Een perfect staaltje 90’s cinema in een decennium waarin de ene na de andere filmklassieker verscheen. Ik durf zelfs te stellen dat in de jaren negentig de beste films werden gemaakt. Met GoldenEye uit 1995 perfect in het midden.

Het zijn die jaren negentig die mijn liefde voor James Bond en voor film in het algemeen hebben gebracht. De eerste James Bond-film uit dat decennium sloot naadloos aan bij mijn idee van James Bond, de figuur Bond dan, van de film zelf was ik niet gelijk overtuigd. Net als van de muziekscore van Éric Serra, een soundtrack waar we allemaal wel héél erg aan hebben moeten wennen. Nu, na dertig jaar, moet ik toegeven dat Serra’s score medeverantwoordelijk is voor die bijzonder sfeer die GoldenEye ademt. Lange tijd heb ik gedacht: had David Arnold het maar gedaan. Maar het moet gezegd dat de muziek van GoldenEye even iconisch is als de film zelf, al had dat wat jaartjes de tijd nodig.

Het likkebaarden begon natuurlijk allemaal met die heer-lij-ke trailer: ‘It’s a new world. With new enemies and new threats. But you can still depend on one man…’ Op de muziek van Starr Parodi en Jeff Fair die in geen enkele Bond-muziekbibliotheek mag ontbreken. Het is de James Bond Theme in optima forma en zó ongelooflijk effectief. Mag GoldenEye dan waarschijnlijk niet mijn meest favoriete film aller tijden zijn, dan is de teaser trailer van die film ontegenzeggelijk de beste trailer ooit.

Het was de tijd van Goodfellas (1990), The Silence of the Lambs, (1991) Prince of Thieves (1991), The Fugitive (1993), Heat (1995), Casino (1995) en Ronin (1998). Films die ik stuk voor stuk vele malen heb teruggezien, en zo weer opnieuw kan bekijken. En daar tussenin dook de nieuwe Bond op in de gedaante van de man die voor de rol geboren was: Pierce Brosnan.

Opgegroeid in diezelfde jaren negentig met de Bond-films van Sean Connery bij de AVRO op tv, werd hij, Connery dus, automatisch ‘mijn’ James Bond. George Lazenby vond ik in die jaren niet te pruimen en ook met Roger Moore had ik in het begin moeite. Met Pierce Brosnan heb ik dat probleem nooit gehad. In Mrs. Doubtfire (1993) was hij mij niet eens opgevallen, dus toen ik hem bewust voor de eerste keer zag met zijn Brioni aan en Walther PPK in de aanslag, was dat gewoon James Bond. De Bond van de jaren 90. Een meer dan perfect plaatje.

Als ik GoldenEye weer eens in de speler schuif, nog immer die oude vertrouwde bijna blauwgedraaide blu-ray uit 2012, denk ik altijd met een glimlach aan die eerste minuten van de film, waarin drie slordigheden zitten die mij ooit stoorden, maar nu onderdeel van de Bond-canon vormen.

Als eerste is daar de vlek linksonder in beeld als Bond op de dam zijn touw neergooit vlak voordat hij springt. Een schoonheidsfoutje dat makkelijk voorkomen had kunnen worden als de gate goed was gecheckt. Als tweede het afstandsshot van de val van James Bond (Wayne Michaels), waarin opeens twee vrachtwagens en een handvol mensen op de dam te zien zijn. Als editor Terry Rawlings één tel verder had geknipt, was de illusie in stand gebleven. En dan het laatste stukje van de daling waarin Bond (nog immer stuntman Wayne Michaels) zijn piton gun trekt, waarbij hij zijdelings draait als hij achter een rotsblok verdwijnt. In het volgende shot is hij echter een kwartslag teruggedraaid als hij loodrecht zijn afdaling vervolgt. En dat alles binnen twee minuten… Als we iets verder spoelen is het toch ook hoogst onlogisch dat Bond tegen het einde van de pre-title sequence nógmaals de diepte in duikt achter het vliegtuig aan? Kun je nagaan hoe hoog die dam moet hebben gestaan!

Zo kun je iedere film wel doodredeneren. Het gaat om het gevoel dat het product brengt, ook al kom je daar pas jaren later achter.

Vanaf het verschijnen van GoldenEye zag ik iedere volgende Bond-film net iets eerder dan op de donderdagrelease. Zo had ik voor de eerste Bond-film uit de 90’s kaartjes gewonnen bij de Zondagskrant, zodat ik de film op 6 december 1995 al mocht bekijken in plaats van op de landelijke première de dag daarna. Ik herinner mij een fijne popcornmiddag, maar ik herinner mij ook een film waarin redelijk veel werd geluld. De nieuwe Bond moest duidelijk nog even indalen.

Zat hij daar aan het bureau tegenover de nieuwe M, een stuk chagrijn in mijn ogen. Wat was er eigenlijk met Robert Brown gebeurd? Dan later op het strand in Cuba dat gepiep met Natalya over zijn gevoelens. En eerder in de film, zittend aan een lange tafel in een donkere kelder, de woordenwisseling met Dimitri Mishkin; een personage dat ik bij de aftiteling alweer vergeten was.

Met het recente overlijden van Tchéky Karyo haalde ik mijn herinnering aan hem op. Ik heb Karyo erg hoog zitten sinds zijn optreden als speurder Julien Baptiste in vier puike tv-seizoenen van The Missing en Baptiste. Ten opzichte van de stereotiepe Rus met rollende R, zoals Alan Cummings Boris, is Karyo’s Dimitri Mishkin een verademing. Hij mag dan wel niet opvallen, aanwezig is hij wel, en bij ieder weerzien valt hij mij des te meer op. Het is één van die pareltjes die GoldenEye rijk is.

De nieuwe M in de gedaante van Judi Dench bleek achteraf trouwens ook een schot in de roos. Met nog tamelijk weinig schermtijd in GoldenEye, groeide zij uit tot een krachtige bazin die haar agent allerminst spaart. Het getuigt van ballen om Bond neer te zetten als ‘sexist, misogynist dinosaur’.

Dan was er ook nog die eindsong. De titelsong van Tina Turner is een regelrechte Bond-klassieker, die kostte geen enkele moeite om die in het rijtje bij Shirley Bassey, Paul McCartney en Gladys Knight te plaatsen. Maar dat nummer dat over de aftiteling speelt, daar kon ik, net als met veel van deze filmmuziek, in eerste instantie niks mee. Bleek dat deuntje ook nog eens geleend van de vorige Serra-score Léon (1994)!

Ook dat is allemaal goed gekomen. The Experience of Love klinkt in niets als James Bond, maar is sinds dertig jaar onlosmakelijk verbonden met de geheim agent. Gelukkig maar, want wat een afsluiting brengt Éric Serra ons en wat is het zonde dat Eon Productions na een aantal films alweer afscheid nam van een originele eindtitelsong.

Jaar naar jaar blijkt GoldenEye nog immer fier overeind te staan. Een moderne Bond-klassieker die moest rijpen. Bij mij althans, het grote publiek was al eerder om. Pierce Brosnan had onder leiding van regisseur Martin Campbell bewezen dat James Bond óók relevant was in de jaren 90. Het bleek geen tijdelijke opleving van de geheim agent omdat Brosnan die tuxedo toevallig zo goed stond. Nee, James Bond bleef een kassamagneet en bewees zelfs in het nieuwe millennium bestaansrecht te hebben.

Met vallen en opstaan. Zoals dat zelfs bij de grootste winnaars gaat.

Het bericht Column: GoldenEye, een meer dan perfect plaatje verscheen eerst op James Bond Nederland.

De rol van Mishkin in GoldenEye was op papier niet zo groot. Maar Tchéky Karyo maakte het personage onsterfelijk. Met een dramatische flair sprak hij zijn tekst uit, zonder dat het overacting werd. Want als acteur kan je niet anders, als je je staande moet houden tussen een al even groots spelende Gottfried John als Ourumov en Pierce Brosnan als Bond.

In de film wil Mishkin James Bond direct executeren. Bond is verward dat er geen ondervraging volgt. Maar de minister is wel redelijk en lijkt Bond te geloven als die aanbrengt dat niet hij, maar Ourumov achter de diefstal van de GoldenEye-codes moet zitten. Mishkin probeert Ourumov nog staande te houden, maar het mag niet baten. Ourumov knalt Mishkin neer, wat ook direct het einde is van Tchéky Karyo in GoldenEye. Met slechts één scène weet Karyo een blijvende indruk te maken.

Al vroeg bekroond

Tchéky Karyo werd in Istanboel geboren als Çeki Karyo. Het gezin verhuisde al snel naar Parijs, waar Karyo studeerde aan het Cyrano Theater. Vervolgens studeerde hij verder aan het theater van Straatsburg. Dat leverde hem al gauw rollen op in Franse theaterproducties. Vanaf begin jaren tachtig was Karyo te zien op het kleine en grote scherm. De eerste grote erkenning volgde in 1984. Door een rol in La Balance kreeg Tchéky Karyo een nominatie voor een César, de belangrijkste Franse filmprijs. De film Nikita (1990) van Luc Besson betekende de internationale doorbraak van Karyo. Daarna volgden nog een rist aan theaterstukken, films en televisieseries. Nieuwe bekendheid verwierf Tchéky Karyo toen hij een rol kreeg in de Britse misdaadreeks The Missing (2016). Het personage Julien Baptiste bleek populair. De rol werd uitgebreid en Karyo speelde de rechercheur opnieuw in de spin- off reeks Baptiste (2019).

Er was even verwarring over het overlijden van Karyo. Franse media hadden zijn overlijden aangekondigd, maar andere websites trokken dit in twijfel. Helaas kwam later op de avond de bevestiging in een statement van zijn familie aan het persagentschap AFP.

Zijn vriendin Valérie Keruzoré en hun kinderen moeten met pijn in het hart melden dat Tchéky Karyo overleden is aan kanker deze vrijdag 31 oktober.

Tchéky Karyo werd 72.

Het bericht Tchéky Karyo (1953–2025) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Dit jaar vieren we vier jubilea. Thunderball (1965) blaast zestig kaarsjes uit, A View to a Kill (1985) veertig, GoldenEye (1995) gaat voor de dertig en Spectre (2015) heeft voor het eerst een kroonjaar te pakken. Het is alweer tien jaar geleden dat deze film verscheen!

Voor mij is deze James Bond Day er eentje van reflecteren. Volgende maand viert dit platform haar negentiende verjaardag. James Bond Nederland is inmiddels een vaste waarde in de James Bond-community. Iets waar ons team, waar ik erg trots op ben, hard aan heeft gewerkt.

Op James Bond Day pas ik ook mijn smoking en tweedelig maatpak door. Aanstaande donderdag vertrek ik samen met Corneel, Gosse en zijn vader voor vier dagen naar Londen. Het worden bomvolle dagen vanwege het Q The Music James Bond Concert Spectaculair en de Gatherall.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door 007GB: The British James Bond Fan Club (@007gbclub)

Het grootste deel van de wereldwijde fancommunity strijkt die dagen neer in de Britse hoofdstad. Het zien van oude vrienden en het maken van nieuwe is voor mij altijd het hoogtepunt van een Bond-trip. Zeker met mijn twee redacteuren die ik mijn vrienden mag noemen. Ik hoop je daar te zien!

Zestig jaar: Thunderball (1965)

SPECTRE steelt een Vulcan-bommenwerper met twee kernkoppen en houdt de NAVO vast tot er 100 miljoen pond losgeld is betaald. In een race tegen de klok ontdekt Bond de enige aanwijzing – een foto van de NAVO-piloot majoor Derval met zijn zus, Domino – en wordt toegewezen om in Nassau de zaak te gaan onderzoeken. Zodra hij contact opneemt met Domino, en haar connectie met Emilio Largo ziet, jagen Bond en zijn team op de bommen aan boord van Largo’s jacht, de Disco Volante, en in zijn villa, Palmyra. Ze hebben geen succes.

Nadat SPECTRE zijn agente Fiona Volpe op Bond af heeft gestuurd, vraagt Bond de hulp van Domino door haar te bewijzen dat Largo haar broer heeft vermoord. Terwijl de Disco Volante naar Miami vaart met de bommen aan boord, wordt Domino ontdekt als spion en wordt ze gemarteld door Largo. Bond neemt deel aan het spannende onderwatergevecht tussen SPECTRE en Amerikaanse aquaparachutisten, voordat hij Largo aan boord van de Disco Volante te lijf gaat.

Veertig jaar: A View to a Kill (1985)

Als James Bond een microchip terugvindt bij het lichaam van 003 in Siberië blijkt dit een kopie te zijn van een model dat ongevoelig is voor de magnetische puls van een nucleaire explosie. Het is gemaakt door een bedrijf dat onlangs is overgenomen door het Anglo-Franse Zorin Industries. Bond krijgt de opdracht om Max Zorin te onderzoeken. In Parijs ontmoet Bond detective Aubergine om meer te weten te komen over Zorin, maar Aubergine wordt vermoord door Zorins lijfwacht May Day.

Later doet Bond zich voor als paardentrainer om Zorins manege te infiltreren, maar zijn dekmantel wordt ontmaskerd en Zorin probeert hem te verdrinken. 007 overleeft dit en volgt Zorin naar San Francisco, waar Zorin Project Main Strike wil uitvoeren: het vernietigen van Silicon Valley, door explosies in mijnen onder het water te laten ontploffen, om zo de Hayward- en San Andreas-breuken onder water te zetten. Met hulp van geoloog Stacey Sutton saboteert Bond het plan van Zorin. Bond vindt een onverwachte bondgenoot in May Day, die Zorin heeft verraden, en voorkomt dat de hoofdexplosie ontploft. Terwijl Zorin ontsnapt in zijn zeppelin, ontvoert hij Stacey. De laatste confrontatie tussen Bond en Zorin vindt plaats boven op de Golden Gate Bridge in San Francisco.

Dertig jaar: GoldenEye (1995)

Het is 1986. James Bond en agent 006, Alec Trevelyan, infiltreren een Russische wapenfabriek, maar terwijl Bond ontsnapt wordt Trevelyan wordt vermoord door generaal Ourumov. Negen jaar later vallen generaal Ourumov en de Georgische Xenia Onatopp het satellietcontrolecentrum van Severnaya aan en krijgen controle over het GoldenEye-wapensysteem in de ruimte. Alleen computerprogrammeur Natalya Simonova ontsnapt levend aan de gewelddadige inval bij Severnaya.

In Sint-Petersburg ontdekt Bond dat Trevelyan zijn eigen dood in scène had gezet en hij is van plan het GoldenEye-systeem te gebruiken om Groot-Brittannië te straffen voor het verraden van zijn Kozakkenouders, die later zelfmoord pleegden. Na een dramatische tankachtervolging in de straten van St. Petersberg, bundelen Bond en Natalya hun krachten om Trevelyan naar Cuba te volgen en zijn hoofdkwartier te infiltreren. Natalya herprogrammeert GoldenEye en Bond vecht tegen Trevelyan op de gigantische radioschotel van de installatie.

10: Spectre (2015)

Op een ongeautoriseerde missie in Mexico Stad doodt Bond een huurmoordenaar. Terug in Londen krijgt Bond huisarrest van M, maar hij vertrouwt Moneypenny toe dat hij handelde op bevel van de vorige M, voordat ze stierf. Bond reist naar Rome en infiltreert een geheime ontmoeting, maar hun leider Franz Oberhauser openbaart de aanwezigheid van Bond. De angstaanjagende Hinx achtervolgt Bond in een auto-achtervolging, die 007 weet te winnen. In Oostenrijk ontmoet Bond zijn oude aartsvijand Mr White en doet hij een belofte om de dochter van Mr White te beschermen, in ruil voor hem naar Oberhauser te leiden. De dochter, Dr. Madeleine Swann, is terughoudend om te helpen. Echter, nadat Bond haar van Hinx heeft gered, stemt ze ermee in.

Ze onthult dat de naam van de geheime organisatie SPECTRE is. Swann leidt Bond naar Tanger en van daaruit reizen ze met de trein naar een woestijn. Ze doet Bond twijfelen aan het leven dat hij voor zichzelf heeft gekozen. Hinx verschijnt en er ontstaat een venijnig gevecht. In een hightech-faciliteit in de woestijn ontmoeten Bond en Swann Oberhauser. Hij verzamelt informatie om gebeurtenissen te manipuleren en staat op het punt de controle te krijgen over een wereldwijd surveillancenetwerk. Nadat Oberhauser Bond martelt, zich openbaart als Ernst Stavro Blofeld, ontsnappen Bond en Swann en vernietigen ze de basis. In Londen informeert Bond zijn baas M. Hij wordt gevangengenomen door Blofeld, maar redt vervolgens Swann. Bond krijgt de kans om Blofeld te vermoorden, maar besluit hem in leven te laten. Bond sluit zich aan bij Swann en laat zijn oude leven achter zich.

Geniet van James Bond Day! Laat in de comments ook even weten wat je vandaag rond 007 doet. Ik ben benieuwd!

Het bericht Wat doe jij op James Bond Day 2025? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Vandaag is Comic-Con 2025 van start gegaan in San Diego, dat duurt tot en met zondag 27 juli. Sinds 1970 trekt dit evenement jaarlijks meer dan 135.000 bezoekers die zich onderdompelen in de wereld van strips, series en films. Een ideaal moment voor bedrijven om in te haken met de nieuwste merchandise van populaire media. Zo ook Factory Entertainment, dat inmiddels is uitgegroeid tot een vaste 007-partner. Dit weekend zijn er voor het eerst zes nieuwe Bond-replica’s te bewonderen, samen met wat andere Bond-producten.

Er is nog geen link beschikbaar om de replica’s te bestellen. Wel zijn er nog eerdere Bond-producten beschikbaar op de website van Factory Entertainment.

(Artikel gaat verder onder de afbeelding)

De plakmijn uit GoldenEye

De blikvanger van het viertal is ongetwijfeld de plakmijn uit GoldenEye (1995). Niet alleen bekend uit de film, maar ook uit de gelijknamige videogame uit 1997. Bond gebruikt de mijn in de climax van de film, vlak voordat hij zich overgeeft aan de handlangers van Trevelyan. Zodra de mijn wordt geactiveerd, lichten de lampjes in een klokvormig patroon rood op. Bonds plan is om met behulp van de mijnen de basis onverwachts op te blazen. Een laatste poging in zijn penibele situatie. Althans, dat is de bedoeling, totdat Alec Trevelyan de mijn weet te deactiveren met Bonds eigen Omega-horloge.

Ook in de GoldenEye-game is de mijn razend populair. Gebaseerd op het ontwerp uit de film kun je ook daar de mijn laten ontploffen met je horloge. Het is een veelgebruikte tactiek in de multiplayer van het Nintendo 64-spel. Sowieso is het ontwerp van de mijn onlosmakelijk verbonden met de wereld van games. Het rekwisiet is namelijk een aangepaste Saitek Megagrip-joystick.

De rebreather uit Thunderball

Een ander populair item is de rebreather uit Thunderball (1965). Q beweert dat het apparaat vier minuten aan zuurstof kan leveren. Dat klinkt misschien aannemelijk, totdat je bedenkt dat een volwaardige duikfles slechts veertig minuten lucht bevat en ongeveer honderd keer zo groot is. Desondanks was het een populair apparaatje dat zijn terugkeer ziet in Die Another Day (2002), al is het met een ander ontwerp. Factory Entertainment verkocht in 2013 al replica’s van de twee rebreathers samen, maar deze replica uit Thunderball lijkt een geheel nieuw ontwerp te zijn.

Een bijzondere anekdote is hoe de CIA na het zien van de film dacht dat het om een werkend apparaat ging. Ze belden de producenten met de vraag of ze er een konden krijgen, ideaal voor een agent in het veld! Toen gevraagd werd hoe lang de rebreather iemand van lucht kon voorzien, kregen ze als antwoord: “Dat hangt ervan af hoe lang je je adem kunt inhouden!”

Bij deze replica wordt niet alleen de rebreather geleverd, maar ook de Romeo y Julieta Churchill-sigarenkoker waarin Bond hem ongezien kan meesmokkelen. Het duurt echter nog tot 1999 voordat Bond de kans krijgt om daadwerkelijk een trekje van de sigaar te proberen. Al helpt Moneypenny hem al snel van dit probleem af.

Een Goldfinger-goudstaaf

Eén van de meest iconische James Bond-sets is ongetwijfeld het interieur van Fort Knox. De binnenscènes van de Amerikaanse goudopslag kwamen natuurlijk uit de geniale ontwerpduim van Ken Adam. Goldfinger (1964) gaf hem door het ruimere budget de kans om grootser te denken. Adam reisde af naar Fort Knox in Kentucky, maar mocht nergens in de buurt van het daadwerkelijke gebouw komen. “We reden eromheen en elke twee minuten klonk er via een luidspreker: ‘U nadert Fort Knox.’ Toen besloot ik eroverheen te vliegen, maar er stonden mitrailleurs op het dak, dus je kon er niet te dicht bij komen.”

Producent Harry Saltzman vond dat het ontwerp te veel op een gevangenis leek, maar regisseur Guy Hamilton was enthousiast genoeg om het toch te laten bouwen. De set bleek een enorm succes. De financieel directeur van Fort Knox stuurde Adam en het productieteam later zelfs een brief om hen te complimenteren met hun fantasierijke weergave van de kluis.

United Artists kreeg zelfs brieven van mensen die zich afvroegen: “Hoe kan een Britse filmploeg toestemming hebben gekregen om Fort Knox binnen te gaan?” Adam blikte terug: “Achteraf ben ik blij dat ik Fort Knox niet in mocht. Daardoor kon ik het precies zo ontwerpen als ik zelf wilde.” De set was zelfs zo realistisch, dat Pinewood Studios een 24-uurs bewaking moest inzetten om te voorkomen dat de nepgoudstaven werden gestolen. En een replica van die goudstaven kan straks dus wellicht van jou zijn!

De mini-attachékoffer uit From Russia with Love

In From Russia with Love (1963) maakt Desmond Llewelyn zijn debuut als Q, of beter gezegd, Major Boothroyd, zoals de kwartiermeester officieel heet. Eén van de eerste en meest fantasierijke gadgets uit het brein van Q is de ogenschijnlijk onschuldige attachékoffer, vervaardigd door Swaine & Adeney. Deze zit vol verborgen snufjes: twee uitklapbare dolken aan weerszijden, een magnetisch blik voor talkpoeder, verborgen gouden soevereinen en munitie.

Het exploderende talkpoeder zorgt in de Oriënt Express voor een van de meest iconische Bond-scènes: het gevecht tussen Bond en huurmoordenaar Red Grant. Grant krijgt uiteindelijk de overhand en probeert Bond te wurgen met een touw uit zijn horloge. Terwijl 007 naar adem hapt, weet hij een mes uit de koffer te trekken en steekt Grant in het been. Vervolgens draait hij de rollen om en gebruikt Grants eigen gadget om hem te wurgen.

De nieuwe replica lijkt een miniatuurversie te worden van deze beroemde koffer. Factory Entertainment heeft in het verleden ook al replica’s op ware grootte uitgebracht die tegenwoordig echter duizenden euro’s waard zijn.

De mini-jetpack uit Thunderball

In de openingsscène van Thunderball (1965) maakt James Bond gebruik van een Bell Rocket Belt jet pack. Nadat hij SPECTRE-agent Jacques Bouvar heeft uitgeschakeld, ontsnapt 007 aan diens handlangers met een korte maar indrukwekkende vlucht: van het dak van het château naar zijn geparkeerde Aston Martin DB5.

De vlucht werd tot leven gebracht met een combinatie van achtergrondprojectie, met Sean Connery, en een echte twintig seconden durende vlucht, uitgevoerd door piloot Bill Suitor. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat Bond de jetpack zonder helm zou dragen, om er stijlvoller en nonchalanter uit te zien, want op sommige promotiefoto’s ontbreekt de helm. Toch werd uiteindelijk besloten dat Bond er wél een zou dragen, nadat de piloot weigerde te vliegen zonder de nodige veiligheidsuitrusting.

De jetpack groeide al snel uit tot een van de meest geliefde gadgets uit de franchise en kreeg zoals veel gadgets een knipoog in Die Another Day. Het jetpack is net als de attachékoffer en de bathosub een miniatuurversie. Wellicht net groot genoeg om je Playmobil-James Bond te laten vliegen?

Een mini-bathosub uit Diamonds Are Forever

Aan het einde van Diamonds Are Forever (1971) probeert Ernst Stavro Blofeld te ontkomen in een speciale eenpersoonsonderzeeër: zijn bathosub. De bathosub, compleet met SPECTRE-logo op de voorkant, wordt in gereedheid gebracht. Blofeld komt echter niet ver: Bond neemt de besturing van de kraan die de bathosub moet laten zakken over. Terwijl een geïrriteerde Blofeld eist dat zijn boot te water wordt gelaten, slingert Bond de bathosub met Blofeld erin alle kanten uit. Agent 007 besluit de onderzeeër te laten crashen tegen Blofelds eigen boorplatform in Baja Californië. Een ontploffend gebouw is het gevolg.

Ken Adam ontwierp de bathosub uit fiberglas. Het kostte 30.000 dollar om het tamelijk unieke vervoersmiddel te maken en het werd gebouwd door Barris Kustom Industries. Een tweede versie van beton werd gebruikt voor de scènes waarin de onderzeeër tegen het gebouw ramt. De scenaristen hadden nog meer plannen met de bathosub: ze schreven een achtervolgingsscène op het water. Om budgettaire redenen werd die climax geschrapt.

Ook deze replica van Factory Entertainment is een miniatuurversie. Een bathosub op ware grootte is helaas te hoog gegrepen.

Headerfoto via thunderballs.org

Met dank aan Martin den Herder en Merlijn Kuiper van Bondesque Magazine voor de tip!

Het bericht Zes nieuwe replica’s van Factory Entertainment verscheen eerst op James Bond Nederland.

“Ik heb hier een platina album voor gekregen. Ik heb hier een góúden album voor gekregen. Dus geen gelach achterin daar,” grapt Brosnan, terwijl op de achtergrond zijn vocale pogingen uit Mamma Mia (2008) klinken. Nee, zingen is niet zijn grootste talent en dat weet hij zelf gelukkig ook. Toch is het interview op YouTube, ter promotie van zijn nieuwe serie MobLand, zeker de moeite waard.

GoldenEye

Brosnan vertelt in interviews graag over de casino-scène in Monaco. Terwijl hij op de set de woorden “Bond, James Bond” uitspreekt, ziet hij zijn voorgangers Connery en Moore als een film aan zich voorbijtrekken. En dan? Dan is het zijn beurt. Zelfs voor iemand die haast geboren lijkt voor de rol, is dat best een spannend moment.

In deze video deelt hij echter nog een ander, iets minder glamoureus verhaal. De iconische Aston Martin DB5 waarmee hij naar het casino rijdt, komt er tijdens de opnames niet helemaal ongeschonden vanaf. Tijdens het herhaaldelijk heen en weer rijden voor de verschillende takes begint de auto wel heel vreemd te ruiken. Oorzaak? Een pijnlijke fout van Brosnan zelf…

Benieuwd naar meer achter-de-schermenverhalen? Check dan vooral de watchalong uit 2020 waarin je samen met meneer Bond zelf GoldenEye kunt bekijken.

Mamma Mia!

Een recenter succes is natuurlijk de Mamma Mia-reeks, waarin Brosnan tot zijn eigen schrik ook moet zingen. Dat blijkt geen eenvoudige klus. Naast het publieke geheim dat de cast tijdens de opnames half aangeschoten over een zonovergoten Grieks eiland struinde, moest Pierce tijdens het playbacken óók nog eens strak in de maat blijven. Geen sinecure voor een voormalig geheim agent.

Welke rol hij überhaupt zou spelen? Aanvankelijk zag hij het zelf ook niet helemaal. Tijdens het kijken van de originele musical vroeg hij zich hardop af wat zijn aandeel zou kunnen zijn. Tot iemand hem influisterde dat hij “de rijke en knappe” zou spelen. Geen verkeerd compliment, dacht Brosnan.

Andere films en MobLand

Het interview beperkt zich niet tot Bond en ABBA. Brosnan haalt onder andere met een glimlach herinneringen op aan Mrs. Doubtfire (1993), waarin hij samenwerkte met de komediant Robin Williams. En ook The Thomas Crown Affair (1999), die hij zelf produceerde, komt aan bod. Een film die hem na aan het hart ligt, niet in de laatste plaats vanwege Pierces liefde voor schilderkunst.

Tot slot vertelt Brosnan over zijn nieuwe serie MobLand, waarin hij te zien is naast Tom Hardy en Helen Mirren. Hardy wordt overigens regelmatig genoemd als mogelijke opvolger van Brosnan als Bond. Daarover kun je meer lezen in ons Bond 26-overzicht.

MobLand is in Nederland vanaf 9 juni te zien op SkyShowtime.

Het bericht Brosnan over GoldenEye, Mrs. Doubtfire en Mamma Mia verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het zorgt voor een verandering van James Bond zelf, want in plaats van de traditionelere cocktail cuffs in de pre-jaren-90-films, dragen Bond-acteurs Pierce Brosnan en Daniel Craig veel meer vaker manchetknopen dan hun voorgangers. In dit eerste deel; de geschiedenis van de manchetknoop, de manchetknopen van Sean Connery, en die van Brosnan.

Waar komt de manchetknoop vandaan

De manchet is de boord van de mouw van een hemd, rondom de pols. De dubbele manchet, ook wel de Franse manchet genoemd, is twee keer zo lang als de enkele manchet. Omdat hij langer is, wordt deze omgeslagen en vastgezet met manchetknopen. Hemden met een enkele manchet hebben een vastgenaaid knoopje waarmee je de boorden dichtmaakt. De dubbele manchetten moeten daarentegen altijd in een zogenaamde ‘kussende’ positie worden vastgemaakt, en overlappen nooit zoals bij een knoopsmanchet.

De formaliteit van de dubbele manchet maakt het de standaard keuze voor hemden bij een smoking, hoewel de cocktail cuff ook geschikt is voor zo’n gelegenheid. Bond en de cocktailmanchet hebben een lange geschiedenis, maar die staat niet centraal in dit artikel.

Dubbele manchetten zijn geschikt voor een pak voor vrijwel elke gelegenheid. Ze passen goed bij jasjes, zowel alledaags als formeel. De formaliteit van dubbele manchetten vereist echter wel een das. Ze mogen niet worden gedragen in een informele omgeving. Dubbele manchetten zijn een minimumvereiste om bij een jacquet te dragen, bijvoorbeeld tijdens een huwelijk, maar gek genoeg zijn enkele manchetten de nettere optie in deze situatie.

Dubbele manchetten zijn voornamelijk op twee manieren van elkaar te onderscheiden. Met name de hoekstijl en de plaatsing van de manchetgaten verschilt. De meeste dubbele manchetten hebben een vierkante hoek – hiermee wordt de hoek aan de achterzijde van de manchet bedoeld. Ze kunnen ook afgeronde of schuin afgesneden hoeken hebben. Afgeronde manchetten hebben als voordeel dat ze soepeler door jasmouw glijden. De manchetgaten zorgen ervoor dat de knoop zichtbaarder of minder zichtbaar is.

De manchetten van de Bond-merken

Hoewel dubbele manchetten met vierkante hoeken technisch gezien de meest formele zijn, is er praktisch geen verschil. Elk type dubbele manchet kan op dezelfde manier worden gedragen. Bond heeft dubbele manchetten gedragen met vierkante, schuin afgesneden en afgeronde hoeken bij een smoking, en hij heeft dubbele manchetten met vierkante en afgeronde hoeken gedragen bij zijn pakken. Matt Spaiser van Bond Suits merkt op dat de schuin afgesneden manchetten op zijn hemden in Goldfinger (1964) ongewoon groot schuin zijn afgesneden, maar ook Bonds Turnbull & Asser-hemd in Casino Royale (2006) is bijvoorbeeld schuin afgesneden.

De plaatsing van de manchetgaten varieert bij Bonds dubbele manchetten. Bij zijn Britse overhemden van Turnbull & Asser en Frank Foster zijn de manchetgaten dicht bij de vouw geplaatst, wat de manchetknopen meer laat zien en en wat meer uitstraling geeft. Bij Bonds Sulka-, Brioni– en Tom Ford-overhemden zijn de gaten gecentreerd op de manchetten. Dit voorkomt dat de knopen uitsteken, deze plaatsing van de manchetgaten heeft als nadeel dat de manchetknopen verder in de jas worden verborgen.

Bond en het gebruik van manchetknopen

Van Dr. No (1962) tot en met Licence to Kill (1989) draagt James Bond bijna uitsluitend manchetknopen bij een smoking of andere formele kleding. De derde film Goldfinger is de uitzondering, waarin Bond ook dubbele manchetten draagt bij zijn pakken en sportievere jasjes.

Vanaf GoldenEye (1995) verandert dit. Lindy Hemming ontwerpt voor alle Brosnan-films en Casino Royale de kostuums, sindsdien draagt Bond bijna altijd dubbele manchetoverhemden bij zijn pakken. Haar opvolgers, de Nederlandse Jany Temime en de Amerikaanse Suttirat Anne Larlarb, namen dit nieuwe gebruik over voor de laatste drie films in de franchise.

James Bond breekt wel de regels in Quantum of Solace (2008) wanneer hij een hemd met dubbele manchetten draagt met zijn shawlkraagvest. De resultaten zijn niet erg mooi. Niet alleen botsen formele dubbele manchetten met het informele ensemble, ze knellen onder een strak gebreide mouw.

De manchetknopen van Connery

In de eerste scène dat we Sean Connery als James Bond zien in Dr. No speelt hij Baccarat tegenover Sylvia Trench. Op het moment dat hij de iconische woorden “Bond, James Bond” uitspreekt, zien we hem vierkante roségouden manchetknopen dragen. Later, in Goldfinger, draagt hij deze manchetknopen nogmaals in meerdere scènes. Waaronder tijdens zijn eerste ontmoeting met M, tijdens het gesprek met Colonel Smithers van de Engelse Bank en tijdens de ronde golf met Auric Goldfinger.

Geinig detail is wel dat hij ze verkeerd om draagt in die laatste scène, want in de film lijkt het alsof hij een soort smal ovaalvormige manchetknopen draagt. Eigenlijk is de knevel van de manchetknoop dus te zien. Waar de fout vandaan komt, is niet bekend.

Hoewel het niet goed te achterhalen is wie de desbetreffende manchetknopen hebben gemaakt, heeft Deakin & Francis in samenwerking met Anthony Sinclair geprobeerd het model zo goed mogelijk na te maken. En eerlijk, ik denk dat ze dat best goed is gelukt. Het paar is in twee kleurensets beschikbaar, roségoud (zoals in de film) en zilver.

De Deakin & Francis X Sinclair Bond Inspired Cufflinks zijn op dit moment uitverkocht, maar via de mail is me verzekerd dat ze weer terug in het assortiment komen. De knopen kosten £ 390, dat is zo’n € 456.

Ovalen Dunhill-manchetknopen in Tomorrow Never Dies

Volgens AJB007-gebruiker Asp9mm draagt Bond in Tomorrow Never Dies manchetten van de Dunhill AD2000-collectie, dit wordt onderschreven door From Tailors with Love. De knopen hebben een herkenbaar ovaal design met een gouden verticaal detail door het midden, met links en rechts daarvan twee zilveren verticale details. Agent 007 draagt ze bij zijn smoking als hij op het feestje van Carver Media Group is, en later wanneer hij de Tomorrow-drukkerij infiltreert. In deze laatste scène zijn ze ook het duidelijkst te zien, zoals op de foto’s van James Bond Lifestyle.

De manchetknopen zijn van sterling zilver en het gouden detail is van 14K goud met een keurmerk ter bevestiging. Hoewel deze manchetknopen niet meer direct te koop zijn bij Dunhill, zijn ze op internet vaak voor ongeveer € 550 te koop.

Georg Jensen 88 in The World Is Not Enough

Pierce Brosnan draagt ​​als James Bond Georg Jensen 88 manchetknopen in de openingsscène van The World Is Not Enough (1999), wanneer hij de bank in Bilbao bezoekt.

De driehoekige, pijlvormige manchetknopen zijn van sterling zilver. Op de vork staat 925 S Denmark en het Georg Jensen-logo, op de andere kant is 88 gestempeld.

Zelf vind ik deze knopen net niet helemaal lekker dragen, de vork is best lang, waardoor mijn dubbele manchetten niet helemaal goed op elkaar aansluiten. Ook zijn de zilveren, pijlvormige knopen vrij groot, waardoor ze al snel opvallen. Wanneer de knopen net wat kleiner waren geweest, hadden ze wat subtieler gestaan. Wel vind ik de vorm van de knopen erg mooi.

Op internet kost een paar in goede conditie je zo’n € 250.

Dunhill-model dubbele ring in The World Is Not Enough

Bond draagt ​​de manchetknopen in verschillende scènes, te beginnen met de aankomst van Bond bij de olievelden in Azerbeidzjan, terwijl hij in zijn BMW Z8 rijdt, en bij de ontmoeting met Elektra King op haar bouwplaats. We kunnen de manchetknopen duidelijk zien in het eerste shot wanneer Bond het stuur van de auto vasthoudt.

Na de achtervolgingsscène op ski’s draagt ​​Bond dezelfde Dunhill-manchetknopen in het paleis van Elektra King in Bakoe. De manchetknopen worden later in de film opnieuw gedragen wanneer Bond Elektra King confronteert in haar paleis, tijdens de volgende ontmoeting met M en de actiescène in de pijplijn waar we een van de beste beelden van de manchetknopen krijgen. De laatste keer dat Bond de manchetknopen draagt, is wanneer hij Zukovsky’s Beluga-kaviaarfabriek bezoekt, die wordt vernietigd door de helikopters met cirkelzaagbladen.

Als je deze knopen wil kopen, dan kost je dat rond de € 460.

Dunhill-model parelmoer-manchetknopen in The World Is Not Enough

In Brosnans derde Bond-film draagt hij nog een paar manchetknopen, wederom van Dunhill. Hij draagt ze in het casino van Zukovsky, als Elektra haar inleg verliest. De knopen hebben een zilveren en gouden rand, en daarin zit een schijf van parelmoer. In het midden van de knopen zit een gouden ‘d’ van het Dunhill-logo.

Deze manchetknopen zijn niet makkelijk te vinden, en zijn ook pas recentelijk wat bekender geworden als manchetknopen van James Bond.

Dunhill dubbele-L-vormige-manchetknopen in Die Another Day

Deze sterling zilver Dunhill-manchetknopen zijn te zien als Bond zich verkleedt in het Rubyeon Royale Hotel in Hong Kong. De scène is gevuld met sluikreclame: een Philips-scheerapparaat, Brioni-hemden en Bollinger in een koeler. De manchetknopen van Dunhill zijn vooral zichtbaar als Bond naar de asbak reikt die hij door de spiegel gooit om meneer Chang te onthullen, en als hij het pistool van de ‘masseuse’ afpakt.

De manchetknopen zien eruit als twee L-vormige stukken in elkaar passen. Op een promotiefoto van Brosnan als Bond in een grijs pak met rode das worden zijn manchetknopen duidelijk zichtbaar. Op dit moment zijn de manchetknopen niet te koop op Ebay, maar volgens James Bond Lifestyle zijn ze over het algemeen goed te vinden.

S.T. Dupont-manchetknopen in Die Another Day

James Bond draagt ​​een paar S.T. Dupont-manchetknopen in de film Die Another Day (2002). De manchetknopen worden gedragen met een Brioni-smoking en een wit Turnbull & Asser-hemd, tijdens de Icarus-satellietpresentatie in het Gustav Graves-ijspaleis in IJsland.

De manchetknopen zijn ook duidelijk te zien in een promotie waarin Pierce Brosnan als Bond een Walther P99 vasthoudt. Ze zijn rond, goudkleurig met een donkergrijze metalen ring en gouden centrum.

ST Dupont is gegraveerd in de grijze metalen schijf aan de voorkant. Made in England en ST Dupont zijn gegraveerd in de vork, en Paris en een merkstempel aan de andere kant van de vork.

Volgende week nemen we uiteraard de manchetknopen van Daniel Craig onder de loep, net als die van geestelijk vader Ian Fleming.

Bronnen: Ambassade Gelegenheidskleding, Black Tie, Bond Suits, From Tailors with Love, James Bond Lifestyle en Hemd Voor Hem

Het tweede deel van dit tweeluik lees je via de link.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Deze manchetknopen draagt James Bond – Deel 1/2 verscheen eerst op James Bond Nederland.

Zangeres Tina Turner is overleden, dat maakte haar management bekend. Voor velen is ze de zangeres van hits als Simply the Best en What’s Love Got To Do With It, maar voor ons Bond-fans is ze de legendarische stem achter het nummer GoldenEye uit de gelijknamige film.

Update (25/05): Bond-producenten Michael G. Wilson en Barbara Broccoli reageerden middels een statement op het overlijden van Tina Turner:

We zijn erg verdrietig om te horen dat Tina Turner is overleden, de koningin van de Rock ‘n’ Roll. Ze zal voor eeuwig in de harten van 007-fans blijven, door GoldenEye. We sturen onze condoleances naar haar familie, vrienden en fans over de hele wereld.

Ook Pierce Brosnan, die naast haar stond tijdens de première van GoldenEye, schreef een kort statement:

Vaarwel tegen een icoon, rock-godin en legende. Trots om naast de buitengewone Tina Turner te staan op de première van GoldenEye, Leicester Square, Londen, November 1995. Mijn oprechte en welgemeende deelneming aan haar familie, vrienden en fans. RIP.

Over GoldenEye

Nadat Angela Bassett haar speelde in de Oscargenomineerde film What’s Love Got to Do With It uit 1993, werd Turners muziek opnieuw populair. Met het hoogste aantal luisteraars van Tina’s muziek in tien jaar, paste ze perfect in het plaatje waar EON Productions naar op zoek was. Ze was een iconische zangeres die gezicht in de schaal kon leggen voor de nieuwe Bond-film. Maar het was niet vanzelfsprekend dat Tina Turner GoldenEye zou gaan inzingen. Nadat ze de demo van U2 voor het eerst had gehoord, omschreef ze het potentiële thema als “the worst”.

Bono stuurde me een erg slechte demo. Hij gooide het een beetje door elkaar, alsof hij dacht dat ik het niet zou doen. Dit nummer… Ik wist niet eens in welke toonsoort ik het moest oefenen!

Bono was standvastig en vond dat niemand anders het nieuwe Bond-nummer kon schrijven. Het moest kostte was het kost lukken en hij nam contact met haar op. Ondanks dat Tina niet wist wat ze precies moest zingen, ging ze de studio in door zijn vastberadenheid.

Het was ongelooflijk wat ik opgestuurd had gekregen. Maar weet je, je moet in de schoenen stappen en het leren. En toen zong ik het zoals ík het zou zingen, zelfs Bono was onder de indruk

De weg vrijmaken

Tina voegde verleidelijke en stiekeme klasse toe aan het nummer, waarbij Bono accepteerde dat het themanummer volkomen hopeloos zou zijn geweest als ze het niet had gered met haar geweldige optreden. Ze onthulde dat het een grote opgave was, maar ook een uitdaging waar ze op dat punt in haar carrière van hield.

Ik moest eigenlijk uit mezelf komen om er een nummer van te maken. Ik had nog nooit zo’n nummer gezongen, dus het gaf me echt creativiteit om iets te maken van iets dat heel ruig, heel ruig was.

Het nummer GoldenEye, uitgebracht op 5 november 1995, was een grote hit voor zowel Tina Turner als de producenten van de film en bereikte de top tien in hitlijsten wereldwijd. Het maakte ook de weg vrij voor Brosnans succesvolle Bond-debuut en een terugkeer naar oude vorm voor de filmreeks als geheel.

Simply the Best

Tina Turner werd in de jaren 60 bekend door nummers als Proud Mary en River Deep, Mountain High, die ze schreef en zong met haar man Ike. In 1978 scheidde ze van hem, de relatie was toxisch en Ike mishandelde haar. Tina Turner groeide in de jaren 80 uit tot een zangeres van wereldfaam, met hits als Simply the Best en What’s Love Got To Do With It. In 2021 werd ze dan ook opgenomen in de Rock ‘n’ Roll Hall of Fame. Tina Turner zei daar zelf over:

Ik heb het eens gelimiteerde idee over hoe een zwarte vrouw het podium kon veroveren, uitgebreid. Ik ben zowel een powerhouse als een multidimensionaal wezen.

Turner hertrouwde in 2013 met de Duitse muziekproducent Erwin Bac. Ze woonden in Zwitserland, en Tina Turner vroeg dan ook de Zwitserse nationaliteit aan. In 2017 bleek dat ze leed aan nierfalen. Het werd een slepende ziekte die haar nu dus ook fataal is geworden. Tina Turner werd 83.

Hoewel ze een lastig leven kende en in haar memoires een gitzwarte weergave geeft van roem en haar relatie met Ike, moet Tina Turner vooral herinnerd worden om haar muziek. Sterren als Rihanna, Beyonce en Janet Jackson vonden in haar een inspiratiebron. GoldenEye bleek tijdloos. De game GoldenEye 007: Reloaded (2010) ruilde Tina Turner dan wel in voor Nicole Scherzinger, maar het nummer overleefde de remake. Hét bewijs dat GoldenEye onsterfelijk is geworden. En dat allemaal dankzij die ongelofelijke stem van Tina Turner, waardoor het nummer staat als een huis.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Tina Turner (1939–2023) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Hoe geliefd het spel ook is, en hoe weinig ik ervan afweet (en hoewel de naam anders doet vermoeden), GoldenEye 007 (1997) heeft maar weinig met James Bond te maken.

Voor een bepaalde groep Bond-fans is het bij deze game begonnen. Nostalgie in overvloed, obviously. Ik zie deze game dan ook als perfect reclamezuil voor 007. Als ambassadeur van het driecijferige nummer dondert het mij niet hóe iemand wordt aangeraakt, áls ze maar worden getoucheerd. En GoldenEye 007 deed dat in 1997 met verve.

Ik heb het wel geprobeerd hoor. ‘k Was altijd een beetje aan de latere kant, omdat het spul gewoonweg te duur was. Zo kocht ik in 2001 een Playstation, de zogeheten PS One. Een lichtgrijs exemplaar en compacter dan het loggere donkergrijze origineel. Met zo’n vibrerende controller. Zo kon ik eindelijk Bond-games spelen: Tomorrow Never Dies (1999) en 007 Racing (2000). Omdat ik van beide spellen redelijk snel gefrustreerd raakte, heb ik The World Is Not Enough (2000) nooit aangeraakt.

Wat betreft de spelversie van Tomorrow Never Dies; in het begin lukte het wel redelijk. Ik zag dat enigszins het filmverhaal werd gevolgd, de muziek leek ergens op. Ik schoot mij een weg door de verschillende levels en dat begon mij eerlijk gezegd al vrij snel de keel uit te hangen, dat aanhoudende geschiet. Maar oké, je hebt die game niet voor niets aangeschaft, schiet een beetje door, en eerlijk gezegd was ik ook wel benieuwd of het verderop in de game nog interessant zou worden.

Dan was daar het level in Saigon, al redelijk een eind op weg. Wai Lin heeft de rol van Bond overgenomen, en ik weet niet of het aan haar ligt, maar de helikopter ben ik tot vandaag de dag niet voorbijgekomen. Na luttele uren tevergeefs proberen heb ik de game nooit meer aangeraakt.

Er was nog dat andere spel waar ik mijn enthousiasme voor James Bond wellicht in kwijt kon: 007 Racing. Nou. Dat spel heb ik bijna met console en al het raam uitgeflikkerd. Een onbestuurbare garage aan auto’s en exact datzelfde uitputtende geschiet als in de vorige game. De stem van John Cleese, “For the sake of the car, double-o-seven, return fire!”, die zich als enige castlid had laten overhalen om aan het project deel te nemen, hielp daar niks bij. Zonde van mijn tijd.

Komen we gelijk bij het punt waarom ik al die Bond-games toch tamelijk mislukt vind: het zijn first- of third person shooters. Jij als 007 moet al die obstakels al schietend uitschakelen en dat is dan de hele game. Wat heeft dat met James Bond te maken? Ik begrijp heel goed dat GoldenEye 007 in zijn tijd een topspel was en dat veel gameliefhebbers daar een prettige herinnering aan hebben, en ook met de nieuwe release worden ongetwijfeld weer nieuwe Bond-fans gecreëerd, dat is alleen maar goed voor het merk 007, maar het had wat Bond-games betreft alleen veel interessanter gekund.

Een spel dat ik wel graag speelde op de Playstation was Metal Gear Solid (1998). Dit is de Bond-game die ik had gewild. Door als een spion obstakels uit te schakelen. Sluipend, kruipend, muisstil wachtend tot mijn vijand de andere kant op keek en ik ongemerkt voorbij kon gaan. Ik had aan dit spel zoveel meer plezier dan aan al die Bond-games bij elkaar.

Want na de Playstation kwam de Wii, waar eveneens het spel GoldenEye 007 (2010) uitkwam en eerder Quantum of Solace (2008). Ik krijg er nog hoofdpijn van als ik er aan denk; vijf minuutjes achter een van die games en mijn hoofd begint al te tollen.

GoldenEye 007 op de Wii leek me leuk, want eindelijk zou ik dit wereldberoemde spel spelen. Maar opnieuw lukte het me niet om grip te krijgen op de controllers, en dat terwijl ik er nog wel een pistool bij had gekocht. Die aanschaf ging trouwens zo:

“Kan ik u helpen?”, vraagt de verkoper. Ja dat kan. Ik wil namelijk dat pistooltje hebben. Hij staat achter een zwaarbeveiligde glazen deur, alsof het de Akbar Shah zelf betreft. “Dat is dan zeven euro.” “…Mag er een papiertje omheen?” Dat mag. En terwijl de aardige verkoper zijn best doet er een feestelijk cellofaantje omheen te draperen, wat kleurige frutsels eraan en een sticker van de zaak erop, kijk ik om me heen of niemand me gezien heeft. Want een volwassen vent die een pistooltje gaat kopen — volgens mij is dat hartstikke strafbaar. En terecht. “Tasje erbij?” Graag! Op het moment dat ik in slow motion mijn zeven euro inruil voor een speelgoedwapen, krijg ik van de vriendelijke verkoper een begripvol knikje. Hij heeft me door. En hij heeft er schik in: “Veel plezier met schieten, meneer!”

Terug naar de Wii: de gelijkenis van Pierce Brosnan werd vervangen door die van Daniel Craig. Craig is James Bond op dat moment, maar niet de Bond van GoldenEye. Sean Connery leende ooit zijn stem en gelijkenis aan het spel From Russia with Love. Logisch. Craig in GoldenEye voelt gewoon vreemd, net als die andere figuren als Trevelyan en Zukovsky die totaal niet lijken op Sean Bean of Robbie Coltrane. Alsof je met alternatieve karakters te maken hebt. Al zijn de graphics ten opzichte van de games van tien jaar daarvoor overduidelijk verbeterd, het wilde mij maar niet bekoren.

Neem dan het spel Scarface: The World Is Yours (2006). Dat is zoals ik mij een Bond-game voorstel. Een zogenaamde free roaming game, waarbij je als speelfiguur vrij bent om te lopen waar je wil. Bovendien is de besturing van de auto’s bij Scarface zo veel logischer en handzamer dan bij 007 Racing, een spel dat het godbetert moet hebben van zijn voertuigen!

Herinnert iemand zich trouwens nog James Bond: World of Espionage (2015)? Volgens kenners het slechtste Bond-spel ooit. Na anderhalf jaar werd de game uit zijn lijden verlost en trok ontwikkelaar Glu Mobile de stekker eruit. Ook 007 Legends met missies uit oude Bond-films als Goldfinger (1964), Moonraker (1979) en Licence to Kill (1989) leek een goed idee, maar liet qua uitwerking sterk te wensen over.

Opnieuw denk ik dat GoldenEye 007 aan mijn neus voorbijgaat. Mijn brein kan het niet aan, ik krijg die controller niet onder bedwang, ik heb er gewoonweg geen plezier in, hoe graag ik het ook zou willen. Op mijn telefoon heb ik nog een poos lang Angry Birds (2009) gespeeld. Daar was ik aardig bedreven in, ging niet eerder naar een volgend level totdat ik drie sterren had. De Bond-games zijn niet voor mij gemaakt. Ik vermaak mij prima met de films, de muziek en de boeken. Met een Metal Gear Solid-Bond wil ik het nog wel eens proberen. Maar dan moet die wel uitkomen op de eerste Playstation. Een nieuwe device ga ik er niet voor aanschaffen.

Het bericht Column: Schiet op! verscheen eerst op James Bond Nederland.

De website Smooth Radio besteedde afgelopen week aandacht aan het verhaal achter het themanummer van GoldenEye. Je kan het Engelse artikel hier lezen.

In 1994 nam de Ierse Pierce Brosnan de rol van James Bond definitief aan en kreeg hij de taak om de filmreeks nieuw leven in te blazen. GoldenEye (1995) maakte veel indruk op het publiek en bracht een heel nieuwe doelgroep naar de bioscoop. Het optreden van Brosnan als 007 werd goed beoordeeld, maar ook het themanummer van Tina Turner ontving veel lof. De film liet, mede door het gedenkwaardige nummer GoldenEye, zien dat Bond ook na de Koude Oorlog van belang kon zijn.

Het was echter niet vanzelfsprekend dat Tina Turner het nummer in zou gaan zingen. Nadat ze de demo voor het eerst had gehoord, omschreef ze het potentiële thema als “the worst”. Het nummer werd geschreven door Bono en The Edge, die op dat moment beide een soort midlifecrisis doormaakten. Samen wilden ze de band U2 een beetje opschudden. Dat deden ze met het schrijven van het nieuwe James Bond-thema, maar hoe hebben ze Tina Turner overtuigd om “the worst” uiteindelijk in te zingen?

Afgewezen demo’s

Oorspronkelijk vroeg EON Productions de synth-popband Depeche Mode uit Essex voor het schrijven en inzingen van het thema. Dit werd echter door de band afgewezen, omdat leadzanger Dave Gaham destijds met drugsverslaving kampte. Toen bleek dat dit niet kon richtten Barbara Broccoli en Michael G. Wilson de pijlen op de Zweedse popband Ace Of Base. EON bedankte echter toen hun GoldenEye-demo binnenkwam en zocht verder. Uiteindelijk bracht de band dit nummer alsnog uit onder een andere naam The Juvenile.

Nadat verschillende opties niet voldeden, richtten de producenten van de film hun blik een bekendere artiesten en streefden ze naar een grote naam, om wat gewicht toe te voegen aan de nieuwe film.

What’s Tina got to do?

Nadat Angela Basset Tina Turner speelde in de Oscargenomineerde film What’s Love Got to Do With It uit 1993, werd Turners muziek opnieuw populair. Met het hoogste aantal luisteraars van Tina’s muziek in tien jaar, paste ze perfect in het plaatje waar EON Productions naar opzoek was. Ze was een iconische zangeres die gezicht in de schaal kon leggen voor de nieuwe Bond-film. Destijds zei ze tegen MTV:

I think one’s made it when such people invite you to be among this company, good company.

Tina was aan boord, maar ze hadden een nummer nodig. Dit is waar de verrassende betrokkenheid van U2 om de hoek kwam kijken. Het gerucht ging toentertijd dat Tina groot van was van U2 en de buurvrouw was van Bono in Zuid-Frankrijk. Nadat Bono en The Edge erover hadden gehoord, besloten ze een Bond-nummer te schrijven met Bono’s buurvrouw in gedachten.

Helaas, ze was niet verkocht en weigerde haar naam aan dit nummer te verbinden. Hoe ze uiteindelijk toch werd overgehaald vertelde ze in een interview in 2018:

Bono stuurde me een erg slechte demo. Hij gooide het een beetje door elkaar, alsof hij dacht dat ik het niet zou doen. Dit nummer… Ik wist niet eens in welke toonsoort ik het moest oefenen!

Bono was standvastig en vond dat niemand anders het nieuwe Bond-nummer kon schrijven. Het moest kostte was het kost lukken en hij nam contact met haar op. Ondanks dat Tina niet wist wat ze precies moest zingen, ging ze de studio in door zijn vastberadenheid.

Het was ongelooflijk wat ik opgestuurd had gekregen. Maar weet je, je moet in de schoenen stappen en het leren. En toen zong ik het zoals ík het zou zingen, zelfs Bono was onder de indruk

Tina voegde verleidelijke en stiekeme klasse toe aan het nummer, waarbij Bono accepteerde dat het themanummer volkomen hopeloos zou zijn geweest als ze het niet had gered met haar geweldige optreden. Ze onthulde dat het een grote opgave was, maar ook een uitdaging waar ze op dat punt in haar carrière van hield.

Ik moest eigenlijk uit mezelf komen om er een nummer van te maken. Ik had nog nooit zo’n nummer gezongen, dus het gaf me echt creativiteit om iets te maken van iets dat heel ruig, heel ruig was.

Het nummer GoldenEye, uitgebracht op 5 november 1995, was een grote hit voor zowel Tina Turner als de producenten van de film en bereikte de top tien in hitlijsten wereldwijd. Het maakte ook de weg vrij voor Brosnans succesvolle Bond-debuut en een terugkeer naar oude vorm voor de filmreeks als geheel.

Wat vind jij van Tina Turners GoldenEye? Is het een van je favoriete Bond-nummers of luister je liever iets anders? We horen het natuurlijk graag!

Heb je interesse in schrijven voor James Bond Nederland?

We zijn op zoek naar een gepassioneerd redacteur die ons team komt versterken! Dus heb jij kennis over 007 in boek en film? Stuur een mailtje naar jorrit.vandervalk@jamesbond.nl. Bekijk ook zeker even het artikel hieronder en check de video!

Het bericht Hoe de “slechtste” demo van U2 ‘GoldenEye’ werd verscheen eerst op James Bond Nederland.

Eind vorig jaar werd aangekondigd dat het spel uit zou komen voor moderne consoles, maar tot vandaag was de release datum nog niet bekend. Nu blijkt dus dat we GoldenEye 007 overmorgen, op vrijdag 27 januari, al kunnen spelen.

GoldenEye 007 komt dus na ruim 25 jaar weer ’thuis’ bij het merk waar de game in 1997 te vinden was, de legendarische Nintendo 64-console. Het spel zal dus niet meer fysiek in de rekken liggen zoals 25 jaar geleden, maar zal je online kunnen downloaden. Het betreft hier een re-release, het spel is dus vrijwel ongewijzigd. De single-player-modus, waarbij spelers als Bond het verhaal van de film kunnen naspelen, blijft zoals het was. Wel uniek is de vernieuwde multiplayer: voor de Switch die zal voor het eerst online te spelen zijn. Je kan elkaar nu op afstand bekampen. Nu zullen we dus online tegen elkaar “Geen Oddjob!” moeten roepen.

Spelers met Xbox Gamepass of een update voor Rare Replay kunnen het helaas niet online opnemen tegen hun vrienden, zij hebben echter wel de mogelijkheid om het spel in 4K-resolutie te spelen, terwijl de Nintendo Switch-variant full HD is. Ook hebben beide versies een verhoogde framerate. Het gaat in beide instanties om de originele versie van het spel en niet de Xbox 360-remake die januari 2021 uitlekte. James Bond zelf blijft dus vrij hoekig. Wel zijn er voor de Xbox Series-variant achievements te behalen

Een re-release, remaster of remake?

Bij een re-release (ook wel ‘port’) wordt de oude game één op één overgenomen op een nieuwere console, bij een remaster blijft het spel grotendeels hetzelfde; er zit er alleen een nieuw laagje verf op. Dat is anders dan een remake, waar volledige levels kunnen afwijken. Dat laatste is ons als Bond-liefhebbers of gamers niet vreemd: GoldenEye: Reloaded verscheen in 2010 al, ditmaal met Daniel Craig in een geüpdatete versie van de film uit 1995. De versie voor de Switch en Xbox die nu uitkomt betreft een re-release met verhoogde resolutie en online mogelijkheden voor de Nintendo-variant.

Project 007

De remaster van GoldenEye 007 is niet het enige waar de gamende Bond-fan naar uit kan kijken. Twee jaar geleden kondigde IO Interactive het videospel Project 007 aan. Redacteur Jorrit schreef daar dit artikel over. Hakan Abrak vertelde dat de game niet gebaseerd is op een van de films, maar dat hij vanaf nul wil beginnen met een schone lei. Al moeten we daar nog een paar jaar op wachten.

Heb je interesse in schrijven voor James Bond Nederland?

We zijn op zoek naar een gepassioneerd redacteur die ons team komt versterken! Dus heb jij kennis over 007 in boek en film? Stuur een mailtje naar jorrit.vandervalk@jamesbond.nl. Bekijk ook zeker even het artikel hieronder en check de video!

Het bericht GoldenEye 007 vrijdag beschikbaar voor Switch en Xbox verscheen eerst op James Bond Nederland.