De 10e plaats, For Your Eyes Only, 1981 (10th place)

Het moet voor de Bond producers toch een steeds lastigere klus worden om gedurende de hele cyclus met een frisse, min of meer originele Bond-film op de proppen te komen. Voor de huidige Bond-producers Barbara Broccoli & Michael G. Wilson is het al lastig gebleken om creatief te blijven en ook al die creatieve neuzen één kant op te krijgen.

“Cubby” Broccoli zat na Moonraker (1979) met dezelfde vragen. Na deze sci-fi-achtige film, die toch ook gebouwd werd op de inspiraties van de laten jaren ’70 (Star Wars), moest James Bond weer veilig landen op aarde. En dat nam EON Productions ook letterlijk. Het korte Fleming-verhaal Risico werd als leidraad genomen en daaromheen bouwden Michael Wilson en scenarioschrijver Richard Maibaum een aantrekkelijk, realistisch Koude Oorlog-verhaal. Bond moest deze keer geen dodelijke chemische gifaanval vanuit de ruimte voorkomen, maar moest het geallieerde A.T.A.C.-besturingssysteem (bekt net zo lekker als het echte A.W.A.C.S.-systeem) voor onderzeeërs in handen krijgen.

Sir Roger Moore voelde zich aanvankelijk niet erg op z’n gemak bij enkele keuzes van de gepromoveerde regisseur John Glen. En tóch wist Glen onder zijn leiding Roger Moore wat meer ‘mens’ te maken en wat minder een übergladde charmeur. De film wist weliswaar niet te tippen aan het tot dan toe hoogste wereldwijde box office resultaat voor een Bond-film. For Your Eyes Only bracht namelijk minder dan $200 miljoen op. Maar de film boerde nog steeds erg goed voor EON Productions Ltd.

De 9e plaats, Thunderball, 1965 (9th place)

Na het daverende succes van Goldfinger (1964) moest de volgende Bond film nog grootser worden. “Here comes the biggest Bond of all,” schreeuwden de filmtrailers en –posters in 1965. En grootser dan haar voorgangers was Thunderball zeker. Het zette voor de Bond-filmreeks een record aan bezoekersaantallen neer. Een record dat pas na 45 jaar – in 2012 met Skyfall – zou worden verbroken.

Thunderball is mijn persoonlijke favoriet. Het was de allereerste Bond film die ik als tienjarig jongentje zag. En ik kan na al die jaren nog steeds enorm genieten van dit onderwaterspektakel. Connery is volledig op zijn gemak in de rol van 007, we zien SPECTRE met Blofeld en Largo in volle duivelse glorie. Claudine Auger zet met Domino een prachtige Bond girl neer en Luciana Paluzzi weet dat als femme fatale Fiona zelfs nog te overtreffen. De muziek is spot-on, de locaties prachtig en de humor (de Fiona badkamer scene is een juweeltje) precies zoals deze in een Bond film hoort te zijn.

Ja, ik ben lyrisch over Thunderball. Toch zie ik ook enkele tekortkomingen. Zo zijn niet alle onderwater scenes even geslaagd; sommige van deze scenes halen de vaart té veel uit het verhaal. Maar ruim vijftig jaar na dato is Thunderball nog steeds een heerlijke film om te zien. Een échte Bond klassieker. Je hoeft maar na de officieuze remake Never Say Never Again (1983) te kijken om te ervaren wat ik daarmee bedoel.

De 8e plaats, SPECTRE, 2015 (8th place)

De meest recente Bond film weet verrassend genoeg een stevige notering in de TOP 10 van ‘Beste’ Bond-films te bemachtigen. Terecht? Mwoah….wat mij betreft niet. Maar “het volk heeft gesproken”! Skyfall (2012) was een groot succes en dus waren de producenten maar wat blij toen regisseur Sam Mendes besloot terug te keren voor de regie van SPECTRE. Hoewel hij zijn stempel wederom op het eindresultaat wist te drukken, waren Mendes en Daniel Craig minder tevreden dan bij Skyfall.

Dat neemt niet weg dat er veel valt te genieten in SPECTRE. De openingsscene is heerlijk opzwepend. Het camerawerk van “onze” Hoyte van Hoytema is gracieus en de sets van Dennis Gassner zijn om van te smullen. Een grotere rol voor Ben “Q” Whisaw werd door iedereen toegejuicht net als de kleine rol voor Monica Belluci.

En na een decennialange afwezigheid was hij weer terug, de schurk der schurken: Franz Oberhauser! Of laten we hem toch maar Ernst Stavro Blofeld noemen. Met een brilante acteur als Christoph Waltz kon de terugkeer van dit iconische karakter niet misgaan. Of toch wel? Bond-fans waren gematigd positief over Waltz’ performance (de acteur zelf was overigens ook niet tevreden) maar waren vooral verbolgen over de keuze om van Blofeld en Bond stiefbroertjes van elkaar te maken…Fleming zou zich omdraaien in zijn graf.

Het bericht James Bond TOP 2018: Verrassende start TOP 10 verscheen eerst op James Bond Nederland.

De 19e plaats, Tomorrow Never Dies, 1997 (19th place)

In 1997 probeerde Pierce Brosnan het megasucces van GoldenEye (1995) te evenaren. Helaas is hij daarin volgens de stemmers van de James Bond TOP 2018 niet geslaagd. Met een magere notering op plek 19 blijft Tomorrow Never Dies ruimschoots achter op zijn directe voorganger. Naast Brosnan zien we de Chinese superster Michelle Yeoh als de agente Wai Lin. Zij is in alles Bonds evenknie; Wai Lin is sterk, vindingrijk en heeft haar eigen set aan gadgets.

De schurk Elliot Carver wordt vertolkt door de Britse acteur Jonathan Pryce. Zijn rol van mediamagnaat is duidelijk geïnspireerd door Rupert Murdoch en William Hearst. Een beangstigend ‘echte’ schurk, maar Pryce zijn performance wordt niet door iedereen gewaardeerd. Dat geldt overigens niet voor Judi Dench; als M heeft zij een prachtige confrontatie met een Britse admiraal.

De film bevat één van de beste autoachtervolgingen uit de gehele Bond franchise. En dat terwijl 007 zelf niet eens achter het stuur zit. De knotsgekke scheurpartij in een Duitse parkeergarage, waarbij Bond met zijn mobieltje de BMW vanaf de achterbank bestuurd, is een geweldig spectaculaire scene. Met een heerlijk score van David Arnold weten de Bond producenten bovendien eindelijk een waardige opvolger van John Barry te vinden.

De 18e plaats, A View To A Kill, 1985 (18th place)

Daar waar Never Say Never Again (1983) en Diamonds Are Forever (1971) Sean Connery zijn laatste Bond-films zijn, kan ook de laatste film van wijlen Sir Roger Moore geen potten breken. Soms leek het wel alsof de Bond-producers zich geen raad wisten met een op handen zijnde laatste vertolking van een Bond-acteur. Heeft On Her Majesty’s Secret Service (1969) destijds dan voor dusdanig veel schade gezorgd dat Harry Saltzman & Albert “Cubby” Broccoli elke keer verkrampten als het einde van een Bond-acteur op handen leek te zijn?

Voor Sir Roger Moore, die voor A View To A Kill al wat kunsthaar kreeg aangemeten, was het zo klaar als een klontje. Hij was te oud. En hij vond zichzelf te oud. Wie Moore zijn commentaar terugluistert op BluRay kan dan ook wel begrijpen dat hij hier geen fantastische herinneringen aan overhield. Moore was tijdens het filmen van A View To A Kill al 57, maar leeftijd hoeft anno nu voor actie-acteurs geen belemmering meer te zijn. Kijk bijvoorbeeld naar Tom Cruise.

Maar Roger Moore was er de persoon niet naar om dag in dag uit in de sportschool te zitten. Het was dan ook verstandiger geweest als Moore het bij zes films had gehouden. Toch nog enkele positieve noten: Oscar-winnaar Christopher Walken is grandioos als heuse doorgedraaide psychopaat en ook Grace Jones laat zien, mede dankzij fashion designers Azzedine Alaïa, Kenzo en Issey Miyake, dat kleding een onuitwisbare indruk kan achterlaten. A View To A Kill wordt 18e met 359 punten.

De 17e plaats, Quantum Of Solace, 2008 (17th place)

Het was misschien onvermijdelijk dat Quantum of Solace ten tijde van haar release middelmatige recensies zou ontvangen. Hoe overtref of zelfs evenaar je immers een instant classic als Casino Royale (2006)? Persoonlijk vind ik dat de film meer credits verdient dan deze meestal krijgt. Het eerste echte directe vervolg in de Bond filmreeks is geregisseerd door Marc Forster. Hij wilde de film het gevoel van een afgevuurde kogel meegeven; snel en doeltreffend. If you like it or not: daarin is hij wel degelijk geslaagd.

Quantum of Solace is de kortste Bond film van allemaal en in een sneltreinvaart zien we 007 van Italie naar Londen, naar Haïti, naar Oostenrijk, weer terug naar Italie, naar Bolivia en tot slot naar Rusland reizen. Achtervolgingen per auto, motor, boot, vliegtuig en te voet? Check, ze zitten er allemaal in. Saai is Quantum of Solace dan ook allerminst. Wel wat onevenwichtig, gehaast en soms chaotisch.

Daniel Craig speelt de rol van gekwelde geheim agent met verve. En hoewel critici beweren dat de film humorloos is, vind ik zelf zijn interactie met zowel René Mathis (een terugkeer van de wederom fantastische Giancarlo Giannini) en Fields (heerlijk vertolkt door Gemma Arterton) bijzonder geestig.

Het bericht James Bond TOP 2018: Wie zijn er 19e, 18e en 17e geworden? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Exact drie jaar geleden vroeg JBN-medeoprichter Jorrit me of ik columns zou willen schrijven voor deze prachtige website. Een kans die ik met beide handen aangreep. Januari 2016 verscheen mijn eerste column online. En nu, 36 maanden en evenveel columns verder, is dit mijn laatste column. A Farewell to Arms.

In mijn columns heb ik geprobeerd vanuit mijn eigen opinie over de James Bond franchise te schrijven. De columns waren een mooie uitlaatklep voor mijn Bond obsessie. Heerlijk mopperen over al die onzekerheden rondom Bond 25, lyrisch ratelen over die trouwscéne in You Only Live Twice of lekker nerdy uitpluizen in welke film 007 géén hotel bezoekt.

En ach, wie weet….ook mijn idool Sean Connery kondigde meerdere malen zijn vertrek aan om vervolgens weer met hangende pootjes terug te keren. Wat dat betreft heb ik wel geleerd to Never Say Never Again.

Toegegeven, niet alle columns waren even geslaagd. Wanneer ik nu terugkijk op mijn zeer bescheiden oeuvre dan ben ik vooral trots op de columns waarin ik niet over de actuele zaken van de filmreeks schrijf maar kijk naar de rijke historie van James Bond. Want laten we wel wezen, dat is toch veel interessanter dan al dat geleuter over de zoveelste good looking Brit die het schouderholster van Craig over gaat nemen.

De columns waarop ik online de meeste reacties heb gekregen, zijn de schrijfsels waarin ik een boute stelling inneem. Bijvoorbeeld dat Timothy Dalton de beste James Bond aller tijden is. En de columns waarop ik van vrienden en familie de meeste reacties heb gekregen, zijn de schrijfsels waarin ik James Bond aan mijn privéleven koppel. Mijn ode aan Roger Moore en de geboorte van mijn dochter zijn hier voorbeelden van.

“Je moet stoppen op het hoogtepunt,” is een bekend gezegd. Dat hoogtepunt is voor mij nu. Ik sta bovenop Piz Gloria. Het klinkt allemaal natuurlijk veel dramatischer dan het in werkelijkheid is, maar ik ben niet voor niets columnist. En ach, wie weet….ook mijn idool Sean Connery kondigde meerdere malen zijn vertrek aan om vervolgens weer met hangende pootjes terug te keren. Wat dat betreft heb ik wel geleerd to Never Say Never Again.

Wel weet ik het volgende: James Bond Will Return. En dat is uiteindelijk het enige wat echt telt voor ons als fans.

Het bericht Column: Never Say Never Again verscheen eerst op James Bond Nederland.

Sindsdien heb ik alle films talloze malen gezien, alle Fleming boeken meerdere keren gelezen, de introducties van twee nieuwe Bond vertolkers meegemaakt en de premières van acht Bond films gevierd. Tegenwoordig doorloop ik mijn Bond fan-zijn in wat ik zelf bestempel als focusperiodes. Daarmee bedoel ik dat ik me soms een periode lang (van zo’n een á twee weken) focus op een bepaald element uit de James Bond canon. De afgelopen anderhalve week lag deze focus op The Man with the Golden Gun.

In deze “TMWTGG focusperiode” heb ik de film en de Blu-ray extra’s opnieuw bekeken, het Fleming boek herlezen en de bijbel Some Kind of Hero er nog eens op nageslagen. Toegegeven, The Man with the Golden Gun is niet Fleming’s beste werk. In tegendeel zelfs, het bungelt een beetje onderaan het lijstje van veel Bond liefhebbers.

Er zijn echter wel verzachtende omstandigheden waar we rekening mee moeten houden. Fleming schreef dit boek terwijl hij in slechte gezondheid verkeerde. Sterker nog, de uitgave van The Man with the Golden Gun is de ruwe versie van Fleming. Hij stierf voordat hij een of meerdere revisies kon uitvoeren en zijn kenmerkende Fleming stijl écht kon uitwerken. Het boek kent een mager plot, eendimensionale karakters en weinig gedetailleerde beschrijvingen zoals zijn eerdere boeken die wel hebben.

Maar daar wil ik het niet over hebben! Ik wil het hebben over een scene die nu nog steeds (ik heb het boek alweer dagen geleden uitgelezen) rondspookt in mijn gedachten. Ik heb het over de mislukte aanslag op M, gepleegd door niemand minder dan James Bond zelf.

Even voor degene onder jullie die het boek nog niet hebben gelezen (schaam jezelf!): aan het einde van het boek dat vóór The Man with the Golden Gun komt, You Only Live Twice, loopt 007 een hersenschudding op met geheugenverlies als gevolg. Hij verdwijnt van de radar en de Britse geheime dienst gaat ervan uit dat James Bond is overleden. In The Man with the Golden Gun duikt James Bond na meer dan een jaar plots weer springlevend op en wil hij M spreken. M gaat in op het verzoek, maar is wel op zijn hoede. Dat blijkt terecht. James Bond is door de Russen gehersenspoeld en heeft als missie gekregen om zijn oude chef te vermoorden. Een poging die dankzij een veiligheidsmechanisme in het kantoor van M gelukkig mislukt.

James Bond die probeert M te vermoorden…wat een geweldig idee voor Bond 25! Ik zie het helemaal voor me! Wel met een kleine aanpassing. James Bond lijdt niet aan geheugenverlies en is ook niet gehersenspoeld (dat vindt het publiek anno nu veel te ongeloofwaardig).

In plaats daarvan dwingt de schurk James Bond om zijn baas te vermoorden. En Bond ziet, om erger te voorkomen, zichzelf genoodzaakt dit te doen. Bijvoorbeeld omdat die gemenerik anders ergens een bom laat ontploffen. Bond redeneert logisch: liever één dode dan talloze onschuldige slachtoffers. De aanslag mislukt en Bond krijgt de kans zich te revancheren, net als in het boek.

Wat vinden jullie ervan? Een prima uitgangspunt voor de nieuwe Bond film, toch? Uiteraard moet een en ander nog verder worden uitgewerkt, maar ook daarbij wil ik de nieuwe regisseur best assisteren. Mijn honorarium valt reuze mee. Het is niet het meest briljante plot wat je kan bedenken voor Bond 25 maar het bevat wel origineel Fleming materiaal. En is dat uiteindelijk niet wat wij Bond fans allemaal het liefste zien?

Het bericht Column: Fleming materiaal verscheen eerst op James Bond Nederland.

Een nieuwe regisseur, een nieuwe première datum en we are back in business, boys and girls! De wereldwijde Bond community haalt opgelucht adem. De belofte James Bond Will Return wordt wederom nagekomen.

Oké, ik geef toe dat ik lichtelijk overdrijf met bovenstaande teksten. Maar laten we eerlijk zijn; iedere filmliefhebber die James Bond ook maar een beetje een warm hart toedraagt, las dit bericht met een gevoel van opluchting. Na het plotselinge vertrek van Danny Boyle als Herr Direktor voor Bond 25 werd er online volop gespeculeerd. Een last minute vervanging zoeken voor de regisseursstoel van zo’n megaproductie was onmogelijk en een uitgestelde releasedatum was onvermijdelijk. En daarmee zou dat volgens sommige fans ook direct betekenen dat Daniel Craig niet meer in Bond 25 te zien zou zijn.

Gelukkig wisten Michael G. Wilson, Barbara Broccoli én Daniel Craig op die bewuste 20 september alle onzekerheden weg te nemen bij de Bond fans. James Bond Will Return. Toen ik het las, vroeg ik me af of er ooit een Bond film zou komen waarin de credits zouden eindigen met de uitspraak James Bond Will Not Return Anymore. Sorry. De kans is klein, maar never say never.

Het officiële statement zorgde er uiteraard niet voor dat het online gespeculeer ophield. Alleen ging het nu vooral over Cary Joji Fukunaga, de nieuwe regisseur voor Bond 25. Wie was die man? Waarom was hij eerder niet als kanshebber genoemd? En waarom gebruiken ze zijn achternaam niet voor de schurk van Bond 25?

Fukunaga is niet van hetzelfde kaliber als Oscar-winnaars Danny Boyle of Sam Mendes. Dat is niet erg. Daarmee wil ik niet zeggen dat hij niet van hetzelfde niveau is, hij is alleen (nog) wat minder bekend bij het grote publiek. Zijn CV op IMDb is beperkt in kwantiteit (zijn eerste volledige film als regisseur stamt uit 2009) maar indrukwekkend in kwaliteit. Met name met het eerste seizoen van de serie True Detective (2014-2015) en de film Beast of No Nation (2015)heeft Fukunaga zijn visitekaartje afgegeven bij EON Productions.

Het vertrek van Boyle betekende ook het vertrek van schrijver John Hodge. Het is officieel nog niet bevestigd, maar schijnbaar hebben oudgedienden Purvis & Wade deze taak weer op hen genomen. Wat de consequenties zijn voor de bezetting van andere kernposities bij een filmproductie (director of photography, production designer en composer) dat is nog even afwachten.

Bond 25 zal op Valentijnsdag 2020, drie maanden later dan oorspronkelijk de bedoeling was, in de bioscopen verschijnen. Zoals sommige fans al opmerkten, zal Bond 25 de eerste Bond film zijn die uitkomt in een jaartal dat eindigt op 0. Het betekent ook dat Daniel Craig officieel de langstzittende James Bond acteur is. In 2020 mag Craig zichzelf al veertien jaar 007 noemen, op de voet gevolgd door Roger Moore met twaalf jaar.

Helaas wil een release in 2020 ook zeggen dat we dit decennium slechts twee nieuwe Bond films hebben gekregen (Skyfall in 2012 en Spectre in 2015). Een schril contrast met de zes Bond films waarop het publiek in de jaren zestig werd getrakteerd (exclusief de Casino Royale spoof). De conclusie is dan wel dat James Bond Will Return, het zou zeer gewaardeerd worden als de producenten voor Bond 26 daar niet opnieuw zo’n lange tijd over gaan doen.

Het bericht Column: Back in Business verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het idee ontstond in de zonnige weken van juli 2018. Ik wilde deze zomervakantie graag een Bondlocatie bezoeken maar kon me, met een gezin aan het thuisfront, geen grote reis veroorloven. Het zou een bliksembezoekje moeten worden en dus werden de mogelijk te bezoeken locaties aardig beperkt. Mijn oog viel al snel op Parijs en dan niet zozeer de stad zelf maar de regio rondom de Franse hoofdstad. Want zoals iedere Bond fan weet, liggen daar drie chateau’s die we kennen uit de Bond films Thunderball (1965), Moonraker (1979) en A View To A Kill (1985). Met de 007 reisbijbel On the tracks of 007 in de hand draaide ik een reisprogramma in elkaar. En verdomd, het leek me mogelijk om in twee (lange) dagen alle drie deze prachtige chateau’s te bezoeken! Samen met een goede vriend (en tevens filmliefhebber) ging ik op pad!

Dag 001

Vroeg uit de veren! Om exact vijf uur in de ochtend vertrekken we met onze Renault vanuit Eindhoven. Nu maar hopen dat deze auto haar dak en achterzijde wel weet te behouden. De eerste bestemming op onze tweedaagse field trip is de Franse gemeente Chantilly. Hier is een aanzienlijk deel van A View To A Kill opgenomen. De reis verloopt voorspoedig en we bereiken de plaats van bestemming iets na negenen. Aangezien Château de Chantilly pas om tien uur haar deuren opent, maken we eerst nog een pitstop bij een zeker benzinestation aan de Avenue du Maréchal Joffre. Dit is de plek waar Tibbett in de wasstraat wordt vermoord door May Day. Op wat moderniseringen na lijkt het benzinestation nog aardig op de filmlocatie van ruim dertig jaar geleden.

Klokslag tien uur staan we aan de poort van Château de Chantilly. Dit is duidelijk herkenbaar dezelfde poort als waardoor Bond en Tibbett hun Rolls-Royce manoeuvreerden in de film. Gelukkig staat Scarpine ons niet op te wachten. Vanaf deze plek zie je rechts een groot pand liggen wat in niet al te beste staat is. In A View To A Kill is dit volgens Scarpine het verblijf van het personeel. Kijken we naar links dan zien we, net als Bond in de film, de immense paardenstallen.

Het pad naar het chateau zelf brengt ons langs de open plek waar Stacey Sutton met helikopter arriveert. We kijken naar links en zien het balkon van waar Bond en Tibbett de aankomst van de Amerikaanse aanschouwen. Via de brug lopen we naar de binnenplaats van het chateau. Overigens kan deze brug niet zoals we in de film zien omhoog worden getakeld. Die scene is elders geschoten. De binnenplaats herken je ook direct als de plek waar Jenny Flex het Britse duo begroet. Helaas worden wij door niemand begroet. En al helemaal niet door an early riser zo aantrekkelijk als Jenny.

Het chateau zelf is tegenwoordig een kunstmuseum. Niet alle interieurscenes uit de film zijn destijds ook daadwerkelijk in het chateau opgenomen. Maar het handjevol scenes dat er wél is geschoten, kan je “herleven”. Zo is de trap die Bond, Flex en een hijgende Tibbett beklimmen te zien. En een bezoekje aan de souvenirshop is ook de moeite waard. Niet alleen omdat de Franse James Bond club een magazine gewijd aan de opnames hier verkoopt, ook omdat hier een scene is gefilmd. De deur waardoor Bond de schurk Zorin en Stacey een kantoortje in ziet verdwijnen (én waar hij vervolgens door May Day wordt weggestuurd) is hier namelijk opgenomen.

We verlaten het chateau aan de voorzijde. Via een grote trap bereiken we de omliggende tuinen. Aan de voet van deze trap boent Tibbett in A View To A Kill zijn bolide om vervolgens door Bond naar de wasstraat te worden gestuurd. Via dezelfde loopbrug als waarop Bond kennis maakt met Stacey bereiken we de achterzijde van het chateau. Hier vindt in de film de receptie plaats.

Een wandeling van een kleine tien minuten brengt ons bij de paardenstallen genaamd Musée Vivant du Cheval. Links hiervan ligt de renbaan waar May Day een potje gewicht heft met een KGB-agent. Het pad wat Bond (undercover als St. John Smythe) en Scarpine door de paardenstallen lopen kan je zelf ook volgen. Op de binnenplaats van de grote paardenstallen zag in de film Tibbett de mysterieuze dokter Mortner met het paard Pegasus lopen. Alles is grotendeels nog hetzelfde als in de film (op de in de grond verdwijnende paardenstal na uiteraard).

Rond drie uur in de middag concluderen we dat we alle Bond plekjes hebben gespot en het hoog tijd is voor onze tweede bestemming.

Château de Chantilly is een absolute aanrader voor iedere Bond fan. De filmcrew van A View To A Kill heeft optimaal gebruik gemaakt van de locatie. In tegenstelling tot het chateau in Moonraker speelt ook de historie van de locatie een functie in het verhaal van de film. Hiermee voelt Château de Chantilly als een échte Bondlocatie, eentje die ruim dertig jaar na de opnames nog steeds goed herkenbaar is voor een Bond fan.

Vanuit Chantilly rijden we in anderhalf uur naar een dorpje ten westen van Parijs, genaamd Anet. Onze bestemming is de verblijfplaats van SPECTRE agent nummer 6, kolonel Jacques Bouvar. De openingsscene van Thunderball is volledig opgenomen in en rondom Château d’Anet. Ietwat kleiner dan het optrekje van Max Zorin, maar desalniettemin even indrukwekkend!

Bij aankomst kan je je auto op exact dezelfde plek parkeren als waar 007 zijn Aston Martin DB5 in de film heeft staan. De weg voor het chateau is gemoderniseerd, maar nog steeds goed herkenbaar. Het chateau zelf ziet er aan de buitenzijde nog net zo uit als in 1965. Helaas ben ik mijn jetpack vergeten en besluit het chateau dan maar op de gebruikelijke wijze te betreden: via de toegangspoort.

Op de binnenplaats van Château d’Anet zien we aan de rechterzijde een bekende kapel staan. Hier vindt in Thunderball de uitvaart van Bouvar plaats. De filmmakers hebben het zichzelf destijds makkelijk gemaakt en zowel het chateau zelf als de bijbehorende kapel gebruikt. Waar je bij het kijken van de film nog denkt dat er een paar kilometer tussen beide optrekjes ligt, blijken ze hemelsbreed amper honderd meter uit elkaar te liggen. De prachtig gedecoreerde kapel kan je ook bezichtigen. Verwacht hier geen doodskist met JB initialen of Britse spion op een balkonnetje.

In tegenstelling tot de andere twee chateaus mag je Château d’Anet niet zonder begeleiding betreden. Erg jammer, want mijn vriend en ik verheugden ons er enorm op de knokpartij uit de film na te spelen. We mogen zelfs niet eens foto’s maken in het chateau (wat we uiteraard wel hebben gedaan).

De elegante trap met zwartwit geblokte vloer waarover Bouvar zo sierlijk mogelijk als weduwe voortbeweegt, is direct te herkennen. En uiteraard ook de kamer zelf waarin Bond zijn condoleances komt brengen. De kamer heet de Salle des Gardes en is herkenbaar aan haar met gouden beschilderingen versierde deuren, rode behang en marmeren open haard. Onze gids drukt ons nogmaals op het hart geen foto’s te maken. De Salle des Gardes is bovendien afgezet met een dik touw. Bizar hoe beschermend ze met dit vertrek omgaan wanneer je beseft dat diezelfde ruimte vijftig jaar geleden het toneel was van een brute vechtscene.

Eenmaal buiten richten we onze blik naar boven en herkennen direct de plek waar 007 zijn jetpack aantrekt (ook al is dat specifieke shot voor een green screen gefilmd). We verlaten via een karig souvenirwinkeltje (hier geen Bond attributen te bespeuren) Château d’Anet. Het is een mooi stukje Bond historie. Het exterieur van Château d’Anet is nog steeds hetzelfde als in Thunderball en alleen al om die reden een bezoekje waard.

Iets na zessen verlaten we het dorpje Anet en rijden richting het Zuidoosten van Parijs. Rond half acht arriveren we in Melun, een slaperig stadje op steenworp afstand van Chateau Nummer 3. De bestemming voor morgen. De Drax Residentie, oftewel Château de Vaux-le-Vicomte. En nee, die heeft onze Hugo niet steen voor steen verplaatst naar Californië…

Dag 002

Om half negen gaat de wekker. Na een snelle douchebeurt en een simpel ontbijtje rijden we naar Château de Vaux-le-Vicomte. In Moonraker wordt Sir Hugo Drax neergezet als een absurd rijke man die letterlijk alles kan kopen wat zijn hartje begeert. Het was een goede keuze van de filmmakers om voor zijn stulpje dit chateau te gebruiken. Het is van een ongekende schoonheid en omvang. Met name de tuinen rondom het chateau lijken oneindig groot te zijn. Iets wat Hollywood ook opviel toen ze eind jaren negentig de film The Man In The Iron Mask hier opnamen.

We laten onze auto achter op de gratis parkeerplaats en vergapen ons vanachter het hek aan de achterzijde aan het chateau. Dit is de plek waar in Moonraker de helikopter landt en Bond het statige pand betreedt. We besluiten in de voetsporen van Bond te treden en gaan via de achtertuin Château de Vaux-le-Vicomte binnen. Direct bij binnenkomst herken ik de balruimte waar Bond, samen met een Schone Franse, wordt opgehaald door een butler. De scene die hierop volgt, de ontmoeting tussen Bond en Drax, is niet in dit chateau gefilmd. De enige andere binnenopname die daadwerkelijk hier is gedaan, is de scene waarin Bond de kluis kraakt en de documenten vindt die hem uiteindelijk naar Venetië leiden. De ruimte die hiervoor is gebruikt is in werkelijkheid de bibliotheek van het chateau. Je herkent de boekenwand, het bureau en (nog leuker) de klok waaronder de kluis is verborgen.

De rest van het interieur van het chateau is prachtig maar voor een Bond liefhebber minder interessant. Op naar de tuinen dan maar! En geloof me wanneer ik zeg dat geen enkele foto de reusachtigheid van deze tuinen eer aan doet. Ik spot direct de plek waar de astronauten van Drax hun ochtendgymnastiek doen en kan het niet laten zelf ook even wat rek-en-strek oefeningetjes te doen.

Aan het uiteinde van de tuinen staat een reusachtig standbeeld van Hercules. Daar wil ik heen! Niet om die goede oude Griekse held te aanschouwen. Ik wil daarheen omdat bij dat beeld de fazantscene uit Moonraker is opgenomen. De wandeling van het chateau naar deze plek neemt al snel dertig minuten in beslag, zo wordt ons toegefluisterd. Normaal gesproken geen probleem, maar als échte Bond liefhebbers huren we net als Corinne een golfkar en tuffen er op los.

Het zicht dat je vanaf het Hercules standbeeld hebt van Château de Vaux-le-Vicomte is a feast for the eyes. Fazanten hebben we echter niet gezien. Net zo min als bloeddorstige Doberman honden of dames van adel.

En daarmee sluiten we tegen het einde van de middag ons bezoek aan Chateau Nummer Drie af. Zoals gezegd, Château de Vaux-le-Vicomte is van een adembenemende schoonheid. Als chateau indrukwekkender dan Château de Chantilly, maar als te bezoeken Bond locatie wint Zorin toch van Drax.

Terugrijdend naar Nederland, waar we het qua Bond locaties moeten doen met de Magere Brug, maken we de balans op. In twee dagen drie iconische Bondlocaties bezoeken is te doen. Je hebt voldoende tijd om alles te zien, mits je net als ons geen files of hordes toeristen treft. Vergeet het boek On the tracks of 007 niet, want hierin staat gedetailleerd beschreven waar je vervolgens de precieze filmplekjes kunt vinden. Ik kijk met een tevreden gevoel terug op een mooie trip en denk alweer na over wat de volgende Bond locatie gaat worden…

Het bericht Chateaus Flight verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het verhaal van From Russia With Love draait grotendeels om Bondlady Tatiana Romanova. Zij lokt, in opdracht van S.P.E.C.T.R.E., Bond naar Istanboel. Daar maken we een boottochtje in de catacomben onder de oude stad en ontmoeten we Kerim Bey en zijn tientallen zonen.

Beluister de podcast hier.

De film uit 1963 bevat voor het eerst een aantal ingrediënten dat een vast onderdeel zou worden van het o zo smakelijke James Bond recept. Zo zien we voor het eerst een korte openingsscène voordat de begintitels over het scherm rollen. Deze pre-title sequence, voorafgegaan door de iconische gunbarrel, werd een element van de Bondfilms dat door andere televisieseries en films werd overgenomen.

Mysterieuze man met kat

Ernst Stavro Blofeld maakt in deze film ook voor het eerst zijn opwachting. In plaats van de schurk direct vol in beeld te brengen, zien we van Blofeld de eerste films alleen zijn handen en zijn kat. Dit bouwt op naar de uiteindelijke onthulling van onze kale baddie in You Only Live Twice. Het slechts deels in beeld brengen van een belangrijk karakter zien we natuurlijk vaker terug in films en series. Er is weinig fantasie voor nodig om te bedenken waar de makers van Inspector Gadget hun inspiratie vandaan hebben gehaald.

Beoordelingsgesprek S.P.E.C.T.R.E.-stijl

Bij menig HR-adviseur zal de manier waarop Blofeld zijn slecht functionerende medewerkers bestraft in het verkeerde keelgat schieten. In deze film is Kronsteen het slachtoffer van het korte lontje van de grote baas. In de films die hierop volgen zien we dezelfde techniek regelmatig terugkeren.

De opmaat naar de James Bond rage

Na het succes van From Russia With Love werd snel een begin gemaakt met de pre-productie van de derde James Bond film, Goldfinger. Na de première van deze film in 1964 brak de grote James Bond rage uit. De spionnenfilms en –series schoten als paddenstoelen uit de grond. Werkelijk iedereen wilde een graantje meepikken van het enorme succes van de Bondfilms. Desalniettemin lag voor ons, het podcastteam, het hoogtepunt van de Bondserie misschien wel een film eerder…

Andere podcasts terugluisteren? Dat kan! Klik op deze link.

Het bericht Podcast 011: From Russia With Love verscheen eerst op James Bond Nederland.

Sinds ik in 2015 het boek James Bond voor Dummies publiceerde, sta ik in het Nederlandse medialandschap bekend als Bondkenner. Dat klinkt overigens gewichtiger dan het is. De laatste keer dat ik een telefoontje kreeg vanuit Hilversum, was in de zomer van 2017 toen Daniel Craig aankondigde terug te keren in de rol van 007. In de afgelopen vier weken wist de Nederlandse pers mij meerdere malen te vinden. Zo ben ik benaderd door de Volkskrant, RTL Nieuws, EenVandaag, NPO Radio 1 en NPO Radio 2. De twee topics waarvoor ik werd opgesnord laten zich raden: Idris Elba en Danny Boyle.

Allereerst was daar weer die eeuwenoude roddel dat Idris Elba de nieuwe James Bond gaat worden. De wereld in geholpen door Britse persmuskieten (die zich beriepen op een uitspraak van Barbara Broccoli) om de komkommertijd door te komen. En ja, Idris Elba is een donkere acteur en dus was dit in tijden van #metoo en politiek correct denken een lekker gevoelig onderwerp waarover iedereen op social media weer los kon gaan. Elba gooide zelf nog wat olie op het vuur door “My name’s Elba, Idris Elba” te tweeten. Toen ging de pers natuurlijk helemaal los met speculeren en vergat gemakshalve dat Elba zelf een paar uur later “Don’t believe the HYPE…” tweette.

my name’s Elba, Idris Elba. pic.twitter.com/kEyyaVg8JX

— Idris Elba (@idriselba) August 12, 2018

En dus wilde enkele journalisten die overduidelijk op zoek waar naar ‘prikkelende uitspraken’ van mij weten waarom James Bond niet door een donkere acteur kan worden gespeeld. Of door een vrouw. Ik besloot enkel mee te werken aan een artikel van RTL Nieuws omdat zij oprecht geïnteresseerd waren in het personage vanuit historisch perspectief. Hoe beschreef Ian Fleming het personage?

Een week later werd ik opnieuw benaderd door enkele Nederlandse journalisten. Nu om mijn mening te geven over het plotselinge vertrek van Danny Boyle als regisseur van Bond 25. In tegenstelling tot het Elba-bericht nu wel écht Bond nieuws. Treurig nieuws, want een ontslag op zo’n cruciaal moment in de preproductie kan slechts één ding betekenen: chaos. Wordt Bond 25 uitgesteld? Gooit Craig de handdoek nu in de ring? Vragen waarop wij als Bond fans geen antwoord weten, hoewel mijn collega’s van James Bond Nederland onlangs een mooi artikel schreven over de mogelijke scenario’s.

Michael G. Wilson, Barbara Broccoli and Daniel Craig today announced that due to creative differences Danny Boyle has decided to no longer direct Bond 25. pic.twitter.com/0Thl116eAd

— James Bond (@007) August 21, 2018

Er is echter een andere reden waarom ik deze column wijd aan het Elba & Boyle nieuws. Ik ben, net als de meeste van jullie, een Bond fan in hart en nieren. Het Elba & Boyle nieuws was enerzijds vermoeiend en anderzijds teleurstellend. Ik heb liever een oorverdovende stilte dan al dat luidruchtige gekrakeel. Als Bond fan wil ik me bezig houden met mijn passie, niet met dit geharrewar.

Mijn Bond hoogtepunten in augustus waren dan ook zeker niet Elba & Boyle. Ik heb mijn passie weer beleefd door een bezoek te brengen aan drie iconische Bond locaties (de chateaus uit Thunderball, Moonraker en A View To A Kill) en een avondvullende podcast op te nemen met drie collega Bond fans waarin we het fenomenale From Russia With Love de hemel in prezen. En zó vul ik het liefst de komkommertijd!

Het bericht Column: Komkommertijd verscheen eerst op James Bond Nederland.

Terwijl ik met de ietwat plakkerige zweetvingers van mijn rechterhand het toetsenbord bedien, zwiert mijn linkerhand ongecontroleerd door de lucht op jacht naar muggen. Bij voorbaat dus mijn excuses voor eventuele typo’s in deze column.

De zomervakantie is nog niet eens op de helft (als docent ben ik gezegend met maar liefst vijf weken vrij) maar mijn reis voor dit jaar zit er alweer op. Ik ben net terug uit de Jura, een prachtige streek in Oost-Frankrijk nabij de Zwitserse grens. Meestal probeer ik mijn zomervakantie te combineren met een bezoekje aan een Bondlocatie. Dat zat er dit jaar helaas niet in.

007 heeft deze Franse streek voor zover ik weet nog niet bezocht. De dichtstbijzijnde Bondlocatie was al snel twee uur rijden en dat was met drie kinderen op de achterbank niet echt een optie. No worries, voor later deze zomer staat er nog een Bond gerelateerd tripje op de planning.

Overigens heeft een echte Bond liefhebber niet veel nodig om op vakantie de 007-vibes te voelen. De camping was gelegen aan een heldere rivier. Iedere keer wanneer ik hier doorheen liep, voelde ik me toch een beetje als Bond die in Doctor No Crab Key verkent. In plaats van Quarrel en de appetijtelijke Honey werd ik gevolgd door twee jongens van acht en tien. En de grot van Moidons deed me wel erg denken aan de ondergrondse schuilplaats van Kananga uit Live And Let Die.

De zomervakantie is voor mij ook een tijd om lekker wat boeken te verslinden. Dit jaar zaten er twee Bond titels in mijn gadgetloze reiskoffer: Forever And A Day en The 007 Diaries. Eerstgenoemde is de tweede Bondthriller van Anthony Horowitz (zie hier de James Bond Nederland recensie). Een vlot geschreven en vermakelijke toevoeging aan de literaire Bond canon.

Het uitgangspunt (een prequel op Casino Royale) is een aardige vondst, maar heeft eigenlijk enkel in de eerste paar hoofdstukken een functie. De personages van de Bond girl en schurk zijn aanvankelijk intrigerend, maar verliezen in de loop van het verhaal mijn interesse.

Ik heb meer genoten van The 007 Diaries. Voor de onwetenden onder jullie: tijdens de opnames van Live And Let Die werd Roger Moore gevraagd een dagboek bij te houden. Dit boek werd bij de première van Moore’s debuut als James Bond in 1973 uitgebracht. Ter nagedachtenis aan Moore’s overlijden in 2017 besloot de uitgever het boek opnieuw uit te brengen.

The 007 Diaries is perfect leesmateriaal voor op vakantie. Roger Moore weet met zijn kenmerkende gevoel voor humor regelmatige een glimlach op je gezicht te toveren. Ik denk niet dat een van de andere Bond vertolkers me eenzelfde ervaring had kunnen geven.

Een dagboek van Connery over de productie van één van zijn Bondfilms; dat was waarschijnlijk 150 pagina’s aan geklaag over zijn ‘magere’ salaris en het Bond imago. Lazenby had met een dagboek over On Her Majesty’s Secret Service waarschijnlijk alleen zijn nachtelijke escapades beschreven en een door Dalton geschreven dagboek was ongetwijfeld een diepgravende analyse geweest van het personage James Bond.

Interessant, maar niet het luchtige leesmateriaal waarnaar ik op vakantie verlang. En anno 2018 zou een dagboek van Daniel Craig bestaan uit een reeks korte vlogs op een eigen YouTube kanaal. Phuyuck. Nee, wat dat betreft zou alleen Pierce Brosnan me nog kunnen verrassen.

En zo brei ik weer een einde aan mijn column voor deze maand. Je hebt het vast wel in de gaten; het is komkommertijd en dat laat ik met veel plezier doorschemeren in deze column. Volgende maand zijn we weer scherp en gedisciplineerd. Voor nu: fijne vakantie allemaal.

Het bericht Column: Taking some overdue holiday verscheen eerst op James Bond Nederland.

Een achtervolging te voet, op de motor, in een helikopter, hovercraft of tank. We hebben het inmiddels allemaal gezien. Maar terug naar ‘de moeder der achtervolgingen’: the car chase. Want wat maakt een autoachtervolging nou een goede autoachtervolging?

Dat heeft natuurlijk in grote mate met je persoonlijke smaak te maken. Veel autoachtervolgingen, in zowel de filmwereld van James Bond als daarbuiten, hebben echter een aantal overeenkomsten. De wetten van een autoachtervolging. Denk daarbij aan niet-statische camerashots, opzwepende muziek en een geluidscollage van grommende motoren en piepende banden.

Onlangs was ik onderweg vanuit Amsterdam naar mijn thuisbasis Eindhoven. Niet in een Aston Martin maar in mijn oerbrave Peugeot 308. De kilometerteller tikte netjes de maximumsnelheid aan en voor zover ik kon zien werd ik niet achtervolgd door drie blinde muizen in een lijkwagen. Het enige wat ik gemeen had met een achtervolging in een Bondfilm was de opjagende John Barry sound uit mijn speakers.

Terwijl ik daar reed passeerde enkele Bond autoachtervolgingen in mijn gedachten de revue. In het bijzonder de car chases uit de Daniel Craig films hielden mij bezig. Tot dusver hebben we twee autoachtervolgingen gezien in de Craig films (ik tel de korte scène waarin de Aston Martin over de kop vliegt in Casino Royale niet mee).

Ten eerste hebben we de openingsscène van Quantum of Solace waarin 007 in zijn Aston Martin door Italië scheurt en probeert een achtervolger af te schudden. En ten tweede hebben we de scène in Spectre waarin 007….in zijn Aston Martin door Italië scheurt en probeert een achtervolger af te schudden. “Original,” zou Pierce Brosnan zeggen.

https://youtu.be/gKOq-AqPF5Q?t=2m54s

De overeenkomsten tussen de autoachtervolgingen uit Craig’s tweede en vierde Bondfilm houden daar echter op. Op andere vlakken lijken deze scènes in de verste verte niet op elkaar. Dat begint al bij het camera- en montagewerk. Waar Quantum of Solace (met zo’n beetje geen enkel shot langer dan twee seconden) een aanslag op je netvlies is, krijgen we in Spectre mooi gestileerde shots van nachtelijk Rome voorgeschoteld.

De nadruk bij de autoachtervolging in QoS ligt op chaos en adrenaline, in SP kiest men voor schoonheid en (deels) humor. Overigens duurt de autoachtervolging in SP ook twee keer zo lang als die van QoS. Tot slot bevat de dienstauto van Bond in QoS geen gadgets, in SP is de wagen “fully loaded”.

Kent een 007 autoachtervolging ook dezelfde wetten als elke andere autoachtervolging? Nee, volgens mij niet. Een autoachtervolging in een Bondfilm moet iets extra’s hebben. Daarmee bedoel ik de gadgets. Jaarlijks verschijnen er genoeg actiefilms met een doorsnee autoachtervolging. Bij een Bondfilm wil ik iets méér, iets extra’s. Iets ‘quintessential Bond’ zoals die Britten dat zo mooi noemen.

https://youtu.be/BsBd9tPK4uE

De autoachtervolgingen in QoS en SP hebben beiden hun kwaliteiten maar aan allebei ontbreekt ook iets. QoS is rauw en realistisch, maar mist datgene wat een Bond autoachtervolging zo uniek maakt. En SP haalt de spanning volledig weg door halverwege de achtervolging Bond doodleuk een telefoongesprek met Moneypenny te laten voeren.

Dan zie ik liever de autoachtervolgingen in The Spy Who Loved Me, The Living Daylights of persoonlijke favoriet: de doldwaze BMW actiescène in Tomorrow Never Dies. Laatstgenoemde weet een perfecte balans te vinden tussen actie, spanning, humor en absurditeit. Voeg daar een killer-score van David Arnold en Proppellorheads aan toe en je hebt een ‘quintessential Bond car chase’.

Het bericht Column: Anatomie van een autoachtervolging verscheen eerst op James Bond Nederland.