrix en onze huidige koning Willem-Alexander.

Oorspronkelijk artikel

De Britse Koning George VI zei ooit eens: “Van alle mensen die ik ken ben jij de enige die werkelijk van de oorlog heeft genoten.” Dat was niet zo lang na het einde van de Tweede Wereldoorlog. De Britse Koning zou de uitspraak gedaan kunnen hebben over de snobistische Ian Fleming, de bedenker van James Bond. De bij de Bond fans beroemde bon-vivant gebruikte de oorlog als inspiratiebron voor zijn romans. Ware het niet dat Koning George VI het hier specifiek had over een lid van het Nederlandse Koninklijk Huis: Prins Bernhard Leopold Zur Lippe-Biesterfeld. Bernhard had niet alleen wat trekjes van de beroemde Britse geheim agent. Ian Fleming deed zelfs onderzoek naar de Schavuit van Oranje.

Wijlen Prins Bernhard staat in Nederland bekend als een van de meest kleurrijke leden van het Koninklijk Huis. Niet geheel onterecht natuurlijk. Met zijn grote verzameling sportwagens –veelal Ferrari’s, maar ook een prachtige Aston Martin– en zijn drie buitenechtelijke kinderen, was Prins Bernhard op z’n zachtst gezegd een markante en flamboyante persoonlijkheid. Maar de laatste paar jaren loopt zijn imago wel wat deuken op. Onderzoeksjournalisten en historici als Cees Fasseur en Gerard Aalders treden in details over zijn inmiddels toegegeven lidmaatschap van de NSDAP. Om nog maar niet te spreken over de Greet-Hofmans affaire en de Lockheed-affaire inzake aangenomen steekpenningen. Overigens geheel terecht, maar ook deze gebeurtenissen kenschetsen zijn karakter en stijl.

Inclusief een kwaadaardig ogende tatoeage, was ook déze Count Lippe één van de weinige adelijke ’schurken’ met een flinke dosis Bond-achtige charme. Of is het de Bernhard-achtige charme die zich eigen gemaakt heeft van geheim agent 007?

Het is dan ook niet geheel verwonderlijk dat Prins Bernhard zich aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in Londen als Nederlandse balling al snel begaf onder de snel krimpende Londense jetset. De meeste mensen van stand verlieten Londen in rap tempo bij aanvang van de Blitz; het immense offensief van de Nazi’s waarbij Londen gedurende september 1940 en mei 1941 gebombardeerd werd en waarbij uiteindelijk 42.000 Britse burgers het leven lieten. Voor Ian Fleming en Prins Bernhard zat dat er, gezien hun taken, niet in.

Eerste schreden in het London van de Tweede Wereldoorlog

Toen Sir Admiral John Henry Godfrey in 1939 directeur-generaal werd van de British Naval Intelligence (hij stond later model voor Bond’s baas ‘M’), werd Ian Fleming door hem gevraagd om voor hem te komen werken. Als onderzoeker en screener werd de tot Commander gepromoveerde Ian Fleming geacht om verdachtmakingen over samenwerking met de Nazi’s te bevestigen of te ontkrachten.

Prins Bernhard op zijn beurt reisde met zijn gezin en Koningin Wilhelmina af naar Londen, waar hij al snel probeerde om in goede aarde te vallen bij de Britse autoriteiten. Hij bood zijn diensten aan bij de Britse Geheime Dienst na een bezoek aan Koning George VI. Als voormalig Duits staatsburger kon dat van strategisch belang zijn voor zowel MI6 als de Admiraliteit en dus werd hij op voordracht van Premier Winston Churchill onderwerp van een intensieve screening. Alleen bij een positieve uitkomst zou hij zo mee kunnen werken aan de Allied War Planning Councils. Het was de geestelijk vader van James Bond, Ian Fleming, die de grondige screenings uitvoerde (bron: “Prince Bernhard: A Biography“, door Alden Hatch). Van top tot teen, inclusief Bernhard’s esculaap-tatoeage op z’n linkerarm, werd hij doorgelicht. Maar er werd geen tot weinig compromitterende informatie gevonden en dus was Fleming’s oordeel positief (Men wist van Bernhard’s lidmaatschap van de Motor SS en Motor SA, maar de Duitse adel werd in die tijd, begin jaren ’30, vaak ongevraagd lid).

Maar de laatste paar jaren loopt zijn imago wel wat deuken op. Onderzoeksjournalisten en historici als Cees Fasseur en Gerard Aalders treden in details over zijn inmiddels toegegeven lidmaatschap van de NSDAP. Om nog maar niet te spreken over de Greet-Hofmans affaire en de Lockheed-affaire inzake aangenomen steekpenningen.

Rond deze tijd, de beginmaanden van Bernhard’s verblijf in Londen, maakte Ian Fleming kennis met de prins. Bernhard moest natuurlijk uitgehoord worden en zo werden er al vroeg ontmoetingen ingepland. Setting voor deze ‘lunches’ was meestal de lobby van het (Ritz-)Carlton Hotel. Ian Fleming had daar zijn tijdelijke onderkomen (bron: “Prince Bernhard: A Biography“, door Alden Hatch). Niet lang daarna, in juni 1940, sprak Prins Bernhard zijn steun uit voor de Britse strijdkrachten tijdens een uitzending van de Overseas Service van de BBC.

Een voorname club

De Britse journalist Denis Sefton Delmer, overigens vloeiend in Duits, werkte destijds bij de Duitstalige Overseas Service van de BBC. Ook hij begaf zich in welgestelde Londense kringen waar Ian Fleming en Prins Bernhard deel van uitmaakten. En zo kon het gebeuren dat op een koude novembermaand van 1940, een kleurrijk gezelschap ging dineren in de flat van Sefton Delmer. Deze flat bevond zich op het terrein van de luxueuze herensociëteit Lincoln’s Inn; een duur ogend etablissement waar advocaten-in-opleiding uit Wales en Engeland op voordracht lid van konden worden. Aanwezig waren: Denis Sefton Delmer, Sefton’s vrouw Isabel, Leonard Ingrams (onder-minister van Economische Oorlogszaken), Leonard’s vrouw Victoria, Martha Huysmans (dochter van de Belgische premier in ballingschap), Anna McClaren, en natuurlijk Prins Bernhard en Ian Fleming (bron: “Ian Fleming: A Biography“, by Andrew Lycett).

Prins Bernhard keek even om zich heen en bedankte al z’n gasten op een wel erg droge manier: “Thank you for this most enjoyable evening!”.

Londen werd in die dagen belaagd door Duitse bombardementen (de Blitzkrieg). Ook het gezelschap wist dus dat het elk moment een schietschijf kon worden. Die avond sloeg er een bom in op het trappenhuis van de Lincoln’s Inn, vlakbij Delmer’s appartement. Wonderbaarlijk genoeg raakte niemand van het gezelschap gewond. Iedereen wist zich in veiligheid te brengen en Prins Bernhard stond als laatste op van de eettafel. Hij liet zichzelf 6 meter naar beneden zakken tot aan het dichtstbijzijnde nog intact zijnde stukje trappenhuis. Prins Bernhard keek even om zich heen en bedankte al z’n gasten op een wel erg droge manier: “Thank you for this most enjoyable evening!”. Een getuigenbeschrijving die zowel in Andrew Lycett’s biografie van Ian Fleming te lezen is als ook in Alden Hatch’ biografie over Prins Bernhard.

Denis Sefton Delmer verklaarde later over die avond, toen de eerste bommen vielen: “Ik had zojuist Bernhard, die z’n jas al had aangetrokken, overgehaald om nog even te blijven voor tenminste een goed glas brandy. En toen lag iedereen voordat ik het wist lang uitgerekt op de grond door deze apocalyptische explosie. Het gebouw trilde als in een aardbeving. We liepen naar de uitgang en ik zei ’Ach, het stelt niet veel voor’. We stoken de kaarsen aan, roddelden nog wat en bleven champagne drinken alsof er niets aan de hand was.”

Uiteindelijk was het gehele 200-jaar oude trappenhuis van de Lincoln’s Inn vernietigd door het bombardement. Daags na het bombardement ging Prins Bernhard op bezoek bij de brandweerlieden die het terrein hadden geëvacueerd. Brandweerman Lew White herinnert zich: “Ik hielp Prins Bernhard, die op zoek was naar z’n vriendin. Hij was erg dankbaar en de volgende morgen kwam hij naar de kazerne en gaf hij ons allemaal Chinese mokken.”

Van non-fictie naar fictie

Met een beetje verbeeldingskracht kan menigeen zich inbeelden hoe wijlen Prins Bernhard zich in bovenstaande situaties gedragen zou hebben. Wat vaststaat, en dat geldt ook voor Nederlandse geschiedkundigen die zich verdiept hebben in de man, is dat Prins Bernhard een joviale, charismatische man was die in z’n sas was met een bepaald entourage van mensen.

Als verbindingsofficier tussen de Britse en Nederlandse strijdkrachten en als Honorary Air Commodore van de Royal Air Force is de Prins nooit actief geweest als oorlogsvlieger (ook al schiep hij daar regelmatig over op), maar zijn persoonlijkheid heeft ongetwijfeld genoeg indruk achtergelaten bij de geestelijk vader van geheim agent James Bond-007: Ian Fleming.

Voor Ian Fleming was het wellicht genoeg reden om een antagonist uit zijn achtste James Bond boek Thunderball (1961 naar Prins Bernhard Zur Lippe-Biesterfeld (tevens Graaf Von Biesterfeld) te vernoemen. Inclusief een kwaadaardig ogende tatoeage, was ook déze Count Lippe één van de weinige adelijke ’schurken’ met een flinke dosis Bond-achtige charme. Of is het de Bernhard-achtige charme die zich eigen gemaakt heeft van geheim agent 007? Ja of nee, wel of geen steekpenningen, de echte wereld bleef mede dankzij Prins Bernhard een inspiratiebron voor Ian Fleming en zijn wereld van James Bond.

Het bericht Prins Bernard: Nederlandse James Bond of Bond-schurk? verscheen eerst op James Bond Nederland.

He was chosen, with a bit of luck on his side, for the role of the mysterious assassin with a Walkman around his neck. I interviewed him on the occasion of our then customary film months.

JamesBondNL: I just returned from another spy film, Kingsman: The Golden Circle, and it features a hilarious set of cameo’s from Sir Elton John. You actually made your debut as a cameo in perhaps one of Elton’s most famous videoclips, Nikita. How did that happen?
Andreas Wisniewski: “A distinguished looking man at a West End party started talking to me and a few minutes later he offered me a part in “a music video”. The man turned out to be the great Ken Russell [regisseur “Women In Love”, 1969] and the videoclip for Elton John’s “Nikita”.”

JamesBondNL: The song is actually about a female border control guard stationed in East-Berlin. You were actually born in Berlin. Do you recall something of the Cold War tensions between East- and West-Berlin?
Andreas Wisniewski: “Sure I do. I used to live in Spandau near a military practise ground. I recall the sound of bombs exploding in the middle of the night. That was quite scary, until we became aware that it was an exercise. The everyday practicalities between East and West in Berlin were banal, though. Humans dealing with humans. The Cold War was clearly made by politicians, not the people.”

JamesBondNL: It was in Germany where you started your career as a classical dancer in the Bayerische Staatsoper, yet you didn’t further pursue a life as a ballet dancer. Could you elaborate on that?
Andreas Wisniewski: “At 25 I was already too old, too decrepit, and fed up. I am kidding haha. Well, a bit. Mainly, though, by that time I had my first experiences of acting on stage as well as in a (student) film. There was no turning back, I had tasted the ‘blood’ of acting.”

JamesBondNL: So British director Ken Russell basically discovered you. Then you went to London to appear in his horror film Gothic. How was that experience for you, including moving all the way from Germany to London?
Andreas Wisniewski: “I moved to the United States first. But I went broke quite quickly. So I returned to London where I had studied ballet. It was easy. I owned two suitcases full of stuff. I packed them. And left.”

JamesBondNL: The late Sir Roger Moore once said “During my early acting years I was told that to succeed you needed personality, talent and luck in equal measure…….I contest that. For me it’s been 99% luck”. Isn’t that a bit of a sad fact of working in film? Knowing that so many potential actors in the end are not able to get that big dream job?
Andreas Wisniewski: “One can see it that way. But in Zen there is a saying “Better to wear shoes than cover the whole Earth in leather”. In other words oughtn’t I to find a way for myself to deal with it since ‘changing the industry” does not seem a viable option?”

JamesBondNL: So regarding that ‘luck’ then, how did you eventually got the part of Necros in The Living Daylights? Where there more contenders for that role?
Andreas Wisniewski: “That was 100% luck yes. The character description of Necros was a description of me.”

“In Zen there is a saying: “Better to wear shoes than cover the whole Earth in leather”. In other words….oughtn’t I find a way for myself to deal with it since “changing the industry” does not seem a viable option?”

JamesBondNL: How did the introduction happened between you and the rest of the cast from The Living Daylights? More specifically, how was your relationship on set with Dutch actor Jeroen Krabbé?
Andreas Wisniewski: “I remember having a few good conversations with Jeroen. He was painting while we were in Morocco, and we sat in his trailer and chatted.”

JamesBondNL: And while on set, did your work as a ballet dancer gave you a head start during fight rehearsals with stuntman Bill Weston?
Andreas Wisniewski: “On some level, yes. What ballet does well is developing the kinesthetic senses, and so the increased awareness of one’s body is a good platform upon which one can mimick all kinds of things. But there are also mannerisms that dancers tend to have that look unnatural and that one needs to get rid of as best as possible.”

JamesBondNL: Earlier we were talking about political tensions between East- and West Berlin during the Cold War. Today cyber terrorism seems to do a lot of damage to the world (think about Skyfall). Do you think the James Bond films, since The Living Daylights, have changed a bit from a geopolitical perspective?
Andreas Wisniewski: “Yes and no. There is still always the Bondian Ubervillain. And who would want to lose him?”

JamesBondNL: Did you and your family (your kids) see any of the more recent Bond films? And what do you think of them in comparison to The Living Daylights?
Andreas Wisniewski: “We all like the more realistic angle that the 007 movies tend to take us nowadays. Daniel Craig is also my favourite Bond. That works better for me……if I can believe that the man is homicidal….”

JamesBondNL: Was your role in a Bond film helpful for your next feature film?
Andreas Wisniewski: “To be honest? No.”

JamesBondNL: Do you think there’s a difference between working on a British/European production and an American production after you worked on Die Hard?
Andreas Wisniewski: “Both of these were super-professional productions. In addition to that the Bond set was incredibly relaxed.”

JamesBondNL: You actually continued working on spy/action franchises, like the Mission: Impossible-franchise. But doesn’t it make you afraid of being typecasted as a bad guy? Or should certain actors be happy for the fact that typecasting brings in jobs?
Andreas Wisniewski: “Afraid of being typecasted at my age? I’d be quite happy to play another twenty villains. If those were offered…. Worrying about that sort of stuff is for young people.”

JamesBondNL: Regarding Mission: Impossible 1 and Mission: Impossible 4 – Ghost Protocol, how did you get the roles? And did you actually play the same character in both of them?
Andreas Wisniewski: “Yes, the same character was the idea. By the time we shot Mission IV I had practically no hair. They gave me the wig to identify the character. For Mission IV I was contacted on Facebook! Three days later I was in Dubai.”

JamesBondNL: In the first Mission: Impossible film you are Vanessa Redgrave’s sidekick. How was it working with a British Oscar-winning actress like Vaness Redgrave?
Andreas Wisniewski: “Vanessa was great. I didn’t have many scenes with her, mainly because I didn’t have many scenes. But we talked on the set. About social issues if I remember correctly. I have also worked with Joely and Natasha, Vanessa’s daughters, and once had breakfast with her ex-husband Tony Richardson. Kind of a curious tidbit that I know four of the dynasty.”

“Afraid at being typecasted at my age? I’d be quite happy to play another twenty villains. If those were offered…. Worrying about that sort of stuff is for young people.”

JamesBondNL: And how does that compare to working with the actual leading actor, Tom Cruise?
Andreas Wisniewski: “Well, let me comment on Mission IV. I had half a day of shooting on the film. One scene with Tom to be precise. He remembered me. It had been his idea to bring me in to tie the movie to the earlier one. He was very nice to me. We talked about kids and sports and moviemaking.”

JamesBondNL: Both Timothy Dalton and Tom Cruise played a recurring character in a popular spy franchise. Do you see a difference between the two actors on how they approach their roles? And if we bring current actor Daniel Craig into this comparison?
Andreas Wisniewski: “It seems that way to me but if you really want to know you have to ask them…”

JamesBondNL: After working on a lot of films, you have accumulated a pretty extensive filmography. Are you still in touch with some of the actors you worked with?
Andreas Wisniewski: “Not many at all. After a film shoot the “family” ‘ explodes’, and you tend to run into each other on some other projects down the line.”

JamesBondNL: The Broccoli-family is known for treating its cast and crew as a giant family. If that is the case, and if you are still in touch with some actors, have you ever tried to organize a reunion? And would some actors be open for it?
Andreas Wisniewski: “I am not really in touch with them. Would they be open to a reunion? Don’t they do this all the time?”

JamesBondNL: Haha, I should perhaps ask them in detail Andreas. On to your acting, which is your main profession off course. Did it also become a facilitator for writing screenplays. Could you tell us something about that?
Andreas Wisniewski: “I have shelved dramatic writing. For now. I will dig it up again if and when I will have finished my current projects: a Zen movie and a documentary about a musician (he says hopefully).”

JamesBondNL: What advice would you give Bond fans if they have a great story idea for a Bond film and would like to pitch it?
Andreas Wisniewski: “Be realistic!”

“Vanessa [Redgrave] was great. I didn’t have many scenes with her, mainly because I didn’t have many scenes. But we talked on the set. About social issues if I remember correctly.”

JamesBondNL: Something very different from your acting work is your affiliation with Zen Buddhism. How did that exactly happen?
Andreas Wisniewski: “I had……a personal tragedy and I needed answers.”

JamesBondNL: Is Zen Buddhism a way for you to temporarily disconnect from the cinematic world? Or would you prefer to focus on Zen Buddhism fulltime by giving up on acting and other aspects of filmmaking?
Andreas Wisniewski: “Zen to me is a way to ENGAGE rather than to disconnect. Although I don’t live in a monastery, I am ordained, and to me that means that my whole life is Zen practise, wherever I am. So I can be an actor or a director and there isn’t even the slightest friction with Zen.”

JamesBondNL: Throughout several decades in your life you have been travelling the world quite a lot. What complications does that bring for you? And from a family perspective?
Andreas Wisniewski: “It’s been fine for my family. I have been sharing raising my gang (of three boys) with my ex-partner, so I have been free to be away half the time. As for personal relationships it’s a bit trickier. I am now an expert on long-distance relationships.”

JamesBondNL: Is there a possibility for some editors within the JBNL-team to get a Zen Buddhism clinic? What would you advise us if we like to get into Zen Buddhism?
Andreas Wisniewski: “Best idea I have heard in a while. Get in touch with ZenRiver in Uithuizen. This is ‘my’ monastery. There is a great Zen master there, Tenkei Roshi, and some unbelievably helpful people. Do it! You won’t regret it.”

JamesBondNL: One last question Andreas. What is your ultimate favorite film that we should watch to get new creative inspiration, for either writing or any other aspect of filmmaking?
Andreas Wisniewski: “My all-time favourite is 2001: A Space Odyssey. Visionary. Beautiful. Mysterious. Ahead of its time.”

JamesBondNL: Thank you a lot for this extensive, in-depth interview. We hope to see you soon at a future film event, or perhaps even the upcoming premiere of James Bond 25 in November 2019.
Andreas Wisniewski: “My pleasure Gert.”

One more thing…

Everything that James Bond Netherlands publishes, is done entirely on a voluntary basis and non-profit. If you want to support JBN with a donation, this will fully benefit better articles. Every cent is directly invested back into our website. If you’d like to support Stichting James Bond Nederland by making a donation, you can do so by donating via the SEPA number below:

NL55 RABO 0338 6331 46 in the name of Stichting James Bond Nederland

KVK number (Trade register number): 85622028

Images: From our friends at Thunderballs.org.

Het bericht A Talk with the Walkman strangler: Andreas Wisniewski verscheen eerst op James Bond Nederland.

Hij wordt vaak genoemd in de lijstjes van potentiële cast voor Bond 26: regisseur Matthew Vaughn. En niet zonder reden. Zijn eerste grote film Layer Cake (2004) was al een inspiratiebron voor Bond-producent Barbara Broccoli. In die film ontstonden al de contouren voor een nieuwe James Bond.

De daaropvolgende films borduurden lekker voort op het politiek incorrecte karakter van z’n eerste film. Kick-Ass (2010), Marvel’s X-Men: First Class (2011) en de eerste Kingsman film (2014) waren regelrechte kaskrakers en er werd ook nog om gelachen. 

Met dat laatste element hadden de laatste Bond-films met Daniel Craig wat meer moeite. Daarom is het zo fijn dat Vaughn zichzelf en het script niet té serieus neemt. Dat zorgt voor een heerlijke lichtvoetigheid waar wij Bond-fans, vooral in deze tijd, weer meer behoefte aan hebben. Gaat dit ook op voor z’n nieuwste avontuur Argylle?

Hard gewerkt aan de vorm

Ja en nee. Qua filmstijl – camerawerk (cinematography), production design, CGI, actie-choreografie, kostuums, montage (editing), locaties – zeker wel. Argylle heeft op dat vlak alle ingrediënten om Bond-fans, en liefhebbers van het actie-genre in het algemeen, tevreden de bioscoop te verlaten. En het moet gezegd worden, regisseur Matthew Vaughn weet wat dat betreft van wanten en kan zich met trots scharen in het rijtje actiefilms uit de Fast & The Furious-franchise. Qua vorm doen de films ook niet onder voor de leuke crime-thrillers van Guy Ritchie. Van Operation Fortune: Ruse De Guerre (2023) tot The Man From U.N.C.L.E. (2015), van Snatch (2000) tot The Gentlemen (2019), je merkt nog steeds dat Guy en Matthew evenknieën van elkaar zijn.

Echter, bij de vorm houdt het wel op. Het is de inhoud, het verhaal, dat bij menig liefhebber van het genre de wenkbrauwen doet fronsen. Matthew Vaughn wil met deze film eindelijk eens de vrouw centraal stellen als hoofdpersonage. Maar daar waar Red Notice (Gal Gadot), Ocean’s 8 (met o.a. Sandra Bullock en Anne Hathaway), Spy (Melissa McCarthy) en Atomic Blonde (Charlize Theron) een duidelijke keuze maken tussen enerzijds het serieuze en anderzijds het escapistische, kan Argylle op geen enkel moment echt kiezen. Wil het meer de R-Rated serieuze kant op, of gaan we echt de humor-toer op (met een als hoofdpersoon gepromote Scottish Fold kat, die steeds meer een saaie cameo-kat wordt)? 

Een verdraaid… verdraaid plot

Het plot is dan ook verdraaid over the top, en dat zorgt voor het besluiteloze karakter van deze film. De film begint als een soort biopic over Elly Conway (duo-pseudoniem van de auteurs Terry Hayes en Tammy Cohen, die daadwerkelijk het boek Argylle schreven). Ze belandt tijdens haar vijfde boek in de serie in een writer’s block en besluit haar dure bungalow even te verlaten voor een kort verblijf bij haar inspirerende moeder. Maar al gauw komt er een soortement van hiker-met-lang-haar op haar pad, genaamd Aidan Wylde (Sam Rockwell). Van enkele nutteloze scènes die plot-elementen uit Conway’s eigen reeks uit de doeken doen (waarin een fantastische acteur met de naam Henry Cavill misbruikt wordt voor een stel cameo’s als Elly Conway’s Kingsman spy Argylle), wordt al gauw duidelijk dat er in Conway’s echte wereld wat meer aan de hand is met deze wilde Wylde.

Niet veel later gaan dingen door elkaar lopen. Een typisch Bond-plotje waarin een soort ‘Masterkey’ opgespoord moet worden in samenwerking met een rogue geworden spionnen-organisatie genaamd The Division, blijft onherroepelijk kleven aan het gehele personage Conway. De lieve auteur, die altijd trouw haar ‘stuntkat’ meeneemt naar haar signeersessies, begint zèlf lijdend voorwerp te worden. Ze blijkt namelijk een soort van klunzige Jason Bourne te zijn die zelf verantwoordelijkheid moet dragen om deze Masterkey op te sporen.

Ondermaatse sterrencast

Het door elkaar heen lopen van ‘feiten’ en fictie gaat alleen in exponentieel tempo toenemen, en je vraagt je dan ook snel af wat scenarioschrijver Jason Fuchs bezield heeft om dit plot zó ongeloofwaardig te maken. Ineens wordt Spectre (2015) met terugwerkende kracht een meesterwerk. Actrice Bryce Dallas Howard weet juist door deze verhaaltechnische gekte niet te overtuigen. Leuk om Henry Cavill en Bryan Cranston (Breaking Bad) tegen te komen, maar ook van deze sterrencast krijg je geen moment een echt wauw-gevoel.

Voor wat betreft de vorm had ik het al even over stunts en actiescènes. Maar ondanks dat de actie een soort lichtheid heeft, dat verder wordt ingevuld door stevig CGI-werk, zijn de stunts gewoon té ongeloofwaardig om echt te boeien. In Kingsman had de actie nog wat meer doel en functie, maar hier wordt het gewoon een schreeuwerig onmogelijk ballet dat in nevelen… ehh… olie wordt gehuld.

Argylle neemt zichzelf te serieus

Nee, Matthew Vaughn heeft wat dat betreft een zeer matige film afgeleverd, die ook nog eens téveel zelfbewust is van het feit dat het #MeToo wil bedienen. M kon in Skyfall (2012) toch ook het f-woord gebruiken? Eerdergenoemde films konden gewoon een goede vrouwelijke hoofdpersoon neerzetten, waarbij het scenario alle goeds naar boven bracht. Hier is dit op bijna geen enkel moment het geval. 

Een Bond-film wordt inmiddels al een tijdje niet meer gemaakt. Maar het spionnen-genre verkeert ook met deze film dus in zeer zwaar weer. En dat is jammer. Laten we hopen dat Vaughn met de aankomende nieuwe Kingsman-films weer als vanouds een groot publiek weet te vermaken met een simpel èn logisch plot en heerlijk veel bloed, gore en oprechte humor. 

• Argylle
• Spionage actiethriller
• ★★☆☆☆
• Regie Matthew Vaughn
• Met Bryce Dallas Howard, Herny Cavill, Dua Lipa, Sam Rockwell
• 139 min

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Recensie: Argylle ★★☆☆☆ verscheen eerst op James Bond Nederland.

When I returned from Oppenheimer, I was tremendously impressed by this dramatic (an realistic) biopic with plentiful courtroom drama. British director Christopher Nolan proves again that he is able to reinvent himself by digging into the life of Dr. J. Robert Oppenheimer, while maintaining all technical innovation that the cinema has to offer.

But while Nolan still uses impressive imagery and scenery that’s representative of how the science of Oppenheimer’s atomic bomb is working, it’s only there to highlight an otherwise small picture….style wise that is. Because while it’s again a big production, Nolan focuses heavily on smartly scripted dialogue and acting sequences.

Hefty dystopian themes for these times

The underlying theme below all this marvellous acting and visual artistry is massively big and very topical though. This movie comes at a moment in time when humanity slowly starts to recreate its own geopolitical and global crises. Whether it’s the dysfunctionality of current (democratic) politics, in which there is no durable reflection on ideas and innovations of our own making, or all the subsequent crises that happen because of it; Brexit, Trump’s legacy, the reignited nuclear treats of the Ukraine-Russia War. But let’s not forget the Corona Pandemic either, which happened on a planet severely overpopulated by humans.

Nolan exquisitely shows the moral changes Oppenheimer went through after the Trinity test bomb was declared a massive success. From the pure scientific focus on creating nuclear fission towards all ethical complications that sprouted out of the Hiroshima and Nagasaki bombings. And by giving so much screentime to Robert Downey Jr’s character, Lewis Strauss (Secretary of Commerce in Eisenhower’s cabinet for only a few months), Nolan realistically shows that an almost Bond-esque antagonist can rise to power. And to such an extend that the moral implications of certain inventions are put aside.

Nolan’s love for Bond, even in Oppenheimer

Bond-esque…..we hear that a lot on our website jamesbond.nl. But there’s no surprise in that. First of all the film has plentiful elements, again, that have certain Bond-esque thrills. The countdown of the Trinity test bomb in Los Alamos is exquisitely filmed, and has been done before on so many occasions  in recent James Bond film (though Octopussy comes to mind foremost). Robert Oppenheimer himself was a pure scientist, though in his later life he clearly showed a lack of interest or, perhaps better verbalized, an indifference towards the people who turned against him. And those people around him could very well be Bond characters. From ‘villain’ Lewis Strauss to his own wife who verbally knew how to fight certain mean spirited committee members as a…James Bond.

Nolan does want the job. So do we?

Yet despite all his craftmanship that he so wonderfully utilized for another potential Oscar winning movie, I do think Nolan is too big a director for a future James Bond film. During an interview with the Happy Sad Confused Podcast with Josh Horowitz a few weeks ago, he told that he’s very much open to direct a future James Bond film. Even more so, he still is enormously positive about the James Bond phenomenon, and he has been in talks frequently with his producer buddies Barbara Broccoli & Michael G. Wilson.

But this quote gave me some valid concerns of what could happen with a future James Bond film: “You wouldn’t want to take on a film not fully committed to what you could bring to the table creatively. So as a writer, casting director, everything – it’s the full package!” And while I do agree that every director wants to have a say in who’s going to be his future co-worker on both cast and crew, Nolan’s films work because he has the full creative power over the entire production process; producer, director, casting, writer, he does the whole damn thing.

Bond needs more ‘Cubby’

And to me this does clash with the very ethos that ‘Cubby’ Broccoli once introduced in the 1960’s. He truly believed in one person too. But that wasn’t just a producer/director (Nolan) or actor (Craig). That person was James Bond 007. And when he was producer he made sure that both cast and crew comprised of enough talent, but with as little ego as possible. Back in the late 1970’s there were talks of Steven Spielberg becoming a director for the James Bond films, but ‘Cubby’ didn’t give in. 

The picture, with Bond up front, should be the driving force of both movie quality ánd movie marketing. James Bond is the biggest of all, even bigger than Nolan and Craig. And when that adage is fully embraced, you get this ‘house of talents’ working on a tremendous new Bond production. From one unique director to a new Bond actor, from another new cinematographer that doesn’t have immediate ties to the director, to an editor or composer that has barely worked with either that cinematographer or that director. Thát cross-pollination of ideas from all directions, and not just one big name like Christopher Nolan, is what the 26^th James Bond film needs. I just hope Barbara Broccoli & Michael G. Wilson see this as such as well. They still are the stewards of the franchise that ‘Cubby’ ran so steadily for decades.

It might happen though…

However, my gut feeling tells me that, considering the ‘sleeping beauty’ character of our beloved James Bond film franchise, both Barbara and Michael wouldn’t mind to continue or expand their production style that’s less about tighter creative control. A Christopher Nolan Bond-film, from the point of view of the EON execs, would perhaps then really become a reality. It’s just that…well…‘Cubby’…… 

Until then: please visit Oppenheimer!

Donations

Would you like to support Stichting James Bond Nederland by making a donation? You can do so by donating via the SEPA number at the bottom of this paragraph:

NL55 RABO 0338 6331 46 in name of Stichting James Bond Nederland

KVK number (Trade register number): 85622028

Het bericht Nolan is fantastic, but Bond must be fantastic forever ★★★★✭ verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het derde deel van Mission: Impossible betekende een ommezwaai in de tot dan toe kort lopende actie-franchise. Regisseur J.J. Abrams en co-producer Tom Cruise wilden het anders doen dan het matige ontvangen tweede deel. Mission: Impossible III (2006) kreeg flink wat karaktertrekken mee uit de toen populaire spionnen-reeks Alias.

Let op! Deze recensie bevat spoilers!

En vanaf dat moment kreeg Paramount Pictures goud in handen. Met veelvraat Tom Cruise, werd er ook veel (marketing)kennis van pop culture opgedaan bij series én films die aanhaakten bij het ‘onmogelijke’ actie-genre van Mission: Impossible. Elk daaropvolgend deel ontving steeds weer wat betere mond-op-mond reclame, waardoor de kwaliteit van de merken ‘Ethan Hunt’ en ‘Mission: Impossible’ steeds constanter werd. Wordt die lijn doorgezet met het zevende deel, Dead Reckoning Part 1?

Zelfs als het een eerste deel van een tweeluik betreft, dan wordt die lijn stabiel doorgezet. Afgezet tegen alle andere blockbusters van 2023, is Dead Reckoning Part 1 het summum van entertainment dat éérst op het witte doek gezien moet worden. En in het druk bevochten actie-thriller-spionage-genre dit jaar, is dit wellicht een pronkstuk.

Een serieuze geopolitieke werkelijkheid, maar schateren mág

Regisseur Christopher McQuarrie en producer/acteur/stuntman Tom Cruise schotelen ons natúúrlijk weer bloedstollende stunts en actiescènes voor die niet zomaar door stunt doubles uitgevoerd worden. Tom Cruise doet, zoals we van ‘m gewend zijn, (bijna) alles zelf. Dat hoor, voel en zie je. De actie heeft deze keer ook iets lichtvoetigs; humor wordt naadloos door de actiescènes heen geschreven. Van bungelende treinwagons tot een geel rijdend (stuiterend) ‘rugzakje’. Er mag in deze onzekere tijden gelukkig ook weer wat gelachen worden. Maar voordat deze scènes aan bod komen, vindt er wel degelijk een serieus voorval plaats dat al snel de rode draad; Mét MacGuffin, zal vormen voor Ethan Hunts nieuwe race tegen de klok.

Want actueler kan het niet: de Russische atoomonderzeeër met de gevoelige Krim-Tataarse naam Sevastopol komt in zwaar weer terecht. Het voornaamste wapen op deze duikboot is dan niet meteen een volwaardig nucleair arsenaal aan torpedo’s, maar juist een uiterst vernuftige computer die al snel herinneringen doet ophalen aan de op hol geslagen supercomputer Hal uit 2001: A Space Odyssey. En dan komt het thema van de film om de hoek kijken: AI. Artificial Intelligence zoals we dat dit jaar al vaker bespraken, tot aan big tech moguls Elon Musk aan toe. Waarheid, feiten, nepnieuws, leugens, alles wordt herleid tot een op hol geslagen AI-supercomputer, genaamd The Entity, die dan ook nog eens in het heden het complete world wide web heeft geïnfecteerd. En enkel een vernuftig uitziende tweeledige sleutel kan de geest weer in de fles brengen.

Van geel ‘rugzakje’ tot de luxe Oriënt Express

Het is in principe de kern van de film, waarbij verschillende geïnteresseerden –de Britse Geheime Dienst MI6, de Amerikaanse CIA, Ethan Hunts IMF, een antagonist uit Ethans verleden én een vernuftige dievegge – proberen deze sleutel in handen te krijgen. Al globetrottend zorgt juist deze kakafonie aan bieders voor vernuftige actiescènes die als puzzelstukjes mooi in elkaar passen. Een met mooie cinematografie ingegeven horse chase op de grens van Jemen zorgt voor een prettig weerzien met een voormalig maatje. Een gecompliceerde foot chase op de luchthaven van Abu Dhabi zorgt voor hilariteit, spanning en het eerste (nep?) contact met de schurk Gabriel. Een spannend en emotioneel kat-en-muisspel in de donkerste steegjes van Venetië is ook een mooie knipoog naar de eerste Mission: Impossible-film en een freefall-stunt met motorfiets wordt na GoldenEye (1995) door Tom Cruise nog eens dunnetjes én geloofwaardiger overgedaan. 

Maar het meest in het oog springend zijn toch wel de scènes op de Oriënt Express en in het gele Fiatje 500. De actie en dialogen die hiermee gemoeid zijn, doen je verlangen naar een groot IMAX-scherm. Met nog eens een stevige dosis verwijzingen naar de Bond-films van de jaren 80, die gek genoeg nooit irriteren, blijft het fijn om te realiseren dat er filmmakers zijn die dat stukje escapisme-met-schaterlach weer trendsettend weten te maken. Het zijn ook díé scènes die ook Grace, gespeeld door nieuwkomer Hayley Atwell, stevig aan het werk zetten. Zij heeft de leukste rol te pakken, van illusionist met stoute speelsheid gespeeld tot een vrouw die oprechte momenten van angst kent. Zij is een aanwinst voor deze film en ontpopt zich al snel tot een potentieel kundige IMF-agent. Zouden hier de eerste zaadjes worden geplant voor Ethan Hunts opvolging? Ook Simon Pegg heeft weer een belangrijk aandeel in deze film. Als gadget-man Benji Dunn is hij weer de heerlijke aangever voor onmogelijke en lachwekkende situaties.

Niet de beste Mission: Impossible, wél de beste ‘tussenpaus’?

Echter, met de geruchten dat Tom Cruise hierna nog één keer Ethan Hunt zal spelen, zou het wel mooi geweest zijn voor de afwisseling om emoties en drama iets meer cachet te geven. De schurk Gabriel, gespeeld door de relatief onbekende Esai Morales (Ozark), maakt een wat fletse indruk. Het helpt dan niet echt dat zijn verleden vluchtig voorbijkomt in enkele bewegingsloze herinneringen. Iets meer achtergrondinformatie met separate scènes gesitueerd in het verleden, hadden dat kunnen verhelpen. Ook Tom Cruise zelf is af en toe iets te bozig om het boos zijn. Joh. Als je iemand niet wil executeren, kun je altijd nog wat meer persoonlijkheid en realisme aanbrengen. Gabriel hoeft niet dood, maar een béétje lijden mag best. Tom Cruise heeft zelf al eens aangegeven dat hij niet té veel geweld wil gebruiken in zijn Mission: Impossible films. Maar soms is dat in een setting met totale wanhoop op dat moment de meest geloofwaardige én menselijke optie.

Toch begrijp ik dat Tom Cruise als producer zijn eigen stempel op deze films wil drukken. En Ethan Hunt is wat dat betreft ook geen James Bond. Kijkend naar de goede kritieken die zijn karakter Ethan Hunt sinds MI:III – en bedenk even, de producers van de James Bond-films lukt dit momenteel níét met opeenvolgende films – moet hij gewoon op dezelfde voet doorgaan. Niet James Bond, maar Ethan Hunt is nu de belangrijkste benchmark geworden als het gaat om actie-thriller-spionage. Mission: Impossible 7 – Dead Reckoning Part 1 is niet beter dan z’n voorgangers Rogue Nation (2015) en Fallout (2018). Daarvoor mist de film een stukje finetuning op het vlak van acteren, script en met emoties gedragen dialogen. Het is wat dat betreft ook meer een ‘tussenpaus’. Immers, deel twee van dit tweeluik volgt later. Maar het is wel een verduveld lekkere tussenpaus die ook menig Bond-fan doet verlangen naar juist zó’n stijl James Bond-film.

• Mission: Impossible – Dead Reckoning Part 1
• Actie-avontuur
• ★★★✭☆
• Regie Christopher McQuarrie
• Productie: Paramount Pictures, Skydance
• Met Tom Cruise, Hayley Atwell, Ving Rhames, Simon Pegg
• 163 min

Het bericht Recensie: Mission: Impossible – Dead Reckoning Part 1 ★★★✭☆ verscheen eerst op James Bond Nederland.

Zijn sommige James Bond-films stoute comedy’s? Of uit de kluiten gewassen humorfilms met een tikje thriller en een vleugje spanning en spionage? Na het zien van de nieuwe Guy Ritchie bekruipt mij dat gevoel toch een beetje. De regisseur van cult-klassiekers als Snatch en Lock, Stock And Two Smoking Barrels, maar ook het frivolere The Man From U.N.C.L.E., laat eigenlijk in al z’n films een aanstekelijke dosis brutale, ietwat volkse Britse humor achter. Maakt dat de nieuwe spy-comedy van Ritchie, Operation Fortune: Ruse De Guerre, dan ook een goede film?

Inmiddels zijn acteurs Jason Statham en Hugh Grant al graag geziene gasten op de filmfeestjes van Ritchie. Het zijn dan ook deze twee acteurs die de film de ruggengraat geven die het verdient. Statham, die eerder al te zien was in Snatch (2000) en het recentere Wrath Of Man (2021), is de typische Britse MI6-agent Orson Fortune. Neem James Bond, met dito goed gevulde portemonnee dat gespendeerd wordt aan dure merken, maar dan wel omhoog geklommen vanuit het armere Blackpool en zeker niet met een schoolcarrière in Cambridge. De politiek incorrecte tongval, waar Ritchie een patent op heeft, is ook nu weer terug. Maar dit soort rollen zijn Statham op het lijf geschreven.

Jason Statham en Hugh Grant stralen

En hij mag dan ook aan de slag om z’n eigen Scooby-gang samen te stellen. Dat gebeurt met iets minder zorgvuldigheid als dat Ethan Hunt en 007 doen. Maar ook dit team zal onder leiding van Fortune aan de bak moeten. Een stereotiepe wapenhandelaar, Greg Simmonds (Hugh Grant) zal goed geschaduwd moeten worden, omdat door zijn ‘snode handeltje’ een keur aan wapens zoek raakt en zo in verkeerde handen terecht komt. Als voormalig MI6-agent wordt Fortune door een M-achtig adept (Cary Elwes) binnen de grotere internationale geheime dienst Five Eyes aan het werk gezet (waar hebben we Five…Nine Eyes eerder gehoord?).

De ogenschijnlijke schurk Simmonds wordt met uitermate veel plezier gespeeld door Hugh Grant. Denk even terug aan macho vlegels als Willard Whyte uit Diamonds Are Forever (1971) en wijlen Hugh Hefner met z’n Playboy Mansion, maar dan met lekker aangedikt Cockney accent. Je hebt dan meteen het stralende middelpunt van deze spy spoof te pakken. De voormalige Britse lieveling uit romcoms probeert al wat jaartjes te ontsnappen aan de typecasting van dit genre, en dat lukt ‘m nu uitstekend. Ritchie en z’n co-schrijvers Ivan Atkinson en Marn Davies, weten aan deze kleurrijke dandy ook een stukje mysterie mee te geven. Is het een schurk? Of toch meer een protagonist a la Draco (On Her Majesty’s Secret Service, 1969) of Columbo (For Your Eyes Only, 1981)? Hij krijgt in elk geval de leukste scènes, en krijgt in de climax van de film ook nog een pièce de résistance toebedeeld, waardoor de wat dommige oversekste Greg Simmonds dan toch ineens de ‘brains with balls’ van de film wordt.

En zo doet de film qua acteerwerk eigenlijk het omgekeerde van wat de Bond-producers met de recente 007-films gedaan hebben. Daar waar de Bond-films met Daniel Craig meer gingen leunen op serieuzer comic book-achtig drama en verhaallijnen die duidelijker gestoeld zijn op diversiteit, grijpt Guy Ritchie onbedoeld terug naar z’n naamgenoot uit de vroegere Bond-films: Guy Hamilton. Daniel Craig wilde serieuzer, maar Hugh Grant wilde meer stoutigheid. En ook dat laatste kan dus nog steeds werken.

Matig plot met uitstekende humor

De film is zeker niet perfect. Daar zorgt een plotlijn met téveel losse eindjes en te weinig uitleg voor. Zo moet er door agent Fortune een Hollywoodster gerekruteerd worden, Francesco. Een rol die weinig indrukwekkend wordt vertolkt door Josh Hartnett. Wapenliefhebber Greg Simmonds is een groot fan van ‘m en dat zorgt voor enkele hilarische momentjes. Maar de oorspronkelijke reden voor het op de hielen zitten van Simmonds, door eerst een mad scientist’s USB-stick af te pakken, waar vervolgens een spoor van wapen-Euro’s op te vinden zou zijn, die dan ineens zou kúnnen leiden naar een nieuw gevaarlijker wapen, zonder ook maar iets te weten wát dat grotere wapen precies voor kwaad kan aanrichten, is natuurlijk de grootst mogelijke nonsens. Ja, we weten dat het later een AI-wapen betreft dat met GoldenEye-achtige proporties alle computers op Aarde lam kan leggen. Alleen erg logisch is het allemaal niet. Je zou bijna denken dat Guy Ritchie het schurkenplannetje expres zo ongeloofwaardig mogelijk heeft gemaakt.

Maar juist dán kun je met humor veel meer verbloemen dan je aanvankelijk verwacht. En mag het ook als het een spy-comedy betreft? Een film die zichzelf niet al te serieus neemt, komt al snel weg met Delta-9 gas dat hele legers kan bedwelmen (Goldfinger, 1964), of een schurk in drag (Diamonds Are Forever). Guy Ritchie is zich daar wat meer van bewust dan ik aanvankelijk dacht. En in een wereld met vooral de laatste tijd genóég kommer en kwel, zorgt deze film voor een frisse dosis escapisme.

Guy Hamilton-actie door Guy Ritchie

Guy Ritchie wil nadrukkelijk teruggrijpen naar de belachelijke plots van klassieke Bond-films uit een tijd dat die belachelijkheid op de koop toe werd genomen. Dat lukt ‘m, net als met The Man From U.N.C.L.E. (2015), redelijk. ‘Neem jezelf niet al te serieus’ zal het adagium zijn geweest. De luxe party vol duur geklede filantropen op Simmond’s jacht is daar een voorbeeld van. Ook op het vlak van production design wordt er niet met dure Oscar CV’s gestrooid. Er hoeft echt niet met prijzige Directors of Photography gewerkt te worden die steevast een dramatisch kleurenfilter willen toepassen. Ritchie laat de luxe in de mooiste verzadigde kleuren zien, misschien voor een vriendelijker prijsje.

De actie is wat dat betreft niet erg vernieuwend of trendsettend. Maar afgezet tegen bijvoorbeeld No Time to Die (2021) roept dat de vraag op of datzelfde ook voor de veel duurdere Bond-films geldt. En dan ineens is de achtervolging in Francesco’s rode Mustang, mét kogelwerend glas, best leuk! Ook de stuntchoreografie en vechtscenes zitten goed in elkaar; meerdere handlangers van Simmonds krijgen aan de stok met Jason Statham waardoor er nogal wat lichamen van grote hoogtes de diepte in storten (denk even aan Sandor, The Spy Who Loved Me, 1977). Dan kan zelfs een moderne herinterpretatie van de voice box uit Diamonds Are Forever geen levens redden, maar de daaruit voortkomende blunders werken wel op je glimlachspieren. De actie wordt dan ook nog eens leuk verpakt met een effectieve soundtrack van de relatief onbekende componist Christopher Benstead.

Operation Fortune: Ruse De Guerre is niet Guy Ritchie’s beste film. Want ook daar laat het overige acteerwerk te weinig indruk achter. Aubrey Plaza als CIA-agent Sarah Fidel is leuk als computerprogrammeur, maar heeft in deze film niet het charisma om een onuitwisbare indruk achter te laten. En rapper Bugzy Malone als J.J. Davies heeft het script niet mee, waardoor je ‘m snel genoeg weer vergeet. Maar zelfs dán is de film de moeite waard om het nieuwe jaar mee te beginnen; een actiefilm die geen 4 sterren krijgt, maar op heel veel leuke momenten daar wèl tegen aan schurkt. Wie weet gaan toekomstige Bond-films nog eens leentjebuur doen bij Ritchie’s tongue-in-cheek manier van filmen…

• Operation Fortune: Ruse De Guerre
• Spionage actiekomedie
• ★★★☆☆
• Regie Guy Ritchie
• Met Jason Statham, Aubrey Plaza, Cary Elwes, Hugh Grant
• 144 min

Het bericht Recensie: Operation Fortune: Ruse De Guerre ★★★☆☆ verscheen eerst op James Bond Nederland.