Er zijn nog altijd Bond-fans die er heilig van overtuigd zijn: Dolly, het vriendinnetje van Jaws, droeg in Moonraker (1979) een beugel. De verklaring waarom Dolly geen beugel draagt als je de film nu bekijkt, is volgens die mensen duidelijk: de beugel werd later digitaal uit de film gehaald. Alleen: die uitleg klopt niet. Dolly heeft nooit een beugel gedragen. Niet toen Moonraker in de bioscoop verscheen, niet op videoband of dvd of blu-ray. Maar waarom geloven die fans dat dan?

De gedachtenkronkel is toe te schrijven aan het Mandela-effect. Onderzoeker Fiona Broome omschreef hoe ze heldere herinneringen had aan nieuwsuitzendingen uit de jaren 80 die verklaarden dat de Zuid-Afrikaanse apartheidsstrijder Nelson Mandela was gestorven in de gevangenis. In werkelijkheid heeft Mandela als leider van het verzet vastgezeten in de gevangenis, maar werd hij in 1990 vrijgelaten. Mandela is vervolgens president van Zuid-Afrika geweest van 1994 tot 1999 en stierf een natuurlijke dood in 2013. Broome had zich de feiten verkeerd herinnerd.

Mogelijke oorzaken

En Broome was niet de enige die dacht dat Nelson Mandela in de cel stierf, zo bleek: anderen ondersteunden haar visie. Doordat iemand zó overtuigd is van het eigen gelijk, kan het Mandela-effect versterkt worden. Mensen nemen de foutieve herinnering over, en verkondigen dat dat de waarheid is. Zo is het ook met Dolly en de beugel: doordat meerdere fans de theorie onderschrijven, komt er verkeerde informatie op websites terecht. Ook de BBC schreef in een artikel over de beugel van Dolly. Zulke informatie voedt het Mandela-effect, natuurlijk. Het ging zelfs zover, dat liefhebbers actrice Blanche Ravalec probeerden te overtuigen van het feit dat zij zich haar eigen rol verkeerd herinnerde!

En hoe het komt dat sommige mensen menen dat Dolly een beugel droeg, daar hebben we het raden naar. Mogelijke verklaringen zijn een reflectie van haar brillenglazen of een Finse advertentie die er erg op leek. Misschien kunnen we de verklaring zoeken bij de metalen tanden van Jaws: het zou logisch zijn als Jaws, door zijn eigen vreemde gebit, voor Dolly zou vallen als ze een beugel had. In Moonraker is het duidelijk dat Jaws verliefd wordt op Dolly omdat ze anders is dan het perfecte ras dat Hugo Drax wil creëren. Maar dat komt door haar bril en vlechtjes. Hoe gepast dat een beugel ook zou zijn geweest, het zit niet in de film.

Nog meer Mandela-effecten in Bond-films

Dat is het merkwaardige van het Mandela-effect: doordat iets beter zou passen, herinneren we ons bepaalde filmscènes verkeerd. Dus nee, Dolly droeg geen beugel. Nog een merkwaardig Mandela-effect in een Bond-film is een vermeend stukje dialoog tussen Bond en M in Skyfall (2012). In Casino Royale (2006) waarschuwt M Bond dat hij nooit meer bij haar mag inbreken. Hij doet dat opnieuw in Skyfall. Hoewel het gepast zou zijn dat M nog even refereert aan de eerdere dialoog, gebeurt dit niet. M vertelt Bond enkel dat hij “verdomme niet hier mag slapen”. Er zijn echter fans die menen dat M eerst wel een duidelijke verwijzing maakte naar Casino Royale.

Het Mandela-effect treedt snel op. Ook ik had er last van na het zien van No Time to Die (2021). Ik was er even van overtuigd dat Madeleine en Mathilde aan het einde van de film in de Aston Martin DB5 rijden. Dit omdat het thematisch klopt: het is dé Bond-auto, het zou een parallel zijn met het begin van de film waarbij Bond en Madeleine Italië komen binnengereden, en de DB5 was in Spectre (2015) al eerder te zien aan het einde van de film. Dit klopt langs geen kanten: de DB5 overleeft met moeite het begin van de film en verdwijnt na de titels uit beeld. No Time to Die sluit af met Madeleine en Mathilde in Bonds V8.

Zo zie je maar: een vreemde gedachtenkronkel is snel gemaakt. Heb jij ooit last gehad van het Mandela-effect? Waar was jij heilig van overtuigd? Ben jij een van die mensen die dacht dat Dolly een beugel droeg? Mocht je er meer over willen horen, Calvin Dyson heeft er een heuse video aan gewijd.

Het bericht Het Mandela-effect: nee, Dolly droeg geen beugel in Moonraker! verscheen eerst op James Bond Nederland.

Dat zit zo. Op een evenement van Bondstars was “de man met het stalen gebit” Richard Kiel samen met Sir Roger Moore te gast. Maar helaas werd ik gedurende de dag ziek. Ik mistte Richard Kiel en Roger Moore. Met Roger is het later wel goed gekomen.

Maar ik heb de vriendelijke Kiel gemist. Richard sprak vaak over zijn rol als Jaws in The Spy Who Loved Me (1977) en Moonraker (1979). Met name over zijn stalen gebit en tijd op de sets. Zo ook op 9 mei 2009. Ik schreef er het volgende artikel over.

Origineel artikel 9 mei 2009

Wie herinnert zich Jaws niet? De boomlange acteur Richard Kiel vertelt.

Een journalist van de Engelse krant The Guardian had een interview met de acteur. Richard Kiel speelde in twee James Bondfilms namelijk The Spy Who Loved Me van 1977 en Moonraker (1979). Zijn rol was die van schurk Jaws. De oersterke man met het stalen gebit.

Jaws werd ingehuurd door Karl Stomberg en in Moonraker door Hugo Drax. Hij moest hen beschermen en ook mensen vermoorden. Natuurlijk kwam James Bond ook op zijn pad. In The Spy Who Loved Me vecht hij onder andere met hem bij de beroemde piramides van Gizeh.

De krant was er benieuwd naar of Kiel met zijn grote afmetingen en stalen gebit in staat was om Roger Moore te laten schrikken.

Kiel: Het idee van het gebit kwam van producent Albert R. Broccoli. Het was de bedoeling dat het personage zijn tanden als gereedschap kon gebruiken en wapen. Als een soort haai. Om mensen te vermoorden.

Voor de tanden moest ik naar een tandarts nabij de studio`s. Hij maakte een paar. Meer kon volgens hem niet omdat het te ingewikkeld was om ze te maken.

Volgens de acteur waren de tanden een vervelend stukje rekwisiet. Hij kon ze maar enkele minuten per keer inhouden. Anders moest hij overgeven.

Ik had een assistente die mij met het gebit hielp na elke take deed ik ze uit. Zij waste ze in een bakje met mondwater. En daarna liet ze ze drogen voor de volgende takes.

Richard heeft Broccoli ervan weten te overtuigen dat er meer in Jaws zat. Hij wilde een deel van de persoonlijkheid van Jaws laten zien.

Richard Kiel is 10 mei 2009 aanwezig bij BFI Southbank. Samen met bezoekers kijkt hij naar de film Moonraker. Na afloop is er een vraag en antwoord sessie met de acteur. Bij BFI zijn in mei en juni vele films van Albert R. Broccoli te zien. Broccoli zou dit jaar honderd zijn geworden.

Het bericht 15 jaar JBN: De man met het stalen gebit verscheen eerst op James Bond Nederland.

Op 18 en 19 juli is Burbank de stad waar u moet zijn als u sterren uit de James Bondfilms wilt ontmoeten zo tipt commanderbond.net ons. Op het moment komen er twaalf sterren uit de series naar de Hollywood Collectors en Celebrity Show toe.

Men heeft ook een echte James Bond weten te strikken. George Lazenby speelde de rol van 007 eenmaal in On Her Majesty`s Secret Service uit 1969. De volgende sterren zijn aanwezig:

• George Lazenby speelde de rol van James Bond 007 in On Her Majesty’s Secret Service.
• Richard Kiel (Jaws, The Spy Who Loved Me, Moonraker)
• Caroline Munro (Naomi, The Spy Who Loved Me)
• Gloria Hendry (Rosie Carver, Live And Let Die)
• Lana Wood (Plenty O’Toole, Diamonds Are Forever)
• Luciana Paluzzi (Fiona Volpe, Thunderball)
• Martine Beswick (Zora, From Russia With Love / Paula Caplan, Thunderball)
• Maud Adams (Andrea Anders, The Man with the Golden Gun / Octopussy, Octopussy)
• Molly Peters (Patricia Fearing, Thunderball)
• Tanya Roberts (Stacey Sutton, A View To A Kill)
• Trina Parks (Thumper, Diamonds Are Forever)
• Virginia Hey (Rubavitch, The Living Daylights).

Naast alle Bondsterren komen er veel meer beroemdheden naar de beurs. Zo kunt u onder meer de volgende sterren ontmoeten: Shannen Doherty, Berverly Hills 90210 en Kathy Najimy: Numb3rs.

De show is op zaterdag geopend van 10:00 tot 17:00u en op zondag van tien tot vier uur. Kaarten kosten $20 per persoon. Kinderen onder de veertien zijn gratis. Een evenementkaart is ook mogelijk voor $30 per persoon. Meer informatie over dit evenement vind u via de website van de Hollywood Collectors en Celebrity Show.

Het bericht Hollywood Collectors en Celebrity Show verscheen eerst op James Bond Nederland.

Een journalist van de Engelse krant The Guardian had een interview met de acteur. Richard Kiel speelde in twee James Bondfilms namelijk The Spy Who Loved Me van 1977 en Moonraker (1979). Zijn rol was die van schurk Jaws. De oersterke man met het stalen gebit.

Jaws werd ingehuurd door Karl Stomberg en in Moonraker door Hugo Drax. Hij moest hen beschermen en ook mensen vermoorden. Natuurlijk kwam James Bond ook op zijn pad. In The Spy Who Loved Me vecht hij onder andere met hem bij de beroemde piramides van Gizeh.

De krant was er benieuwd naar of Kiel met zijn grote afmetingen en gebit in staat was om Roger Moore te laten schrikken.

Kiel: Het idee van het gebit kwam van producent Albert R. Broccoli. Het was de bedoeling dat het personage zijn tanden als gereedschap kon gebruiken en wapen. Als een soort haai. Om mensen te vermoorden.

Voor de tanden moest ik naar een tandarts nabij de studio`s. Hij maakte een paar. Meer kon volgens hem niet omdat het te ingewikkeld was om ze te maken.

Volgens de acteur waren de tanden een vervelend stukje rekwisiet. Hij kon ze maar enkele minuten per keer inhouden. Anders moest hij overgeven.

Ik had een assistente die mij met het gebit hielp na elke take deed ik ze uit. Zij waste ze in een bakje met mondwater. En daarna liet ze ze drogen voor de volgende takes.

Richard heeft Broccoli ervan weten te overtuigen dat er meer in Jaws zat. Hij wilde een deel van de persoonlijkheid van Jaws laten zien.

Richard Kiel is 10 mei aanwezig bij BFI Southbank. Samen met bezoekers kijkt hij naar de film Moonraker. Na afloop is er een vraag en antwoord sessie met de acteur. Bij BFI zijn in mei en juni vele films van Albert R. Broccoli te zien. Broccoli zou dit jaar honderd zijn geworden.

Het bericht De man met het stalen gebit verscheen eerst op James Bond Nederland.