James Bond Nederland
Header 60 jaar James Bond: de productie van Dr. No
Home » Nieuws » 60 jaar James Bond: de productie van Dr. No

60 jaar James Bond: de productie van Dr. No

Ian Fleming schreef Dr. No voor filmproducent Henry Morgenthau III. Bedoeling was om de Jamaicaanse toeristenindustrie te promoten. Het was niet de eerste keer dat de auteur James Bond op het witte doek probeerde te krijgen. En ook dit project mislukte. Maar Fleming liet het er niet bij zitten en regelde een ontmoeting met de Canadese filmproducent Harry Saltzman.

Fleming was geen liefhebber van de type films die Saltzman produceerde, maar na het zien van Saturday Night And Sunday Morning was hij om. Hij verkocht de rechten van Casino Royale  (1953) en Thunderball (1961) aan de Canadees voor een bedrag van $ 50.000,—. Maar ondanks dat Saltzman de rechten in zijn bezit had, kreeg hij de financiering voor het filmen niet rond. Het was goede vriend en scenarioschrijver Wolf Mankowitz die Saltzman voorstelde aan Albert R. Broccoli. Waar Saltzman de rechten bezat van twee verhalen, had Broccoli goede connecties in de filmindustrie van Engeland. In eerste instantie wilde Broccoli de rechten van Saltzman kopen, maar die wilde dat niet. Uiteindelijk ging het tweetal een partnerschap aan om de films te maken.

Dr No Harry Saltzman Ian Fleming Albert R Broccoli

Maar ook samen lukte het in de Verenigde Staten niet om de film gefinancierd te krijgen. Overal kregen ze vooral te horen dat het te Brits was. Uiteindelijk was het United Artists die wel het aandurfde om Dr. No te gaan produceren. De rechten van de films bleven bij Broccoli en Saltzman (die daarvoor het bedrijf Danjaq oprichtten) en de productie werd gedaan door het productiebedrijf dat het tweetal oprichtte: EON Productions

Start van de samenwerking

Als eerste film wilde het productieduo Thunderball verfilmen, maar er bleek een juridisch geschil te zijn tussen Ian Fleming en zijn medeauteur Kevin McClory. Broccoli en Saltzman kozen ervoor om Dr. No (1958) te gebruiken. En dat kwam thematisch gezien op het juiste moment: de Amerikaanse overheid had net problemen met het lanceren van raketten op Cape Canaveral. Nu alles in kannen en kruiken was, kon begonnen worden met het samenstellen van de crew en daarna de cast.

Regie

De eerste keuze om als regisseur aan de slag te gaan was Phil Karlson. Ondanks dat Dr. No een aardig budget had, was het salaris wat Karlson vroeg veel te hoog. Andere regisseurs die benaderd werden waren Guy Green, Val Guest, Ken Hughes en Guy Hamilton. Ze wezen het allemaal af. Guy Hamilton zou uiteindelijk later opnieuw benaderd worden en in totaal vier James Bond-films regisseren. Terence Young, regisseur van diverse Warwick-filmproducties (eigendom van Albert Broccoli), tekende uiteindelijk een contract. Zowel Broccoli als Saltzman waren van mening de juiste persoon te hebben gevonden. Young zou James Bond kunnen omvormen van personage naar een persoon die echt zou kunnen bestaan.

Regisseur Terene Young samen met Sean Connery en stundubbel Bob Simmons.

Scenario

Voor het scenario van de film wilde Broccoli Richard Maibaum en Wolf Mankowitz inhuren. Die laatste werd gevraagd omdat hij ervoor gezorgd had dat Broccoli en Saltzman elkaar gevonden hadden. Het schrijversduo wilde het personage van Dr. No herschrijven, want ze zagen de slechterik niet meer als een Fu Manchu met stalen haken. Uiteindelijk kwamen ze er niet aan uit en Mankowitz besloot om in het beginstadium de productie te verlaten. Maibaum koos ervoor om te blijven en om het verhaal voor een groot deel op het boek van Ian Fleming te baseren.

Dr No script
De vierde versie van het script van Dr. No.

Mankowitz kreeg nog wel het uiteindelijke idee van Maibaum onder ogen en besloot definitief om niet terug te keren. Sterker nog, hij wilde zijn naam niet op de aftiteling hebben. Omdat Maibaum niet alleen verantwoordelijk kon zijn voor het script werd de hulp ingeroepen van Johanna Harwood en thrillerschrijver Berkely Mather. Harwood werd vooral ingezet om elementen aan het script toe te voegen om het Brits te laten lijken.

Casting

Nu de crew compleet was en het verhaal bijna in kannen en kruiken was, kon men het castings proces opstarten. Natuurlijk vooral de hoofdpersoon: James Bond. Albert Broccoli had het idee om zijn goede vriend Cary Grant te benaderen. Ze kenden elkaar al langere tijd en Grant was zelfs Broccoli’s getuige tijdens zijn bruiloft met Dana geweest. Grant zag de rol wel zitten, maar wilde zich maar binden aan 1 film. En dat terwijl Broccoli en Saltzman grote plannen hadden om meerdere films te gaan maken. Er werden verschillende namen genoemd.

Sean Connery

Ook Ian Fleming had zo zijn favoriete acteurs die hij doorgaf aan Broccoli. Uiteindelijk was het Broccoli die steeds maar met 1 acteur in zijn hoofd zat: Sean Connery. Saltzman en Broccoli waren het erover eens dat hij James Bond moest worden. Ondanks dat United Artists per telegram liet weten dat Connery het niet was voor hen, zetten Broccoli en Salzman toch door. De rest is geschiedenis.

Het casten van de overige rollen verliep niet heel makkelijk en sommigen kregen pas een paar weken voor het starten van de film te horen dat ze een rol hadden in de James Bond-film. Terwijl Fleming een aantal suggesties had voor de slechterik, waaronder zijn vriend Noel Coward en halfneef Christopher Lee, waren het Broccoli en Saltzman die Joseph Wiseman al onder contract hadden gezet. Bernard Lee werd gekozen voor ‘M’ omdat hij een vaderfiguur uitstraalde en Lois Maxwell was eigenlijk gecast voor de rol van Silvia Trench, op verzoek van Fleming zelf. Maar tijdens de screentest kwam naar voren dat zij niet de geschikte keuze was. Maxwell kreeg vervolgens de rol van Miss Moneypenny, een rol die ze 14 films lang zou spelen. Het karakter van Silvia Trench werd uiteindelijk ingevuld door Eunice Gayson en verdween na From Russia With Love (1963).

En actie!

De productie van Dr. No begon op 16 januari 1962 op locatie in Kingston, Jamaica. De belangrijkste opnames werden gemaakt op Crab Key en in Kingston. Het eerste lag op een paar 100 meter van Ian Flemings landgoed GoldenEye. Fleming bezocht dan ook een aantal keer de set op Jamaica. Op 21 februari werden de laatste opnames in Jamaica gemaakt en verliet de cast en crew het eiland. Door onverwachte weersveranderingen waren niet alle opnames gemaakt. Vijf dagen later werd de productie verwacht op de Pinewood Studios in Londen. Daar was de indrukwekkende set van Ken Adam te bewonderen: de basis van Dr. No. Maar ook van de ventilatieschacht waar Bond in ontsnapte en het interieur van de geheime dienst waren sets gebouwd op Pinewood Studios.

Dr No Jamaica
De eerste scene die op Jamaica werd geschoten: het arriveren van James Bond op het vliegveld.

Ondanks het hoge budget van de film was het voor Ken Adam zoeken naar mogelijkheden om zo goedkoop mogelijk een set te maken. Zo waren de schilderijen van het decor gemaakt van karton, de luxe-deur van M gemaakt van plastic en de ruimte waarin professor Dent Dr. No ontmoet, werd minimalistisch ontworpen en gebouwd voor een bedrag van $ 750,—. Setontwerper Syd Cain bleek ook helemaal niet op de aftiteling te staan. Als compensatie, en om de aftiteling niet opnieuw te hoeven maken, kreeg Cain een gouden pen. Blijkbaar was het afdoende, hij keerde in de latere James Bond-films terug.

It’s a wrap

De opnames in Londen werden na 58 weken afgerond. Op 30 maart 1962 werden de laatste opnames gedraaid, waarbij James Bond (Sean Connery) oog in oog zou staan met een vogelspin. Er werden allerlei maatregelen voor genomen, maar regisseur Terence Young was niet tevreden over het eindresultaat. De close-ups met Sean Connery werden gefilmd met glasplaat tussen de acteur en de spin. De overige opnames werden gemaakt met stuntbubbel Bob Simmons.

Dr No Behind The scene Bob Simmons
Stuntdubbel Bob Simmons tijdens de opnames met de vogelspin.

Na de opnames was het de beurt aan Peter Hunt voor de eindmontage. Die gebruikte innovatieve montagetechnieken, het gebruik van snelle bewegingen en overdreven geluidstechnieken. Het gaf een bepaalde stijl, maar vooral ook om kleine fouten niet op te laten merken bij het publiek. Maurice Binder was verantwoordelijk voor de introductie en de aftiteling. De introductie, waarbij een pistoolloop zichtbaar was en waarbij Bond snel draait en schiet, werd een van de stijlkenmerken van de James Bond-films. 

60 jaar James Bond

In onze serie 60 jaar James Bond vertellen we je verhalen over zes decennia filmische James Bond. Lees deze artikelen ook eens:

Merlijn Kuiper

Merlijn Kuiper is sinds zijn dertiende gek van de James Bond-films. Later is hij zich gaan verdiepen in het leven van Ian Fleming en de James Bond-boeken. In 2006 was hij samen met Jorrit de oprichter én is hij één van de drijvende krachten achter James Bond Nederland. Hij houdt ervan om onderwerpen uit te diepen zowel op gebied van boeken als van films. Zijn droom blijft nog steeds een eigen James Bond-magazine!

2 reacties

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

  • Saltzman heeft nooit de rechten van Casino Royale gehad. Die waren daarvóór al verkocht aan Charles K. Feldman . Vandaar dat de film pas in 2006 door EON gemaakt kon worden, nadat via allerlei omwegen de rechten eindelijk bij hen waren beland.

    • Dat klopt inderdaad. Daar heb je helemaal gelijk in. Bij mijn weten kregen ze de rechten na de opnames van Die Another Day in handen.