Ex-baas MI5 Stella Rimington overleden (1935–2025)

Stella Rimington, de eerste vrouwelijke directeur-generaal van de Britse binnenlandse inlichtingendienst MI5, is op 90-jarige leeftijd overleden. Rimington maakte geschiedenis, niet alleen binnen de wereld van inlichtingen, maar ook daarbuiten. Zo stond zij model voor Judi Denchs interpretatie van M, het hoofd van MI6, in maar liefst zeven James Bond-films.

Toen Rimington in 1992 werd benoemd tot hoofd van MI5, was dat een grote verandering. Voor het eerst stond een vrouw aan het roer van een Britse inlichtingendienst. Die realiteit inspireerde de Bond-producenten om in GoldenEye (1995) voor het eerst een vrouw te casten als M, traditioneel een mannelijke rol. Het was een gedurfde zet van Michael G. Wilson en Barbara Broccoli, die hun franchise met de tijd mee wilden laten bewegen.

Carrière bij MI5

Zo werd Dame Judi Dench, met een duidelijke knipoog naar Rimington, de nieuwe M: scherp, recht door zee en onwrikbaar. Rimington zelf werd per toeval spion. In de jaren zestig begon ze bij MI5 als typiste tijdens een diplomatieke uitzending van haar man naar India. Wat volgde, was een indrukwekkende carrière door de gelederen van de dienst, met uiteindelijk haar benoeming tot directeur-generaal van MI5 in 1992. Een functie die ze tot 1996 bekleedde.

Ze werd daarmee de eerste openbaar benoemde leider van MI5. Al werd aanvankelijk slechts één korrelige straatfoto vrijgegeven van Rimington in regenjas. In 2011 zei ze daarover: “Ik ben trots dat ik de eerste vrouwelijke DG was en dat MI5 in mijn tijd veranderde van een ouderwetse geheime club naar een open organisatie.” Bij haar aantreden trof ze naar eigen zeggen vooral “een club van mannen in tweedjasjes met pijpen.” Een beeld dat Bond-liefhebbers wellicht wel herkennen van Bernard Lee als M.

Na MI5

Rimington was meer dan een geheim agent. Na haar loopbaan schreef ze haar autobiografie Open Secret (2001). Niet zonder controverse, want de SAS dwong haar tot het verwijderen van passages over hun geheime operaties. Ze publiceerde daarna diverse spionageromans, waarmee ze haar ervaring vertaalde naar fictie. Een andere parallel met de Bond-wereld.

Stella Rimington laat twee dochters na. Haar huwelijk met diplomaat John Rimington hield officieel stand, al leefden ze jarenlang gescheiden, om tijdens de coronapandemie weer samen onder één dak te wonen. “We zijn milder geworden,” zei ze ooit over hun band. “Misschien is dat het geheim van een goed huwelijk: uit elkaar gaan, apart leven en dan weer samenkomen.”

Nieuwe baas MI6

Hoewel MI6 tot binnenkort nooit een vrouwelijke directeur heeft gehad, zal dat in 2026 veranderen. De Britse regering heeft aangekondigd dat de huidige opvolger van Sir Richard Moore, die de codenaam C draagt, een vrouw zal zijn. Haar naam is Blaise Metreweli. Bond zelf krijgt overigens opnieuw een vrouwelijke baas binnenkort, ditmaal in de videogame First Light (2026).