Lee Tamahori werd geboren in 1950 in Wellington, Nieuw-Zeeland en is van Māori-afkomst. Hij werkte eerst als manusje-van-alles op diverse filmsets, vaak onbetaald. Later was hij actief als geluidsman (boom operator) voor de Nieuw-Zeelandse televisie. Regisseur Geoff Murphy zag talent in Tamahori en stelde hem aan als assistent-regisseur voor zijn film Utu (1983). Lee Tamahori werkte vervolgens in dezelfde functie mee aan een aantal Nieuw-Zeelandse films.

Maar Tamahori droomde van meer, en zocht geld om zijn eigen film te draaien. Dat bleek lastig, maar met hulp van producent Robin Scholes lukte het. Once Were Warriors (1994) bleek de grote doorbraak voor Lee Tamahori. De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Alan Duff, en verhaalt over de Heke-familie, die Māori zijn. De uitgebreide familie wordt onder de duim gehouden door de tirannieke patriarch Jake. Ze moeten armoede, drank- en drugsmisbruik en huiselijk geweld overwinnen. Op de achtergrond speelt de kolonisatie van Nieuw-Zeeland en het proberen te beschermen van de Māori-cultuur. Once Were Warriors kon op goede recensies rekenen, onder meer van filmcriticus Roger Ebert. Het pad naar Hollywood lag open voor Lee Tamahori.

Windsurfen

Bond-producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson zochten een regisseur voor de 20e James Bond-film. Ze onderzochten meerdere opties, waaronder een mogelijke terugkeer van Michael Apted, die The World Is Not Enough (1999) had geregisseerd. Ook John Woo en Quentin Tarantino stonden op het verlanglijstje. Toen dat allemaal niet haalbaar bleek, kwam Lee Tamahori als naam op. Broccoli en Wilson waren onder de indruk van Once Were Warriors. De rauwe toon van die film was perfect voor een verhaal waar James Bond gemarteld wordt in de handen van de Noord-Koreanen. Tamahori begon in januari 2002 met het draaien van Die Another Day, zoals de film ging heten.

Alleen had Tamahori een heel andere film voor ogen. Hij had met zijn vorige film, Along Came a Spider (2001) al geëxperimenteerd met computergegenereerde beelden (vaak cgi genoemd) en hij wilde de nieuwe technologie ook gebruiken voor Bond. Helaas stond cgi nog in de kinderschoenen, wat erg merkbaar was. Tamahori werd vrij gelaten om elementen toe te voegen, zoals een kogel in de loop van het pistool in de gun barrel en een windsurfscène die er nogal rubberachtig uitzag. Fans waren niet te spreken over de computereffecten in een reeks die bekend stond om echte stunts. Lee Tamahori werd door velen gezien als dé aanstichter van een middelmatige film.

Tamahori in de problemen

En zo werd Lee Tamahori een zondebok voor alles wat er fout was aan Die Another Day. Het feit dat hij zijn keuzes met hand en tand bleef verdedigen, hielp niet. Tamahori maakte na Die Another Day geen grote noemenswaardige films meer, op de spionnen-sequel XXX: State of the Union (2005) na, dan. Zijn publiek imago liep een verdere deuk op toen hij in 2006 in Los Angeles werd opgepakt in een jurk nadat hij seksuele diensten had aangeboden aan undercoveragenten. Tamahori pleitte schuldig aan criminal trespass (criminele activiteiten in het openbaar), in ruil liet de openbaar aanklager de aanklacht rond prostitutie vallen. Hij werd veroordeeld tot een taakstraf van vijftien dagen en stond 36 maanden onder verder toezicht.

Daarna probeerde Lee Tamahori zijn filmcarrière weer van de grond te krijgen, zonder veel succes. Een groots project, Emperor, rond Keizer Karel V met Adrien Brody in de hoofdrol werd gestaakt wegens geldtekort. De film bleef onafgewerkt. In 2015 lukte het de regisseur wel om Mahana te maken, een film die qua thematiek aansluit bij Once Were Warriors. Het was zijn eerste Nieuw-Zeelandse film sinds zijn debut. Lee Tamahori’s laatste project werd The Convert (2022), met Guy Pearce en Tioreore Ngatai-Melbourne.

Parkinson

In zijn laatste paar jaren kampte Tamahori met de ziekte van Parkinson, waar hij ook aan is overleden. De familie zal hem warm herinneren, zo luidt het bericht dat zij uitstuurden naar Nieuw-Zeelandse media. “Zijn nalatenschap blijft duren met zijn whānau (verdere familie, red.), zijn mokopuna (nakomelingen, red.), iedere filmmaker die hij inspireerde, iedere grens die hij brak en ieder verhaal dat hij vertelde met zijn geniaal oog en zijn eerlijk hart. Een charismatische leider en krachtige creatieve geest, Lee heeft gestreden voor Māori-talent voor en achter de schermen”.

De officiële 007-sociale mediakanalen deelden ook een post rond het overlijden van Tamahori: “We zijn bedroefd om het heengaan van Lee Tamahori te horen, op de leeftijd van 75 jaar. De gelauwerde Nieuw-Zeelandse filmmaker regisseerde Die Another Day, de laatste film van Pierce Brosnan als James Bond. Onze gedachten zijn bij zijn familie en vrienden.”

Lee Tamahori laat vier kinderen en een kleinkind na.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door James Bond 007 (@007)

Het bericht Lee Tamahori (1950–2025) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Caroff ontwierp onder meer filmposters voor West Side Story (1961), A Hard Day’s Night van The Beatles (1964) en Cabaret (1972). Zijn ontwerpen zaten vol subtiele verwijzingen naar de films en hij stond bekend om zijn, zoals hij het zelf noemde, “simpele ideeën”.

Het 007-logo

Producenten Albert R. Broccoli en Harry Saltzman begonnen in 1961 met de productie van de James Bond-films. Voor hun geheim agent zochten ze nog een pakkend logo, een dat direct herkenbaar zou zijn. Joe Caroff koos voor de codenaam 007 en verwerkte speels het wapen van James Bond in het ontwerp. Het handvat van de Walther PPK, het standaardwapen van Bond paste niet in de ‘7’. Daarom tekende Caroff de pistoolloop in het verlengde van het geluksgetal. Aanvankelijk werd het logo alleen gebruikt als briefhoofd van de productiemaatschappij.

Over het ontwerp zei Caroff ooit: “De drie cijfers moesten iets aparts hebben, een creatief lijntje bovenaan.” Zoals veel ontwerpers werkte hij met potloodhulplijnen, handig omdat ze eenvoudig uit te gummen zijn. Ook tijdens het ontwerpen van het 007-logo waren deze lijnen zichtbaar. Ze deden hem denken aan de loop van een pistool. “Het was makkelijk, spontaan en kostte me geen enkele moeite.”

Voor zijn werk kreeg Caroff geen vermelding op de aftiteling van Dr. No (1962), de eerste James Bond-film. Ook bij ander gebruik van het beroemde logo werd zijn naam niet genoemd. Ter ere van zijn honderdste verjaardag ontving hij een Omega-horloge met 007-inscriptie. De afzenders waren Barbara Broccoli en Michael G. Wilson, destijds producenten van de Bond-films.

Ander werk

Voor West Side Story, die een jaar vóór de eerste Bond-film van EON Productions verscheen, ontwierp Caroff de filmposter. Hij baseerde het ontwerp op zijn jeugd in New York, meer specifiek de Upper West Side. Brandtrappen en dansers spelen de hoofdrol in de poster en verbinden drie woorden met elkaar.

Miljoenen meisjes smolten in de jaren zestig voor Paul, John, George en Ringo. The Beatles stonden aan de top van hun roem en een film kon niet uitblijven. In A Hard Day’s Night volgen we de band gedurende 36 uur voorafgaand aan een belangrijk concert. Caroff ontwierp de poster, herkenbaar aan de gitaar met een speelse knoop in de hals. Typisch Caroff: “Het moet bruisen, het moet leven en niet gewoon doods blijven liggen.”

Joe Caroff is 103 jaar oud geworden.

Het bericht Joe Caroff, ontwerper 007-logo, overleden (1921–2025) verscheen eerst op James Bond Nederland.

James Bond staat synoniem voor strakke maatpakken, veel actie, mooie vrouwen en volop avontuur. Dat allemaal het liefst overgoten met een fijne spionage saus. Je zou het bij vlagen briljante oog voor detail en de liefde voor het het vak van art-director bijna vergeten. Neal Callow verstaat zijn vak als geen ander.

Een goed ontworpen 007 set doet meer dan er alleen mooi uitzien. Het zet een sfeer neer, ondersteunt de emotie van een scène en geeft personages een achtergrond die hen tot leven brengt. Neem Dr. Madeleine Swanns klinische ondervraging in Spectre. Regisseur Sam Mendes wilde een kille, afstandelijke sfeer, en dat werd tot in de puntjes doorgevoerd: de locatie, het kleurgebruik, het meubilair – alles ademde psychologische spanning.

De details die niemand ziet

De kracht van goed setdesign zit in de kleine dingen die je hersenen wel registreren, maar je ogen nauwelijks opmerken. De locatie waar Swann wordt ondervraagd, werd niet willekeurig gekozen. De locatie-scouts vonden een restaurant in Sölden, Oostenrijk, dat vervolgens de blauwdruk werd voor een set die dat gevoel van isolement en kilte versterkte.

Maar het gaat verder dan alleen het grote plaatje. In Casino Royale (2006) bevat Vespers handtas een brief van haar moeder – een detail dat nooit prominent in beeld komt, maar er wel is. In Spectre (2015) heeft Mr. White een portemonnee met bonnetjes van een apotheek – een bewijs dat zijn personage verder reikt dan wat we in dialoog te horen krijgen. Het zijn dit soort nuances die Bond-personages een verleden geven, zonder het expliciet te maken.

Leven buiten de camera

Soms onthullen kleine, ogenschijnlijk triviale objecten een compleet leven buiten de scène. Wanneer Miss Moneypenny in  Spectre thuis te zien is, zijn er kindertekeningen van haar nichtjes en neefjes te vinden. Dat is geen toevallige setdressing; het is een bewuste keuze om haar meer menselijk te maken. Dit is geen overheidsfunctionaris die alleen leeft om Bond bij te staan – ze heeft een leven buiten MI6. Meg Simmonds, Archive Director van de Bond-films, benadrukt dat er voor elk personage moodboards en persoonlijke objecten worden samengesteld, of ze nu in beeld komen of niet. Dit geeft de personages een geloofwaardigheid die verder gaat dan hun acties op het scherm.

Dit soort details zijn misschien niet het eerste waar je aan denkt als je Bond-films kijkt, maar ze zijn cruciaal. Ze zorgen ervoor dat de wereld echt voelt, dat de personages meer zijn dan hun dialogen en actiescènes.

We spraken Neal Callow tijdens de promotietoer van Spectre al eens. Dat verhaal kan je via deze link teruglezen. De video kan je hieronder bekijken.

Dit artikel verscheen eerder bij onze collega’s van Menquiry.

Het bericht De James Bond-films hebben oog voor detail verscheen eerst op James Bond Nederland.

Bond in Motion in Brussel opent de deuren voor het publiek vanaf deze vrijdag, 9 december. Maar vandaag is er voor de pers de mogelijkheid om de tentoonstelling te zien plus een bijzonder galadiner achteraf. En jullie hoeven daar niets van te missen: James Bond Nederland brengt verslag uit! Je zal kunnen meevolgen via onze sociale media-kanalen op Instagram, Facebook en Twitter, en we zullen via Instagram ook een live-impressie geven van wat er te zien is. We luisteren mee naar de persconferentie en gaan alle indrukwekkende voertuigen af!

Interview met Chris Corbould

Het belooft een spectaculaire opening te worden met heel wat bekende Bond-gezichten. Vanmiddag zijn stunt-coördinator Lee Morrison, EON-archivaris Meg Simmonds en special effects-coördinator Chris Corbould aanwezig. Ook voor ons wordt het spannend, want wij mogen Chris Corbould interviewen. Natuurlijk vragen we hem alles over de special effects, ontploffingen, zinkende huizen en neerstortende metrostellen.

‘s Avonds vindt dan een speciaal galadiner plaats, waarbij we waarschijnlijk een aantal belangrijke hoofdgasten mogen verwachten. Ook daar brengen we uiteraard verslag van uit, zodat je er toch een beetje bij bent. Het belooft een dag te worden in de typische Bond-sfeer, verfijnd en exclusief.

Morgen, op donderdag 8 december, is er nog een exclusieve preview van Bond in Motion. Als je daarbij aanwezig wil zijn, dan moet je snel zijn. Er zijn nog minder dan 100 tickets verkrijgbaar, deze kosten € 75 en kan je hier bestellen. Maar daar zit wel toegang tot de champagnebar en fingerfood bij inbegrepen. De echte VIP-beleving, dus!

Praktische info

Bond in Motion opent vervolgens voor het publiek op vrijdag 9 december. Er zijn 50 verschillende voertuigen te zien uit alle 25 Bond-films. De blikvanger is natuurlijk de Aston Martin DB5, maar ook Little Nellie uit You Only Live Twice (1965), Land Rovers, motorfietsen, de Q-boot uit The World is Not Enough (1999) en allerlei rekwisieten worden tentoongesteld. In de grote hal van de Brussels Expo is er ook plaats voor bijvoorbeeld Silva’s helikopter en het gecrashte metrostel uit Skyfall (2012), twee cruciale scènes waar Chris Corbould aan meewerkte. Ook de hang glider uit No Time to Die (2021) zal je kunnen zien.

Kaartjes voor Bond in Motion in Brussel zijn verkrijgbaar via 007Brussels.com en kosten € 25 voor volwassenen. Senioren (65+) en studenten krijgen korting, zij betalen respectievelijk € 21 en € 19. Kinderen betalen € 17, tot en met 6 jaar is de toegang gratis. De ticketverkoop verloopt in samenwerking met Fever, een app op je smartphone. Tickets hoef je dus niet te printen, maar worden in de app geladen.

Bond in Motion loopt van 9 december tot en met 14 mei 2023, in Hal 1 van de Brussels Expo aan de Place de Belgique 1.

Stem nu: De James Bond Top 2022

Hij weer terug terug van weggeweest: de James Bond Nederland eindejaarstop! Dit jaar willen we niet alleen weten wat je favoriete films zijn en wie je favoriete James Bond is, maar ook wie je favoriete acteur uit de Benelux is. De stembussen sluiten op dinsdag 20 december. Klik hier om te stemmen!

Het bericht Bond in Motion: mis niets van de gala-opening! verscheen eerst op James Bond Nederland.

James Bond staat als Brits geheim agent symbool voor de standvastigheid van het Verenigd Koninkrijk. Dat was al zo in de boeken van Ian Fleming, waar Bond meermaals heimwee heeft naar de tijd dat de Britten nog de halve wereld bezaten. In de Bond-films wordt dat patriottisme ook in beeld gebracht, bijvoorbeeld in On Her Majesty’s Secret Service (1969), waar Bond zich schuldig voelt tegenover de Queen en het vaderland. Toch duurt het tot 1977 dat Bond een echt Brits icoon wordt. In de openingsscène van The Spy Who Loved Me skiet Bond van een rots af. We houden onze adem in, en dan… klapt de parachute open, in de kleuren van de Britse vlag. Een icoon is geboren.

Een aartsmoeilijke stunt

Het was Michael G. Wilson die op het idee kwam voor de stunt. Bladerend door een Playboy merkte hij een advertentie op voor Canadian Club Whiskey. Die bestond uit een foto van een skiër die van de Canadese Mount Asgard afsprong. Wilson nam contact op met de stuntman op de foto, Rick Sylvester. Het bleek dat de foto getrukeerd was, maar Sylvester was ervan overtuigd dat hij de stunt zonder problemen in het echt zou kunnen uitvoeren. Hij had het namelijk al eens gedaan, vanop de Amerikaanse berg El Capitan in 1972. Regisseur John Glen stelde voor om de stunt uit te voeren in de Lauterbrunnenvallei, een locatie die eerder gebruikt was voor On Her Majesty’s Secret Service. Die bergwand was echter niet hoog genoeg voor Sylvester, en de crew ging uiteindelijk toch naar Canada en Mount Asgard om daar de stunt uit te voeren.

Een sterke wind hield hen nog even op de berg, en Broccoli was bang dat Rick Sylvester zou terugkrabbelen. Maar Sylvester hield voet bij stuk, en sprong. Hij werd daarbij voor een laatste keer aangemoedigd door John Glen, die hem zei: “Denk eraan, je bent James Bond.” Slechts één take was mogelijk voor de cameraploeg. Het shot van de hoofdcamera was verprutst, want de helikopter was te ver doorgevlogen. Gelukkig was er nog een ander shot, en met wat inzoomen was het bruikbaar. Doordat de stunt in één take werd opgenomen, is goed te zien dat het bijna misging. Een losgekomen ski vliegt rakelings langs de geopende parachute. Het had niet veel gescheeld, of het doek was gescheurd. Dit toont aan dat ondanks oefening en de juiste weersomstandigheden, deze stunt onvoorspelbaar bleef. Daarom is het misschien wel de beste Bond-stunt ooit.

Bond als Brits icoon

Hoewel het dus een hele klus was om de stunt voor te bereiden en op te nemen, bleef in 1977 toch vooral het beeld van de Union Jack als parachute hangen. Dat was een idee van scenarist Christopher Wood. Prins Charles woonde de première bij, en zelfs hij stond op en begon te klappen. James Bond was in één klap een Brits icoon geworden. De iconografie van de Britse vlag was zó groot dat de Britten hun geheim agent definitief in de armen sloten. Explicieter dan de Union Jack-parachute werden de eerbetuigingen aan het vaderland niet meer, maar Bond bleef ontegensprekelijk Brits. In Octopussy (1983) bijvoorbeeld zien we de Britse kleuren verschijnen op het Acrojet-vliegtuigje in het begin van de film.

In 2012 volgt een korte heropleving van Bond-manie en Bond als expliciet Brits icoon. Daniel Craigs Bond mag op bezoek bij de Queen voor de Olympische Spelen, en tijdens de openingsceremonie springen Bond en de Queen opnieuw met Union Jack-parachutes uit het vliegtuig. Skyfall verschijnt later dat jaar en viert dus ook dit jaar z’n tienjarig jubileum. Bond was nog nooit zo Brits: de halve film speelt zich in Engeland en Schotland af, Bond noemt als land ‘Engeland’ bij de woordassociatietest, en de Union Jack komt meerdere malen terug. Gedrapeerd over doodskisten, op M’s Jack the Bulldog-ornament en fier zwaaiend op de daken aan het einde van de film.

Bond laat zijn Britsheid niet los, en ook recentelijk merken we dat. Bij de première van No Time To Die (2021) stond er een gigantisch 007-logo gehuld in de Britse kleuren voor de Royal Albert Hall. James Bond als merk gaat samenwerkingsverbanden aan met Britse bedrijven. En het Verenigd Koninkrijk kan dit jaar genieten van alle Bond-films in de bioscoop ter gelegenheid van de zestigjarige verjaardag van de reeks. Momenteel is het Verenigd Koninkrijk een land in crisis, met een stuurloze eerste minister. Maar als James Bond en de parachute uit The Spy Who Loved Me ons één ding leren, dan is het wel dat Engeland altijd overleeft. Adem inhouden, de sprong wagen en gaan.

Het bericht Een Brits icoon: de openingsscène van The Spy Who Loved Me verscheen eerst op James Bond Nederland.

Rond die datum stroomde het felicitaties en loftuitingen op social media: ‘de beste actieregisseur!’, ‘de man die de jaren 80 bepaalde!’, ‘Bond op z’n best!’, ‘man vol verhalen!’, ‘tijd voor een ridderorde!’. John Glen werd geëerd met de mooiste veren.

Ere wie ere toekomt. Glen is een geweldenaar. Vijf Bond-films op rij, een niet te evenaren prestatie. Dat gaat ook echt niemand hem ooit nog afpakken. Maar John Glen was ook gewoon een manager die deBond-films uit de jaren 80 in goede banen leidde. Naast zijn ode aan Hitchcock door in ieder film zijn eigen trademark te verstoppen in de vorm van een beest dat plots krijsend door het beeld schiet, blinken zijn Bond-films niet uit in filmmagie. Met een beetje slechte wil kun je beweren dat het veredelde tv-films zijn.

Begonnen met On Her Majesty’s Secret Service (1969) als editor en second unit director, werkte hij in diezelfde functie mee aan The Spy Who Loved Me (1977) en Moonraker (1979), waarna hij door Cubby Broccoli werd gevraagd For Your Eyes Only (1981) te regisseren. Hij bleek, net als zijn voorgangers, de juiste man op de juiste plaats. Glen mocht aanblijven en perste er tot en met 1989 om het jaar een nieuwe film uit. Bij het 25-jarig Bond-jubileum zat 007 steviger in het zadel dan nu met zijn zestigste.

Glen begreep de Bond-films als geen ander, en de weerslag van James Bond op het filmpubliek. Na de megalomane producties van eind jaren 70 waar onze held zich zelfs buiten de dampkring begeeft, moest het allemaal iets minder fantastisch en vooral minder kostbaar. De taak van John Glen om van de Bond-films met minder franje toch nog iets smeuïgs te maken.

Dat dat hem lukte, mag voornamelijk worden toegeschreven aan de stuntlieden en actie-experts, zoals Rémy Julienne, wiens team de meest halsbrekende capriolen uithaalde op alles met twee, drie, vier of, waar het een Kenworth-truck betrof, een veelvoud aan wielen. B.J. Worth en Jake Lombard idem dito voor alles wat zich mét of liever zónder propellers in de lucht afspeelde. Of Rick Sylvester die zijn leven tot tweemaal in de waagschaal stelde onder leiding van Glen. ‘Remember, you are James Bond.’ En gaan met die banaan.

Hiermee doe ik de aardige regisseur absoluut tekort. De jaren 80 waren voor niemand makkelijk. Daarom zijn de welgemeende accolades in het luchtledige zo aandoenlijk.

Glen behoort tot de laatste van een uitstervend ras. Van vóór hem is geen enkele 007-regisseur meer in leven. Dat waren er, na bijna twintig jaar James Bond-films en elf rolprenten, trouwens maar vier in totaal: Terence Young (drie films), Guy Hamilton (vier), Lewis Gilbert (drie) en Peter Hunt (één). Young en Hunt zijn in middels op retour, Hamilton en Gilbert stierven enkele jaren geleden op respectievelijk 93- en 97-jarige leeftijd. Uit dit rijtje is Glen de enige die in zowel de jaren 60, 70 als 80 aan Bond heeft meegewerkt. Dat is op zichzelf al een museum waard.

Daags na de feestelijkheden van John Glen viel de eer te beurt aan Bond nummer vijf Pierce Brosnan. Ook al jarig. De erudiete Ier ziet er met zijn witte kuif nog immer Bond-waardig uit (als hij zijn buik tenminste inhoudt). Onder het mom van een felicitatie werd Brosnan de hemel in geprezen voor zijn 007-vertolking.

In het licht van het definitieve einde van Daniel Craigs Bond blijkt dat met weemoed wordt teruggekeken naar de Bond-films uit de jaren 90. Daar waar Bond nog echt 007 mocht zijn en Brosnan, net als Glen in zijn tijd, de juiste man op de juiste plaats was. Want wat je ook vindt van Brosnans interpretatie van de wereldberoemde spion, en de acteur is zelf allerminst tevreden over zijn vertolking, hij flikte het ’m wel om de geheim agent die op sterven na dood was naar een nieuw millennium te loodsen.

Als belichaming van Bond is Brosnan perfect. Hij is de enige Bond-vertolker na Sean Connery (mijn eerste) aan wie ik niet heb hoeven wennen. Zolang Brosnan zijn beknepen mond maar houdt. Zodra hij die opendoet, verdwijnt alle dreiging. Kan de man niks aan doen. Ze hadden alleen beter een oral-signature tape in zijn nek kunnen implanteren. Een voice box zou de rest van het werk doen. Den beste Bond den es je gab!

Binnen de Bond-canon behoren Glen en Brosnan tot de middelmaat. Maar man man man, hoe groot is de behoefte aan een middelmatige Bond-film? Een avontuur zonder pretenties onder regie van John Glen waarbij je precies weet wat je krijgt. Met Pierce Brosnan in de hoofdrol; geef die man een voice box cadeau. Gun beide heren minus 25 jaar — ik vermoed dat zelfs Craig-dweper Barbara Broccoli dan overstag gaat.

Het tijdperk John Glen, het tijdperk Pierce Brosnan; ze liggen een kwart tot half mensenleven achter ons. Het waren achteraf gezien heerlijke onbekommerde Bond-jaren. Die mannen wisten van aanpakken.

James Bond is het filmisch hoogtepunt uit hun leven, dat kan niet anders. Glen heeft na Bond weinig noemenswaardigs meer gemaakt. Zijn Columbus-film uit 1992 was een faliekante mislukking. Brosnan is sinds Bond een veelgevraagd acteur, maar om te zeggen dat hij erg succesvol is. Mamma Mia! deed het tot tweemaal lekker aan de kassa. Die credits moeten toch echt aan Björn en Bennie en niet aan Brosnan worden toegeschreven.

Laat de online felicitaties aan wie dan ook lekker uitbundig zijn. John Glen wás immers de beste Bond-regisseur in de periode 81-89; Pierce Brosnan de beste 007 tussen 95-02. Andy Glen, John Glens zoon, beloofde een paar dagen na 15 mei mijn gelukwens aan zijn vader over te brengen, want zolang het kan, vier ook ik dit jubileum zonder enige terughoudendheid mee. Glens glorieuze reputatie zal met zijn ouder worden en daar voorbij enkel toenemen. Hij behoort inmiddels tot het eregilde der Bond-legendes.

Zijn voorgangers hadden allen iets onbereikbaars; niet in de laatste plaats omdat ze dood zijn, maar ook voor die tijd. Die vonden het niet meer dan logisch een Bond-film te regisseren. Glen was hoogst verbaasd dat hij werd gevraagd. Voor hij het wist had hij zijn eerste film gemaakt, en omdat hij alles opmerkelijk netjes binnen de tijd en het budget had gehouden, mocht hij gelijk aan een tweede beginnen. Opnieuw deed John Glen wat van hem werd gevraagd en zo had hij met gemak tot No Time to Die kunnen doorgaan. Met één levensgroot verschil: hij was zonder morren om het jaar komen opdraven. Bond 30 was inmiddels in de pocket geweest en Pierce Brosnan wegens succes veel langer geprolongeerd. Met méér John Glen hadden we een compleet alternatieve Bond-geschiedenis gehad. Heerlijk middelmatig, ongecompliceerd, ononderbroken en puur Bond.

Het bericht Column: Een alternatieve Bond geschiedenis verscheen eerst op James Bond Nederland.

Vandaag werden, na de BAFTAs, ook de nominaties voor de Oscars bekend gemaakt. Ondanks een indrukwekkende promo-campagne van MGM, moest No Time To Die tevreden zijn met ‘slechts’ 3 nominaties, waarvan 2 in technische categorieën. Geen verrassingen, ook Billie Eilish en Finneas O’Connell zijn genomineerd voor de titelsong.

Waar No Time To Die 5 BAFTA-nominaties wist binnen te halen, valt de oogst voor dé Amerikaanse filmprijzen, de Oscars, misschien wat tegen. Dat zangeres Billie Eilish en haar broer Finneas O’Connell een nominatie zouden halen voor Best Original Song, lag in de lijn van de verwachtingen. Niemand die eraan twijfelde dat die sowieso binnen was. Billie en Finneas kregen al eerder de Grammy en de Golden Globe voor hun gelauwerde nummer, géén Oscar-nominatie was vreemd geweest. En het is ook niet onverdiend, denk ik. Maar de leden van de Academy wacht een moeilijke taak: zich een nummer herinneren dat al meer dan 2 jaar geleden uitkwam.

No Time To Die moet het opnemen tegen nummers uit Four Good Days, King Richard, Belfast en Encanto. Vooral die laatste lijkt me gevaarlijk: een Disney-musical verslaan is niet simpel, en de lobby-machine van MGM zal flink gas moeten geven. Nochtans is dit dé Oscar die men niet wil verliezen: na winst voor Adele (Skyfall, 2012) en Sam Smith (Writing’s on the Wall uit Spectre, 2015) zou een derde keer op rij mooi zijn. Live and Let Die (1973), The Spy Who Loved Me (1977) en For Your Eyes Only (1981) konden eerder al rekenen op een nominatie bij de Oscars voor hun nummers. Maar met de winst van de laatste jaren én de reeks van prijzen die het nummer al won, zou het jammer zijn als No Time To Die zonder beeldje achterblijft.

De andere 2 nominaties

De twee andere nominaties zijn voor Best Visual Effects en Best Sound. Beiden waren al genomineerd voor de BAFTA, daar komen nu de Oscars bij. Opvallend is daarbij dat Visual Effects bij de BAFTAs vooral bestond uit outsiders (The Matrix, Ghostbusters). Bij de Oscars ligt dat toch even anders. Marvel krijgt hier wél tweemaal een nominatie met Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings en Spider-Man: Far From Home. Kan No Time To Die deze twee voorblijven? En helaas: ook Dune is weer genomineerd. Ik betwijfel of dat lukt.

Bond kreeg in 2013 nog 2 nominaties voor geluid: Skyfall was genomineerd voor Best Sound Mixing en Best Sound Editing. Die laatste won het team uiteindelijk ook. Sinds 2020 zijn de twee categorieën samengevoegd, en is er dus enkel Best Sound. Onder de genomineerden treffen we opnieuw Dune en West Side Story, zoals bij de BAFTAs. Maar de Oscars nomineren ook Belfast en The Power of the Dog, twee zwaargewichten die ook allebei genomineerd zijn voor Best Picture. De uitslag van de BAFTAs voor deze categorie zal de ultieme graadmeter zijn voor de Oscars.

De nominaties op een rijtje

Best Original Song
Billie Eilish en Finneas O’Connell

Best Visual Effects
Charlie Noble, Joel Green, Jonathan Fawkner en Chris Corbould

Best Sound
Simon Hayes, Oliver Tarney, James Harrison, Paul Massey en Mark Taylor

Campagne zonder resultaat?

Om af te ronden: geen nominatie voor het camerawerk van Linus Sandgren, ook de Editing was geen nominatie waard volgens het Oscar-comité. Deze twee haalden wel een BAFTA-nominatie binnen. Met 3 nominaties doet No Time To Die het beter dan Spectre, dat slechts 1 maal werd genomineerd voor Best Original Song. Maar de hoogtijdagen van Skyfall met 6 nominaties liggen achter ons. Toch is er bijzonder veel werk gestoken in campagnevoeren. En iets zegt mij dat EON gehoopt had op meer. Er was een uitgebreide campagne, een video en de For Your Consideration-lijstjes verraden hogere ambities.

Als we de voorspellingen in de vakbladen moeten geloven, dan is de titelsong van Billie Eilish de enige nominatie die ook gewonnen zal worden. Of No Time To Die straks naar huis gaat met 1, 2, 3 of helemaal geen Oscars, het antwoord kennen we op 27 maart.

Het bericht NTTD genomineerd voor ‘slechts’ 3 Oscars verscheen eerst op James Bond Nederland.

Outstanding British Film
Cary Joji Fukunaga, Barbara Broccoli, Michael G. Wilson, Neal Purvis, Robert Wade, Phoebe Waller-Bridge 

Deze speciale categorie gaat naar de beste film van Britse makelij. BAFTA blijft Brits en zet graag een spotlight op talent uit het Verenigd Koninkrijk. Deze nominatie van een no-brainer. Met het succes dat No Time To Die kende in het thuisland, is een nominatie evident. Zowel Casino Royale (2006) als Skyfall (2011) kregen een BAFTA-nominatie voor Outstanding British Film, die laatste won hem ook. No Time To Die maakt het rijtje verdiend compleet.

Andere genomineerden: After Love, Ali & Ava, Belfast, Boiling Point, Cyrano, Everybody’s Talking About Jamie, House of Gucci, Last Night in Soho, Passing

Winstkansen? Als het winnen van 1 BAFTA veel kans maakt, dan is het deze wel. Net zoals bij Skyfall was het enthousiasme voor Bond voelbaar, en de Britten zijn maar wat trots op hun geheime agent. No Time To Die zorgde voor een heropleving van de Britse bioscopen, net zoals Skyfall. En Skyfall won. Volgt No Time To Die ook als BAFTA-winnaar? Het ligt voor de hand, al is publiekslieveling Boiling Point ook genomineerd.

Cinematography
Linus Sandgren

Het camerawerk en de compositie van Linus Sandgren werd terecht opgemerkt door Bond-fans, en nu dus ook door de BAFTA-jury. Het is de vierde nominatie voor camerawerk in een Bond-film, na From Russia With Love (1963), Casino Royale en Skyfall. Een horrorsfeer in Noorwegen, de kleurrijke Jamaicaanse bar of een aantal keer een ondergaande of opkomende zon, het werd allemaal gefilmd door Linus Sandgren. Een reeks overhead shots en een one-taker in Safins bunker: No Time To Die is een plaatje om te zien.

Andere genomineerden: Dune, Nightmare Alley, The Power of the Dog, The Tragedy of Macbeth

Winstkansen? Hier zou eigenlijk volmondig ‘ja, dit is te doen’ moeten staan. Maar sinds de onnavolgbare Roger Deakins niet won voor Skyfall, durf ik er bijna geen uitspraken meer over doen. De winst zou verdiend zijn, maar of het ook binnen is? Het is haast gokken. From Russia With Love wist deze BAFTA te winnen, dus onmogelijk is het niet. Dune is allicht de grootste concurrent.

Editing
Tom Cross en Elliot Graham

Een film monteren, het is een hele kunst. Tom Cross en Elliot Graham leverden schitterend werk voor No Time To Die. Scènes werden op een vloeiende manier aan elkaar geregen, de actie was prima te volgen en de film denderde als een trein vooruit. De beste editing is degene die het minste opvalt, denk ik dan. De editing van Casino Royale en Skyfall gingen No Time To Die voor: beide films kregen een BAFTA-nominatie in deze categorie.

Andere genomineerden: Belfast, Dune, Licorice Pizza, The Power of the Dog, The Tragedy of Macbeth

Winstkansen? Een uitermate moeilijke categorie om te voorspellen, en wel omdat de mensen die stemmen allemaal vakmensen zijn en ik veel te weinig van montage ken om te zeggen of No Time To Die echt uitblonk en zo het verschil kan maken. Wie weet…

Special Visual Effects
Mark Bokowski, Chris Corbould, Joel Green, Charlie Noble

De Special Visual Effects van Bond-films scoorden al eerder. GoldenEye (1995), Casino Royale en Quantum of Solace (2008) waren alle drie al genomineerd voor een BAFTA. Ook nu weer mag Chris Corbould een nominatie bijschrijven. Ontploffingen, motorstunts, een dikke rookpluim en een zinkend schip: ze kwamen allemaal uit de koker van Corbould. De drijvende kracht achter vele stunts en effecten die gewoon in beeld worden gedaan: hij is een van de helden achter de schermen. Ook de computer-effecten van Charlie Noble mochten er zijn. Daarom ook een meer dan terechte nominatie.

Andere genomineerden: Dune, Free Guy, Ghostbusters: Afterlife, The Matrix Resurrections

Winstkansen? Omdat Special Effects samen in één categorie zitten met Visual Effects (computer-effecten), moet No Time To Die afrekenen met een hele hoop films met CGI: van Ghostbusters: Afterlife tot The Matrix Resurrections, en ook hier steekt Dune weer de kop op. Nee, makkelijk wordt het niet voor Corbould en de zijnen. Maar erkenning zou mooi zijn.

Sound
James Harrison, Simon Hayes, Oliver Tarney, Paul Massey, Mark Taylor

Het geluid van een Bond-film: uitermate technisch maar daarom niet minder boeiend. Het hoorbaar maken van dialoog in de sterfscène van Felix terwijl het water klotst op de achtergrond, je moet het maar kunnen. Echo’s, het opnieuw inspreken van tekst en tot tweemaal toe dat doffe gevoel na een explosie nabootsen: het zijn allemaal fraaie hoogstandjes van het team achter de knoppen van het geluid.

Andere genomineerden: Dune, Last Night in Soho, A Quiet Place Part II, West Side Story

Winstkansen? Een technische categorie waar Bond het vaak uitstekend doet. GoldenEye (1995), Casino Royale (2006), Quantum of Solace (2008) en Skyfall: ze waren allemaal genomineerd. Casino Royale won zelfs. Hier maakt No Time To Die echt kans op de winst, alhoewel ze hier ook wel weer af te rekenen hebben met de briljante soundscape van Dune, de liedjes in West Side Story of het gebrek aan geluid in A Quiet Place Part II.

Speciale categorie: EE Rising Star Award
Lashana Lynch

Eigenlijk een extra categorie die niet rechtstreeks verbonden is aan No Time To Die. Lashana Lynch is genomineerd voor een EE Rising Star Award door haar rol als Nomi in No Time To Die, maar heeft ook rollen in een aantal nog te verschijnen Britse films, zoals The Woman King in South Africa en de filmversie van de musical Matilda. Lynch zegt dat ze trots is om genomineerd te zijn, en wil blijven vechten voor verandering in de wereld. Deze nominatie draagt daar toe bij, merkt ze op.

Andere genomineerden: Ariana DeBose, Harris Dickinson, Millicent Simmonds en Kodi Smit-McPhee

Winstkansen? Het is de enige award die wordt bepaald door de stem van het publiek. Dat stemmen kan hier, maar alleen als je in het Verenigd Koninkrijk woont. Ariana DeBose, die schitterde in Steven Spielbergs West Side Story, lijkt de gedoodverfde winnaar en zou volgens de bookmakers zelfs een Oscar voor haar rol kunnen winnen. Met publieksstemmen weet je nooit, maar ik denk dat Lashana Lynch vooral trots mag zijn op deze nominatie.

En de Oscars?

Opvallende afwezigen in het rijtje nominaties waren Mark Tildesley voor de Production Design, Hans Zimmer voor de Score en Daniel Phillips voor Make Up & Hair. Ook Daniel Craig werd niet genomineerd voor Leading Actor en Ana de Armas niet voor Supporting Actress, maar dat komt niet geheel onverwacht. Voor Craig is het misschien wat sneu: hij kreeg wél een BAFTA-nominatie voor Casino Royale.

Na de BAFTA-nominaties is het nu uitkijken naar die andere filmprijzen, de Oscars. De nominaties voor de Oscars worden op 8 februari bekend gemaakt. Na nominaties in een aantal technische categorieën bij de BAFTAs zou het wel eens kunnen dat No Time To Die daar ook hoog gaat scoren bij de Amerikaanse filmprijzen. Al denk ik niet dat een nominatie voor Beste Film erin zit. De uitreiking van de BAFTA Film Awards volgt dan op 13 maart. Dan weten we hoeveel van de nominaties ook effectief verzilverd worden. Tot slot is er nog de Oscar-uitreiking op 27 maart.

Voor al het nieuws rondom filmprijzen en -nominaties blijf je dus goed zitten bij James Bond Nederland. Naast de BAFTA en Oscar zijn er ook andere filmprijzen waar No Time To Die een nominatie wegkaapte. Ook daarover snel meer!

Het bericht No Time To Die haalt 5 BAFTA-nominaties binnen! verscheen eerst op James Bond Nederland.

Pinewood Studios heeft voor hun forse uitbreidingsplannen, waarvan wij weten dat ze er al sinds 2010 zijn, in eerste status groen licht gekregen. Een uiteindelijke beslissing moet nog vallen maar dat mag ambtenarij worden genoemd. Dat betekent dat we als de bouwwerkzaamheden zijn voltooid, zelf naar de studio’s kunnen om deze te bezoeken! Samen met Merlijn heb ik de studio’s tijdens Bondstars events uitgebreid mogen bekijken. Al gok ik dat een bezoek aan de vernieuwde studio’s anders zal zijn.

De verbouwing

Pinewood gaat flink aan de slag. Zo komen er nieuwe soundstages, een skills en training hub, een zakelijke afdeling en, voor ons belangrijk; Een grote locatie met een door film geïnspireerde bezoekersattractie. De skills en trainings hub wordt door de Britse National Film and Television school gestuurd.

Maar dat is niet alles. Pinewood gaat meer uitbreiden en wil zo Screen Hub UK worden. Een plek waar filmmakers zich thuis voelen. Met meer productiecapaciteit dan nu het geval is. Totale kosten zijn 500 miljoen Britse Ponden ofwel een kleine 600 miljoen euro. De uitbreiding levert volgens de studio 3500 banen op.

Voorzitter Paul Golding van de Pinewood Group reageert verheugd:

We zijn blij met de uitkomst! Het betekent dat we door kunnen met onze plannen om de Pinewood Studios te verbeteren en uit te breiden. Zo is de toekomst voor de Britse film en televisie-industrie goed. De plannen zijn daarnaast goed voor de plaatselijke economie van Buckinghamshire en het Verenigde Koninkrijk in het algemeen.

Sinds 2010

Tijdens een bezoek dat Merlijn en ik aan de studio’s brachten viel ons een grote maquette op. En laat deze maquette nu veel van de uitbreidingsplannen bevatten! Je ziet ze in detail op de foto’s.

Het bericht Forse uitbreiding Pinewood Studios verscheen eerst op James Bond Nederland.

In een nieuwe video, die duidelijk op de re-release van No Time To Die in de Verenigde Staten is geënt, bespreekt regisseur Cary Fukunaga de uitdagingen die bij het project tevoorschijn kwamen. Het was een zware productie, temeer omdat hij een zo waardig mogelijk afscheid voor Daniel Craig wilde neerzetten.

In de bijna drie minuut dertig durende video neemt regisseur Cary Fukunaga van No Time To Die (2021) ons mee in de totstandkoming van de film en het verhaal dat hij wilde vertellen. En over dat verhaal is hij duidelijk;

Meeschrijven of schrijven aan een filmproject is voor mij erg belangrijk. Ik kan het me niet voorstellen dat dit niet zo zou zijn. Tijdens het schrijven van een scène ga ik de film voor me zien. Dat draagt dus bij aan het visualiseren van de film.

Niet alleen het verhaal is belangrijk. Nee, met name de visuele kant speelt een grote rol. Hoe ziet de film eruit en wat gaat het publiek dus zien? Cary;

Niet alleen het licht zet de toon. Je kan er van alles mee laten zien. Ik heb er ook de verschillende hoofdstukken van No Time To Die mee willen belichten.

Fukunaga maakte ook veel gebruik van de zon. Hiermee wilde hij het einde van Bond kracht bijzetten. (We zien het vooral mooi aan het einde van de film wanneer 007 naar het dak van Safin’s eiland gaat. Daar ziet hij de zon opkomen.) Cary gaat verder;

De film ziet er beeldschoon uit. Het laat ons zien hoe we onze emoties beleven. De muren die we optrekken als het ware. Als ik een verhaal probeer te vertellen wil ik de kijker zo veel mogelijk emotie laten voelen.

No Time To Die sluit de reeks van Daniel Craig als James Bond af. Dat wilde Cary zo goed mogelijk vertellen. NTTD is het einde maar staat volgens Fukunaga qua verhaal ook op zichzelf.

No Time To Die laat je lachen, huilen en vol spanning achter. Het zit allemaal in één film. Ik ben dankbaar voor iedereen die Daniel zijn films heeft gemaakt tot wat ze nu zijn, films waarop we kunnen terugkijken en zeggen; dat hebben wij gedaan.

Het bericht Cary Fukunaga over uitdagingen NTTD (video) verscheen eerst op James Bond Nederland.