Lee Tamahori werd geboren in 1950 in Wellington, Nieuw-Zeeland en is van Māori-afkomst. Hij werkte eerst als manusje-van-alles op diverse filmsets, vaak onbetaald. Later was hij actief als geluidsman (boom operator) voor de Nieuw-Zeelandse televisie. Regisseur Geoff Murphy zag talent in Tamahori en stelde hem aan als assistent-regisseur voor zijn film Utu (1983). Lee Tamahori werkte vervolgens in dezelfde functie mee aan een aantal Nieuw-Zeelandse films.

Maar Tamahori droomde van meer, en zocht geld om zijn eigen film te draaien. Dat bleek lastig, maar met hulp van producent Robin Scholes lukte het. Once Were Warriors (1994) bleek de grote doorbraak voor Lee Tamahori. De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Alan Duff, en verhaalt over de Heke-familie, die Māori zijn. De uitgebreide familie wordt onder de duim gehouden door de tirannieke patriarch Jake. Ze moeten armoede, drank- en drugsmisbruik en huiselijk geweld overwinnen. Op de achtergrond speelt de kolonisatie van Nieuw-Zeeland en het proberen te beschermen van de Māori-cultuur. Once Were Warriors kon op goede recensies rekenen, onder meer van filmcriticus Roger Ebert. Het pad naar Hollywood lag open voor Lee Tamahori.

Windsurfen

Bond-producenten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson zochten een regisseur voor de 20e James Bond-film. Ze onderzochten meerdere opties, waaronder een mogelijke terugkeer van Michael Apted, die The World Is Not Enough (1999) had geregisseerd. Ook John Woo en Quentin Tarantino stonden op het verlanglijstje. Toen dat allemaal niet haalbaar bleek, kwam Lee Tamahori als naam op. Broccoli en Wilson waren onder de indruk van Once Were Warriors. De rauwe toon van die film was perfect voor een verhaal waar James Bond gemarteld wordt in de handen van de Noord-Koreanen. Tamahori begon in januari 2002 met het draaien van Die Another Day, zoals de film ging heten.

Alleen had Tamahori een heel andere film voor ogen. Hij had met zijn vorige film, Along Came a Spider (2001) al geëxperimenteerd met computergegenereerde beelden (vaak cgi genoemd) en hij wilde de nieuwe technologie ook gebruiken voor Bond. Helaas stond cgi nog in de kinderschoenen, wat erg merkbaar was. Tamahori werd vrij gelaten om elementen toe te voegen, zoals een kogel in de loop van het pistool in de gun barrel en een windsurfscène die er nogal rubberachtig uitzag. Fans waren niet te spreken over de computereffecten in een reeks die bekend stond om echte stunts. Lee Tamahori werd door velen gezien als dé aanstichter van een middelmatige film.

Tamahori in de problemen

En zo werd Lee Tamahori een zondebok voor alles wat er fout was aan Die Another Day. Het feit dat hij zijn keuzes met hand en tand bleef verdedigen, hielp niet. Tamahori maakte na Die Another Day geen grote noemenswaardige films meer, op de spionnen-sequel XXX: State of the Union (2005) na, dan. Zijn publiek imago liep een verdere deuk op toen hij in 2006 in Los Angeles werd opgepakt in een jurk nadat hij seksuele diensten had aangeboden aan undercoveragenten. Tamahori pleitte schuldig aan criminal trespass (criminele activiteiten in het openbaar), in ruil liet de openbaar aanklager de aanklacht rond prostitutie vallen. Hij werd veroordeeld tot een taakstraf van vijftien dagen en stond 36 maanden onder verder toezicht.

Daarna probeerde Lee Tamahori zijn filmcarrière weer van de grond te krijgen, zonder veel succes. Een groots project, Emperor, rond Keizer Karel V met Adrien Brody in de hoofdrol werd gestaakt wegens geldtekort. De film bleef onafgewerkt. In 2015 lukte het de regisseur wel om Mahana te maken, een film die qua thematiek aansluit bij Once Were Warriors. Het was zijn eerste Nieuw-Zeelandse film sinds zijn debut. Lee Tamahori’s laatste project werd The Convert (2022), met Guy Pearce en Tioreore Ngatai-Melbourne.

Parkinson

In zijn laatste paar jaren kampte Tamahori met de ziekte van Parkinson, waar hij ook aan is overleden. De familie zal hem warm herinneren, zo luidt het bericht dat zij uitstuurden naar Nieuw-Zeelandse media. “Zijn nalatenschap blijft duren met zijn whānau (verdere familie, red.), zijn mokopuna (nakomelingen, red.), iedere filmmaker die hij inspireerde, iedere grens die hij brak en ieder verhaal dat hij vertelde met zijn geniaal oog en zijn eerlijk hart. Een charismatische leider en krachtige creatieve geest, Lee heeft gestreden voor Māori-talent voor en achter de schermen”.

De officiële 007-sociale mediakanalen deelden ook een post rond het overlijden van Tamahori: “We zijn bedroefd om het heengaan van Lee Tamahori te horen, op de leeftijd van 75 jaar. De gelauwerde Nieuw-Zeelandse filmmaker regisseerde Die Another Day, de laatste film van Pierce Brosnan als James Bond. Onze gedachten zijn bij zijn familie en vrienden.”

Lee Tamahori laat vier kinderen en een kleinkind na.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door James Bond 007 (@007)

Het bericht Lee Tamahori (1950–2025) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

De rol van Mishkin in GoldenEye was op papier niet zo groot. Maar Tchéky Karyo maakte het personage onsterfelijk. Met een dramatische flair sprak hij zijn tekst uit, zonder dat het overacting werd. Want als acteur kan je niet anders, als je je staande moet houden tussen een al even groots spelende Gottfried John als Ourumov en Pierce Brosnan als Bond.

In de film wil Mishkin James Bond direct executeren. Bond is verward dat er geen ondervraging volgt. Maar de minister is wel redelijk en lijkt Bond te geloven als die aanbrengt dat niet hij, maar Ourumov achter de diefstal van de GoldenEye-codes moet zitten. Mishkin probeert Ourumov nog staande te houden, maar het mag niet baten. Ourumov knalt Mishkin neer, wat ook direct het einde is van Tchéky Karyo in GoldenEye. Met slechts één scène weet Karyo een blijvende indruk te maken.

Al vroeg bekroond

Tchéky Karyo werd in Istanboel geboren als Çeki Karyo. Het gezin verhuisde al snel naar Parijs, waar Karyo studeerde aan het Cyrano Theater. Vervolgens studeerde hij verder aan het theater van Straatsburg. Dat leverde hem al gauw rollen op in Franse theaterproducties. Vanaf begin jaren tachtig was Karyo te zien op het kleine en grote scherm. De eerste grote erkenning volgde in 1984. Door een rol in La Balance kreeg Tchéky Karyo een nominatie voor een César, de belangrijkste Franse filmprijs. De film Nikita (1990) van Luc Besson betekende de internationale doorbraak van Karyo. Daarna volgden nog een rist aan theaterstukken, films en televisieseries. Nieuwe bekendheid verwierf Tchéky Karyo toen hij een rol kreeg in de Britse misdaadreeks The Missing (2016). Het personage Julien Baptiste bleek populair. De rol werd uitgebreid en Karyo speelde de rechercheur opnieuw in de spin- off reeks Baptiste (2019).

Er was even verwarring over het overlijden van Karyo. Franse media hadden zijn overlijden aangekondigd, maar andere websites trokken dit in twijfel. Helaas kwam later op de avond de bevestiging in een statement van zijn familie aan het persagentschap AFP.

Zijn vriendin Valérie Keruzoré en hun kinderen moeten met pijn in het hart melden dat Tchéky Karyo overleden is aan kanker deze vrijdag 31 oktober.

Tchéky Karyo werd 72.

Het bericht Tchéky Karyo (1953–2025) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Caroff ontwierp onder meer filmposters voor West Side Story (1961), A Hard Day’s Night van The Beatles (1964) en Cabaret (1972). Zijn ontwerpen zaten vol subtiele verwijzingen naar de films en hij stond bekend om zijn, zoals hij het zelf noemde, “simpele ideeën”.

Het 007-logo

Producenten Albert R. Broccoli en Harry Saltzman begonnen in 1961 met de productie van de James Bond-films. Voor hun geheim agent zochten ze nog een pakkend logo, een dat direct herkenbaar zou zijn. Joe Caroff koos voor de codenaam 007 en verwerkte speels het wapen van James Bond in het ontwerp. Het handvat van de Walther PPK, het standaardwapen van Bond paste niet in de ‘7’. Daarom tekende Caroff de pistoolloop in het verlengde van het geluksgetal. Aanvankelijk werd het logo alleen gebruikt als briefhoofd van de productiemaatschappij.

Over het ontwerp zei Caroff ooit: “De drie cijfers moesten iets aparts hebben, een creatief lijntje bovenaan.” Zoals veel ontwerpers werkte hij met potloodhulplijnen, handig omdat ze eenvoudig uit te gummen zijn. Ook tijdens het ontwerpen van het 007-logo waren deze lijnen zichtbaar. Ze deden hem denken aan de loop van een pistool. “Het was makkelijk, spontaan en kostte me geen enkele moeite.”

Voor zijn werk kreeg Caroff geen vermelding op de aftiteling van Dr. No (1962), de eerste James Bond-film. Ook bij ander gebruik van het beroemde logo werd zijn naam niet genoemd. Ter ere van zijn honderdste verjaardag ontving hij een Omega-horloge met 007-inscriptie. De afzenders waren Barbara Broccoli en Michael G. Wilson, destijds producenten van de Bond-films.

Ander werk

Voor West Side Story, die een jaar vóór de eerste Bond-film van EON Productions verscheen, ontwierp Caroff de filmposter. Hij baseerde het ontwerp op zijn jeugd in New York, meer specifiek de Upper West Side. Brandtrappen en dansers spelen de hoofdrol in de poster en verbinden drie woorden met elkaar.

Miljoenen meisjes smolten in de jaren zestig voor Paul, John, George en Ringo. The Beatles stonden aan de top van hun roem en een film kon niet uitblijven. In A Hard Day’s Night volgen we de band gedurende 36 uur voorafgaand aan een belangrijk concert. Caroff ontwierp de poster, herkenbaar aan de gitaar met een speelse knoop in de hals. Typisch Caroff: “Het moet bruisen, het moet leven en niet gewoon doods blijven liggen.”

Joe Caroff is 103 jaar oud geworden.

Het bericht Joe Caroff, ontwerper 007-logo, overleden (1921–2025) verscheen eerst op James Bond Nederland.

Toen Rimington in 1992 werd benoemd tot hoofd van MI5, was dat een grote verandering. Voor het eerst stond een vrouw aan het roer van een Britse inlichtingendienst. Die realiteit inspireerde de Bond-producenten om in GoldenEye (1995) voor het eerst een vrouw te casten als M, traditioneel een mannelijke rol. Het was een gedurfde zet van Michael G. Wilson en Barbara Broccoli, die hun franchise met de tijd mee wilden laten bewegen.

Carrière bij MI5

Zo werd Dame Judi Dench, met een duidelijke knipoog naar Rimington, de nieuwe M: scherp, recht door zee en onwrikbaar. Rimington zelf werd per toeval spion. In de jaren zestig begon ze bij MI5 als typiste tijdens een diplomatieke uitzending van haar man naar India. Wat volgde, was een indrukwekkende carrière door de gelederen van de dienst, met uiteindelijk haar benoeming tot directeur-generaal van MI5 in 1992. Een functie die ze tot 1996 bekleedde.

Ze werd daarmee de eerste openbaar benoemde leider van MI5. Al werd aanvankelijk slechts één korrelige straatfoto vrijgegeven van Rimington in regenjas. In 2011 zei ze daarover: “Ik ben trots dat ik de eerste vrouwelijke DG was en dat MI5 in mijn tijd veranderde van een ouderwetse geheime club naar een open organisatie.” Bij haar aantreden trof ze naar eigen zeggen vooral “een club van mannen in tweedjasjes met pijpen.” Een beeld dat Bond-liefhebbers wellicht wel herkennen van Bernard Lee als M.

Na MI5

Rimington was meer dan een geheim agent. Na haar loopbaan schreef ze haar autobiografie Open Secret (2001). Niet zonder controverse, want de SAS dwong haar tot het verwijderen van passages over hun geheime operaties. Ze publiceerde daarna diverse spionageromans, waarmee ze haar ervaring vertaalde naar fictie. Een andere parallel met de Bond-wereld.

Stella Rimington laat twee dochters na. Haar huwelijk met diplomaat John Rimington hield officieel stand, al leefden ze jarenlang gescheiden, om tijdens de coronapandemie weer samen onder één dak te wonen. “We zijn milder geworden,” zei ze ooit over hun band. “Misschien is dat het geheim van een goed huwelijk: uit elkaar gaan, apart leven en dan weer samenkomen.”

Nieuwe baas MI6

Hoewel MI6 tot binnenkort nooit een vrouwelijke directeur heeft gehad, zal dat in 2026 veranderen. De Britse regering heeft aangekondigd dat de huidige opvolger van Sir Richard Moore, die de codenaam C draagt, een vrouw zal zijn. Haar naam is Blaise Metreweli. Bond zelf krijgt overigens opnieuw een vrouwelijke baas binnenkort, ditmaal in de videogame First Light (2026).

Het bericht Ex-baas MI5 Stella Rimington overleden (1935–2025) verscheen eerst op James Bond Nederland.

Michael Madsen wordt op 25 september 1957 geboren in de miljoenenstad Chicago, als zoon van een brandweerman en een filmmaker/schrijver. Zijn vader vecht in de Tweede Wereldoorlog. Als Michael drie jaar oud is, gaan zijn ouders uit elkaar. Jaren later besluit hij het voorbeeld van zijn moeder te volgen en begint hij aan een acteercarrière. Hij start als leerling onder de toen al bekende John Malkovich bij de Steppenwolf Theater Company, waar hij de fijne kneepjes van het vak leert.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door James Bond Nederland (@jamesbondnl)

Begin carrière

Na zijn tijd in het theater valt Madsen op bij regisseur John Badham, die hem in WarGames (1983) de kleine rol van Steve geeft naast een jonge Matthew Broderick. Broderick breekt drie jaar later door in de klassieker Ferris Bueller’s Day Off, over een scholier die besluit een dagje te spijbelen en de meest bizarre avonturen beleeft.

Hollywood is gecharmeerd van Madsens stoere uitstraling en intense stijl. Na het succes van Top Gun (1986) cast regisseur John Dahl hem samen met Val Kilmer in Kill Me Again (1989). Madsen mag daar als gewelddadige psychopaat helemaal losgaan.

Madsen vs. Tarantino

Quentin Tarantino is altijd duidelijk geweest: “Ik maak tien films en dan stop ik.” Inmiddels heeft hij dat voornemen laten varen en blijft de teller voorlopig steken op negen. In al zijn films speelt geweld een centrale rol, vaak expliciet en grafisch in beeld gebracht. Dat geldt ook voor Reservoir Dogs (1992), waarin Madsen als de gewetenloze Mister Blonde Hollywood op zijn grondvesten doet schudden.

Blonde is een kille, sadistische crimineel die nergens voor terugdeinst. In een van de bekendste scènes snijdt hij het oor af van een gegijzelde agent, een moment dat Madsen in één klap beroemd maakt. Zijn samenwerking met Tarantino blijft niet bij deze film: hij keert terug in Kill Bill Vol. 1 & 2 (2003/2004), The Hateful Eight (2015) en Once Upon a Time in Hollywood (2019).

Die Another Day

De twintigste James Bond-film moet een knaller worden. Of dat lukt, mag de kijker zelf bepalen. Persoonlijk ben ik best te spreken over Die Another Day, al is de vele cgi me een doorn in het oog. Bond die al kitesurfend een tsunami trotseert of rondrijdt in een onzichtbare Aston Martin Vanquish gaat mij wat ver.

Michael Madsen doet niet mee aan die over-the-top actie. Hij speelt de rol van CIA-chef Damian Falco. Helaas krijgt Madsen in deze film weinig ruimte. Falco blijft beperkt tot een paar sarcastische opmerkingen en een onafscheidelijke sigaret. Een gemiste kans van regisseur Lee Tamahori om een groot acteur zo weg te zetten. Daar kan Pierce Brosnan als 007 weinig aan doen.

Ook na Bond erg actief

Ook na Die Another Day blijft Madsen uiterst productief. Sterker nog: vóór 2002 heeft hij al meer dan 90 rollen op zijn naam staan. Volgens filmsite IMDb komt zijn totaal uit op 328 film- en tv-credits, met nog achttien titels in productie. Na Bond is hij onder meer te zien in Sin City (2005), Scary Movie 4 (2006) en de serie 24 (2010).

Michael Madsen overlijdt in zijn huis in Malibu aan een hartstilstand. Hij laat een vrouw en zes kinderen achter.

Het bericht Michael Madsen (1957–2025) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

In 2006, Merlijn Kuiper and I embarked on the journey of founding James Bond Nederland, a passion project that continues to thrive today. Our venture began in November 2006, coinciding with our attendance at the premiere of Casino Royale in London. It would be more accurate to say that we stood outside the gates of Leicester Square during the premiere. It was there that I met Wolfgang, and our friendship was instant.

Personal life

Wolfgang was born on April 29th, 1962, in Bagdad, Iraq. His father had a job that required its presence in the Arabic country. Wolfgang pursued a career as an official in the financial department of the city of Frankfurt. Over time, he found his job less fulfilling, particularly as the process of digitalization swept through the department. Wolfgang confided in me about the challenges he faced, especially with the transition from paper-based filing systems to digital archives. Despite the chaos in the archives, he remained dedicated to his work and eventually reached retirement age.

The love of theatre and performance was, besides his primary passion for James Bond, a significant aspect of Wolfgang’s life. We often conversed about his experiences with the theatre association, Erstes Anspacher Kulturtheater. This year, the village of Neu-Anspach, Germany celebrates its 750th anniversary, and Wolfgang was actively involved in planning and organizing theatre performances for the occasion, something he cherished deeply. Regrettably, he wasn’t able to participate in and commemorate this milestone in the village where he had spent his entire life.

A true passion called James Bond

Wolfgang’s enthusiasm for James Bond preceded mine by quite some time, but that never hindered us from sharing our passion. We crossed paths numerous times at various locations across Europe, from London to Switzerland, Rotterdam, Frankfurt, and even places like Hamburg and Paris. His warmth and friendliness were constants during our encounters, a trait that resonates with many of us in the Bond community. Wolfgang embodied the quintessential German, always ready to extend a helping hand.

In 1997, Wolfgang founded BondKlub Deutschland, and the club’s magazine, NullNullSieben, remains a cherished possession of my friend Anders Frejdh. Subsequently, in 2014, the James Bond Club Deutschland was established, with Wolfgang assuming the role of vice president. Alongside President Andreas Pott and their team, Wolfgang dedicated himself to organizing events, producing magazines, and much more.

Bond friends

I have fond memories of numerous occasions where Wolfgang and I enjoyed catching up, discussing all things Bond, and sharing our experiences in life. Our conversations would often stretch for hours as we delved into the films, his admiration for the actors, actresses, and the talented individuals behind the scenes. Wolfgang’s collection of photos and autographs with these icons was extensive, so much so that I lost track of the exact count. And let me assure you, he eagerly shared many of them with me!

My initial encounter with Wolfgang dates back almost twenty years ago. However, the first photograph in my existing archive capturing our meeting is from the JBCD event “Bond over Nederland” in 2014. That day remains a cherished memory filled with laughter and camaraderie. We explored the Designing 007 exhibition at Kunsthal Rotterdam, enjoyed a delightful lunch, and shared many laughs. In the photograph, you can see Wolfgang, myself, Johan Antens, Merlijn Kuiper, Morten Steingrimsen, Remmert van Braam (Bond Lifestyle), and another member of the club at the Douwe Egberts cafe, posing in front of one of the Citroën 2CVs featured in For Your Eyes Only (1981).

Meeting on a Swiss alp

In early August 2015, Schilthorn Piz Gloria unveiled its Bond World 007 exhibition, later renamed Spy World. Johan and our mutual Belgian friend, Nathalie Cloet, embarked on a journey from the Netherlands and Belgium, respectively, to attend the event. As we were about to board the cable car to ascend to the summit, we were greeted by a familiar hearty laugh and voice—it was Wolfgang. His presence added to the excitement of the day, and he shared with us details about the gala opening, which had George Lazenby in attendance.

The next photograph captures our time together in the cable car. During our visit to Schilthorn Piz Gloria, we noticed a significant presence of Chinese tourists, as they were quite numerous. It seems they frequently include this destination as a stop on their bus tours around Europe.

We lost sight of Wolfgang as the cable car reached the station. While waiting, I engaged in conversation with my fellow Bond enthusiasts, including Markus Hartmann (President of James Bond Club Schweiz), Anders Frejdh, and Ajay Chowdhury (a longtime friend of both Wolfgang and myself). Additionally, I had a brief encounter with George himself, adding to the excitement of the day.

Following a delightful lunch with fellow Bond aficionados, we proceeded to visit Bond World 007. After some time, Wolfgang made his entrance into the room. Ever cheerful, he promptly placed a German club cap on the head of a cardboard cut-out of Diana Rigg, much to everyone’s amusement. I seized the opportunity to capture this lighthearted moment in the two subsequent photos. Who says Germans lack a sense of humor?

Trips to London and Frankfurt

The thought of visiting London always lingers in my mind, especially after the memorable experience in November 2022 when I attended Skyfall in Concert with Merlijn and a close friend of ours. The anticipation was palpable as it marked my first visit to the renowned Royal Albert Hall. The event drew numerous aficionados from the Bond fan community, including Remmert, Ajay, Anders, and of course, Wolfgang. It was an unforgettable evening filled with engaging conversations, the mesmerizing performance by the Royal Philharmonic Orchestra, and, as always, plenty of refreshing beer. The running joke of the night was Wolfgang’s decision to paint his hair black, adding a playful touch to his impeccable appearance in a well-cut smoking and patent leather shoes. He certainly looked the part and contributed to the evening’s jovial atmosphere.

Another memorable occasion for a meetup occurred during the day with John Glen in Frankfurt back in 2019. It was Gosse Drent‘s first Bond event, and Andreas suggested we have lunch with John and his delightful wife at the Flemings Hotel. To our pleasant surprise, Wolfgang was there in his role as Vice President, extending a warm welcome to all of us with open arms.

Wolfgang told us a lot about John Glen and his love for Bond. I must share these lovely photos by Sascha Braun of Fotostudio Sascha Braun.

Such a loss

Wolfgang was one of the kindest individuals I’ve ever known. We shared lengthy discussions about Bond, our personal lives, and the things that truly mattered. He was a significant influence within the Bond fan community, and his absence will be deeply felt. I already miss him greatly, and I’m sure I can’t be the only one. However, finding solace in the multitude of messages flooding social media yesterday has been a source of strength. It’s evident that Wolfgang was cherished by many, and that’s how we’ll remember him. We’ve bid farewell to a legend of the Bond fandom.

Wolfgang passed away at the age of 61, in his home in Neu-Anspach.

Het bericht Our dear friend Wolfgang (1962–2024) passed away verscheen eerst op James Bond Nederland.

Zangeres Tina Turner is overleden, dat maakte haar management bekend. Voor velen is ze de zangeres van hits als Simply the Best en What’s Love Got To Do With It, maar voor ons Bond-fans is ze de legendarische stem achter het nummer GoldenEye uit de gelijknamige film.

Update (25/05): Bond-producenten Michael G. Wilson en Barbara Broccoli reageerden middels een statement op het overlijden van Tina Turner:

We zijn erg verdrietig om te horen dat Tina Turner is overleden, de koningin van de Rock ‘n’ Roll. Ze zal voor eeuwig in de harten van 007-fans blijven, door GoldenEye. We sturen onze condoleances naar haar familie, vrienden en fans over de hele wereld.

Ook Pierce Brosnan, die naast haar stond tijdens de première van GoldenEye, schreef een kort statement:

Vaarwel tegen een icoon, rock-godin en legende. Trots om naast de buitengewone Tina Turner te staan op de première van GoldenEye, Leicester Square, Londen, November 1995. Mijn oprechte en welgemeende deelneming aan haar familie, vrienden en fans. RIP.

Over GoldenEye

Nadat Angela Bassett haar speelde in de Oscargenomineerde film What’s Love Got to Do With It uit 1993, werd Turners muziek opnieuw populair. Met het hoogste aantal luisteraars van Tina’s muziek in tien jaar, paste ze perfect in het plaatje waar EON Productions naar op zoek was. Ze was een iconische zangeres die gezicht in de schaal kon leggen voor de nieuwe Bond-film. Maar het was niet vanzelfsprekend dat Tina Turner GoldenEye zou gaan inzingen. Nadat ze de demo van U2 voor het eerst had gehoord, omschreef ze het potentiële thema als “the worst”.

Bono stuurde me een erg slechte demo. Hij gooide het een beetje door elkaar, alsof hij dacht dat ik het niet zou doen. Dit nummer… Ik wist niet eens in welke toonsoort ik het moest oefenen!

Bono was standvastig en vond dat niemand anders het nieuwe Bond-nummer kon schrijven. Het moest kostte was het kost lukken en hij nam contact met haar op. Ondanks dat Tina niet wist wat ze precies moest zingen, ging ze de studio in door zijn vastberadenheid.

Het was ongelooflijk wat ik opgestuurd had gekregen. Maar weet je, je moet in de schoenen stappen en het leren. En toen zong ik het zoals ík het zou zingen, zelfs Bono was onder de indruk

De weg vrijmaken

Tina voegde verleidelijke en stiekeme klasse toe aan het nummer, waarbij Bono accepteerde dat het themanummer volkomen hopeloos zou zijn geweest als ze het niet had gered met haar geweldige optreden. Ze onthulde dat het een grote opgave was, maar ook een uitdaging waar ze op dat punt in haar carrière van hield.

Ik moest eigenlijk uit mezelf komen om er een nummer van te maken. Ik had nog nooit zo’n nummer gezongen, dus het gaf me echt creativiteit om iets te maken van iets dat heel ruig, heel ruig was.

Het nummer GoldenEye, uitgebracht op 5 november 1995, was een grote hit voor zowel Tina Turner als de producenten van de film en bereikte de top tien in hitlijsten wereldwijd. Het maakte ook de weg vrij voor Brosnans succesvolle Bond-debuut en een terugkeer naar oude vorm voor de filmreeks als geheel.

Simply the Best

Tina Turner werd in de jaren 60 bekend door nummers als Proud Mary en River Deep, Mountain High, die ze schreef en zong met haar man Ike. In 1978 scheidde ze van hem, de relatie was toxisch en Ike mishandelde haar. Tina Turner groeide in de jaren 80 uit tot een zangeres van wereldfaam, met hits als Simply the Best en What’s Love Got To Do With It. In 2021 werd ze dan ook opgenomen in de Rock ‘n’ Roll Hall of Fame. Tina Turner zei daar zelf over:

Ik heb het eens gelimiteerde idee over hoe een zwarte vrouw het podium kon veroveren, uitgebreid. Ik ben zowel een powerhouse als een multidimensionaal wezen.

Turner hertrouwde in 2013 met de Duitse muziekproducent Erwin Bac. Ze woonden in Zwitserland, en Tina Turner vroeg dan ook de Zwitserse nationaliteit aan. In 2017 bleek dat ze leed aan nierfalen. Het werd een slepende ziekte die haar nu dus ook fataal is geworden. Tina Turner werd 83.

Hoewel ze een lastig leven kende en in haar memoires een gitzwarte weergave geeft van roem en haar relatie met Ike, moet Tina Turner vooral herinnerd worden om haar muziek. Sterren als Rihanna, Beyonce en Janet Jackson vonden in haar een inspiratiebron. GoldenEye bleek tijdloos. De game GoldenEye 007: Reloaded (2010) ruilde Tina Turner dan wel in voor Nicole Scherzinger, maar het nummer overleefde de remake. Hét bewijs dat GoldenEye onsterfelijk is geworden. En dat allemaal dankzij die ongelofelijke stem van Tina Turner, waardoor het nummer staat als een huis.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Tina Turner (1939–2023) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

De dood van mijn jeugdheld kwam als een schok in 2017. Want ja, Roger was niet alleen James Bond. Ik groeide met hem op en zag hem als Simon Templar in The Saint (1962 – 1969) en later als Brett Sinclair in The Persuaders (1971 – 1972). In deze rollen maakte Roger Moore een niet-uitwisbare indruk.

Met zijn droge humor, charme en de bekende opgetrokken wenkbrauw redde hij de wereld en beminde hij vrouwen alsof het niets was. Roger was anders dan de man die eerder de rol van James Bond speelde. Sean Connery was Bond in hart en nieren. Dat maakte de taak voor Moore als 007 zwaar. In zijn eerste film, Live and let Die (1973) oefende hij de magische zin: “My name is Bond, James Bond,” eindeloos. Vooral om maar niet zoals Sean te klinken.

Mijn held was in every inch a gentleman. Hij genoot van zijn rol, maar was in het echte leven geen durfal. Daarom maakte hij in zijn films graag gebruik van stand-ins. Moore’s humor, zowel in als buiten de films, droeg bij aan het succes van de Bond-films. Vooral in de jaren 70 was het bioscooppubliek gek op tongue-in-the-cheek.

Ik vind het een groot gemis dat ik mijn held nooit heb mogen ontmoeten, ik had graag aan deze man zijn lippen gehangen…

Daarom ben dankbaar dat ik in 2018 bij zijn herdenking tijdens het Bondstars event Live and Let Die mocht zijn. Daar kreeg ik Roger zijn eigen dagboek rond de opnames van de film. The 007 Diaries: Filming Live and Let Die geeft een prachtige inkijk rond en op de filmset van zijn eerste Bond-film.

Als latere ambassadeur van Unicef, had hij maar van één gebeurtenis spijt in zijn zeven James Bond-films. In The Man With The Golden Gun (1974) duwde hij een jongetje uit zijn boot. Dat was nadat Bond hem geld had beloofd voor zijn bewezen diensten. Dat was voor Roger not done!

Sir Roger Moore zou tussen 1973 en 1985 in zeven films spelen en was daarmee de langst spelende en oudste Bond tot nu toe. Met name het leeftijdsverschil tussen hem en zijn tegenspelers brak hem op. Vaak was het verschil meer dan twintig jaar. Dat kon volgens Moore met name in de liefdesscènes echt niet meer.

Roger, held, dank voor de vele fantastische uren die je ons hebt geschonken, waar wij even konden ontsnappen aan de sleur van alledag. Jij was Bond en zal dat altijd blijven, onvergetelijk, onvervangbaar en bovenal niet te evenaren!

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Roger Moore is mijn held verscheen eerst op James Bond Nederland.

De Israëlische acteur Chaim Topol is overleden. Hij werd 87 jaar. Voor ons James Bond-liefhebbers is hij Milos Columbo, de pistachenootjes etende smokkelaar die 007 naar de geheime locatie van Kristatos brengt. Chaim werd bij het grote publiek bekend als Tevye in Fiddler on the Roof (1971).

Acteren zat Topol in het bloed. Hij startte zijn carrière in een toneelgroep van het Israëlische leger. Daar ontmoette hij ook zijn vrouw Galia. Met de film Sallah Shabati (1964) beleefde hij zijn doorbraak en verzilverde hij een Golden Globe voor beste nieuwkomer. Een Oscarnominatie was voor deze film van Israëlische bodem de kers op de taart.

Grote publiek

Het grote publiek leerde Topol in 1966 kennen. Hij speelde naast Kirk Douglas in de film Cast a Giant Shadow. Ook de populaire Britse cultfilm Flash Gordon (1980) kon na het succes van Fiddler on the Roof niet meer om hem heen. Chaim speelde de rol van geleerde Hans Zarkov met verve.

James Bond

Als Topol voor For Your Eyes Only (1981) in de huid van smokkelaar en pistachenootjes-liefhebber Milos Columbo kruipt, is hij wereldberoemd. Persoonlijk geniet ik altijd van het spel van onze charismatische held. Hij is heerlijk fel en tegelijkertijd hondstrouw aan de missie die hij samen met 007 en Melina tot een goed einde wil brengen. Gosse schreef eerder over Columbo:

Bond vliegt naar Cortina in de Italiaanse Alpen, de vermoedelijke verblijfplaats van deze Locque. Daar ontmoet hij Aris Kristatos, goede vriend van de Britse overheid. Kristatos zet hem op het spoor van Columbo, drugssmokkelaar en volgens Kristatos de baas van Locque. Deze Columbo schijnt voor de Russen op zoek te zijn naar de ATAC, zo beweert Kristatos. Maar wanneer Bond uiteindelijk Columbo ontmoet, zegt hij dat het juist Kristatos is die voor de Russen werkt. De vraag is wie Bond kan vertrouwen.

Als Bond en Melina eenmaal de ATAC gevonden hebben, neemt Kristatos ze gevangen en bindt hen achter zijn boot. Bond vraagt zich af wat er nu gaat gebeuren. Het antwoord op die vraag wordt 007 al snel duidelijk, maar naïef als Kristatos is, gaat hij er vanuit dat de twee zijn kielhaalspel niet overleefd hebben. Met behulp van Bonds nieuwe vriend Columbo (en een papagaai) achterhaalt Bond de locatie van de daadwerkelijke schurk Kristatos: een oud klooster boven op een berg. 

James Bond: If I don’t report in by tomorrow, not only will my people, but the entire Greek police, will come down on you like a load of bricks. 

Columbo: By tomorrow, we’ll be good friends. Let us drink to that. 

James Bond: I’ll wait until tomorrow.

Een spannende klimtocht van Bond brengt iedereen uiteindelijk boven. Juist wanneer het gevecht tussen iedereen is afgelopen duikt Gogol op om de ATAC van Bond af te nemen. De Britse agent gooit de ATAC een ravijn is, waarna Gogol hem toelacht en vertrekt. Het einde van de film nadert en vlak voordat we een zwemmend shot zien van Melina en Bond vertelt ze hem nog één ding:

For your eyes only, darling.

Het bericht Chaim Topol (1935–2023) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Casino Royale (1967) is een vreemde eend in de bijt tussen alle andere Bond-films. De productie van de komedie verliep chaotisch. Toch was er een zeer sterk nummer te horen in de parodie. The Look of Love wordt in de film gezongen door Dusty Springfield, en kwam uit de koker van Burt Bacharach en Hal David. Die twee schreven respectievelijk de muziek en de tekst voor het nummer. The Look of Love werd zelfs zo goed bevonden, dat Bacharach en David er een Oscar-nominatie voor Best Original Song voor kregen.

Andere iconische nummers

Burt Bacharachs bijdrage aan de Bond-reeks mag dan wel bescheiden zijn, hij was een absoluut talent als het gaat om liedjes schrijven. The Look of Love is ook een voorbeeld van het genre waar Bacharach bekend mee werd. Hij schreef vooral ballades met een romantische inslag. Bekende voorbeelden zijn Walk on By, I Say a Little Prayer en Do You Know The Way To San Jose?. Bacharach schreef later nog meer muziek voor luchtige spionnenfilms, zoals het thema van Alfie (1966) met Michael Caine. Hij had zelfs een kleine rol in de Austin Powers-films. Ook werkte hij samen met sterren als Marlene Dietrich en Dionne Warwick.

Burt Bacharach kende dus een carrière met veel successen, was van groot belang voor de Amerikaanse muziek en eigenlijk ook voor James Bond. In een periode dat de officiële reeks geen Oscar-nominaties kreeg voor de titelnummers, speelde Bacharach dat wel klaar. En dat voor een vrij bizarre film. Dat zijn alleen grootse muzikanten gegeven.

Het bericht Burt Bacharach (1928–2023) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.