Van een geheime basis in een vulkaan tot een vernietigende zonnestraal uit de ruimte. En, laten we eerlijk zijn, ook het vele mannelijke en vrouwelijke schoon in de films zorgt er regelmatig voor dat kijkers het warm krijgen.

Een uitgeholde vulkaan in You Only Live Twice (1967)

Wie zit er achter het mysterieuze verdwijnen van verschillende ruimtevaartuigen en hun bemanningen? De Amerikaanse, Britse en Russische veiligheidsdiensten staan voor een raadsel. James Bond wordt op de zaak gezet en reist af naar Japan om de verdwijningen te onderzoeken.

Zijn speurtocht leidt hem naar een misdaadsyndicaat en uiteindelijk naar een afgelegen eiland voor de kust. Tijdens een verkenningsvlucht met Little Nellie, de door Q ontwikkelde gyrocopter, ontdekt Bond een uitgeholde vulkaan met een opvallend groen kratermeer. Niet veel later wordt hij onder vuur genomen en moet hij alles op alles zetten om levend te ontsnappen. Gelukkig heeft Q het toestel uitgerust met allerlei gadgets en bewapening.

Tijdens zijn verblijf in een vissersdorpje bereikt Bond samen met Kissy Suzuki, een agente van de Japanse geheime dienst, het mysterieuze meer. Daar ontdekken ze dat het wateroppervlak in werkelijkheid een enorme stalen plaat is. Bond stuurt Kissy eropuit om Tiger Tanaka en zijn ninja’s te halen, terwijl hij zelf de basis binnendringt.

Daar staat hij voor het eerst oog in oog met zijn aartsvijand: Ernst Stavro Blofeld. Al snel volgt een confrontatie tussen SPECTRE en de ninja’s van Tiger. Terwijl Bond en Kissy weten te ontsnappen, wordt de basis vernietigd en barst de vulkaan uit. Met typisch jarenzestig-visuele effecten stroomt de lava langs de hellingen naar beneden. Voor Bond is dat geen probleem: hij dobbert samen met Kissy veilig weg in een rubberboot en komt bij van alle gebeurtenissen.

Icarus zaait dood en verderf in Die Another Day (2002)

Gustav Graves is in korte tijd uitgegroeid tot multimiljardair. Hoe hij zijn fortuin heeft vergaard en wat hij ermee van plan is, moet James Bond in Die Another Day zien te achterhalen.

Zijn onderzoek brengt hem naar IJsland, waar hij opnieuw CIA-agente Jinx ontmoet. Hun eerdere ontmoeting op Cuba is hij niet vergeten. Daar kwam ze in een opvallende oranje bikini uit zee wandelen. Bond kreeg het er zichtbaar warm van, waardoor het ijzige IJsland een welkome afkoeling lijkt.

Gaandeweg ontdekt Bond dat Gustav Graves in werkelijkheid kolonel Moon is, de Noord-Koreaanse militair die hij dood waande. Dankzij geavanceerde dna-therapie heeft Moon zichzelf omgevormd tot de Britse zakenman Gustav Graves. Een gladjanus waarvan Graves beweert dat hij hem op Bond heeft gebaseerd.

Op IJsland onthult Graves zijn nieuwste wapen: de Icarus-satelliet. Met behulp van een enorme diamanten spiegelconstructie kan deze satelliet geconcentreerd zonlicht naar de aarde sturen. Volgens Graves kan hij daarmee misoogsten voorkomen en klimaatomstandigheden beïnvloeden. In werkelijkheid beschikt hij over een verwoestende hittebundel die hij maar al te graag inzet tegen Bond en en het Westen.

Valenka in een strak badpak in Casino Royale (2006)

Warmte en hitte zijn natuurlijk breed te interpreteren. Het kan buiten heet zijn, maar je kunt het ook ergens anders warm van krijgen. De makers van de Bond-films hebben daar door de jaren heen dankbaar gebruik van gemaakt.

Ook James Bond zelf is niet ongevoelig voor vrouwelijk schoon. In de meeste van zijn avonturen redt hij de wereld én krijgt hij het meisje. Dat hij haar in zijn volgende missie meestal alweer vergeten is, laten we voor het gemak maar even buiten beschouwing.

In Casino Royale zien we Valenka, de vriendin van Le Chiffre, na een zwempartij aan boord klimmen van een gigantisch Sunseeker-jacht. Het strak gesneden badpak dat ze draagt laat weinig aan de verbeelding over. De scènes zijn me na de eerste keer zien altijd bijgebleven. De keuze van de close up strak op het lichaam met ondergaande zon is sensueel en straalt pure schoonheid uit. De filmmakers wisten heel goed waarom ze de Bosnisch-Kroatische actrice Ivana Miličević hadden gecast.

Terwijl Le Chiffre zich concentreert op een pokerspel met miljoeneninzetten, werpt hij nauwelijks een blik op zijn vriendin. Zijn gasten lijken echter aanzienlijk meer moeite te hebben hun aandacht bij het spel te houden.

James Bond en Anya in de Sahara in The Spy Who Loved Me (1977)

Aan het begin van The Spy Who Loved Me verdwijnt een Britse onderzeeër spoorloos. Wie erachter zit en wat het doel is, blijft aanvankelijk een mysterie. Uiteraard krijgt James Bond de opdracht om de zaak te onderzoeken.

Tijdens een romantische ontmoeting met een aantrekkelijke dame wordt hij teruggeroepen naar MI6. Helaas blijkt zijn gezelschap niet helemaal te vertrouwen. Niet veel later wordt Bond opgewacht door enkele Sovjet-agenten. Een van hen is Sergei Barsov, de geliefde van KGB-topagente Anya Amasova, beter bekend als Triple X.

Tijdens de achtervolging doodt Bond Sergei. Wanneer later blijkt dat zowel de Britten als de Sovjets een onderzeeër zijn kwijtgeraakt, worden Bond en Anya noodgedwongen aan elkaar gekoppeld. Dat zorgt niet direct voor een ontspannen samenwerking.

Het spoor leidt hen uiteindelijk naar Egypte. Daar gaan ze aanvankelijk ieder hun eigen weg in de zoektocht naar een microfilm met informatie over een geavanceerd hittezoekend systeem. Terwijl de temperatuur in de Sahara genadeloos oploopt, krijgen ze te maken met Jaws. De reus met het stalen gebit kan niet wachten om zijn tanden in de twee geheim agenten te zetten.

James Bond komt de zee uit in Casino Royale

In Dr. No (1962) doet Honey Ryder in een witte bikini het hart van Bond sneller slaan. Opvallend detail: in de roman van Ian Fleming draagt Honey tijdens die scène helemaal geen kleding. Je zou het er warm van krijgen. Dat was begin jaren zestig voor de filmproducenten echter een brug te ver.

Veertig jaar later kreeg die iconische scène een knipoog in Die Another Day, waarin CIA-agente Jinx in een feloranje bikini uit zee verschijnt, compleet met een mes op haar heup.

Regisseur Martin Campbell draaide het in Casino Royale echter om. Dit keer was het James Bond zelf die uit het water opdook.

De keuze voor Daniel Craig als de nieuwe 007 kon aanvankelijk op veel kritiek rekenen. Sommige fans vonden hem te blond en niet passend bij het traditionele beeld van James Bond. Die kritiek verdween echter als sneeuw voor de zon toen de eerste beelden verschenen.

In een scène op de Bahama’s observeert Bond Solange terwijl hij uit zee loopt in een strakke zwembroek. Craig had zich voor de rol zichtbaar in topvorm getraind. Toen foto’s van de scène in de Britse tabloids verschenen, sloeg de stemming rondom zijn casting volledig om.

Het imago van Craig als James Bond was in één klap gevestigd en menig vrouwelijke fan zal daarbij wat verkoeling hebben kunnen gebruiken.

Franz Sanchez brandt in Licence to Kill (1989)

Dat James Bond en CIA-agent Felix Leiter goed met elkaar kunnen opschieten, is voor Bond-fans geen geheim. In zowel de romans van Ian Fleming als de films kruisen hun paden regelmatig.

In Licence to Kill wordt hun vriendschap misschien wel sterker dan ooit in beeld gebracht. Felix staat op het punt te trouwen met Della, terwijl Bond als getuige aanwezig is. De festiviteiten moeten echter even wachten wanneer blijkt dat drugsbaron Franz Sanchez onderweg is naar Key West.

Felix krijgt eindelijk de kans om de crimineel, die hij al jaren achtervolgt, op te pakken. Samen met Bond slaagt hij daarin en precies op tijd keren ze terug voor de huwelijksceremonie.

Della en Felix geven Bond een bijzonder cadeau: een aansteker met de tekst: “James, Love Always, Della and Felix.” Een klein gebaar dat hun hechte vriendschap symboliseert.

Lang kunnen ze er echter niet van genieten. Sanchez weet te ontsnappen en neemt op gruwelijke wijze wraak op Felix en Della. Bond kent daarna nog maar één doel: de drugsbaron uitschakelen. Wanneer MI6 hem terugfluit, levert hij zijn vergunning om te doden in en begint hij op eigen houtje aan zijn missie.

Met hulp van Felix’ assistent Pam Bouvier en Q weet Bond uiteindelijk door te dringen tot het imperium van Sanchez. Dat mondt uit in wat nog altijd geldt als een van de beste achtervolgingen uit de Bond-serie.

Tijdens het beslissende gevecht raakt Sanchez overgoten met benzine. Nog één keer probeert hij Bond uit te schakelen. Dan herinnert 007 zich het cadeau van Felix en Della. Hij haalt de aansteker tevoorschijn en zet zijn vijand in lichterlaaie.

“Te warm” is in dit geval een understatement. Franz Sanchez sterft letterlijk door het vuur. Daarmee bewijst James Bond opnieuw dat hij al voor veel hetere vuren heeft gestaan dan de huidige zomerse temperaturen in Europa.

Het bericht Dit zijn momenten uit de Bond-films waar jij het warm van krijgt verscheen eerst op James Bond Nederland.

De tweede Bond-film met Timothy Dalton in de hoofdrol vierde in 2024 zijn 35e verjaardag. En dat wordt nu gefêteerd met een aantal nog nooit eerder verschenen stukken uit de muziek van Michael Kamen.

In 2024 konden we al genieten van dubbel-cd’s met nieuw uitgebrachte muziek van The Man with the Golden Gun (1974) en Moonraker (1979), die elk een verjaardag te vieren hadden. La-La Land Records kwam vorig jaar ook met eenzelfde dubbel-cd voor jubilaris Goldfinger (1964), waar weinig nieuws op te vinden was. Onze columnist Jasper hoopte vurig dat het muzieklabel de soundtrackreeks verder zou zetten en verwees daarbij naar de veertigste verjaardag van A View to a Kill (1985) als kanshebber.

Toch is het (voorlopig?) nog niet aan de laatste Roger Moore-film om een uitgebreide soundtrack-cd te krijgen, maar wel aan de tweede en laatste Timothy Dalton-film. La-La Land kondigt aan dat de soundtrack van Licence to Kill (1989) een gloednieuwe dubbel-cd krijgt, met daarop een aantal nog nooit eerder verschenen tracks. Dat is een verlaat verjaardagsfeestje, want Licence to Kill vierde eveneens in 2024 al zijn 35e verjaardag.

Over de soundtrack

La-La Land Records brengt de muziek van Licence to Kill uit in een gelimiteerde oplage van 5.000 stuks. De eerste 90 dagen wordt de dubbel-cd exclusief aangeboden op de website van La-La Land en via de 007 Store. Geluidsingenieur Doug Schwartz ging met de originele tapes die hij van MGM kreeg aan de slag. Hij kon de muziek remasteren vanaf oude 1/4″ stereobandjes en een 3-track mag. Die muziek is in chronologische volgorde terug te vinden op de eerste cd en nog een stukje op de tweede cd.

De tweede cd bevat daarnaast ook een aantal extra stukken, waaronder de klassieke bruidsmars van Händel zoals te horen tijdens de bruiloft van Felix Leiter met Della. Het titelnummer van Gladys Knight vind je tweemaal op de cd’s. Eerst is er de ingekorte versie voor de title sequence van de film op de eerste cd. De langere versie zoals uitgebracht op single staat dan weer op cd nummer twee. Tot slot staat op het tweede schijfje ook de oorspronkelijke soundtrack zoals uitgebracht in 1989.

Binnenin de cd-hoes vind je ook de zogenoemde liner notes, het boekje met uitleg over de score. Speciaal voor deze verjaardagsrelease schreef de bekende Bond-academicus en auteur Jon Burlingame (The Music of James Bond) nieuwe teksten over de totstandkoming van de filmmuziek. De hoes en binnenwerk werd ontworpen door Dan Goldwasser. De dubbel-cd van Licence to Kill kost 47,95 euro en kan je hier (La-La Land Records) en hier (007 Store) alvast vooruitbestellen. Je krijgt er maar liefst 2 uur, 29, minuten en 1 seconde luisterplezier voor. De 007 Store verzendt de cd eind januari. La-La Land is specifieker en stuurt vanaf 21 januari. Kijk ook even naar de verzendkosten, die kunnen aardig verschillen!

Over de film

Op weg naar de bruiloft van zijn vriend Felix Leiter in Florida maken James Bond en Leiter een omweg om drugsbaron Franz Sanchez te arresteren. Het duurt echter niet lang voordat Sanchez onderweg naar de gevangenis ontsnapt, de kersverse mevrouw Leiter vermoordt en Felix verminkt. Bond wil wraak. Ondanks dat zijn vergunning om te doden is ingetrokken door de Britse regering, weet hij met hulp van CIA-agente Pam Bouvier en MI6-gadgetspecialist Q om Sanchez en zijn hele corrupte drugsimperium op de knieën te brengen.

Nadat oudgediende John Barry afscheid nam als componist voor de James Bond-films, kwamen producenten Albert R. Broccoli en Michael G. Wilson bij Michael Kamen terecht. De soundtrack van Licence to Kill is daarmee beduidend anders dan zijn voorgangers, met meer rockinvloeden en een stevige percussie. Tijdens de climax valt Kamens versie van het James Bond-thema op, ditmaal uitgevoerd door fluit in plaats van de gebruikelijke koperblazers.

De volledige tracklist

CD 1 (1 uur, 14:12 minuten)

Score presentation (91:36 minuten)
1. Gun Barrel / Cray Cay Landing* 1:13 
2. His Funny Valentine (Film Version) 1:46
3. Sanchez Is In The Bahamas / Shark Fishing (Extended Version)* 2:16 
4. Bond Hooks Sanchez* 2:06
5. James & Felix On Their Way To Church (Film Version)* 0:54 
6. Licence To Kill (Performed by Gladys Knight) 4:12
7. Sanchez Escapes 1:52 
8. Della’s Goodbye 1:17 
9. Torturing Felix 2:08 
10. He Disagreed With Something That Ate Him 2:05
11. Let’s Go Shark Hunting 0:38 
12. Ocean Exotica Break-In* 2:56 
13. You Earned It 2:27 
14. Hemingway House 1:48
15. Licence Revoked (Film Version) 1:15 
16. Bond Aboard* / Sharkey Dead 4:50 
17. Seaplane Escape* 7:06 
18. Pam (Film Version)* 2:52
19. Enter Ms. Kennedy / Enter Lupe / Sanchez’s Office 3:37 
20. Uncle Q / Let’s Get Some Rest* 2:09
21. Planting The Explosives* 4:06 
22. Kwang* / Assassination Attempt 2:29 
23. Ninja (Film Version) 3:59
24. Sanchez’s Home 1:11 
25. Bond Sneaks Out* 1:26 
26. Bond Confronts Pam 1:45 
27. Framing Krest* 5:18
28. Leaving Harbour 1:19 
29. Bond And Lupe 1:46 
30. Q In Disguise 0:41

CD 2 (1 uur 14:49 minuten)
Vervolg score presentation
1. The Lab* / The Process* 2:22 
2. The Conveyor Belt 2:46 
3. Dario Sees Pam / Chewed Up 1:15
4. Escape From The Compound 2:11 
5. Tanker Downhill* 1:17 
6. Truck Chase* 4:42 
7. Problem Eliminated / Get In 1:32
8. Pam And Bond 1:07

Bijkomende muziek (11:34 minuten)
9. Bridal Chorus 0:19 
10. Für Elise 1:10 
11. Olimpatec Meditation Institute 2:52 
12. Casino Source I 1:15 
13. Casino Source II 0:30
14. Party Version I 0:40 
15. Party Piano 2:33 
16. Pam (Wild Guitar Excerpt) 2:04

Oorspronkelijk soundtrack album (45:37 minuten)
17. Licence To Kill (Extended Version) (Performed by Gladys Knight) 5:13 
18. Wedding Party (Performed by Ivory) 3:53
19. Dirty Love (Performed by Tim Feehan) 3:45 
20. Pam* 3:49 
21. If You Asked Me To (Performed by Patti LaBelle) 3:58
22. James & Felix On Their Way To Church* 3:53 
23. His Funny Valentine 3:26
24. Sanchez Is In The Bahamas / Shark Fishing* 2:05 
25. Ninja 6:02
26. Licence Revoked* 9:10

* bevat het James Bond Theme geschreven door Monty Norman

Met dank aan Bas Mostermans voor de tip!

Het bericht Soundtrack Licence to Kill gaat ook voor de dubbel (cd) verscheen eerst op James Bond Nederland.

Breakfast was Bond’s favourite meal of the day. When he was stationed in London it was always the same.

James Bond en Pasen: meer dan versierde eieren

Pasen: het feest waarop we meer (chocolade) eieren eten dan goed voor ons is. Ook James Bond heeft wel iets met eieren. Al in de Fleming-boeken blijkt Bond een grote fan van eieren bij het ontbijt. Maar er is meer aan Pasen wat je kan linken aan James Bond.

Het bekendste voorbeeld van een ei in een Bond-film is wel het smaragdgroene Fabergé-ei uit Octopussy (1983). Carl Fabergé was een Russische goudsmid die tientallen paaseieren maakte in opdracht van de Russische tsaren. Deze paaseieren zijn bezet met edelstenen en bevatten binnenin vaak een miniatuur gemaakt van goud of een ander kostbaar metaal. Omdat veel eieren in handen zijn van privéverzamelaars, zijn Fabergé-eieren erg gewild. Ze worden niet vaak geveild. Wil je meer lezen over deze en andere linkjes tussen Pasen en James Bond? Lees dan het artikel van Corneel.

5 Londense aanraders voor Bond-liefhebbers

Met de zomer in het vizier ben je mogelijk vakantieplannen aan het maken. Voor liefhebbers van de James Bond-serie zijn er een aantal bezienswaardigheden in Londen die je gezien moet hebben. Ik heb er vijf voor je op een rij gezet.

In dit artikel schrijf ik onder andere over de verschillende MI6-locaties die te vinden zijn in Londen. De bekendste van allemaal is het daadwerkelijke gebouw van MI6 aan de Theems, Vauxhall Cross. Van 1995 tot 2012 was dit in de 007-films het hoofdkantoor van M. Hoewel het gebouw in Skyfall (2012) werd vernield door een explosie, wordt het in het echt nog steeds gebruikt door de Secret Intelligence Service.

In de eerdere films fungeert Whitehall als hoofdkwartier van de Britse geheime dienst. En ook sinds het einde van Skyfall vinden de interieurscènes bij MI6 wederom plaats tussen het klassieke decor. Hoewel de exacte buitenlocaties in films kan verschillen, liggen ze elk op een steenworp afstand van elkaar. Deze en nog veel andere Londense locaties vind je hier.

Column: Daar komt Swiebertje

Iedereen doet maar of het de meest felbegeerde klus is in filmland, maar in principe is James Bond spelen een hondenbaan. Of je moest in de jaren 70 Roger Moore heten. Verder is het maar bar weinig acteurs gelukt om ervan te genieten. De nieuwe nul-nul-zeven staat een meedogenloos karwei te wachten.

Roem, glorie, klatergoud. Natuurlijk, een nul-nul-zeven doet het niet voor een krat pils. Hij krijgt er goed voor betaald, ook al vindt hij het te weinig. Na de martelgang in tuxedo is je kostje gekocht en valt er financieel niets meer te vrezen. Behalve van de belastingdienst dan. De James Bond-lifestyle kan in hoogst eigen acteurspersoon worden genoten. De drie L’s (landhuizen, Lamborghini’s en lekkere wijven) zullen zich tot het einde der tijden in je schoot werpen. Een ex-Bond kan nooit meer stuk. Jaspers meest recente column kun je hier lezen.

Nieuwe versie Casino Royale van Folio Society

Casino Royale werd 70 jaar geleden voor het eerst gepubliceerd in het Verenigd Koninkrijk, op 13 april 1953. Om dit belangrijke jubileum te vieren, brengt de Folio Society de ultieme collector’s edition uit – gebonden in leer en gelimiteerd tot slechts 750 exemplaren, elk met de hand genummerd en ondertekend door de kunstenaar Fay Dalton. Kim Sherwood, door Ian Fleming Publications gekozen om de wereld van James Bond uit te breiden met drie nieuwe romans, heeft bijgedragen aan de introductie van het boek. Kost wel wat: £ 500. Je kan het boek kopen (of liever alleen bekijken) op de website van Folio Society.

Redactie naar Bond in Motion

Gisteren waren Corneel en ik te vinden bij Bond in Motion Brussels. Hier hadden we afgesproken met drie Engelse vrienden, die speciaal waren afgereisd naar België om de Bond-voertuigen uitgebreid te bekijken. Eind vorig jaar waren we bij de persopening en de gala-avond. Net als toen ben ik nog steeds erg enthousiast over de tentoonstelling. Ben je nog niet geweest, de tentoonstelling is een aanrader voor elke Bond-liefhebber. Dit schreef Corneel vorig jaar:

“Enkele pronkstukken staan strategisch opgesteld in het midden van de verschillende zalen. Zo is de Aston Martin DB5 uit No Time to Die (2021) te zien mét draaitafel aan het chassis. De auto kan daardoor de rondjes uit de film uitvoeren. Om zo’n stuntauto te zien draaien, compleet met ratelende gatling guns, gebroken glas en kogelgaten, is impressionant. Ook verbluffend is het metrostel uit Skyfall (2012), wat Silva naar beneden laat kletteren. Om de zoveel tijd is daar met licht en geluid een simulatie te zien. Doordat het metrostel omgeven is door brokstukken en gewapend beton, voelt het net echt. Datzelfde geldt ook voor de verbrande Jaguar C-X75 uit Spectre (2015). Half zwartgeblakerd en met deuken is de supercar onherkenbaar. Maar als Bond-kenner word je direct teruggekatapulteerd naar de scène in de film, mede door de sterke belichting.”

Licence To Kill-zangeres Gladys Knight komt naar Nederland met afscheidstournee

Als je het mij vraagt is Licence To Kill een van de betere Bond-nummers. Hoewel Knight niet kan tippen aan Shirley Bassey, Tina Turner of Adele, wist ze wel dat typische Bond-gevoel in haar 007-song te verwerken. Helaas begint de zangers binnenkort aan haar afscheidstournee. De 78-jarige Amerikaanse soulzangeres staat op 1 juni in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam. Mis het niet als je Licence To Kill nog een laatste keer live op Nederlandse bodem wil luisteren.

Dit was het weekoverzicht (14) voor deze week. Binnenkort zijn we er weer met een nieuw weekoverzicht. We zien je graag terug, fijne Paasdagen!

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht JBN Weekoverzicht (14): Paaseieren, Londen en voertuigen verscheen eerst op James Bond Nederland.

Rond die datum stroomde het felicitaties en loftuitingen op social media: ‘de beste actieregisseur!’, ‘de man die de jaren 80 bepaalde!’, ‘Bond op z’n best!’, ‘man vol verhalen!’, ‘tijd voor een ridderorde!’. John Glen werd geëerd met de mooiste veren.

Ere wie ere toekomt. Glen is een geweldenaar. Vijf Bond-films op rij, een niet te evenaren prestatie. Dat gaat ook echt niemand hem ooit nog afpakken. Maar John Glen was ook gewoon een manager die deBond-films uit de jaren 80 in goede banen leidde. Naast zijn ode aan Hitchcock door in ieder film zijn eigen trademark te verstoppen in de vorm van een beest dat plots krijsend door het beeld schiet, blinken zijn Bond-films niet uit in filmmagie. Met een beetje slechte wil kun je beweren dat het veredelde tv-films zijn.

Begonnen met On Her Majesty’s Secret Service (1969) als editor en second unit director, werkte hij in diezelfde functie mee aan The Spy Who Loved Me (1977) en Moonraker (1979), waarna hij door Cubby Broccoli werd gevraagd For Your Eyes Only (1981) te regisseren. Hij bleek, net als zijn voorgangers, de juiste man op de juiste plaats. Glen mocht aanblijven en perste er tot en met 1989 om het jaar een nieuwe film uit. Bij het 25-jarig Bond-jubileum zat 007 steviger in het zadel dan nu met zijn zestigste.

Glen begreep de Bond-films als geen ander, en de weerslag van James Bond op het filmpubliek. Na de megalomane producties van eind jaren 70 waar onze held zich zelfs buiten de dampkring begeeft, moest het allemaal iets minder fantastisch en vooral minder kostbaar. De taak van John Glen om van de Bond-films met minder franje toch nog iets smeuïgs te maken.

Dat dat hem lukte, mag voornamelijk worden toegeschreven aan de stuntlieden en actie-experts, zoals Rémy Julienne, wiens team de meest halsbrekende capriolen uithaalde op alles met twee, drie, vier of, waar het een Kenworth-truck betrof, een veelvoud aan wielen. B.J. Worth en Jake Lombard idem dito voor alles wat zich mét of liever zónder propellers in de lucht afspeelde. Of Rick Sylvester die zijn leven tot tweemaal in de waagschaal stelde onder leiding van Glen. ‘Remember, you are James Bond.’ En gaan met die banaan.

Hiermee doe ik de aardige regisseur absoluut tekort. De jaren 80 waren voor niemand makkelijk. Daarom zijn de welgemeende accolades in het luchtledige zo aandoenlijk.

Glen behoort tot de laatste van een uitstervend ras. Van vóór hem is geen enkele 007-regisseur meer in leven. Dat waren er, na bijna twintig jaar James Bond-films en elf rolprenten, trouwens maar vier in totaal: Terence Young (drie films), Guy Hamilton (vier), Lewis Gilbert (drie) en Peter Hunt (één). Young en Hunt zijn in middels op retour, Hamilton en Gilbert stierven enkele jaren geleden op respectievelijk 93- en 97-jarige leeftijd. Uit dit rijtje is Glen de enige die in zowel de jaren 60, 70 als 80 aan Bond heeft meegewerkt. Dat is op zichzelf al een museum waard.

Daags na de feestelijkheden van John Glen viel de eer te beurt aan Bond nummer vijf Pierce Brosnan. Ook al jarig. De erudiete Ier ziet er met zijn witte kuif nog immer Bond-waardig uit (als hij zijn buik tenminste inhoudt). Onder het mom van een felicitatie werd Brosnan de hemel in geprezen voor zijn 007-vertolking.

In het licht van het definitieve einde van Daniel Craigs Bond blijkt dat met weemoed wordt teruggekeken naar de Bond-films uit de jaren 90. Daar waar Bond nog echt 007 mocht zijn en Brosnan, net als Glen in zijn tijd, de juiste man op de juiste plaats was. Want wat je ook vindt van Brosnans interpretatie van de wereldberoemde spion, en de acteur is zelf allerminst tevreden over zijn vertolking, hij flikte het ’m wel om de geheim agent die op sterven na dood was naar een nieuw millennium te loodsen.

Als belichaming van Bond is Brosnan perfect. Hij is de enige Bond-vertolker na Sean Connery (mijn eerste) aan wie ik niet heb hoeven wennen. Zolang Brosnan zijn beknepen mond maar houdt. Zodra hij die opendoet, verdwijnt alle dreiging. Kan de man niks aan doen. Ze hadden alleen beter een oral-signature tape in zijn nek kunnen implanteren. Een voice box zou de rest van het werk doen. Den beste Bond den es je gab!

Binnen de Bond-canon behoren Glen en Brosnan tot de middelmaat. Maar man man man, hoe groot is de behoefte aan een middelmatige Bond-film? Een avontuur zonder pretenties onder regie van John Glen waarbij je precies weet wat je krijgt. Met Pierce Brosnan in de hoofdrol; geef die man een voice box cadeau. Gun beide heren minus 25 jaar — ik vermoed dat zelfs Craig-dweper Barbara Broccoli dan overstag gaat.

Het tijdperk John Glen, het tijdperk Pierce Brosnan; ze liggen een kwart tot half mensenleven achter ons. Het waren achteraf gezien heerlijke onbekommerde Bond-jaren. Die mannen wisten van aanpakken.

James Bond is het filmisch hoogtepunt uit hun leven, dat kan niet anders. Glen heeft na Bond weinig noemenswaardigs meer gemaakt. Zijn Columbus-film uit 1992 was een faliekante mislukking. Brosnan is sinds Bond een veelgevraagd acteur, maar om te zeggen dat hij erg succesvol is. Mamma Mia! deed het tot tweemaal lekker aan de kassa. Die credits moeten toch echt aan Björn en Bennie en niet aan Brosnan worden toegeschreven.

Laat de online felicitaties aan wie dan ook lekker uitbundig zijn. John Glen wás immers de beste Bond-regisseur in de periode 81-89; Pierce Brosnan de beste 007 tussen 95-02. Andy Glen, John Glens zoon, beloofde een paar dagen na 15 mei mijn gelukwens aan zijn vader over te brengen, want zolang het kan, vier ook ik dit jubileum zonder enige terughoudendheid mee. Glens glorieuze reputatie zal met zijn ouder worden en daar voorbij enkel toenemen. Hij behoort inmiddels tot het eregilde der Bond-legendes.

Zijn voorgangers hadden allen iets onbereikbaars; niet in de laatste plaats omdat ze dood zijn, maar ook voor die tijd. Die vonden het niet meer dan logisch een Bond-film te regisseren. Glen was hoogst verbaasd dat hij werd gevraagd. Voor hij het wist had hij zijn eerste film gemaakt, en omdat hij alles opmerkelijk netjes binnen de tijd en het budget had gehouden, mocht hij gelijk aan een tweede beginnen. Opnieuw deed John Glen wat van hem werd gevraagd en zo had hij met gemak tot No Time to Die kunnen doorgaan. Met één levensgroot verschil: hij was zonder morren om het jaar komen opdraven. Bond 30 was inmiddels in de pocket geweest en Pierce Brosnan wegens succes veel langer geprolongeerd. Met méér John Glen hadden we een compleet alternatieve Bond-geschiedenis gehad. Heerlijk middelmatig, ongecompliceerd, ononderbroken en puur Bond.

Het bericht Column: Een alternatieve Bond geschiedenis verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het is een niet onbelangrijke vraag voor de grootste favoriet die de filmwereld kent. Een altijd scorend renpaard, waar tienduizenden mensen van eten, een nobele winnaar die in zijn eentje hele bioscoopketens drijvend houdt. En dat staat nog even los van de miljoenen liefhebbers die elke twee jaar kunnen hunkeren naar hun dosis James Bond en die bereid zijn voor hem in lange rijen voor de kassa’s te gaan staan.

Twee uur weg uit de werkelijkheid, twee uur een zijn met de man die op het witte doek de onwaarschijnlijkste heldendaden verricht. Merkwaardig genoeg is een Bond ook de enige film, waarbij het niet erg is dat halverwege het licht aangaat voor ijs, bier en pinda’s. Integendeel, die pauze versterkt juist het gevoel van saamhorigheid dat een volle zaal Bond-fans dient te hebben. Met veelbetekenende blikken kijken volstrekte vreemden elkaar aan, ze weten waarover ze het hebben, woorden zijn niet nodig.

De nieuwste Bond, Licence To Kill, maakt een paar zaken duidelijk. Timothy Dalton bevestigt de goede indruk die hij in zijn eerste Bond-optreden in The Living Daylights al achterliet. Dalton is een goede, harde en meedogenloze Bond. Kortom, een verademing na de vaudeville-act van Roger Moore, al blijft het jammer dat Dalton net niet dat sardonische vleugje humor heeft dat Sean Connery zo flatteerde.

Maar het is ook duidelijk dat Bond als genre zo langzamerhand wat sleetse plekken begint te vertonen. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat dat komt door de aanpak van regisseur John Glen (dit is zijn vijfde Bond-film), die niet meer goed lijkt te weten hoe hij de ruimte tussen de hoogtepunten moet opvullen. De stunts zijn nog altijd spectaculair, maar Licence To Kill heeft ook een paar enorme inpakkers.

Licence To Kill is eigenlijk de eerste Bond-film die het spionage-genre loslaat. Geen strijd tegen de KGB, geen gevecht tegen een geheimzinnige organisatie zoals Spectre die uit is op de wereldheerschappij, maar het in de boeien trachten te slaan van een in principe tamelijk ordinaire drugdealer, ene Franz Sanchez. Het is overigens wel zo dat deze dealer (een uitstekende rol van Robert Davi) een van de beste en gemeenste tegenstanders is die Bond ooit heeft gehad. Hij wordt ook meteen fraai getypeerd als een niets en niemand ontziende man, die in een paar seconden tijd zijn vriendin voor gepleegd overspel straft met een zweep en tegelijkertijd opdracht geeft de man met wie ze in bed werd aangetroffen op beestachtige wijze te vermoorden. (“Your want his heart, Cut his heart out.”) Het lijdt geen twijfel, het betreft hier een slechterik van de grootste orde.

Bonds oude kompaan in de geheim-agenten-branche, de Amerikaan Felix Leiter, heeft inmiddels de CIA verlaten voor de narcoticabrigade. Bond zoekt Leiter op om getuige te zijn bij diens huwelijk. Het is de start van Licence To Kill en, eerlijk is eerlijk, vrijwel nimmer kwam een Bond-film zo flitsend uit de startbokken. Leiter en Bond pakken op weg naar de kerk en passant Sanchez in zijn kraag, maar diens wraak is verschrikkelijk. Hij vermoordt de kersverse bruid van Leiter en voert Leiter zelf gedeeltelijk aan een enorme haai. James wil zijn vriend wreken, maar krijgt daarvoor geen toestemming van M. Waarop James een van de belangrijkste stappen neemt in zijn leven: hij neemt ontslag.

Maar helemaal zonder hulp van Hare Majesteit hoeft hij het ook niet te stellen, want zowel Miss Moneypenny als Q, de bedenker van allerhande moordtuig in vriendelijke verpakkingen, staan James terzijde. Plus nog een aantal niet te versmaden dames. Waarna James ongebreideld jacht kan gaan maken op Sanchez.

Glen lijkt met het fantastische begin zijn kruit verder een beetje te hebben verschoten. Hij valt te veel terug op oude routines, legt ook te veel uit wat al overduidelijk is en het duurt eigenlijk allemaal wat te lang. Tot de finale dan, want die is zoals vanouds bloedstollend. Licence To Kill is zeker geen slechte Bond, hooguit een wat mindere. Na de geslaagde overgang van Moore naar Dalton, lijkt het nu tijd voor een andere man op de regisseursstoel.

Dit artikel verscheen in Het Parool op 21 juni 1989. De schrijver van het artikel was enigszins kritisch op het terugvallen naar de standaard ingrediënten van de James Bond-films. Niet wetende dat het zes jaar zou duren voordat er weer een Bond-film kwam en ook meteen met een andere acteur, namelijk Pierce Brosnan. Martin Campbell heeft met GoldenEye (1995) het concept van 007 opnieuw uitgevonden.

Het bericht James Bond begint iets te slijten, Licence To Kill verscheen eerst op James Bond Nederland.

Af en toe komen verborgen schatten boven water. Nu lijkt er wederom een verloren gewaand stukje Bond-geschiedenis opgedoken te zijn. Het gaat om een muziektrack van muzikant Eric Clapton voor Licence To Kill (1989). We zijn niet zeker of het opgedoken stuk ook daadwerkelijk het stuk is dat Clapton maakte, maar het klinkt in ieder geval alsof het recht uit de film komt.

UPDATE: We zijn inmiddels een maand verder. Maar schrijvers Matthew Field en Ajay Chowdhurry, van het uitgebreide James Bond-boek Some Kind of Hero zijn in de materie gedoken en bevestigen dat het verloren gewaande nummer van Eric Clapton echt is! Dit is een fantastische ontdekking waarvoor we ze erg dankbaar zijn! Je kan hun hele onderzoek via de volgende link lezen!

Origineel artikel 23 februari 2022

Het was Clapton-fan Michael Sawin die het fragment deelde op zijn SoundCloud-account. Daar is het inmiddels verwijderd, maar kan hier nog worden teruggevonden. We zijn niet zeker over de echtheid van dat fragment, maar het staat wel vast dat Eric Clapton ooit een gooi deed naar de titelmuziek van een Bond-film. Op 9 februari 1989 kwamen Clapton, Michael Kamen, componist van Licence To Kill, en Bond-gitarist en sterkhouder Vic Flick bijeen in de Townhouse Studios in Londen om de track op te nemen. Volgens Michael Sawin ontving hij een cassettebandje met de muziek van een van de medewerkers van de studio. Dat is ook de reden waarom het zo helder klinkt, en niet alsof iemand stiekem een opname nog eens heeft opgenomen.

Videoclip in de archieven?

Michael Kamen werkte al eerder samen met Eric Clapton, onder andere voor Lethal Weapon (1987). Deze nieuwe samenwerking voor Licence To Kill is dan ook niet vreemd. Auteur Jon Burlingame vermeldt in The Music of James Bond dat Clapton de dag erna samen met Vic Flick zelfs een videoclip opnam van het muziekstuk. Die videoclip heeft het daglicht nooit gezien. Volgens geruchten ligt de clip nog altijd ergens in het archief van EON Productions. EON zou vervolgens toch liever een muziekstuk met zang hebben gehad, waarna Claptons bijdrage naar de prullenmand werd verwezen. Uiteindelijk is er gekozen voor zangeres Gladys Knight om de titelsong te verzorgen.

Vic Flick sprak in 2009 met Permission To Kill over de samenwerking:

“Het was een onverwacht telefoontje. Michael Kamen zocht een donker gitaargeluid om de melodie en de improvisatie te complimenteren die Eric Clapton ging doen. Omdat hij wist dat ik vaak gitaar speelde met behulp van de lagere snaren, belde hij me voor de sessies. […] Eric speelde prachtig op de gitaar, en Michael werkte een prima arrangement uit. Ik deed mijn ding met een counter-thema in een lager register.”

Heilige Graal

Flick geeft in hetzelfde interview aan dat hij niet weet wat er met de muziekvideo is gebeurd. “Die video is nu de Heilige Graal voor Bond-liefhebbers en hij die hem vindt, zal het gouden licht zien!”, grapt hij. “Niemand weet waar de video is. De enige persoon waarvan ik dacht dat die het wel zou weten, is Michael Kamen. En die is sindsdien overleden, dus hij nam het geheim met zich mee.”

Een verloren gegaan geheim, tot nu dan misschien. Op Twitter is er onder Bond-liefhebbers druk overleg over de authenticiteit van het muziekstuk. De plotselinge verwijdering van het fragment op SoundCloud zou kunnen wijzen op het feit dat het authentiek is. Tegelijkertijd laat de zoon van Vic Flick via e-mail weten dat hij twijfelt over de echtheid van de track. Eigenlijk kunnen we als Bond-fans pas zeker zijn als de muziekvideo opduikt. Tot die tijd hebben we in ieder geval een mooie track om te beluisteren.

Het bericht Bevestigd: Dit is de Bond-muziek van Eric Clapton! verscheen eerst op James Bond Nederland.

Al enkele malen eerder waren we heel dichtbij. Maar zó dichtbij, dat we in de maand van uitgave belanden zonder uitstel — zo dichtbij zijn we nog niet geweest.

En dat mag gevierd worden. Gevierd met een zucht van opluchting, een siddering van opwinding. Al eerder wist ik het zeker: nu kan het echt niet meer misgaan! En dat ging het alsnóg. Nu weet ik het weer zeker: het gaat gebeuren!

Eens moet het zo zijn. De film die al langer op de plank ligt dan de hele productieperiode bij elkaar, de film die in 2017 werd aangekondigd en in 2019 werd gedraaid. Díe film krijgt in 2021 eindelijk de behandeling die hem zo is gegund: een heuse bioscooprelease.

Nooit eerder zijn we zo lang op de proef gesteld. Oké, het gat tussen Licence to Kill (zomer 1989) en GoldenEye (eind 1995) was groter. Met dien verschille dat laatstgenoemde geen minuut in de wachtkamer heeft gezeten. Terry Rawlings had de eerste met Pierce Brosnan nog niet koud afgemixt of de première stond al voor de deur. Zo ging dat met iedere Bond-film. Zo had dat ook gegaan met de laatste van Daniel Craig als we niet compleet waren verrast.

Een langere afwezigheid maakt hongerig. In die zin zijn de vooruitzichten gunstig. Mits het publiek hem nog herkent. De jeugd van tegenwoordig heeft niets met 007. Dat kan ook niet als andere tot de verbeelding sprekende helden er met de eer vandoor gaan. Behalve die arme kinderen met een gekke vader als Bond-fan reageren hun klasgenoten bij de naam Bond alsof ze water zien branden.

Gewoon een actiemeneer zoals ze hem op de posters in de bioscoop zien. Daar zijn er zoveel van. Deze heeft alleen geen cape. Hij ziet er nogal saai en kleurloos uit. Waarom kijkt hij zo boos? En geheel gespeend van welke superkracht dan ook? Net als mijn vader, die kan ook niks. Wat is dan de lol?

Tijdens CinemaCon in Las Vegas vorige week werd een 9 minuten durende clip van No Time to Die vertoond; een spetterende actiescène. De reacties waren lyrisch, of hilarisch zo je wilt: ‘Juiste beslissing om voor de bioscoop te bewaren!’, ‘Fukunaga beste keus als regisseur!’, ‘Op het puntje van mijn stoel!’, ‘De beste auto-achtervolging sinds Goldfinger!’ …Goldfinger!? Een film van bijna zestig jaar oud! Die heeft in die tussentijd geen James Bond meer gezien.

Natuurlijk is het kinnesinne. Ik wil die 9 minuten verdorie ook zien! De filmstudio’s, en in dit specifieke geval MGM dat zijn koopwaar tijdens CinemaCon etaleerde, moeten nu als laatste redmiddel gaan stunten. Filmclipjes, nog een laatste trailer van dik tweeënhalve minuut, tv-spotjes, prijsvragen, de podcast van de pauzestand halen. De filmserie waarvan een argeloos publiek misschien denkt een aflevering gemist te hebben, moet bij de kladden worden gegrepen dat 007 nog moet komen.

Zoals hier en daar in mijn omgeving wel eens ter sprake komt, zie ik vaak ongeloof als ik vermeld dat Spectre uit 2015 stamt. Dat is wel héél lang geleden. Zat er echt niet nog één film tussen waarvan de titel ons even is ontschoten? Vroeger… Ja, dat was toen. Op dit moment leeft de komst van de nieuwe Bond-film nog helemaal niet. En ik doe echt mijn best.

Er is een duidelijke scheidslijn tussen de liefhebber die de totstandkoming van de nieuwe Bond op de voet heeft gevolgd en de gemiddelde bioscoopganger die nu moet worden aangesproken, Jan met de pet. Kijk, die film is voor ons gemaakt, zo voel ik dat althans. Ik sta ermee op en ga ermee naar bed, wat ik in die tussentijd tussen de lakens uitspook, is tussen mij en mijn bedpartner. Het is een van de weinige momenten waarop ik 007 even kan parkeren. Verder is hij alomtegenwoordig.

Voor mij is deze film een duidelijk ijkpunt in mijn leven. Ik weet over tien jaar nog precies wat ik deed ten tijde van de release van No Time to Die, zoals ik al mijn James Bond-premières nog helder voor de geest kan halen, waar ik ze zag en met wie. Kennedy overleed in het jaar van From Russia with Love (1963); Willem van Oranje werd geboren 450 jaar vóór Octopussy (1983) in 1533; Harry Saltzman, Terence Young en mijn opa Willem kwamen allen in 1915 ter wereld en stierven gedrieën in september 1994. Het zijn referentiekaders waar je een leven lang wat aan hebt.

Voor ons hoeft MGM geen stuiver aan publiciteit uit te trekken. Wij hebben in onze agenda’s al meerdere malen verschillende data omcirkeld waarop wij even onbereikbaar zijn. Dan zitten we namelijk met zweet in onze handen in het rode pluche.

Het is Jan met de pet die weer even wakker moet worden geschud via alle mogelijke kanalen, want Jan is overal en nergens te vinden. Vooral dat laatste is een uitdaging. Jan is nodig voor de centjes, want Jan is met veel meer.

Tot nu toe is dat zestig jaar prima gelukt. En gaat dat ook nu opnieuw lukken. Wij, de liefhebbers, smachten naar Bond; Jan met de pet ziet hem gewoon graag. Een Bond-film kijkt altijd lekker weg, biedt voldoende spektakel en er zitten altijd wel een paar suggestieve tieten in.

Dat deze Bond aan het eind van de streep minder oplevert dan zijn voorgangers, daar kan niemand verder wat aan veranderen. Uiteindelijk zal deze film echt wel uit de kosten komen. Geef No Time to Die de tijd om door een breed publiek te worden gezien, minimaal tot voorjaar 2022. Het zal wat langzamer gaan met de bespottelijke 75 zielen per theater. Als het even meezit mogen we vanaf november weer met meer.

En mag Jan met zijn pet maar zonder prik niet naar binnen — als die recette daardoor achterblijft, dan is dat maar zo. Een goede film blijft een goede film ook al ziet niemand hem. Een film wordt echt niet beter als hij het miljard aantikt.

Het is een spannende maand die voor ons ligt. Vanaf 30 september ziet de wereld er anders uit. Dan is er na zes lange jaren eindelijk weer een nieuwe Bond-film die je kunt gaan zien. Nog even volhouden, we zijn er bijna. Ik weet het zeker…

Het bericht Column: Jan met de pet verscheen eerst op James Bond Nederland.

Laten we snel beginnen!

#005 De Introductie als James Bond

The Name is Bond…James Bond. Na de bejaarde Roger Moore mag Timothy Dalton het stokje van hem overnemen. Al hadden de producenten van de James Bond-films eigenlijk iemand anders op het oog. Niemand minder dan Pierce Brosnan had zich tijdens de opnames van For Your Eyes Only in 1980 al in de kijker gespeeld. Als echtgenoot van Casandra Harris (Countess Lisl von Schlaf) kwam hij met hun kinderen de set bezoeken. Omdat de Amerikaanse zender NBC besloot om toch een vijfde seizoen van detective serie Remington Steele met Pierce in de titelrol op te nemen werd Dalton James Bond.

Dalton zijn introductie in The Living Daylights (1987) was totaal anders als die van zijn voorgangers. Zagen we Sean Connery nog aan de pokertafel en Roger Moore als 007 in zijn huis, Timothy werd als Bond op een trainingsmissie naar Gibraltar gestuurd. Al loopt deze niet als gepland. Het was de bedoeling dat een aantal 00 agenten de rots moesten zien te veroveren. Anderen zouden hen dit beletten. Helaas heeft de KGB de missie overgenomen en worden de 00-agenten een voor een op de korrel genomen. Bond overleeft en na een spectaculaire stunt landt hij op een schip. De dame kijkt dromerig op. James neemt het ervan.

#004 The Pig

Georgi Koskov moet snel van Oost naar West, maar hoe doe je dat als je je achter vijandelijke linies bevindt? Dan moet je creatief zijn. Gelukkig loopt er naast de brug van Tsjechoslowakije naar Oostenrijk een pijplijn en daar hebben de spionagediensten iets op gevonden. The Pig is een transportsysteem door de pijplijn. Meer een ijzeren cilinder met genoeg ruimte voor een persoon eigenlijk. Het werkt op luchtdruk. De reacties van Jeroen Krabbé als Koskov amuseren me volop. Hij vindt het helemaal niets en kijkt vooral veel verschrikt. Ook het zorgen voor afleiding door Rosika Miklos (Julie T. Wallace) is hilarisch.

Rosika Miklos: Remember, when this says 100, turn this. Not before.[starts to leave]
James Bond: Where are you going?
Rosika Miklos: To take care of the supervisor. When pig goes, his control panel will light up like christmas tree.

Uiteraard bereikt Georgi veilig Oostenrijk en wordt hij door Q (Desmond Llewelyn) en zijn assistenten uit The Pig gehaald. Een van die assistenten is trouwens de Britse acteur Derek Lyons die in meerdere James Bondfilms figuratierolletjes heeft gespeeld. Als je tijdens de casino scènes in GoldenEye (1995) goed oplet kan je hem daar spotten.

#003 Georgi Koskov

Uiteraard kan ik niet om de rol van de Nederlandse acteur Jeroen Krabbé heen. Georgi Koskov is een Russische generaal die door Oost en West op geraffineerde wijze te bespelen van alles voor elkaar krijgt. Uiteraard voor zijn eigen gewin. Zo is hij bereid om zijn eigen vriendin Kara Milovy (Maryam d’Abo) op te geven. In het geheim werkt hij samen met Brad Whitaker (Jon Don Baker) aan een drugs en wapendeal.

Vooral de sluwheid waarmee Koskov zijn plannen probeert te doen slagen is iets wat me wel bevalt. Als je de film voor het eerst ziet heb je totaal geen idee dat Georgi een dubbele agenda heeft. Gedurende de film loopt MI6 in eerste instantie in de val. Maar het is uiteraard James Bond, 007 die alles doorziet. Hij lokt Koskov in de val door de dood van General Leonid Pushkin (John Rhys-Davies) te faken. Nadat 007 met Whitaker heeft afgerekend wordt Koskov door Pushkin gevangengenomen en naar zijn vaderland heengezonden.

#002 Pamela Bouvier

Kara Milovy, Miss Moneypenny (Caroline Bliss), Lupe Lamora (Talisa Soto) of toch Pamela Bouvier (Carley Lowell)? Mijn voorkeur voor brunettes valt dan in het voordeel van ‘Pam’ Bouvier. Ik herinner me het nog goed toen ik Licence To Kill (1989) voor het eerst zag. Aan de ene kant is Pam een taaie en slimme CIA-agente, aan de andere kant kan ze je door een keer kijken verleiden. Wat wil je nog meer? Met de looks zat het ook wel goed. Nu weet je waarom Pam Bouvier in mijn top 5 staat.

Bouvier is CIA-agente van dienst in Dalton zijn tweede, en helaas, laatste film als James Bond 007. Na de brute aanval op zijn vriend Felix Leiter is Bond uit op wraak. DEA-agent Ed Killifer die Leiter heeft verraden heeft een afspraak in een bar om daar zijn geld op te halen. Helaas voor Killifer komt hij 007 hem eerst tegen en voert hij hem aan dezelfde haaien die Felix ernstig verwondde.

James gaat zelf naar de bar en komt daar Pam tegen. Hij merkt gelijk dat ze zich de kaas niet van het brood laat eten en ze vluchten na een confrontatie met Dario (Benicio del Toro) en zijn mannen uiteindelijk per speedboot. Na een transformatie gaat ze samen met Bond achter de aanstichter van dit alles, Franz Sanchez aan.

#001 De persoonlijke wraak op Sanchez

Deze keer is het persoonlijk! Wat doe je als iemand ervoor gezorgd heeft dat je vriend op sterven na dood is en zijn kersverse echtgenote heeft vermoord? Dan zin je op wraak. Alleen is het wel een probleem als je voor de Britse geheime dienst werkt. Bond is woest en slaat alle bevelen in de wind. Zijn licentie tot doden wordt ingetrokken. James (een zeer sterke Timothy Dalton) gaat zelf achter de schurk aan. Die schurk is in Licence To Kill de drugsbaron Franz Sanchez (Robert Davi). Een charismatisch man die heel duidelijk weet waar hij mee bezig is. Alles moet wijken om zijn persoonlijke doelen te halen.

Blaas je hiervoor tientallen miljoenen aan ruwe cocaïne op? Geen probleem! Je rekent af met je assistent en gaat door. Wat hij in zijn manie alleen niet doorheeft is dat James Bond heel goed weet waar hij mee bezig is. De man zet je eigen mensen tegen elkaar op, zodat jij ze niet meer vertrouwd. Helaas herkent Dario de man die jij als vriend beschouwd en dat is toch wel een probleem. Tot zover een blik in Sanchez zijn hoofd.

Als Franz aan zijn rit naar de vrijheid begint weet James Bond hem na spectaculaire actie met een viertal Kenworth tankers uiteindelijk toch uit te schakelen. En wel met de aansteker die Felix en zijn vrouw Della aan hem hebben gegeven.

Sanchez: “[cornering Bond to a rock] You could have had everything.“
Bond: “Don’t you want to know why? [burns Sanchez to death]“

Bekijk ook:

• Top 10 Bond-auto’s volgens Gosse
• De Top 5 Pierce Brosnan momenten
• De vijf dikste auto’s uit de Craig films
• De Top 5 Sean Connery Gadgets

Het bericht De Top 5 Timothy Dalton Bond Momenten verscheen eerst op James Bond Nederland.

A View To A Kill (1985): Als de brandweer

Niet alleen de stunt met de taxi was het werk van Rémy Julienne in A View To A Kill. De achtervolging later in de film met een brandweerladderwagen werd geleid door het stuntteam van de Fransman. De grootste uitdaging was de sprong van de ladderwagen over een opengaande brug. Voor de opnames werd gekozen voor de Lefty O’Doul Drawbridge in de Amerikaanse stad San Francisco.

Rémy Julienne nam plaats achter het stuur, zorgde dat de snelheid precies 80 mijl per uur was en kon op die manier de sprong maken. Die snelheid was de maximumsnelheid en gelukkig was het mogelijk om een lange aanloop te nemen. Regisseur van de second unit Arthur Wooster vertelde later in een interview dat het neerkomen van de brandweerwagen een gigantisch kabaal maakte en dat sommige veren het hadden begeven.

Veel stunts en effecten worden tegenwoordig digitaal toegevoegd. Maar vroeger deden we alles nog in het echt.

Anthony Waye, Productie manager

Licence To Kill (1989)

Rémy Julienne werd door regisseur John Glen benaderd voor Licence To Kill. In het script was een achtervolging met verschillende tankvrachtauto’s. Het moest iets spectaculair worden. Het Amerikaanse vrachtwagenmerk Kenworth Truck Company werd benaderd voor samenwerking. Dit gebeurde al in een vroeg stadium van de productie. In de jaren 80 was Kenworth een van de grootste vrachtwagenmerken op dat moment. Het merk stemde in en wilde mee surfen op het succes van de films in de jaren 80.

Rémy Julienne reisde af naar de fabriek van het bedrijf. Samen met een team van ingenieurs ging hij aan de slag met het modificeren van de vrachtwagens. Julienne had al helemaal voor zich hoe de achtervolging eruit moest zien. Hij had een aantal dingen al eerder gedaan en liet de ingenieurs beelden ervan zien. Kenworth gaf Julienne de beschikking over drie gloednieuwe vrachtwagens met de kenmerkende zwart-gouden accenten.

Rémy Julienne rustte een van de vrachtwagens uit met een afstandsbediening. De tweede kon op commando op zijn achterste twee wielen rijden en de laatste werd geprepareerd om op zijn linker zijwielen te rijden. Alle vrachtwagens werden aangepast door de ingenieurs van het Amerikaanse merk. Ook de remmen, vering en het stuurmechanisme werden gemodificeerd. De overige vrachtwagens die in de film te zien zijn kwamen niet van Kenworth. De art-departement van de productie vond vijf oudere modellen die erop leken. De vrachtwagens werden technisch niet aangepast.

Rémy Julienne was voor de stunt van Licence To Kill niet alleen. Zijn zoon, Dominique, te zien in For Your Eyes Only (1981), stond zijn vader bij tijdens de voorbereidingen. De stunts werden opgenomen in Mexico. Aan het stuur stuntman Gilbert Bataille.

GoldenEye (1995)

De eerste James Bond-film van Pierce Brosnan was tevens de laatste film waaraan Rémy Julienne meewerkte. De producenten vroegen Julienne om een race op te zetten tussen de iconische Aston Martin DB5 en de Ferrari F355 GTS. De locatie: de prachtige bergen langs de Zuid-Franse zuidkust. Op 20 februari 1995 begonnen de opnames. Rémy Julienne deed hiervoor de voorbereidingen. Zijn zoon, Dominique was de stuntrijder van de Aston Martin en dubbelde dus voor Pierce Brosnan. De bijrijder was ook een man: stuntrijder Gilbert Bataille (Licence To Kill).

Beide voertuigen hadden het zwaar. Zo moesten de opnames waarin Bond aan de handrem trok diverse keren overgedaan. En dat zorgde ervoor dat de remmen redelijk over verhit raakte. Het kon niet voorkomen worden dat er kleine aanrijdingen plaatsvonden. De Aston Martin kon ter plekke nog gerepareerd worden. Voor de Ferrari was het een ander verhaal. Deze moest terug naar de dealer in Monte Carlo! De laatste opnames vonden plaats op 7 maart. En daarmee eindigde ook het James Bond avontuur van Rémy Julienne.

Tijdperk na Bond

Na zijn werk voor de James Bond-films is Rémy Julienne nog betrokken geweest bij vele stunts in de televisie en filmwereld. Naast zijn werk als stuntrijder en coördinator heeft hij ook, samen met zijn twee zoons, een school opgericht, waarbij aandacht was voor de techniek van het stunten en waarbij de leerlingen klaar werden gemaakt om in de stuntwereld toe te treden. In 2002 openden de Walt Disney parken in Amerika en Parijs een nieuwe, spectaculaire show: Lights, Camera, Action! Extreme Stunt Show. De show is een ode aan de achtervolgingen uit blockbusters als Ronin (1998), Gone In 60 Seconds (2000), Speed (1994) en The Rock (1996) met Sean Connery. De Franse variant in Parijs werd gecoördineerd door Rémy Julienne. Bij de opening van de show was James Bond-acteur Roger Moore aanwezig.

Zwarte bladzijde

Dat stunts in film niet zonder risico zijn, blijkt als het gruwelijk misgaat bij een stunt op de set van Taxi 2 (2000), het vervolg op de internationale Franse hitfilm Taxi uit 1998. Rémy Julienne was als coördinator verantwoordelijk voor de stunts. Tijdens een van de stunts gaat het mis waarbij een cameraman om het leven komt en zijn assistent zwaargewond raakt. Ondanks dat de productiemaatschappij alle schuld op zich nam, kon niet voorkomen worden dat Rémy persoonlijk aansprakelijk werd gesteld.

De Parijse rechtbank oordeelde dat Julienne niet de nodige ruimte had ingecalculeerd waardoor de kans te groot was dat er ernstige ongevallen konden gebeuren. Rémy Julienne en de productiemaatschappij gingen in hoger beroep. De hoogste rechter oordeelde dat de maatschappij €100.000,– moest betalen. Rémy kreeg een boete van € 2.000,– en 6 maanden gevangenisstraf. De uitspraak trok een zware wissel op Rémy Julienne. Ondanks dat bleef hij altijd achter zijn keuzes voor stunts staan.

Repose en Paix Rémy…

Het eerste deel van Rémy Julienne: une légende is via de volgende link te lezen.

Het bericht Rémy Julienne: une légende, part deux verscheen eerst op James Bond Nederland.

On Her Majesty’s Secret Service Special Issue
The Definitive Edition

007Magazine heeft in de loop van de decennia dat het bestaat al diverse keren aandacht besteed aan de James Bond-film met George Lazenby als 007. Maar nu komt, zoals editor Graham Rye zegt, de definitieve versie uit. Een 126 pagina’s tellend magazine met heel veel informatie over de film uit 1969. Er is uitgebreid aandacht voor de opnames bij The College of Arms in Londen, waar veel filmbeelden uit geknipt zijn. De scène dat de spion het gesprek met Sir Hilary Bray afluistert heeft de eindmontage nooit gehaald.

Zoals we gewend zijn staat ook deze editie vol met interessante artikelen. Er is veel aandacht voor een blik achter de schermen: de screentest van George Lazenby, de eindmontage in Pinewood Studios en natuurlijk de bouw van het indrukwekkende roterende restaurant Piz Gloria. Maar het magazine bevat ook diverse interviews en een verslag van de première bij het Odeon op Leicester Square in hartje Londen. Geniet van een luxe uitgave met meer dan 300 unieke foto’s.

Deze speciale editie van On Her Majesty’s Secret Service is verkrijgbaar in drie verschillende omslagen. De prijs is € 29,99 en zal worden verzonden in december.

007Magazine Omnibus #4

In december zal ook de vierde omnibus van 007Magazine verschijnen: vier eerder verschenen edities in één uitgave. Deze bundel bevat uitgave #55, #56, #57 en #58. Aandacht voor (destijds) de laatste beelden van Skyfall (2012), The Man With The Golden Gun (1974), de invloed van Maurice Binder in de filmwereld en een special over de dertigste verjaardag van Licence To Kill (1989).

Deze vierde omnibus telt 186 pagina’s full-color en heeft een prijs van € 26,99. Eerder verschenen omnibussen gemist? Deel 1 met uitgaves uit de jaren ’90 is niet meer verkrijgbaar. Omnibus 2 (uitgave #41 t/m #44) en omnibus 3 (uitgave #51 t/m #54) zijn nog wel verkrijgbaar.

Sir Sean Connery (1930-1920) Special Tribute Issue

Uiteraard ging het overlijden van Sir Sean Connery niet onopgemerkt voorbij. De uitgave met meer dan 100 pagina’s met kleur- en zwart-witafbeeldingen gecombineerd met informatieve en beknopte tekst geeft de carrière van Sir Sean weer. Met 64 pagina’s zeldzame en nooit eerder vertoonde foto’s van alle zeven James Bond-films waarin hij speelde. Maar ook ruim 50 pagina’s over zijn non-Bond-carrière zoals Hell Drivers (1957), Darby O’Gill and the Little People (1959), Marnie (1964), The Hill (1965), Shalako (1968), The Molly Maguires (1970) The Offense (1973), Zardoz (1974), The Wind And The Lion (1975), The Man Who Would Be King (1975), Robin en Marian (1976) – en nog veel meer fantastische fotografische herinneringen uit zijn vele gedenkwaardige films.

Het bericht 007Magazine 2020 edities verscheen eerst op James Bond Nederland.