Verlekkerd zat ik achter mijn toetsenbord: ze hebben de verkeerde, ze hebben de verkeerde! Totdat ik maar eens contact opnam met de man die het ‘zogenaamde’ nieuws mocht ontkrachten — bleek het toch wáár te zijn! Weg invalshoek, weg column.

Vooropgesteld dat het voor de nabestaanden van Jan Williams een groot verlies is, zitten we in James Bond-land zo lang zonder écht nieuws, dat het vermeende overlijden van een actrice met een mini staat van dienstje maar al te graag wordt opgepikt. Toegegeven: zo zit ik zelf ook in elkaar. En als journalist wil ik dat nieuws dan ook het liefst als eerste brengen.

Zo ook eind vorige week. Scrollend door de Instagram-posts komt daar een fanfoto met Jan Williams voorbij. ‘With great sadness…’ begint de bijbehorende tekst. Oei, dit komt mij wegens andere verplichtingen nu even heel slecht uit. Maar ja, als lichtend baken in de Bond-woestijn, kán ik het niet negeren. Ik ga gelijk op zoek naar een foto van Jan Williams.

Ik kom zo snel niet echt veel soeps tegen. Terug naar de Instagram-post, maar dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Ik kan dat hele bericht nergens meer vinden. Zal de bewuste poster inmiddels door hebben dat het een hoax is en het bericht hebben verwijderd? Ook verder op het net kan ik niets over Williams’ dood vinden.

Ik laat het zo en check de volgende dag nog een keer. Minimale (zeg maar bijna geen) aandacht voor ‘het overlijden’ van Jan Williams. Ja, een bericht waarin een geboorte- en sterfjaar worden gemeld, 1939 en 2026, met daarbij de aanvulling ‘op 82-jarige leeftijd’. Zo’n misrekening geeft te denken. En aangezien ik door de karige berichtgeving steeds meer begin te twijfelen over de ‘juiste’ Jan Williams, vind ik inderdaad een Jan Williams uit Ohio die eind maart overleed, op 82-jarige leeftijd!

Het moet bijna wel fakenieuws zijn op deze manier. Fansite MI6 meldt niets, evenals Bondstars, de organisatie waar oude Bond-sterren hun gesigneerde foto’s kunnen verkopen. Geen BBC, geen The Guardian. Ondertussen houd ik de Google-alerts nauwlettend in de gaten, want als Jan Williams wél is overleden, kan ik het niet níet vermelden.

Pas na het weekend krijg ik een melding over het overlijden van Jan Williams. 007 Magazine heeft het opgepikt, de site van Bond-autoriteit Graham Rye met wie ik in het verleden wel eens een aanvarinkje heb gehad. Wie niet, zou ik willen zeggen…

Rye heeft het overlijden van Williams geplaatst onder de datum van 10 april. Dat is op dat moment ruim twee weken geleden en ver voordat de eerste schamele posts op Instagram verschijnen. Het is niet eens de datum die me stoort, want zelfs voor antidatering valt iets te zeggen als je een levend archief bijhoudt. Het is het gebrek aan bronvermelding.

Nu lijkt mij Graham Rye iemand die zonder blikken of blozen zegt: ‘Als ik het meld, is het waar. Ík ben de bron.’ Een soort Marjolein Faber die, bij het voornemen om borden bij AZC’s te plaatsen met de tekst ‘Hier wordt gewerkt aan uw terugkeer’, beweerde dat zíj ‘beleid’ is.

Dus geen overtuigende bron en nog steeds geen grote nieuwsverspreiders die het overlijden van Jan Williams uit From Russia with Love (1963) vermelden. Je kan er maar druk mee zijn.

Toch maar eens een mailtje naar Anders Frejdh die veel optrekt met oude Bond-sterren. Ook Bill Koenig van The Spy Command eens vragen wat hij hiervan denkt. Hij reageert al snel dat hij de berichtgeving op de socials heeft gezien en al even in het duister tast als ik. Dan schiet mij een andere naam te binnen: Gareth Owen van Bondstars natuurlijk. Ik had al eerder naar contactgegevens van hem gezocht, maar ik kwam steeds uit op een formulier op de website. Ik vreesde daarmee in een poel van duizenden onbeantwoorde mails terecht te komen. Daar heb ik helemaal geen tijd voor.

Een ingeving: heeft Jeroen Krabbé niet eens iets doorgestuurd van Gareth Owen? Dat was ooit ter ere van een bijeenkomst op Pinewood Studios met cast- en crewleden van The Living Daylights (1987).

De oude mails maar eens doorspitten. En na niet al te lange tijd popt daar inderdaad een reeks vrolijke foto’s op die Owen (in 2014!) naar Krabbé had gestuurd. In de forward-regel staat het e-mailadres van dé Gareth Owen, op dat moment nog de rechterhand van niemand minder dan Roger Moore met een mailadres gelinkt aan het kantoor van de oud-James Bond. Ik vraag me sterk af of dat adres nog bestaat.

Binnen een mum van tijd bevestigt Owen het overlijden van Jan Williams op 10 april dit jaar. Hij heeft het gehoord van Williams’ dochter Emma.

En daar, na bijna drie weken ná haar dood, is er eindelijk het bewijs dat ik zocht. Graham Rye had gelijk op zijn website, ere wie ere toekomt. Die 82 jaar die ik elders tegenkwam, is slechts een onzorgvuldige rekenfout.

Toch blijf ik mij afvragen: waarom zwijgen de kranten, waarom zwijgt de BBC? Een actrice uit een klassieke Bond-film uit de Connery-periode, een topmodel uit de zestiger jaren; haar overlijden mag toch niet onvermeld blijven?

De week van Jan Williams deed mij denken aan zo’n dertig jaar geleden, nog voor de grote doorbraak van internet. Wie in de jaren 90 informatie opzocht over Akiko Wakabayashi, kreeg te lezen dat zij al jaren dood was. Geen grote obituary, geen overlijdensdatum, enkel de mededeling dat zij niet meer onder ons was. Dat nepnieuws werd uiteindelijk ontkracht door schrijver Raymond Benson, die naar Japan was gevlogen om research te doen voor zijn volgende Bond-boek The Man with the Red Tattoo. Hij ontmoette haar en kon ons melden dat de Bond-girl uit 1967 alive and kicking was. Wakabayashi had zich lange tijd geleden teruggetrokken uit de schijnwerpers en dat beviel haar uitstekend.

‘You Only Live Twice’, zullen we maar zeggen.

Evenals Wakabayashi, die na 1971 van het witte doek verdween, was Jan Williams na de jaren zestig in geen enkele film- of tv-productie meer te zien. Wel was zij nog een graag geziene gast tijdens Bond-evenementen. De kans dat zij, net als haar tijdgenoot, ook uit de dood zal opstaan, wordt door alle Bond-experts nihil geacht.

Na al het speurwerk van afgelopen tijd ga ik eindelijk maar eens van de zon genieten. Een stevige massage kan ik nu trouwens wel gebruiken…

Het bericht Column: De week van Jan verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het personage M stond in het begin van de James Bond-films synoniem voor een oude knorrige man die je met het diepste respect moest behandelen. Bernard Lee was dan ook geknipt voor de rol. James Bond keek echt tegen hem op. M duldde geen tegenspraak. Bond wist hier prima omheen te bewegen. In latere films ontspannende M wat meer. Met de introductie van Robert Brown verstijfde het personage enigszins.

Dench zet Bond op zijn plek

GoldenEye (1995) moest na het wat financieel geflopte Licence To Kill (1989) James Bond weer op de kaart zetten. Dat deed de franchise met de James Bond die ze voor Timothy Dalton al wilden hebben. De Ier Pierce Brosnan was eerste keus na Roger Moore. Maar vanwege contractuele verplichtingen met de Amerikaanse omroep NBC voor Remington Steele koos men voor Dalton.

Een nieuwe Bond-acteur betekende ook een verse M. Judi Dench maakte haar debuut als baas van de fictieve Britse geheime dienst. Tijdens haar introductie met 007 zet ze hem direct op zijn plaats en laat ze haar autoriteit gelden. Deze conversatie vat het allemaal prima samen.

M: You don’t like me, Bond. You don’t like my methods. You think I’m an accountant, a bean counter more interested in my numbers than your instincts.

James Bond: The thought had occurred to me.

M: Good, because I think you’re a sexist, misogynist dinosaur. A relic of the Cold War, whose boyish charms, though wasted on me, obviously appealed to that young woman I sent out to evaluate you.

James Bond: Point taken.

M: Not quite 007. If you think for one moment I don’t have the balls to send a man out to die, your instincts are dead wrong. I have no compunction about sending you to your death. But, I won’t do it on a whim. Even with your cavalier attitude towards life.

Is it too Late to Make a Run for it?

De inmiddels 91-jarige Dame Judi Dench presenteert op 3 november haar autobiografie. Die schrijft ze samen met haar goede vriend Brendan O’Hea. Dat is deels uit nood geboren omdat Judi haar gezichtsvermogen ernstig achteruit is gegaan. Eind vroeg jaar verklaarde ze dat ze bijna blind is. Dit probleem bracht haar acteercarrière eind 2022 abrupt tot een eind. Tijdens de opnames van Skyfall (2012) had ze er ook al last van.

De titel van haar autobiografie komt trouwens van haar eigen personage M. Ze vraagt het aan James Bond wanneer ze in het ouderlijk huis van James in Schotland zijn. Silva en zijn mannen komen eraan en ze zijn ernstig in het nadeel. Zelfs zo erg dat M aan het einde van de film sterft.

In haar autobiografie gaat Dench in op haar indrukwekkende 70 jaar durende toneel en acteercarrière. Daarnaast komen onder andere ook haar privéleven, passie voor de natuur en haar huwelijk met de inmiddels overleden acteur Michael Williams aan bod.

Dench is uiteraard enthousiast over haar te verschijnen boek en vertelt People: “Brendan en ik hebben voor het boek uren met elkaar gesproken. We hadden het over mijn jeugd, eigenlijk over alles wat mijn leven heeft gebracht. Zoals altijd kreeg hij veel verhalen te horen. Daar is hij erg goed in. Hij weet me precies goed te bevragen. Ik ben trots op wat we op papier hebben gekregen en hoop dat de lezer er net zoveel van geniet als wij dat doen.”

Shakespeare: The Man Who Pays The Rent

Judi Dench en Brendan O’Hea werkten eerder samen aan Shakespeare: The Man Who Pays The Rent. Hierin beschrijft Dench haar vervingen rond de vele Shakespeare rollen die ze heeft gespeeld. Dit boek vormt de inspiratie tot Is it too Late to Make a Run for it? Judi en Brendan realiseerden zich dat er nog veel meer over het bijzondere leven van Dench kon worden verteld. Shakespeare: The Man Who Pays The Rent is onder meer te bestellen via Amazon.

Is it too Late to Make a Run for it? verschijnt op 3 November via St. Martin’s Press.

Het bericht Dame Judi Dench kondigt autobiografie aan verscheen eerst op James Bond Nederland.

Wat in elk geval vaststaat: Bond blijft trouw aan de schepper Ian Fleming in Bond 26. Het wordt dus waarschijnlijk een man die afkomstig is van de Britse eilanden. De kans dat een groot deel van de namen die online circuleren ooit de shortlist zijn nauwelijks aanwezig, aldus ingewijden.

Het ideaalbeeld zou een acteur eind twintig of begin dertig zijn. Jong genoeg om Bond voor langere tijd te spelen. Een blunt instrument, zoals Fleming hem zelf ooit omschreef: dodelijk, maar tegelijkertijd een man zonder opsmuk. Daarmee lijken favorieten als Tom Hardy (47), Idris Elba (53) en Henry Cavill (42) te oud om serieus in aanmerking te komen. Zelfs Aaron Taylor-Johnson en Jack Lowden zijn tegen de tijd dat de camera’s in 2027 gaan draaien alweer 37 jaar.

Terug naar de basis

Fleming beschreef Bond als een man van 183 centimeter met zwart haar, grijsblauwe ogen, een litteken op zijn wang en met militaire meedogenloosheid. Daniel Craig voldeed daar qua lengte niet aan, maar hij wist dat meer dan goed te maken met fysieke kracht en uitstraling. Scenarist Steven Knight (Peaky Blinders en SAS Rogue Heroes) schrijft het script en zijn oeuvre verraadt al een stevige, rauwe toon. “Wie Bond ook wordt, je moet meteen geloven dat hij je met zijn blote handen kan uitschakelen,” aldus een bron.

Knight grijpt mogelijk terug op Flemings vroege romans, Casino Royale (1953), Live and Let Die (1954) en Moonraker (1956), om het dna van 007 opnieuw scherp te krijgen. Mogelijk wordt Bond weer neergezet als de marineofficier die pas later door MI6 wordt gerekruteerd. Ik schreef daar in 2023 al een artikel over.

Niets is bevestigd, het script is nog volop in ontwikkeling, maar duidelijk is dat de productie naar de wortels van Bond terug wil keren. En een niet-witte Bond? Dat zou kunnen, zolang de acteur maar past in het verhaal dat Villeneuve en Knight willen vertellen.

Nieuwe start

Belangrijk detail: Bond 26 sluit niet aan op No Time to Die (2021). Dat hoofdstuk is afgesloten. “Een nieuwe Bond, een nieuwe start, een frisse koers,” aldus een insider. Veel betrokkenen van de vorige films keren waarschijnlijk niet terug, al zou achter de schermen nog weleens advies gevraagd kunnen worden aan oudgedienden.

Dat de interesse enorm is, staat vast. “Iedere denkbare naam, en nog veel meer onbekenden, hebben zich al gemeld,” zegt een ingewijde. Maar de casting gaat pas van start wanneer Villeneuve zijn werk aan Dune heeft afgerond.

Net als Craig

Het is goed om te herinneren dat ook Daniel Craig bij zijn aanstelling in 2005 geen wereldster was. Barbara Broccoli kende zijn theaterwerk, maar het was Layer Cake dat uiteindelijk de doorslag gaf. Precies zo kan straks opnieuw een relatief onbekende acteur uit de schaduw stappen en wereldberoemd worden als 007.

De planning voorziet volgens de geruchten opnames in 2027 en een release in 2028, vermoedelijk in de vertrouwde novembermaand.

Het bericht “Denis Villeneuve start in 2026 met zoektocht naar nieuwe 007” verscheen eerst op James Bond Nederland.

De eerste keer in Bond: Dikko Henderson

In You Only Live Twice (1967) wordt James Bond na zijn “dood” naar Dikko Henderson gebracht. Daar start hij het onderzoek naar de verdwijning van een Brits ruimtevaartuig. Henderson is de link tussen de Britse geheime dienst en Japanse SIS waar Aki voor werkt. 007 is niet direct overtuigd dat Dikko zegt wie hij is, maar nadat hij de wandelstok van Henderson tegen diens been tikt is James verzekerd van diens identiteit. Dikko verloor zijn been tijdens gevechten in Singapore, 1942.

Henderson vertelt James dat Tiger Tanaka hem goed bij het onderzoek rond de verdwijning van het ruimtevaartuig kan helpen. Maar net nadat hij een Vesper Martini voor Bond heeft bereid steekt een handhanger van de Osaka Chemical Coperation hem in zijn rug. Tot zover het nut van rijstpapieren muren. De man blijkt voor SPECTRE te werken.

De tweede keer Bond: Ernst Stavro Blofeld

De rol van Ernst Stavro Blofeld werd in On Her Majesty’s Secret Service (1969) door Telly Savalas gespeeld. Voor Diamonds Are Forever van 1971 viel de keus van regisseur Guy Hamilton op Charles Gray. Dat hij twee films eerder de rol van Dikko Henderson speelde deerde blijkbaar niet. James Bond treft Blofeld in zijn eigen kloon-laboratorium waar hij versies van zichzelf maakt. 007 denkt hem te hebben uitgeschakeld als de echte Ernst met twee bewakers komt binnenwandelen.

Blofeld heeft ook in dit avontuur weer het plan gevat om de wereld te domineren. Daarom laat hij de excentrieke miljonair Willard Whyte ontvoeren en neemt zijn plaats in. Vanuit zijn penthouse in Las Vegas stuurt Blofeld zijn operatie aan. Met een diamanten satelliet wil hij de wereld afpersen. Als men niet wil luisteren blaast hij nucleaire lanceerinstallaties op. 007 heeft er zijn handen vol aan en weet uiteraard Blofeld te stoppen.

Wie was Charles Gray?

Charles Gray werd in augustus 1928 in Bournemouth, Engeland geboren. Hij was een zoon van een kapitein uit het Britse leger. Gray ging naar school met een bekende Brit die later een befaamd comedy acteur zou worden. Benny Hill schitterde van 1955 tot en met 1989 in zes seizoenen van zijn eigen The Benny Hill Show. Voor Charles Gray begon zijn werk als acteur toen hij midden twintig was. Zijn carrière liep van 1957 tot en met 1998. Gray overleed op 7 maart 2000.

Ook in 2024…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Twee keer in een James Bond-film: Charles Gray verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het lijkt een lastige missie, het zoeken naar de juiste acteur die straks de zevende James Bond in de officiële reeks mag spelen. Voorlopig hebben we nog geen enkele indicatie dat die zoektocht al begonnen is. Bond 26 is nog altijd niet uit de startblokken geschoten. Iemand die zich straks intensief bezighoudt met het zoeken naar de juiste acteur, is casting director Debbie McWilliams. Zij gaf een interview met Radio Times, en wist alvast het volgende te zeggen:

Toen we de vorige keer begonnen met zoeken, was er een licht ander gevoel. We hebben toen naar veel jonge acteurs gekeken, maar ik vind dat zij de ernst misten. Ze hadden geen ervaring, ze hadden niet de mentale capaciteit voor de rol. Het is namelijk niet enkel die rol, het is een enorme verantwoordelijkheid.

Streep door het lijstje

Met een leeftijd van 38 jaar is de uiteindelijke keuze voor Casino Royale (2006), Daniel Craig, dan ook aan de oudere kant. Zeker als je dat vergelijkt met Henry Cavill, de acteur die net naast de rol greep. Cavill was toen 23, en werd uiteindelijk niet gekozen voor de rol. We weten niet zeker welke andere acteurs ook bijna de nieuwe Bond waren geworden, maar het is logisch dat naast Cavill ook andere acteurs van jongere leeftijd op het lijstje stonden.

Uiteindelijk werd er een streep door vele namen op dat lijstje gezet. Toch was het beeld van een vrij jonge Bond lang erg aantrekkelijk voor de producenten. Sean Connery was 31 toen hij in Dr. No (1962) speelde, George Lazenby was amper 29. Als Pierce Brosnan in 1987 een Bond-film had gemaakt, zoals de bedoeling was, dan was hij 34 geweest. Nu lijken de zaken anders te liggen. Het is te vroeg om te zeggen of we ook al een streep door de naam van Aaron Taylor-Johnson moeten trekken. Hij is nu 32 en zou daarmee misschien te jong zijn.

Het gevaar van Moore

Aan de andere kant zijn er ook Bond-acteurs die begonnen aan hun eerste film met al wat jaren op de teller. Roger Moores Bond had in Live and Let Die (1974) al de leeftijd van 45 jaar bereikt, en ook Timothy Dalton was 41 ten tijde van The Living Daylights (1987). Gelukkig waren beiden gezegend met goede genen. Puur op het zicht had niemand ooit vermoed dat Moore ouder was dan Connery. En toch begon Moores leeftijd hem parten te spelen. In A View to a Kill (1985) was duidelijk te zien dat Moore al 57 jaar was, facelift of niet. Voor Bond 26 een acteur kiezen die in de veertig is, is niet zo’n goed idee. Zeker niet omdat je er nu op moet rekenen dat die acteur zeker tien, misschien vijftien jaar Bond speelt.

De casting van Roger Moore, hoe charmant hij ook was, leert ons dus dat de initiële leeftijd van een acteur uiterst belangrijk is. Het was al belangrijk toen Daniel Craig Bond werd, en het is misschien belangrijker dan ooit om de leeftijd precies goed te hebben. Als de producenten opnieuw een origin story willen vertellen, dan mag Bond niet te oud zijn. Zeker niet als je verwacht dat Bond nummer zeven zijn eigen stunts doet, zoals Craig al die tijd gedaan heeft. De letsels die hij eraan overhield, tekenen zijn Bond-carrière. Daar zei hij ooit over: “Als je Bond speelt zonder blauwe plekken te krijgen, dan doe je iets niet goed.” Het staat haast in de sterren geschreven dat ook de nieuwe acteur fysiek fit moet zijn.

Bond heeft ervaring

Is het antwoord dan om een erg jonge acteur de rol te geven? Een spring-in-’t-veld, iemand die nog wel even mee kan? Nee, zo zegt ook producent Michael G. Wilson: “Onthoud, Bond is al een veteraan. Hij heeft al wat ervaring. Hij is een persoon die al wat oorlogen heeft gezien, bij wijze van spreken. Hij heeft misschien bij de SAS gezeten. Hij is geen jochie die net van de middelbare school komt. Daarom werkt de rol voor iemand in de dertig.”

Sommigen interpreteerden deze opmerking nogal letterlijk, alsof de producenten echt een dertigjarige zochten. In alle eerlijkheid moeten we bekennen: we weten het niet. Uiteraard zijn de producenten op zoek naar de nieuwe Connery of Craig, maar tussen 31 en 38 ligt nog een heel spectrum aan onbekend acteertalent. Voorlopig is er nog een grote groep die mag dromen van een van de bekendste rollen uit de filmgeschiedenis.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Welke leeftijd moet de nieuwe James Bond-acteur hebben? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Klebb is een dame met een missie

Voor dit artikel focus ik me even op de tweede EON James Bond-film From Russia with Love uit 1963. Het personage van Klebb komt ook voor in de roman uit 1957. Uiteraard zijn we ook dol op Fleming zijn romans maar Klebb in het boek belichten we een andere keer. We ontmoeten Rosa, gespeeld door Lotte Lenya, bij Blofeld op kantoor waar hij ook Kronsteen heeft ontboden. De missie vanuit SPECTRE is simpel. James Bond moet verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van Doctor Julius No. Rosa Klebb komt direct ijzig over maar heeft duidelijk ontzag voor haar leider.

In het trainingskamp, waar eerder Red Grant zijn training om James Bond te doden heeft volbracht, is ze direct op zoek naar hem. Voor de duidelijkheid: tijdens deze missie gaat Grant in een doolhof het gevecht met 007 aan. De arme stakker die een levensecht Sean Connery-Bond-masker op heeft, legt het loodje.

Terug naar het moment dat Rosa Klebb op het kamp arriveert. Klebb heeft direct de leiding, als Number 3 maakt ze de dienst uit. Morzeny en zijn mannen kunnen alleen maar volgen. Als Morzeny opmerkt dat ze ook “living targets” gebruiken, kan het haar niet boeien. Ze slaat Red Grant later keihard met een boksbeugel in zijn maag. Dit doet haar niets. Nee, ze heeft Grant fit bevonden en hij kan aan de slag. James Bond moet in het echt worden geëlimineerd! Wist je trouwens dat acteur Walter Gotell (Morzeny) in latere films de rol van General Gogol gestalte gaf?

Rosa en Tatiana

Rosa Klebb is maar wat trots op haar protegé Tatiana Romanova (Daniela Bianchi). Ze heeft Tatiana geselecteerd om James Bond te verleiden. Helaas voor Klebb heeft 007 dit vrij snel door. De makers van From Russia with Love probeerden het personage van Klebb masculien over te laten komen. Maar haar seksualiteit komt niet duidelijk naar voren. Al wijst ze wel direct Morzeny af. Bij Tatiana raakt ze vrij opvallend haar been aan. Ook Romanova haar figuur wordt duidelijk bestudeerd. James Bond ontmoet Tatiana in zijn hotelkamer als ze naakt in zijn bed ligt. Klebb en een draaiende camera leggen die nacht alles vast.

Een messcherp einde

De missie om James te doden heeft gefaald. Red Grant is door 007 het zwijgen opgelegd en twee andere SPECTRE-agenten hebben de treinreis met de Oriënt Express ook niet overleefd. Kronsteen en Rosa Klebb moeten verantwoording aan Blofeld afleggen. Voor Kronsteen pakt dit verkeerd uit. Klebb krijgt nog een kans om 007 voor eens en voor altijd uit te schakelen.

Het einde van een succesvolle missie moet worden gevierd. James and Tatiana zijn in Venetië. Er wordt aangeklopt en James laat nietsvermoedend een kamermeisje binnen. 007 heeft nog niet door dat Rosa Klebb zich heeft vermomd. Wanneer Bond naar een andere kamer loopt probeert Rosa de Lector alsnog mee te nemen.

Helaas gaat de telefoon en keert 007 terug. Klebb doet nog een poging om Tatiana te laten zwijgen. De liefde voor James blijkt gelukkig groter. Uiteindelijk is het na een kort gevecht waarin Klebb met haar giftige mes in haar schoen James probeert uit te schakelen Tatiana die Klebb dood. Bond besluit met een van zijn klassieke oneliners.

She’s had her kicks…

Het bericht Rosa Klebb, ijzig met een messcherp randje verscheen eerst op James Bond Nederland.

Gisteren schreef Corneel al over de recente openhartigheid van de producenten. Ze zijn wat minder geheimzinnig dan wat we van ze gewend zijn en eerlijkheid gebiedt me te zeggen: daar ben ik best blij mee. De drie à vier jaar durende stilte na Spectre (2015) voelde als een sleur. Met dit kleine nieuws over de zoektocht naar een schurk lijkt er nog iets van beweging in de machine te zitten, hoe klein die beweging ook is. Het voelt als een stipje aan de horizon. Er is wellicht een verrekijker voor nodig om het stipje te zien, maar hij is er wel! Weten we binnenkort wie tegenover Bond-acteur 7 staat?

“What is the world afraid of?”

Broccoli en Wilson vragen zichzelf af waar de wereld bang voor is. De oorlog in Oekraïne zou het meest logische antwoord zijn, maar dat is te voorbarig. Op dit moment weten we niet hoe deze oorlog zich gaat ontrafelen. Het is een te instabiele basis voor een film die vermoedelijk (lees: hopelijk) in 2025 uitkomt. Hopelijk ligt het conflict tegen die tijd alweer achter ons. Al is dat niet de enige reden waarom ze niet zullen kiezen voor Rusland als schurk; dat is een te Westers gedachtengoed.

De kloof tussen het rijke Westen en de rest van de wereld wordt kleiner. Hoewel Rusland voor ons als een dreiging voelt, denken ze daar in grote delen van de wereld anders over. Landen als Brazilië, India en China hebben de afgelopen periode meermaals laten merken dat ze zich afzijdig houden. Het zal ze worst wezen wie wint. Als de economie maar blijft doordraaien en wij hun producten kopen, dan zijn ze in de rest van de wereld al gauw tevreden.

Het egoïstische Westerse denken dat de hele wereld tegenover Rusland staat, moeten we achter ons laten. Maar ook de geschiedenis van Bond zal ons niet verder helpen met de vraag welke schurk binnenkort oog in oog met Bond staat. In tegenstelling tot Ian Fleming kozen de producenten in de jaren 60 al voor de veilige optie. Niet de Sovjet-Unie, maar SPECTRE was de vijand. Zo nu en dan zagen we dan wel eens een doorgedraaide Rus op het scherm, maar niet veel vaker dan een goudgeile Duitser of een mens-uitroeiende visfetisjist. De slechte Russen in de James Bond-serie zijn enkel gestoorde individuen.

De KGB was zelfs vaker een partner dan een vijand. Walter Gotell stond als General Gogol slechts in een van zijn zes films écht op gespannen voet met het Westen, in de finale van For Your Eyes Only (1981). Agent 007 loste het probleem diplomatiek op, hij koos ervoor om het object waar beide kampen naar op zoek waren in een ravijn te gooien. Gogol kan erom grinniken, draait zich om en loopt weg. EON had geen zin in ruzie met het Oostblok en de communisten, dat is tegenwoordig niet anders.

Weinig moderne spanningen in Bond

Van spanningen in het Westen zien we weinig terug in de wereld van Bond. Sinds 9/11, de opkomst van Al Qaida en Islamitische Staat hebben we nog geen enkele religieuze groep tegenover Bond zien staan. Waar House of Cards in 2016 door middel van ICO (Islamic Caliphate Organization) een alternatief bedacht voor IS, nam James het rond die periode op tegen non-religieuze organisaties als Quantum en SPECTRE. Een goede keuze als je het mij vraagt.

Ik vind dat we James Bond en religie in elke vorm uit elkaar moeten houden. Het zou het gevoelige maatschappelijke debat negatief beïnvloeden en dat in een klimaat waar de serie onder het vergrootglas ligt. Met een bestaande vijand creëer je enkel polarisatie, omdat feiten en fictie te dicht bij elkaar in de buurt komen. Bond is een filmreeks die gevierd moet worden en waar mensen van het dagelijks leven kunnen ontsnappen. Het is geen filmserie die groepen tegen elkaar opzet.

Waar is de wereld dan wél bang voor?

Het nieuws wordt de afgelopen jaren al lang vooral gedomineerd door de polariserende wereld. De kloof tussen arm en rijk wordt groter, politieke partijen zijn toondoof en het klimaatdebat voelt soms aan als een niet op te lossen probleem. Nee, de vraag van de producenten: “Waar is de wereld bang voor?” moeten we niet zo letterlijk nemen. Al denk ik dat Broccoli en Wilson het ook niet zo letterlijk bedoelden! Tijdens de Koude Oorlog vochten Sean en Roger als 007 tegen megalomane individuen, een keuze die we anno 2022 zouden moeten heroverwegen. De vraag wie tegenover Bond-acteur 7 staat, zal nog enkele jaren in het ongewisse blijven. De producenten zullen met “zoeken naar een vijand” eerder het motief van de vijand bedoelen, niet de vertolker. Dat zal ze helpen in hun zoektocht naar de juiste Bond-acteur om het kwaad te verslaan.

Het bericht Weten we straks wie de nieuwe Bond-schurk is? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het Daniel Craig-tijdperk ligt achter ons en het wordt tijd om over zijn opvolger en diens introductie na te denken. Tot en met Pierce Brosnan zaten de producenten vast aan een aantal restricties met het voordragen van een nieuwe 007. De eerste vijf James Bonds zijn immers allemaal dezelfde incarnatie als the other fella. Dat veranderde met de reboot van Casino Royale in 2006. Met een nieuwe tijdlijn gingen er nieuwe deuren open waar Craigs voorgangers enkel van konden dromen. Toch zat EON Productions vast aan het eerste boek van Ian Fleming. Dus – hoewel er meer vrijheid was – was er nog geen totale vrijheid. Die vrijheid hebben de producenten vorig jaar gecreëerd (of moet ik zeggen gecremeerd?) met de dodelijke vuurregen op James Bond aan het einde van No Time To Die.

Hoe zat het ook al weer met de eerste zes?

De eerste scène met Sean Connery in Dr. No (1962) is legendarisch. Met een sigaret in zijn linker mondhoek antwoord hij kalm op Sylvia Trench met:

Bond. James Bond

Met de introductie van de tweede Bond wilden de producenten net zo duidelijk zijn als in de eerste film. George Lazenby werd geïntroduceerd met alle klassieke Bond-kenmerken. Wederom steekt Bond een sigaret aan, al rijdt hij nu in een snelle auto achter een dame aan. Als hij haar later uit zee heeft gered, opent hij met bijna dezelfde zin als Sean Connery:

Good morning. My name is Bond. James Bond. Miss?

Het signaal van Broccoli en Saltzman is duidelijk: er is een nieuwe Bond en daar moeten jullie het de komende twee uur mee doen. Hoewel ik deze introductie niet verkeerd vind, lijkt het er wel op alsof Lazenby alle jaren van Connery in een scène moet goedmaken. Dat kan wat geforceerd overkomen.

De introductie van Roger Moore is zoals we hem kennen als Bond, vrijend met een dame in bed. Toch werkt dit niet zo goed als dat je zou denken. We zijn bij Bond thuis en het spannendste van heel de scène is M’s kritiek op een koffiezetautomaat. Het werd beter met Timothy Dalton en Pierce Brosnan. Beide krijgen een spectaculaire scène waarin ze als echte 007s kunnen kennismaken met het publiek. Ook Timothy mag zijn introductie afsluiten met de bekende Bond. James Bond-spreuk, terwijl Brosnan het moet doen met een wat gedateerde vrijeval in een vliegtuig. Toch zijn mogen beide heren trots zijn op hun introducties.

Tekst gaat verder onder de foto.

Daniel Craig heeft duidelijk de meest brute kennismaking met het publiek. Het ijskoude gesprek met Dryden wordt afgewisseld met een korrelig zwart-wit gevecht in een openbare wc. Als kers op de taart wordt het gevecht afgesloten met de iconische gun barrel. Al zou je ook kunnen stellen dat heel Casino Royale een introductie is met Bond, die pas afloopt als hij zijn laatste zin heeft gezegd. Je raadt het al:

Bond. James Bond

Begin met de gun barrel!

De vraag is natuurlijk wat Babs en Michael uit de hoge hoed toveren voor Bond 26. We kunnen enkel speculeren. Laat ik beginnen dat EON niet in herhaling moet vallen. De truc met de gun barrel werkte geweldig in Casino Royale, maar het zou oneerbiedig zijn om dit te herhalen. Zowel naar Craig als naar de nieuwe acteur. Na veertien jaar gekloot met de gun barrel wordt het tijd om de herkenbare opening in ere te herstellen. Het is tenslotte een geweldige introductie, niet alleen voor acteurs, maar ook voor Bond-films.

In ere herstellen betekent geen halve poging zoals in Spectre (2015) – waar Craig rondzwaait met zijn Walther PPK en het beeld naar zwart vervaagt – maar een pistool dat James keurig verborgen houdt en een iris die na het schot links-rechts beweegt, over het scherm vliegt en opent in de film. Dát is hoe een fatsoenlijke gun barrel eruit ziet. Er zat iets geks in het vuurwerk tijdens de millenniumwisseling, want na het jaar 2000 is ze dit nooit meer gelukt. De uitzondering met Casino Royale daargelaten.

Het verhaal

Goed, we starten de film dus met de traditionele opening, hoe verder? In mijn hoofd zingt al een tijdje het idee rond om Bond 26 te beginnen met Commander Bond bij de Britse marine. Hoewel Bond in de films een aantal keer zijn uniform uit de kast tovert, hebben we James nog nooit bij de marine aan het werk gezien. Het lijkt mij heel interessant om te leren hoe hij vanuit daar doorgroeit naar MI6.

Een mogelijkheid daarvoor zou kunnen zijn dat MI6 mariniers nodig heeft voor een geheime missie. Tijdens deze opdracht kan Bond eventueel de twee mannen doden die hem in het boek Casino Royale (1953) promoveren tot 00-agent. Dit vertelt hij in het boek tegen Vesper:

Bond frowned. "It’s not difficult to get a Double O number if you’re prepared to kill people," he said. "That’s all the meaning it has. It’s nothing to be particularly proud of. I’ve got the corpses of a Japanese cipher expert in New York and a Norwegian double agent in Stockholm to thank for being a Double O."

Later tegen Mathis herhaalt hij dit nog eens:

“For those two jobs I was awarded a Double O number in the Service. Felt pretty clever and got a reputation for being good and tough. A Double O number in our Service means you’ve had to kill a chap in cold blood in the course of some job.”

Wat vooral interessant is is de zin: “A Double O number in our Service means you’ve had to kill a chap in cold blood in the course of some job.” In the course of some job, dit geeft de schrijvers veel vrijheid om mee aan de slag te gaan. Stuur Bond met de marine naar New York en naar Noorwegen, laat hem de Japanse codeerexpert en Noorse dubbelagent doden en stuur hem door naar het kantoor van M. Daar kan hij gevraagd worden om in dienst te treden als 00-agent. Ik ben geen scenarioschrijver, maar ik weet zeker dat er mensen zijn die hier een goed verhaal omheen kunnen bedenken.

Sometimes the old ways are the best

Ik snap dat niet iedereen op zo’n verhaal wacht. Sommige mensen willen niet enkel een traditionele gun barrel, maar ook een traditionele Bond-film. In dat geval zou ik voor de Dalton/Brosnan route kiezen. Begin middenin de actie, hou Bond een beetje in de luwte, bouw de spanning op en onthul hem op het juiste moment. Durf te zeggen: er is een nieuwe Bond en daar moeten jullie het de komende twee uur mee doen.

Het bericht Hoe introduceer je James Bond? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Belgische cast

België kan niet uitpakken met grote rollen in Bond-films. Onze sterren zijn nooit echt doorgebroken in Hollywood. Toch vinden we twee Belgen in kleinere rollen in de films. Brusselaar Patrick Bauchau speelt Scarpine in A View To A Kill (1985). Hij is het hoofd van Max Zorins beveiliging, en heeft zijn naam niet gestolen. Over zijn linkerwang is een litteken zichtbaar. In de rol van beveiliger probeert Scarpine Bond op afstand te houden. Als Bond de vermoorde Tibbett ontdekt op de achterbank van de Rolls-Royce, slaat Scarpine Bond neer en dumpt hem op de achterbank. Bond ontsnapt, en dat is slecht nieuws voor Scarpine. In de finale van de film wordt hij neergeslagen door Stacey Sutton, en kan enkel toekijken hoe de onhandige Dr. Mortner met een paar staven dynamiet de zeppelin waar ze beiden inzitten, opblaast. Naast A View To A Kill heeft Bauchau rollen gehad in tv-reeksen als The Pretender, 24 & CSI: NY en films als Clear and Present Danger (1994).

De andere Belgische acteur in de Bond-films is Marc Zinga, die we kennen als Moreau. Hij is een woordvoerder van de SPECTRE-vergadering in de gelijknamige film uit 2015. In die vergadering neemt Moreau het woord om te vragen of iemand zich geroepen voelt om de taken van Marco Sciarra over te nemen. Het is een kleine rol in de film, waar Zinga met kalme stem gestalte geeft aan de woordvoerder. De eigenlijke voorzitter van de vergadering, Oberhauser, fluistert Moreau in wat hij moet zeggen. Nadat Moreau gevraagd heeft of iemand het op wil nemen tegen Guerra en Hinx ten tonele verschijnt, verdwijnt hij uit de film. Zijn lot is niet bekend en hij duikt ook niet meer op tijdens Blofelds verjaardag in No Time To Die (2021). In die film gaan alle SPECTRE-agenten dood, dus kunnen we aannemen dat ook Moreau sterft. Acteur Marc Zinga werd geboren in Congo en verhuisde op zijn vijfde naar België. Spectre is Zinga’s enige grote Hollywood-film, hij speelt vooral in Franstalige producties.

De Waalse actrice Béatrice Libert heeft een klein rolletje in Moonraker (1979), ze speelt één van de perfecte mensen die van Hugo Drax mee mogen in de ruimte om de Aarde opnieuw te bevolken. Ze wordt in de aftiteling Drax’s Girl – Mademoiselle Deradier genoemd. Ook de Antwerpse Bettine Le Beau was te zien in een Bond-film, ze speelde de secretaresse van Professor Dent in Dr. No (1962). Ze kreeg geen credit voor die rol.

Net niet Jan Decleir

Je merkt het, de rollen voor Belgische acteurs zijn niet de grote slechteriken waar de Nederlanders mee kunnen uitpakken. Maar het had niet veel gescheeld of België had ook zijn grote Bond-schurk gehad. Tijdens de productie duikt het gerucht op dat acteur Jan Decleir gecast is in The World Is Not Enough (1999). Hij zou opgemerkt zijn door zijn rol in de film Karakter (1997),  die het jaar erop een Oscar wint als Beste Niet-Engelstalige Film. Decleir speelt de deurwaarder Dreverhaven, die protagonist Katadreuffe (Fedja van Huêt) het vuur aan de schenen legt. De perfecte slechterik voor Bond, vindt de Belgische pers. Als het filmen van start gaat, blijkt dat Decleir zich niet onder de cast bevindt. Hij moest verstek laten gaan omdat de opnames van The World Is Not Enough samen vallen met de repetities van de Duitse versie van Ten Oorlog, waar Decleir zich al voor had geëngageerd.

Het is onduidelijk welke rol Decleir had gespeeld mocht hij gecast zijn in The World Is Not Enough. Het is makkelijk om nu te beweren dat Decleir bijna Renard had gespeeld. Maar aangezien er een behoorlijk leeftijdsverschil is tussen Robert Carlyle en Jan Decleir, lijkt mij de rol van Renard te hoog gegrepen voor Decleir. Het flirten met Elektra was anders wel erg vreemd geworden. Mij lijkt het logischer dat Decleir de rol van Dr. Mikhail Arkov was aangeboden. De gelijkenissen tussen Decleir en Jeff Nuttall, die uiteindelijk werd gecast, zijn treffend. Misschien dat de rol van Arkov eerst groter was. Of misschien denken we in België verkeerdelijk dat Jan Decleir een hoofdrol te pakken had, terwijl ook hij een bijrol had gekregen. Decleir is een van de grootste acteurs in België, maar dat wil niets zeggen in Hollywood.

België in de films

Nederland kan uitpakken met het feit dat James Bond al eens een bezoekje bracht aan Amsterdam. Bond zette echter nog geen voet op Belgische bodem in de films. En toch wordt België even benoemd in een Bond-film. In For Your Eyes Only (1981) krijgt Bond info over Emile Leopold Locque. Hij blijkt een Belg te zijn met contacten in de Brusselse onderwereld. Uit Q’s Identigraph komt zijn achtergrond gerold. Locque is veroordeeld tot levenslang na een aantal brutale moorden en zat in de gevangenis van Namen. Hij wist te ontsnappen door zijn psychiater te wurgen en ging vervolgens aan de slag bij drugssyndicaten in Frankrijk en Hong Kong. Daar werd hij opgemerkt door Kristatos, en treedt zo als handlanger van Kristatos op in de film. De scène waar Bond Locque met auto en al van een klif duwt, blijft geniaal. Ook voor deze fictieve Belg loopt het dus verkeerd af. In de film is het de Britse acteur Michael Gothard die Locque vertolkt. Uit België lijkt enkel geboefte te komen.

En het gaat van kwaad naar erger. Want wat ziet de aandachtige kijker als SPECTRE-agent nummer twee Emilio Largo aankomt in Parijs in Thunderball (1965)? Zijn Ford Thunderbird heeft een Belgische nummerplaat! Aan de tekens is het moeilijk te herkennen: CZ 421 is heel anders dan hoe de huidige nummerplaten in België zijn opgebouwd, maar de rode tekens op witte achtergrond zijn duidelijk zichtbaar. Het is onduidelijk hoe de auto aan een Belgische nummerplaat komt. De plaat zelf stond geregistreerd tot 1994. Het is mogelijk dat de Thunderbird van een Belgische eigenaar kwam die de auto te leen gaf aan de productie. In de jaren 60 lijkt het me aannemelijk dat de productie snel op zoek ging naar een imposante wagen die men op korte termijn in Parijs kon krijgen.

Boeken en bijzonderheden

België komt voor in het boek Nobody Lives for Ever (1986) van auteur John Gardner. Bond rijdt met zijn Bentley door de straten van Oostende als hij geniet van een korte vakantie. Vanuit de badplaats vertrekt hij per boot naar Rome, waar het avontuur zich verder zet. Bond gebruikt de stad slechts als doorreislocatie en ergens geef ik hem gelijk. Als je wil rondrijden in prachtige landschappen (al dan niet in een Bentley), dan is de Belgische kust af te raden.

Ook in High Time To Kill (1999) van Raymond Benson bezoekt James Bond België. Het verhaal speelt zich gedeeltelijk in onze hoofdstad af. Bond wordt in zijn auto achtervolgd op de Brusselse ring. In werkelijkheid sta je daar vaak in de file. Het hotel in Brussel waar Bond verblijft, is het beroemde Hotel Metropole, dat nu helaas gesloten is.

Een bijzonderheid aan België zijn natuurlijk de verschillende landstalen. Officieel hebben we er drie, maar Nederlands en Frans zijn de twee grootste. Doordat dvd’s en blu-rays hetzelfde zijn in België en Nederland, krijgen ook de Nederlanders hun Bond-media met Franse titels op de cover. Vandaar dat ook Nederlanders geconfronteerd worden met titels als Dangereusement Vôtre of Tuer N’est Pas Jouer.

Nóg leuker zijn echter de Belgische filmposters uit de jaren 60. Terwijl in Nederland Engelstalige filmtitels onvertaald bleven, werden in België alle titels standaard vertaald naar het Frans en het Nederlands. Zo krijg je pareltjes als Hartelijke Kussen Uit Rusland of Operatie Donder. De titels werden overgenomen uit het Frans en vervolgens letterlijk naar het Nederlands vertaald. Op de filmposters kreeg je een bizar geheel van titels, zoals vooral goed te zien valt op onderstaande poster voor On Her Majesty’s Secret Service (1969). Engels, Frans én Nederlands op één poster. Als je nu nog niet weet hoe die film heet…

Bond in Brussel?

Concluderend kunnen we dus zeggen dat België het moet doen met een handvol connecties. Er is ook absoluut geen sprake van een Bond-cultuur zoals die bestaat in Nederland. Wij krijgen geen speciale premières met Bond-acteurs. Toch lanceerde het Brussels Willemsfonds een opmerkelijke campagne. Ze willen de volgende Bond-film naar Brussel halen. Met de hashtag #BringBondToBrussels hopen ze de Bond-producenten warm te maken voor een bezoek aan onze hoofdstad. Imane Belguenani van het screen.brussels-fonds pikt er in het filmpje de Sint-Hubertusgalerij uit. Stiekem zou ik er ook wel wat voor voelen als Bond een slechterik bevocht op de bollen van het Atomium. Na de Eiffeltoren en de Golden Gate Bridge wordt het tijd voor een volgend monument.

En eigenlijk heeft België al bewezen dat het een schitterende Bond-locatie kan afleveren. Een hoogtepunt in de promotie van Skyfall (2012) was een stunt van Coca-Cola. In het station van Antwerpen konden nietsvermoedende reizigers tickets winnen voor de film, als ze eerst een stevig hindernissenparcours te lijf gingen, compleet met dame-met-hondjes die in de weg staat. Het zijn heerlijke beelden.

Als Belg kan ik alleen maar hopen dat zulke campagnes hun vruchten afwerpen en dat James Bond binnenkort eens België onveilig komt maken. Onze wegen mogen dan slechter zijn dan de Nederlandse, het bier blijft beter.

Het bericht Bond en de bescheiden band met België verscheen eerst op James Bond Nederland.

Hun wordt nooit iets medegedeeld. Iedere nieuwe film was tot nu toe een verrassing voor ze. Hoewel deze acteurs, als ze de Bond-serie een beetje kennen, wéten dat M, Q en Moneypenny (niet Tanner), in principe een basisplaats in het Bond-team betekent. Maar anno 2022, zestig jaar na James Bonds filmdebuut, hangt de vlag er duidelijk anders bij.

Hoeveel Bonds er ook zijn geweest (zes, makkelijke quizvraag): de vast waarden M, Q en Moneypenny zijn op een enkel gevalletje na iedere film zeker van een paar regels tekst. Zij hadden lak aan iedere nieuwe 007 en deden alsof hun neuzen bloedden als zich weer een andere gestalte als titelheld aandiende.

Zo werkte de eerste M (Bernard Lee) drie James Bonds af. Datzelfde geldt voor Moneypenny (Lois Maxwell). Begin jaren tachtig werd Lee wegens overlijden vervangen door Robert Brown, die over twee Bonds de baas ging spelen. Voor de films met Timothy Dalton kreeg hij een verse Moneypenny tot zijn beschikking. En Q-acteur Desmond Llewelyn had nu nog steeds Q gespeeld als hij in 1999, tijdens de Brosnan-periode, niet was omgekomen tijdens een verkeersongeluk. In die laatste jaren werkte hij trouwens voor M nummer drie (waarmee hij opmerkelijk genoeg geen enkele scène deelde): Judi Dench, die de brug vormt naar de laatste films met Daniel Craig.

Al deze acteurs wisselen hun rollen op andere momenten af, waardoor er een overlap van spelers ontstaat die de continuïteit (hoewel soms behoorlijk scheef) in ere houdt. Tot nu toe is dat 25 films lang het geval geweest. Tot nu toe…

Aan het eind van No Time to Die proosten M, Q en Moneypenny (en Tanner, én Nomi) op hun gevallen soldaat. Het vaste ensemble had menig jaartje met 007 doorgebracht, hoewel niet altijd op film vastgelegd zoals bij zijn voorganger gebeurde. Toch was daar opeens het definitieve einde. Een saluut.

James Bond will return. Dat is niet zo moeilijk en vaker gedaan. Zet er een nieuwe man neer en laat hem hetzelfde trucje uitvoeren. Alleen, om dit te doen onder leiding van dezelfde M, in samenwerking met dezelfde Q en Moneypenny (en Tanner), voelt ineens vreemd. Zij hebben namelijk zeer expliciet het einde van James Bond gevierd. Dat is die vorige M’s nooit overkomen. Hoe is het mogelijk om deze gezichten met een stalen smoel straks de nieuwe 007 te verwelkomen alsof er niets is gebeurd?

Persoonlijk zie ik ze graag terug. Met name Ralph Fiennes is een feest om naar te kijken; misschien wel mijn favoriete M. Q en Moneypenny (en Tanner) mogen er ook zijn. Ik hou ze er het liefst nog een reeks aan films bij. Maar hoe?

Het zou mij niets verbazen als Barbara Broccoli weer een passende oplossing uit haar hoge hoed weet te toveren. Wie had bijvoorbeeld ooit gedacht dat 007 een zwarte vrouw zou zijn? Op dit moment zie ik de spreekwoordelijke mouw alleen nog niet. Met het vertrek van Daniel Craig is in principe het doodvonnis van al zijn vaste medespelers getekend. En bedankt!

Het zou voor het eerst zijn dat in Bond 26 met een compleet schone lij wordt begonnen. Waar op zich geen probleem mee is — we zouden voor het eerst weer op het niveau Dr. No belanden. Waarbij we géén van de gezichten in hun respectievelijke rollen bij voorbaat kennen en iedereen zich voor het eerst voorstelt. Dat is toen ook gelukt.

Het voordeel met de vorige constructie is dat we veel van die bijrollen al kenden en ons konden focussen op andere zaken, zoals de nieuwe meiden en de schurken, en wellicht een plot. Een nieuw gezicht is hoe dan ook altijd wennen. Aan de andere kant: na één film weten we niet beter en na het herkijken van Bond 26 zijn we ook al op de hoogte.

Het blijft alleen jammer voor Ralph Fiennes. Ik had hem graag nog even de bijtende mentor willen zien uithangen. Q was net uit de kast gekomen; was dat al genoeg, of had hij dit verder moeten uitspelen?

Wie deze zomer een beslipperde Ralph Fiennes op een camping aan de Franse Rivièra aantreft; Ben Whishaw in een backpackhut in Wales; Naomie Harris langs ziet scheren in Shanghai of Rory Kinnear met een te vol bord in een all-in hotel te Alanya — observeer ze voor de verandering gewoon eens een keer. Fantaseer de stem van Sir David Attenborough eronder en je zult versteld staan van wat je allemaal nog niet wist van de levenswijze van deze soort. Houd sowieso altijd een armlengte afstand en pas op: verboden te voeren. En vraag ze vooral niet hoe het er voorstaat met Bond 26.

Ze weten het niet en krijgen het ook niet te weten omdat ze hier geen deel van uitmaken. Niet van de voorbereiding en te zijner tijd ook niet van het opnameproces. Bij Bond 26 moet alles opnieuw worden uitgevonden. Spannend en sneu tegelijk. Spannend omdat de boel flink mag worden omgegooid, sneu omdat we met No Time to Die niet alleen James Bond hebben verloren, maar ook zijn prima entourage.

Bond 26

Noot van de redactie; Inmiddels kennen we de status van project Bond 26. Producente Barbara Broccoli sprak van de week met Deadline en zei er het volgende over;

Er is niemand in de running [voor Bond #7]. We zijn aan het bedenken waar we naartoe zullen gaan met hem, we zijn dat aan het bespreken. Er is geen script en we kunnen er geen verzinnen totdat we beslist hebben hoe we de volgende film zullen aanpakken, want het is werkelijk het opnieuw uitvinden van Bond. We zijn opnieuw aan het uitvinden wie hij is en dat neemt tijd in beslag. Ik zou zeggen dat filmen minstens twee jaar van ons verwijderd ligt.

Lees het hele artikel wat redacteur Corneel schreef via de link.

Het bericht Column: Verboden te voeren verscheen eerst op James Bond Nederland.