Nieuw boek over de achtergrond van Never Say Never Again

Hoe kon er een James Bond-film met Sean Connery worden gemaakt zonder de betrokkenheid van EON Productions? Is Never Say Never Again (1983) niet gewoon een regelrechte remake van Thunderball (1965)? En moet je de film nu beschouwen als officieel of onofficieel? Bryan Tyrrell probeert in zijn boek The Novel and the Deep Blue Sea antwoorden te geven op die vragen.

Het boek, dat de ondertitel The Story Behind Never Say Never Again draagt, telt negentig pagina’s en richt zich op de geschiedenis en nasleep van deze SPECTRE-vertelling. Is het überhaupt een échte Bond-film? Wat waren de juridische haken en ogen en hoe hebben die het eindresultaat beïnvloed? En hoe past Kevin McClory in de lange geschiedenis van het James Bond-fenomeen? Was zijn Warhead-project ooit een reële optie? Vragen genoeg rondom dit lelijke eendje uit de Bond-films.

Over het boek

The Novel and the Deep Blue Sea doet geen wereldschokkende onthullingen, maar pretendeert dat ook niet te doen. Wat het wel biedt, is een heldere en compacte uitleg van hoe Never Say Never Again tot stand is gekomen. Van het oorspronkelijke scenario, geschreven door Ian Fleming samen met Kevin McClory en Jack Whittingham, tot de rechtszaak die volgde nadat Fleming de roman Thunderball (1961) zonder toestemming publiceerde. Tyrrell schetst hoe McClory en EON uiteindelijk de verfilming van Thunderball produceerden, hoe er door de jaren daarna verschillende scriptvarianten ontstonden en welke juridische obstakels overwonnen moesten worden om in 1983 een alternatieve Bond-film met Connery mogelijk te maken. Hij neemt daarin ook de nasleep van de film en de jaren daarna mee.

Tyrrell weet op beknopte maar duidelijke wijze de verbanden te leggen tussen de verschillende versies van hetzelfde verhaal die in de loop der jaren zijn ontstaan. Ook besteedt hij aandacht aan hoe de personages tussen die versies veranderden, vaak van naam, soms ook van functie.

Persoonlijk vind ik vooral het hoofdstuk over de rechtszaak tussen McClory en Fleming na het verschijnen van Thunderball bijzonder interessant. Veel Bond-fans kiezen automatisch de kant van Fleming en vinden het onbegrijpelijk dat hij de rechten verloor. Maar Tyrrell legt overtuigend uit waarom de rechter uiteindelijk oordeelde dat McClory en Whittingham wel een legitieme zaak hadden. Hoe moeilijk dat ook blijft om te accepteren als bewonderaar van Flemings werk.

Conclusie

Verwacht geen dik naslagwerk vol nieuwe onthullingen. Dat is ook simpelweg niet mogelijk binnen het bestek van negentig pagina’s. Maar als verrassende, compacte en overzichtelijke gids door de complexe geschiedenis van Never Say Never Again slaagt The Novel and the Deep Blue Sea in zijn opzet.

The Novel and the Deep Blue Sea: The Story Behind Never Say Never Again is nu verkrijgbaar vanaf 12,50 euro. Je kan het boek hier vinden.

Bryan Tyrrell

Auteur Bryan Tyrrell komt uit Dublin en verzamelt al sinds de jaren 80 alles wat met James Bond te maken heeft. Hij kende Kevin McClory persoonlijk. The Novel and the Deep Blue Sea is zijn eerste publicatie.