De tweede Bond-film met Timothy Dalton in de hoofdrol vierde in 2024 zijn 35e verjaardag. En dat wordt nu gefêteerd met een aantal nog nooit eerder verschenen stukken uit de muziek van Michael Kamen.

In 2024 konden we al genieten van dubbel-cd’s met nieuw uitgebrachte muziek van The Man with the Golden Gun (1974) en Moonraker (1979), die elk een verjaardag te vieren hadden. La-La Land Records kwam vorig jaar ook met eenzelfde dubbel-cd voor jubilaris Goldfinger (1964), waar weinig nieuws op te vinden was. Onze columnist Jasper hoopte vurig dat het muzieklabel de soundtrackreeks verder zou zetten en verwees daarbij naar de veertigste verjaardag van A View to a Kill (1985) als kanshebber.

Toch is het (voorlopig?) nog niet aan de laatste Roger Moore-film om een uitgebreide soundtrack-cd te krijgen, maar wel aan de tweede en laatste Timothy Dalton-film. La-La Land kondigt aan dat de soundtrack van Licence to Kill (1989) een gloednieuwe dubbel-cd krijgt, met daarop een aantal nog nooit eerder verschenen tracks. Dat is een verlaat verjaardagsfeestje, want Licence to Kill vierde eveneens in 2024 al zijn 35e verjaardag.

Over de soundtrack

La-La Land Records brengt de muziek van Licence to Kill uit in een gelimiteerde oplage van 5.000 stuks. De eerste 90 dagen wordt de dubbel-cd exclusief aangeboden op de website van La-La Land en via de 007 Store. Geluidsingenieur Doug Schwartz ging met de originele tapes die hij van MGM kreeg aan de slag. Hij kon de muziek remasteren vanaf oude 1/4″ stereobandjes en een 3-track mag. Die muziek is in chronologische volgorde terug te vinden op de eerste cd en nog een stukje op de tweede cd.

De tweede cd bevat daarnaast ook een aantal extra stukken, waaronder de klassieke bruidsmars van Händel zoals te horen tijdens de bruiloft van Felix Leiter met Della. Het titelnummer van Gladys Knight vind je tweemaal op de cd’s. Eerst is er de ingekorte versie voor de title sequence van de film op de eerste cd. De langere versie zoals uitgebracht op single staat dan weer op cd nummer twee. Tot slot staat op het tweede schijfje ook de oorspronkelijke soundtrack zoals uitgebracht in 1989.

Binnenin de cd-hoes vind je ook de zogenoemde liner notes, het boekje met uitleg over de score. Speciaal voor deze verjaardagsrelease schreef de bekende Bond-academicus en auteur Jon Burlingame (The Music of James Bond) nieuwe teksten over de totstandkoming van de filmmuziek. De hoes en binnenwerk werd ontworpen door Dan Goldwasser. De dubbel-cd van Licence to Kill kost 47,95 euro en kan je hier (La-La Land Records) en hier (007 Store) alvast vooruitbestellen. Je krijgt er maar liefst 2 uur, 29, minuten en 1 seconde luisterplezier voor. De 007 Store verzendt de cd eind januari. La-La Land is specifieker en stuurt vanaf 21 januari. Kijk ook even naar de verzendkosten, die kunnen aardig verschillen!

Over de film

Op weg naar de bruiloft van zijn vriend Felix Leiter in Florida maken James Bond en Leiter een omweg om drugsbaron Franz Sanchez te arresteren. Het duurt echter niet lang voordat Sanchez onderweg naar de gevangenis ontsnapt, de kersverse mevrouw Leiter vermoordt en Felix verminkt. Bond wil wraak. Ondanks dat zijn vergunning om te doden is ingetrokken door de Britse regering, weet hij met hulp van CIA-agente Pam Bouvier en MI6-gadgetspecialist Q om Sanchez en zijn hele corrupte drugsimperium op de knieën te brengen.

Nadat oudgediende John Barry afscheid nam als componist voor de James Bond-films, kwamen producenten Albert R. Broccoli en Michael G. Wilson bij Michael Kamen terecht. De soundtrack van Licence to Kill is daarmee beduidend anders dan zijn voorgangers, met meer rockinvloeden en een stevige percussie. Tijdens de climax valt Kamens versie van het James Bond-thema op, ditmaal uitgevoerd door fluit in plaats van de gebruikelijke koperblazers.

De volledige tracklist

CD 1 (1 uur, 14:12 minuten)

Score presentation (91:36 minuten)
1. Gun Barrel / Cray Cay Landing* 1:13 
2. His Funny Valentine (Film Version) 1:46
3. Sanchez Is In The Bahamas / Shark Fishing (Extended Version)* 2:16 
4. Bond Hooks Sanchez* 2:06
5. James & Felix On Their Way To Church (Film Version)* 0:54 
6. Licence To Kill (Performed by Gladys Knight) 4:12
7. Sanchez Escapes 1:52 
8. Della’s Goodbye 1:17 
9. Torturing Felix 2:08 
10. He Disagreed With Something That Ate Him 2:05
11. Let’s Go Shark Hunting 0:38 
12. Ocean Exotica Break-In* 2:56 
13. You Earned It 2:27 
14. Hemingway House 1:48
15. Licence Revoked (Film Version) 1:15 
16. Bond Aboard* / Sharkey Dead 4:50 
17. Seaplane Escape* 7:06 
18. Pam (Film Version)* 2:52
19. Enter Ms. Kennedy / Enter Lupe / Sanchez’s Office 3:37 
20. Uncle Q / Let’s Get Some Rest* 2:09
21. Planting The Explosives* 4:06 
22. Kwang* / Assassination Attempt 2:29 
23. Ninja (Film Version) 3:59
24. Sanchez’s Home 1:11 
25. Bond Sneaks Out* 1:26 
26. Bond Confronts Pam 1:45 
27. Framing Krest* 5:18
28. Leaving Harbour 1:19 
29. Bond And Lupe 1:46 
30. Q In Disguise 0:41

CD 2 (1 uur 14:49 minuten)
Vervolg score presentation
1. The Lab* / The Process* 2:22 
2. The Conveyor Belt 2:46 
3. Dario Sees Pam / Chewed Up 1:15
4. Escape From The Compound 2:11 
5. Tanker Downhill* 1:17 
6. Truck Chase* 4:42 
7. Problem Eliminated / Get In 1:32
8. Pam And Bond 1:07

Bijkomende muziek (11:34 minuten)
9. Bridal Chorus 0:19 
10. Für Elise 1:10 
11. Olimpatec Meditation Institute 2:52 
12. Casino Source I 1:15 
13. Casino Source II 0:30
14. Party Version I 0:40 
15. Party Piano 2:33 
16. Pam (Wild Guitar Excerpt) 2:04

Oorspronkelijk soundtrack album (45:37 minuten)
17. Licence To Kill (Extended Version) (Performed by Gladys Knight) 5:13 
18. Wedding Party (Performed by Ivory) 3:53
19. Dirty Love (Performed by Tim Feehan) 3:45 
20. Pam* 3:49 
21. If You Asked Me To (Performed by Patti LaBelle) 3:58
22. James & Felix On Their Way To Church* 3:53 
23. His Funny Valentine 3:26
24. Sanchez Is In The Bahamas / Shark Fishing* 2:05 
25. Ninja 6:02
26. Licence Revoked* 9:10

* bevat het James Bond Theme geschreven door Monty Norman

Met dank aan Bas Mostermans voor de tip!

Het bericht Soundtrack Licence to Kill gaat ook voor de dubbel (cd) verscheen eerst op James Bond Nederland.

Brosnan heeft de James Bond-franchise door zijn performances succesvol gemaakt. Echte spionnenfilms, op GoldenEye (1995) na, waren zijn Bonds in mijn mening niet. De films van Arnold Schwarzenegger en Sylvester Stallone trokken volle zalen. Het publiek smulde ervan. Ik vind het zelf altijd prachtig hoe de films zich aan de tijd van release aanpassen. Dat is bij Pierce zijn Bond-films prima gelukt.

Rogers favoriet

Moore heeft er nooit een geheim van gemaakt, zijn favoriet voor de rol van James Bond was Pierce Brosnan. Op de set van For Your Eyes Only (1981) leerde Roger, de toen 27-jarige Ier kennen. Dat was geen toeval. Pierce zijn vrouw Cassandra Harris speelde de rol van Countess Lisl von Schlaf. Zelf vind ik Eyes een van de beste Bond-films van Roger Moore. Een prachtig avontuur met een donkere rand en Melina Havelock als leading lady met pit.

De noodgreep richting Dalton

Tijdens de opnames van A View to a Kill (1985) werd Roger zijn leeftijd steeds meer een heet hangijzer. De beste man was inmiddels 57 jaar oud. Dat kon eigenlijk niet meer. Het leeftijdsverschil met zowel Grace Jones (May Day) als Tanya Roberts (Stacey Sutton) was ruim twintig jaar. Dat neemt niet weg dat ik A View to a Kill een prima Bond-film vind. Voor mij is Christopher Walken als Max Zorin de ster van de film. Hij speelt de schurk met zoveel manie en is aalglad: die man moet naar het gesticht!

Na de première van de film hing Roger zijn smoking samen met zijn trouwe Walther PPK aan de wilgen. Producent Albert Broccoli wist het zeker. Pierce Brosnan wordt onze nieuwe James Bond. Maar helaas, Brosnan speelde op dat moment de rol van Remington Steele in de gelijknamige tv-serie voor de Amerikaanse zender NBC. Gelukkig voor Broccoli stopte de show in 1986 op tijd.

Maar een paar weken voor de opnames van de nieuwe Bond-film, besloot men toch nog een seizoen van Remington Steele te maken! De geruchten van Pierce als nieuwe Bond gaven de show vertrouwen. Zo ging de rol van James Bond aan Brozza zijn neus voorbij. In allerijl koos men Timothy Dalton voor de rol van 007. EON had hem eerder in de jaren 60 al overwogen als de opvolger van Connery. Dalton vond zichzelf echter nog te jong toentertijd.

Tim pakt het totaal anders aan

Timothy Dalton gaf James Bond een geheel nieuwe draai. In plaats van de Bond vol grappen en de gentleman die Moore was, koos Dalton voor de serieuze 007. Dat kon hij tijdens The Living Daylights (1987) goed verkopen. De film was een klassiek voorbeeld van de strijd tussen Oost en West. Daar paste een wat norse en zakelijke James prima bij.

We schrijven 1989 op onze kalender wanneer Dalton zijn tweede Bond verschijnt. Licence To Kill is donker, kent een (nog steeds) actuele dreiging in drugsgeweld en een persoonlijke vendetta. Zelf vind ik de serieuze, harde Bond van Dalton prima bij de film passen. Het publiek dacht er anders over, vooral in de Verenigde Staten deed de film het beduidend minder. De film haalde, aldus Metro Goldwyn Mayer, te weinig geld op en men wilde de serie verkopen. Als film of tv-serie, het maakte de filmstudio niet uit.

EON Productions zag dit absoluut niet zitten. Ze spanden rechtszaak na rechtszaak aan. Dit gevecht in duurde bijna vier jaar. Totdat EON aan het langste eind trok en de regie over de James Bond-films terugkreeg. Al die tijd zat Dalton in de wachtkamer. Over deze periode was Tim eind 2016 bijzonder openhartig.

Hoe Pierce de rol uiteindelijk kreeg

Dalton besloot uiteindelijk alsnog te stoppen als James Bond. Hoewel hij GoldenEye nog wel had willen maken, vond hij het daarna mooi geweest. Het duurde hem te lang. De James Bond-franchise raakte volledig in het slop. Als men niet met een fantastische acteur en dito film kwamen kon het wel eens echt game over zijn.

Broccoli hoefde uiteraard niet lang na te denken over zijn nieuwe en vijfde James Bond. Het moest die Ier met de naam Pierce Brendan Brosnan worden. De man waar good old Roger zo enthousiast over was. Er waren al lang geen problemen rond die vervelende NBC-serie te verwachten en Broccoli begon zijn auditieproces. Pierce kwam er glansrijk doorheen en de rest is geschiedenis. GoldenEye brak alle records en Brosnan speelde de rol van Hare Majesteits geheime agent in Tomorrow Never Dies (1997), The World is Not Enough (1999) en Die Another Day (2002).

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Pierce is 70, congrats old chap! verscheen eerst op James Bond Nederland.

Sean Connery

Het blauwe holster van Connery is niet onbekend. We zien het als Bond professor Dent koelbloedig neerschiet in Dr. No (1962) en het heeft zelfs een kleine rol in de pre-title sequence van Goldfinger (1964), wanneer een handlanger Bonds Walther PPK net niet te pakken krijgt. Hoewel het een iconisch rekwisiet is, is het nooit te koop geweest voor consumenten. Waarschijnlijk is het in elkaar gezet door een kostuumontwerper, die het mogelijk gebaseerd heeft op de Heiser H185. Een groot nadeel is dat het pistool erg los in dit holster hangt. Het behoudt zijn positie door zwaartekracht en niet door de vorm van het holster. In een ongunstige situatie zou Bond zijn pistool makkelijk kunnen verliezen. Op internet zijn er veel kopieën te vinden van het holster. Als je zoekt op Ebay maak je een goede kans er een te vinden, al kun je natuurlijk nog altijd je eigen holster maken.

Ik heb ergens een keer gelezen dat het holster van Goldfinger een ander holster is dan dat van Dr. No. Dat durf ik niet te bevestigen. Wat wel opvalt, is dat het holster in Thunderball (1965) duidelijk een andere is dan dat van Connery’s eerste drie films. Dit valt vooral op door het ontbreken van een genaaid vierkant met daarin een X-vorm, dat met klittenband vast lijkt te zitten aan de onderkant van het holster. Degene uit Thunderball is duidelijk gemaakt door één stuk stof, ook is de riem over de rechterschouder gemaakt van bruin leer.

George Lazenby en Diamonds Are Forever

Wat direct opvalt aan het zwarte holster van Lazenby is dat het holster er professioneler uitziet dan dat van Connery. Dat van Lazenby bestaat uit een brede riem over zijn linkerschouder, die is verbonden met een dunnere zwarte riem die om zijn rechterschouder. Aan de onderzijde van het pistoolvak hangt een korte riem die bedoeld is om het holster aan Bonds broek vast te maken, al zit dat van Lazenby los als hij later zijn hotelkamer binnenloopt. Welk exact holster Lazenby draagt in On Her Majesty’s Secret Service (1969) is niet bekend.

In Diamonds Are Forever (1971) pakt Bond zijn holster van de balustrade in zijn hotelkamer van het Whyte House. Hoewel het bewegend beeld is, zijn er toch best wat details zichtbaar. Zo heeft het holster net als in de eerdere films van Connery een blauwe linkerband, maar het vak waar het geweer in zit lijkt zwart te zijn Net als in Thunderball ziet het ernaar uit dat het holster geen klittenband met een X-vorm heeft.

Roger Moore

Een nieuwe Bond, een nieuw holster. Dat líjkt het devies als we naar het iconische holster van Live And Let Die (1973) kijken. Roger Moore draagt in de finalescène een bruin lederen holster met een olijfkleurige rechterschouderband, gemaakt van vinyl. Er is een goede reden dat 007 dit grote bruine ding draagt. Aan het einde van de film gebruikt Bond een Smith & Wesson Model 29 .44 Magnum revolver, een veel groter wapen dan zijn vertrouwde Walther. Dit had qua formaat nooit in een van de vorige holsters gepast. Hoewel dit een professioneel holster lijkt te zijn, zijn er op het internet geen betrouwbare bronnen te vinden over welk holster dit is.

Vóór de finalescène draagt Bond gewoon zijn normale Walther PPK bij zich. Vandaar dat James in het begin van Live And Let Die een ander holster draagt dan aan het eind van de film. Het heeft veel weg van het holster uit Diamonds Are Forever (het zou me niet verbazen als dit dezelfde is). Dit holster is voor het eerst te zien als 007 aankomt in zijn hotelkamer in San Monique. Het heeft wederom een blauwe linkerschouderband en een zwart vak voor zijn pistool. De band voor over zijn rechterschouder is zwart. Als ik me niet vergis zijn er alleen in Octopussy (1983) nog een glimp van een bruin lederen holster op te vangen, wanneer Bond op bezoek is bij Q. In de splitsecond dat het voorbij komt lijkt het niet dezelfde als in Live And Let Die te zijn. Welk merk of type het wel is weet ik niet.

Timothy Dalton

Hoewel er in The Living Daylights (1987) niet duidelijk een holster te zien is, maakt zijn tweede film dit meer dan goed. Bond draagt er een onder zijn jas in het bargevecht tegen Dario in Licence To Kill (1989). In deze scène gaan de bewegingen helaas te snel om het holster goed te zien. Het is duidelijker zichtbaar in drie foto’s van Timothy. In deze onderstaande foto – van een verwijderde scène waar Bond in zijn hotelkamer zit – heeft Dalton een echte Ian Fleming-uitstraling. Maar het holster zelf is niet goed te zien. Wel ziet 007 eruit als een ijskoude agent. Hij rookt, op de tafel ligt zijn zwarte sigarettendoosje en voor zijn neus staat een glas sterke drank. Meer Fleming dan dit zal je in de films niet snel te zien krijgen. Daarom is het extra jammer dat deze scène uit de film is geknipt.

In de twee andere foto’s is het holster een stuk beter te zien. Op de linkerschouderband zit een knoop en de linkerband is erg dun. In tegenstelling tot de vorige Bond-films hangt de Walther in dit holster met de loop naar boven.

Het is gevaarlijk dat Bond het pistool draagt terwijl de hamer naar achter staat. Gelukkig weet ik wel welk holster dit is! Het holster dat Dalton hier draagt, is de Galco Falcon. Het holster is niet makkelijk te vinden en de oplage is zeer beperkt. Je moet onwijs veel geluk hebben als je het wil kopen.

Pierce Brosnan

De soft-reboot van GoldenEye in 1995 was voor de producenten geen reden om van Galco af te stappen. Pierce Brosnan gebruikte in zijn eerste twee Bond-films de Galco Executive Shoulder Holster. Dit is het meest prominent in beeld als 007 in Tomorrow Never Dies (1997) op zijn hotelkamer wacht op wie Carver heeft gestuurd om hem te doden.

De Walther van Bond hangt met een horizontale positie in de Executive. Het holster heeft een open voorkant en het pistool hangt in een zwart lederen vak, wat meer op een harnas lijkt. Dit harnas is gevoerd Italiaans kalfsleer en hangt aan een zwarte band. Een elastische band gaat achter de nek langs en moet worden vastgemaakt aan de broek, als een soort bretel. De Executive kost zo’n $160 op de website van uncrate.com.

Als Bond zijn Walther PPK omruilt voor de Walther P99 verandert ook zijn holster. Dit is duidelijk te zien in Die Another Day (2002), al draagt hij zijn nieuwe holster hoogstwaarschijnlijk ook in The World Is Not Enough (1999). De Galco wordt ingewisseld voor een holster van Bapty & Company. Het holster is gevoerd met bruin suède en heeft een knoopsluiting, zodat zijn Walther P99 veilig kan worden bevestigd. Het heeft een leren riem met verstelbare plastic gespen, een lange zwarte riem, een dik stuk elastiek met een verborgen metalen clip en was speciaal voor de film gemaakt. Op dit moment is het originele holster te vinden op PropstoreAuction voor minimaal £2000.

Daniel Craig

Al in het begin van Casino Royale (2006) is Bonds nieuwe holster goed te zien met daarin de Walther P99. Wanneer Daniel Craig en Sébastian Foucan van hijskraan naar hijskraan springen, zit het stevig vast aan de binnenzijde van Craigs broek. Later is dit holster nog een keer te zien bij de scènes in de Ocean Club. In deze film draagt Bond voor het eerst een broekholster, de cognac kleurige suède Vega IB339.

Er is een foto van Craig met een schouderholster rond de tijd van Quantum Of Solace (2008), maar ik weet niet welk holster dit is en of Craig het überhaupt draagt in de film. Het zou zomaar kunnen dat dit een promotiefoto is waar de film weinig mee te maken heeft. Om de lijst zo compleet mogelijk te maken wilde ik dit holster echter niet onbesproken laten.

In Quantum Of Solace, Skyfall (2012) en Spectre (2015) gebruikt Bond geen P99 meer, maar de oude vertrouwde Walther PPK. Daarom heeft hij de vorige Vega IB339 ingewisseld voor de kleinere IB333. Deze past beter bij het formaat van zijn PPK. Het holster is goed te zien als Bond het moet inleveren in Marokko bij het hoofdkwartier van SPECTRE. Dit holster is slechts rond de $25 en goed te vinden op internet.

In de film en promotiemateriaal rondom Skyfall zijn naast de Vega in ieder geval nog twee verschillende holsters te zien. Beide holsters zijn op zo’n manier bewerkt dat ze niet echt voldoen aan de kwaliteitseisen van holsterproducenten, iets wat erop wijst dat ze waarschijnlijk zijn aangepast door het kostuumteam.

In Spectre, in Londen en in Rome, draagt Bond een schouderholster. Dit is holster is net als die in Die Another Day handgemaakt, ditmaal door Dave Evans. Er zijn slechts vijf exemplaren en je moet diep in de buidel tasten. Voor dit holster is de vorige keer £23.750 afgetikt. Dit holster is ook te zien op de teaserposter van de film.

In de finale van No Time To Die (2021) dragen Bond en Nomi tactical pants. Om hun rechterbovenbeen dragen ze beiden een holster dat vast zit met een nylon band en een gesp. De gesp is gemaakt door CarbonTactics het model is de Epoch. De gesp is ontworpen door Michael Sargent en kwam in 2018 op de markt door een Kickstartercampagne.

Bond in de boeken

Tot slot gebruikt Bond ook in de boeken twee verschillende holsters. In de eerdere boeken draagt 007 zijn Beretta in zeemleer. Hij doet dit om ervoor te zorgen dat het wapen niet goed zichtbaar is onder een jasje bij een pak. Dit is echter heel onpraktisch, omdat een wapen makkelijk uit zacht leer kan vallen. De holsters van Connery maakten dezelfde fout. In Dr. No (1958) geeft Ian Fleming Bond een nieuw wapen: de Walther PPK. Het verhaal achter deze keuze is alom bekend. Geoffrey Boothroyd schreef Fleming een brief waarin hij commentaar gaf op het damesgeweer van 007, de .25 Beretta 418. Wat weinig mensen weten is dat hij Ian Fleming daarin ook een tip gaf voor een nieuw holster. Boothroyd schreef aan Fleming:

Now to gun harness, rigs or what have you. First of all, not a shoulder holster for general wear, please. I suggest that the gun is carried in a Berns Martin Triple Draw holster. This type of holster holds the gun in by means of a spring and can be worn on the belt or as a shoulder holster. I have played about with various types of holster for quite a time now and this one is the best.

Fleming nam dit advies ten harte en schreef Boothroyd terug alsof hij zogenaamd met James Bond had gepraat:

The Berns Martin people live in Calhoun City, Mississippi, and a note to Jack Martin, who is a first class chap and a true gunslinger, will bring you illustrations of his work. Bond’s chamois leather pouch will be ideal for carrying a gun, but God help him if he has to get the gun out when the other fellow is counting the holes in Bond’s tummy.

Foutje bedankt, want Geoffrey probeerde Ian nog te waarschuwen. De Berns Martin Triple Draw die Fleming aan Bond geeft is niet bedoeld voor normale handpistolen, maar enkel voor revolvers. Daardoor loopt 007 vanaf dat moment nog steeds rond met een verre van ideaal holster. Als je meer wil lezen over dit verhaal dan kan ik je de artikelen op FlemingsBond en DangerousMinds van harte aanbevelen.

Het bericht De holsters van James Bond verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het is een niet onbelangrijke vraag voor de grootste favoriet die de filmwereld kent. Een altijd scorend renpaard, waar tienduizenden mensen van eten, een nobele winnaar die in zijn eentje hele bioscoopketens drijvend houdt. En dat staat nog even los van de miljoenen liefhebbers die elke twee jaar kunnen hunkeren naar hun dosis James Bond en die bereid zijn voor hem in lange rijen voor de kassa’s te gaan staan.

Twee uur weg uit de werkelijkheid, twee uur een zijn met de man die op het witte doek de onwaarschijnlijkste heldendaden verricht. Merkwaardig genoeg is een Bond ook de enige film, waarbij het niet erg is dat halverwege het licht aangaat voor ijs, bier en pinda’s. Integendeel, die pauze versterkt juist het gevoel van saamhorigheid dat een volle zaal Bond-fans dient te hebben. Met veelbetekenende blikken kijken volstrekte vreemden elkaar aan, ze weten waarover ze het hebben, woorden zijn niet nodig.

De nieuwste Bond, Licence To Kill, maakt een paar zaken duidelijk. Timothy Dalton bevestigt de goede indruk die hij in zijn eerste Bond-optreden in The Living Daylights al achterliet. Dalton is een goede, harde en meedogenloze Bond. Kortom, een verademing na de vaudeville-act van Roger Moore, al blijft het jammer dat Dalton net niet dat sardonische vleugje humor heeft dat Sean Connery zo flatteerde.

Maar het is ook duidelijk dat Bond als genre zo langzamerhand wat sleetse plekken begint te vertonen. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat dat komt door de aanpak van regisseur John Glen (dit is zijn vijfde Bond-film), die niet meer goed lijkt te weten hoe hij de ruimte tussen de hoogtepunten moet opvullen. De stunts zijn nog altijd spectaculair, maar Licence To Kill heeft ook een paar enorme inpakkers.

Licence To Kill is eigenlijk de eerste Bond-film die het spionage-genre loslaat. Geen strijd tegen de KGB, geen gevecht tegen een geheimzinnige organisatie zoals Spectre die uit is op de wereldheerschappij, maar het in de boeien trachten te slaan van een in principe tamelijk ordinaire drugdealer, ene Franz Sanchez. Het is overigens wel zo dat deze dealer (een uitstekende rol van Robert Davi) een van de beste en gemeenste tegenstanders is die Bond ooit heeft gehad. Hij wordt ook meteen fraai getypeerd als een niets en niemand ontziende man, die in een paar seconden tijd zijn vriendin voor gepleegd overspel straft met een zweep en tegelijkertijd opdracht geeft de man met wie ze in bed werd aangetroffen op beestachtige wijze te vermoorden. (“Your want his heart, Cut his heart out.”) Het lijdt geen twijfel, het betreft hier een slechterik van de grootste orde.

Bonds oude kompaan in de geheim-agenten-branche, de Amerikaan Felix Leiter, heeft inmiddels de CIA verlaten voor de narcoticabrigade. Bond zoekt Leiter op om getuige te zijn bij diens huwelijk. Het is de start van Licence To Kill en, eerlijk is eerlijk, vrijwel nimmer kwam een Bond-film zo flitsend uit de startbokken. Leiter en Bond pakken op weg naar de kerk en passant Sanchez in zijn kraag, maar diens wraak is verschrikkelijk. Hij vermoordt de kersverse bruid van Leiter en voert Leiter zelf gedeeltelijk aan een enorme haai. James wil zijn vriend wreken, maar krijgt daarvoor geen toestemming van M. Waarop James een van de belangrijkste stappen neemt in zijn leven: hij neemt ontslag.

Maar helemaal zonder hulp van Hare Majesteit hoeft hij het ook niet te stellen, want zowel Miss Moneypenny als Q, de bedenker van allerhande moordtuig in vriendelijke verpakkingen, staan James terzijde. Plus nog een aantal niet te versmaden dames. Waarna James ongebreideld jacht kan gaan maken op Sanchez.

Glen lijkt met het fantastische begin zijn kruit verder een beetje te hebben verschoten. Hij valt te veel terug op oude routines, legt ook te veel uit wat al overduidelijk is en het duurt eigenlijk allemaal wat te lang. Tot de finale dan, want die is zoals vanouds bloedstollend. Licence To Kill is zeker geen slechte Bond, hooguit een wat mindere. Na de geslaagde overgang van Moore naar Dalton, lijkt het nu tijd voor een andere man op de regisseursstoel.

Dit artikel verscheen in Het Parool op 21 juni 1989. De schrijver van het artikel was enigszins kritisch op het terugvallen naar de standaard ingrediënten van de James Bond-films. Niet wetende dat het zes jaar zou duren voordat er weer een Bond-film kwam en ook meteen met een andere acteur, namelijk Pierce Brosnan. Martin Campbell heeft met GoldenEye (1995) het concept van 007 opnieuw uitgevonden.

Het bericht James Bond begint iets te slijten, Licence To Kill verscheen eerst op James Bond Nederland.

James Bond nog steeds in de lift. Uitgever United Artists had er rekening mee gehouden dat elke James Bond-film Connerys laatste was. Uiteindelijk bleek dat met You Only Live Twice (1967) ook zo te zijn. De beroemdheid die Connery met de rol van 007 had verworven bleek zo groot te zijn geworden, dat hij er zelf aan ten onder ging.

Opvolger voor Connery

Aan het producentenduo de schone taak om voor de tweede keer een acteur te vinden die de rol van 007 kon vertolken. Voor de eerste film was het makkelijker dan nu. Er moest tenslotte iemand gevonden worden die de rol op dezelfde voet kon verderzetten als Connery. Aangezien Connery tijdens de opnames van You Only Live Twice had gezegd niet terug te willen keren, besloten de producenten tijdens de opnames alvast te gaan kijken naar een mogelijke opvolger.

Albert R. Broccoli wist ook nog niet wat hij wilde: een bekende acteur of juist iemand die nog helemaal niet bekend was. Wellicht iemand die al op de lijst stond ten tijde van Dr. No (1962). Maar tegelijkertijd wist hij ook dat hij iemand moest vinden die om kon gaan met de druk van het filmen en vooral de bekendheid eromheen. En iemand die ook voor meerdere films wilde tekenen. Zou ene George een optie zijn?

Waar we tegenwoordig weten dat de acteurs Engels moeten zijn, had Broccoli eind jaren 60 daar nog niet over nagedacht. Hij had uiteindelijk een klein lijstje overgehouden van de meer dan 300 acteurs die misschien geschikt waren. Broccoli nam direct contact op met de mensen die bovenaan zijn lijstje stonden: Terence Stamp, Oliver Reed en Timothy Dalton. De eerste twee acteurs waren niet beschikbaar en vroegen zich af of de publieke aandacht niet te veel zou zijn. Timothy Dalton bedankte voor de rol: hij vond dat hij veel te jong was om 007 te spelen. Niet wetende dat hij decennia later alsnog in de huid van de geheim agent zou kruipen.

De zoektocht ging verder

Albert Broccoli ging verder met zijn lijstje. Op dat lijstje nam acteur John Richardson een hoge positie in. Hij was destijds getrouwd met Martine Beswick, die een kleine rol vertolkte in From Russia With Love (1963) en Thunderball (1965). Een andere Engelsman was Anthony Rogers. Hij had geprobeerd om in Hollywood aan de bak te komen, maar een echte grote naam was hij niet geworden. Terug in het Verenigd Koninkrijk kreeg Rogers een aantal kleine rollen in The Avengers en Dr. Who. Er werd door Albert Broccoli ook over de grens gekeken: de Nederlander Hans de Vries en de Australiër Robert Campbell.

De geheel onbekende George Lazenby had wel oren naar de rol van James Bond. Hij had alleen het probleem dat hij geen geregistreerd acteur was en ook geen beschikking had over een agent die zijn belangen kon vertegenwoordigen. Toch wilde hij een gok wagen en ging naar de kledingwinkel van Sean Connery, kocht een pak dat eigenlijk voor Connery was en ging vervolgens naar het Dorchester Hotel om zijn haar te laten knippen. Niet wetende dat in de stoel erachter de meest belangrijke man van Londen op dat moment zat: producent Albert R. Broccoli. Hij hoorde Lazenby de kapper opdracht geven om het haar te knippen zoals Connery. In een later interview liet Broccoli weten:

Ik herinner mij nog goed dat ik dacht: die man zou een goede James Bond zijn. Maar iemand die naar de kapper van Kurts gaat – die echt niet goedkoop is – zal waarschijnlijk wel een zakenman zijn en een rijke ook. Dat kan nooit een acteur zijn.

Saltzman en Lazenby

Het lukte de Australiër om uiteindelijk in contact te komen met de hoofd van de casting, Dyson Lowell, en hij kreeg zelfs een afspraak met hem. Lazenby vertelde Lowell zijn levensverhaal en Harry Saltzman zag er wel iets in. Een dag later werd Lazenby uitgenodigd bij Harry Saltzman thuis, samen met regisseur Peter Hunt. Er werden een aantal scènes geoefend, ondanks dat Lazenby nog nooit een dergelijk acteerklus had gedaan. Iedereen was onder de indruk en de kogel was door de kerk: George Lazenby kreeg de rol van geheim agent 007. De twee maanden erna kon hij zich voorbereiden op zijn rol.

ACTION!

De opnames van George Lazenby startten op 20 oktober 1968 op Piz Gloria in Zwitserland. En ondanks dat Lazenby weinig ervaring had, ging het hem goed af. De meeste dialogen werden in één take opgenomen en het leek goed te verlopen. Wel leek George Lazenby moeite te hebben met zijn nieuwe rol en hoe hij buiten de set ermee moest omgaan. En op een welbepaalde draaidag vroeg Lazenby iedereen die niet op de set aanwezig moest zijn om die te verlaten. Dat schoot bij regisseur Peter Hunt in het verkeerde keelgat en vanaf die dag ging alle communicatie tussen de twee via de persoonlijk assistent van Hunt.

Ook Dana Broccoli merkte op de set dat de sfeer niet goed was. Aangezien Thanksgiving nabij was, besloot ze om de hele cast en crew uit te nodigen. George Lazenby was aanwezig, maar liet duidelijk blijken dat hij als “de ster” van de film niet persoonlijk was uitgenodigd. Dana liet weten dat iedereen op dezelfde manier was uitgenodigd en Cubby was een beetje klaar met het wangedrag van Lazenby en maakte dat ook bekend aan hem:

Luister, George, je bent geen ster – nog niet. Je bent geen ster omdat je jezelf zo noemt, of omdat de publiciteitsmensen je een ster noemen, of omdat de regisseur je een ster noemt. Je bent enkel een ster wanneer het publiek dat zegt. En dat moeten we nog gaan zien.

De opnames gingen door

Na het incident van Thanksgiving gingen de opnames verder in de Zwitserse Alpen. En Lazenby had aardig wat tijd tussen de opnames door. En daarbij bleek de Australiër weer dwars te liggen. Hij mocht, opgenomen in zijn contract, niet alleen gaan skiën. Maar je raad het al: in sommige vrije momenten ging hij alleen de piste af. En dat werd gezien door Albert Broccoli die op dat moment met een gondel naar boven ging. En die was er allerminst blij mee.

Later tijdens het filmen in Portugal, waaronder de openingsscène van de film, ging George zijn beklag doen over zijn werktijden. Zo zou Sean Connery nooit in het weekend hoeven te werken en baalde de acteur ervan dat sommige scènes wel vier of vijf keer overgedaan moesten worden. Ondanks het gedrag van George Lazenby tijdens de opnames, waren de producenten wel blij met zijn komst. Cubby liet in een interview naderhand weten dat hij blij was dat George zijn eigen plan had getrokken en geen imitatie van Sean Connery wilde neerzetten. Het was zijn eigen James Bond-karakter dat hij neerzette. Overigens dacht het grote publiek er anders over.

Het einde

Bij de release van de de film On Her Majesty’s Secret Service (1969) had George Lazenby zijn vervolgcontract nog niet getekend. Het contract had een duur van 7 jaar moeten hebben, zonder een vooraf bepaald aantal films. Wel zou het betekenen dat zijn leven deels door de productie van de James Bond-films bepaald zou gaan worden. Iets waar hij veel moeite mee had en hij voelde zich niet als James Bond. Ook lonkte het geld als acteur. In diverse interviews liet hij weten dat in bijvoorbeeld Italië veel geld als acteur kon worden verdiend. Hij tekende zijn contract met de James Bond-producenten niet en ging de wijde wereld in. En we weten allemaal dat het niet zo heeft uitgepakt als hij had gewild.

George Lazenby heeft altijd in interviews laten weten dat een goede vriend van hem, zonder diens naam te zeggen, in de media al had verteld dat hij niet nog een James Bond-film zou gaan maken. Cubby Broccoli liet weten dat George Lazenby zijn eigen glazen had ingegooid door zijn gedrag als superster, wat hij uiteindelijk helemaal niet was.

Tegenwoordig is George Lazenby een graag geziene gast in de James Bond-wereld. En ondanks dat hij maar één film heeft gedaan, was hij iemand die graag gezien werd op de set en anderen hielp waar nodig. Het was gewoon moeilijk om als niet-acteur de rol van een wereldberoemd karakter te vertolken. In mijn opinie is zijn ene film zeker een van de beste James Bond-films die is uitgebracht. 

Het bericht 60 jaar James Bond; George, The One Show Man! verscheen eerst op James Bond Nederland.

Het goede nieuws is dat Bond 26 traditiegetrouw een bijzondere productie belooft te worden. Een debuterend James Bond heeft in zestig jaar James Bond-geschiedenis en zes debuutfilms namelijk altijd een goed eindresultaat opgeleverd. Soms nog een beetje eenkennig in de rol, eindigen de eerste films van de Bond-acteurs doorgaans hoog in de rankings. Dit ten opzichte van veel laatste films, die in de meeste gevallen juist achteraan bungelen.

In Dr. No (1962) met Sean Connery in de hoofdrol, moest het wiel nog worden uitgevonden. Desondanks staat deze debuutfilm en eerste Bond-product nog steeds overeind. Bij de jubileumfilm speelt de gunfactor sterk in het voordeel. Ten opzichte van volgende avonturen is deze film nogal lineair, heeft het overgrote deel van de muziek weinig om het lijf (waardoor het Bond-gevoel sporadisch wordt aangeboord) en oogt het allemaal minder spectaculair. Toch wordt ons hier een stevig spionnenverhaal voorgeschoteld dat zó’n goede aftrap voor een langlopende serie blijkt te zijn, dat we er meer van willen zien. Véél meer. En dat krijgen we.

Als George Lazenby in On Her Majesty’s Secret Service (1969) zijn intrede doet, is James Bond inmiddels een filmbegrip van wereldformaat. Lazenby mag zich bewijzen als opvolger van de geliefde Connery. Daar slaagt hij in de winter van 1969/1970 niet in. De nieuwe Bond moet in de nonchalante branie van Connery ontegenzeggelijk zijn meerdere erkennen. Maar wat een film levert de nieuwe Bond af! On Her Majesty’s Secret Service is in mijn optiek het beste dat EON Productions ooit heeft voortgebracht. Een mening die in de loop der jaren door een groot deel van de wereldbevolking wordt gedeeld. En dan die muziek! John Barry op de toppen van zijn kunnen.

Dan is er niet lang daarna Live and Let Die (1973) met Roger Moore als debuterend geheim agent 007. Hij geeft in zijn debuutfilm een compleet andere invulling aan de rol. Een invulling die aanslaat bij een nieuwe generatie Bond-liefhebbers. Zijn debuutfilm is spectaculair, zit vol met originele stunts, is bij tijd en wijle behoorlijk grappig en kijkt daardoor makkelijk weg. De heerlijke muziekscore is deze keer van Beatle-producer George Martin en Paul McCartney levert een klassieke titelsong af. Al met al een prima aftrap voor een luchtiger Bond-tijdperk.

De volgende James Bond presenteert zich pas in The Living Daylights (1987) in de gedaante van Timothy Dalton; de tegenpool van Roger Moore. Dalton is de Bond die het personage direct in de vingers lijkt te hebben. Hij heeft Fleming gelezen en modelleert zich naar de literaire 007. Met een ervaren regisseur als John Glen zitten de actiescènes weer pico bello in elkaar en deze Bond lijkt ze dan ook nog eens zelf uit te kunnen voeren. Na de kluchtiger aanpak van Roger Moore mag Dalton in zijn debuutfilm een welkome vernieuwing heten. The Living Daylights belooft dat James Bond met zijn verse hoofdrolspeler de dertig wel haalt. Prima film met een fijne inbreng van Jeroen Krabbé.

Dat de geheim agent begin jaren 90 op sterven na dood is, ligt niet aan zijn vertolker. Als Bond na een afwezigheid van zesenhalf jaar eindelijk weer van zich laat horen in GoldenEye (1995), heeft hij inmiddels het toegankelijke gezicht van Pierce Brosnan gekregen; de enige Bond na Sean Connery aan wie ik niet heb hoeven wennen. Het publiek was na zoveel jaar duidelijk toe aan een nieuwe film en de nieuwe Bond levert een instant klassieker af waarin oude en nieuwe elementen lenig in elkaar overlopen. GoldenEye bewijst dat James Bond ook in de jaren 90 nog bestaansrecht heeft en 007 mag voorzichtig gaan warmlopen voor een volgend millennium.

Als voorlopig laatste James Bond dient Daniel Craig zich aan in zijn debuutfilm, Casino Royale (2006). Een film die mij bijna letterlijk uit mijn bioscoopstoel heeft geblazen: de cold open in Praag, de keiharde vuisten van Craig, de nieuwe gunbarrel met de titelsong van Chris Cornell, de koprol van de Aston Martin. En dan dat ultieme einde: ‘The name’s Bond. James Bond.’ Dit is een droomdebuut. De tegenstand was niet mals voor de Bond met de boksersneus. Inmiddels hoeft niemand zich daar meer aan te storen, want Daniel Craig mag zich langer James Bond noemen dan wie dan ook van zijn klassieke voorgangers.

Dr. No, On Her Majesty’s Secret Service, Live and Let Die, The Living Daylights, GoldenEye en Casino Royale: stuk voor stuk noemenswaardige James Bond-klassiekers. Vaak worden de derde films uitgelicht als de films waarin de Bond-acteur de rol het beste te pakken heeft, met als bijkomend voordeel een lekkere film die vaak moet wedijveren met die eerste rolprent. Dat geldt zeker in het geval van Connery (Goldfinger, 1964), Moore (The Spy Who Loved Me, 1977) en Craig (Skyfall, 2012) en in mindere mate voor Brosnan (The World Is Not Enough, 1999). Lazenby en Dalton hebben een derde film niet gered.

De laatste films van de acteurs laten daarentegen meestal wel wat steekjes vallen. Zoals het kolderieke Diamonds Are Forever (1971) met een pafferige Sean Connery, A View to a Kill (1985) met een bejaarde Roger Moore en Pierce Brosnan die in Die Another Day (2002) in een onzichtbare auto moest rijden en over drijvende ijsbergen surfte. No Time to Die (2021) voegt zich nu bij dit rijtje, met als groot verschil dat deze laatste film ook echt als sluitstuk is bedoeld en wat dat betreft het stevigst overeind blijft van alle bovengenoemde uitzwaaifilms.

Eerst mag de nieuw te benoemen James Bond een puike debuutfilm afleveren, gaandeweg zien we wel waar dat een keer eindigt. Het blijft nog even koffiedik kijken wánneer deze nul-nul-zeven nummer zeven zich mag presenteren. Lange tijd had ik de hoop op 5 oktober dit jaar; op de kop af de zestigste verjaardag van de bioscoop-Bond (niet te verwarren met de Bioscoopbond). Daar lijkt EON Productions een stokje voor te steken met de aangekondigde James Bond-muziekdocumentaire, waarmee de 5e oktober handig gecoverd is.

Die feestfilm hebben we in ieder geval tegoed dit jaar, plus de thuisversie van No Time to Die in februari. Alles meer is mooi meegenomen. De gouden Zippo uit de 007 Store laat ik denk ik maar aan me voorbijgaan.

By the way: mocht Goldfingers operatie Grand Slam in 1964 zijn geslaagd, dan was de goudvoorraad van de VS pas dit jaar van zijn radioactiviteit verlost. James Bond gokte dat het 57 jaar zou duren. Het zouden er 58 zijn, verzekerde Goldfinger…

Het bericht Column: Debuutfilm verscheen eerst op James Bond Nederland.

De Prop Store veiling is ondertussen een begrip geworden als het gaat om originele rekwisieten uit de filmwereld. De volgende veiling, de Entertainment Memorabilia Live Auction, wordt gehouden van 9 tot en met 11 november. De Bond-rekwisieten worden op de eerste twee dagen aangeboden. Ik neem je mee in mijn top 5 van deze veiling, maar vergeet niet zelf een kijkje te nemen op de website! Het bieden op kavels start op 9 november om 16:00 uur Nederlandse tijd.

Hier mijn top 5:

5. MiG-25 miniatuurmodel (GoldenEye)

• Geschatte opbrengst: £7,000 – £10,000
• Kavelnummer 205

Wanneer het ruimtewapen GoldenEye wordt gebruikt om een geheime satellietbasis aan te vallen, komen twee MiG’s deze basis controleren. Voor deze scènes in de gelijknamige film uit 1995 zijn twee grote miniatuurmodellen gemaakt. De straaljagers zijn gebouwd door Academy Award-genomineerde Derek Meddings en zijn team. Het model gemaakt van hout, bedekt met een camouflagepatroon en Russische militaire emblemen. De cockpit, voorzien van een modelpiloot, kan worden verwijderd. Hierdoor komt een label zichtbaar dat de MiG als Model No.4 identificeert. Ook kunnen twee compartimenten aan de achterkant worden verwijderd, waar voor de opnames licht- en rookeffecten waren weggewerkt. Deze zitten er helaas niet meer bij.

Het model heeft wat gebruikssporen, met name afbladderende verf op de achterkant en een barst langs een van de raketten. Afmetingen van het model 257 cm x 185 cm x 55 cm.

4. Lasergeweer (Moonraker)

• Geschatte opbrengst: £8,000 – £12,000
• Kavelnummer 201

Deze lasergeweren waren onderdeel van de uitrusting van de Amerikaanse ruimtemariniers en de bewakers van het ruimtestation van Drax in de finalescènes van Moonraker (1979). Eenzelfde soort geweer was ook één van de gadgets die werden getest in Q’s werkplaats in een Braziliaans klooster.

Het wapen is gebaseerd op een IMI Uzi-machinepistool en is gemaakt van biscuitschuim, voorzien van plastic en metalen onderdelen. Het wapen is versierd met zilveren strips aan de voorkant en heeft rode accenten aan de kant.

De laser toont tekenen van ouderdom en productiegebruik, inclusief barsten en slijtage aan de verfafwerking. Onderdelen laten op sommige plaatsen los en de twee stukken van de keuzeschakelaar (boven de handgreep) zitten los. Afmetingen (weergegeven op standaard): 49,5 cm x 13 cm x 33 cm.

3. S.P.E.C.T.R.E.-ring van Largo (Thunderball)

• Geschatte opbrengst: £10,000 – £15,000
• Kavelnummer 198

Dit is gehavende ring van Emilio Largo. Het lid van de schimmige organisatie S.P.E.C.T.R.E. probeerde twee atoombommen te stelen, voordat Bond daar een stokje voor kon steken. Deze ring uit de Prop Store veiling komt uit de persoonlijke collectie van de bekende special effects technicus Bert Luxford.

De witte bovenlaag van de ring is verdwenen, maar het S.P.E.C.T.R.E.-logo is nog goed te zien. Het metaal is in de loop van de tijd aangetast en het goud is afgesleten. Afmetingen: 3 cm x 1,5 cm x 2,5 cm.

2. De letters van de Albert R. Broccoli 007 soundstage

• Geschatte opbrengst: £4,000 – £6,000
• Kavelnummer 208

Nadat de opnames voor Casino Royale (2006) waren geëindigd, vatte de Albert R. Broccoli 007 stage op 30 juli 2006 voor de tweede keer in zijn geschiedenis vlam. Dit gebeurde toen de set voor het Venetiaanse piazza werd afgebroken. De letters die voor de soundstage hingen zijn tijdens de brand naar beneden gehaald en later uit een container gevist.

De letters zijn gemaakt van gepolijst aluminium en bestaan uit een gigantisch 007-logo en 11 kleinere letters met de tekst Albert R. Broccoli en Stage. Er zijn nog sporen van brandschade en er ontbreken verschillende letters. De letters en het logo vertonen verschillende markeringen, met aanzienlijke kromtrekkingen. Afmetingen (grootste letters): 185 cm x 135 cm x 15 cm (kleinste letters): 20,5 cm x 18,5 cm x 2,5 cm.

1. Kostuum Connery en smoking Dalton

De twee hoogtepunten van deze Prop Store veiling zijn, naar mijn mening, de pakken van Sean Connery en Timothy Dalton. Bond’s kleding en levensstijl staan hoog in mijn lijstje van het ‘fan-zijn’. Ik loop niet voor niets sinds ik klein ben al rond in 007-geïnspireerde pakken. Het houdt mij en veel andere Bond-fans dag in dag uit bezig.

Smoking Timothy Daltons (The Living Daylights)

• Geschatte opbrengst: £3,000 – £5,000
• Kavelnummer 204

Timothy Dalton draagt in zijn eerste Bond-film een smoking wanneer hij Georgi Koskov laat overlopen van het oosten naar het westen. Deze smoking was in 1990 de eerste prijs van een liefdadigheidsevenement in Berkshire. Dalton’s jasje was oorspronkelijk bedoeld voor de romantische komedie Brenda Starr, maar was uiteindelijk uit de film geknipt. Dalton gebruikte het vervolgens voor zijn volgende film: The Living Daylights (1987).

De zwart satijnen smoking bestaat uit een jasje en een broek. In de rechter binnenzak van het jasje bevindt zich een Bermans & Nathans-label met daarop gedrukte tekst “Timothy Dalton, 4926 cost. 3., Brenda Star [sic]“. Het pak vertoont lichte slijtage met plukjes langs de zijnaden van de broek. Het kavel wordt geleverd met een handgeschreven authenticiteitsbrief van Dalton waarin het gebruik ervan in de vijftiende Bond-film wordt bevestigd, samen met diverse papieren met details over de herkomst.

Sean Connery’s pak uit You Only Live Twice

• Geschatte opbrengst: £50,000 – £70,000
• Kavelnummer 199

In veel scènes in Japan draagt Bond een grijs pak. Eerst met zijn aankomst in Tokio, daarna de geheime ontmoeten met Aki en later als Tiger Tanaka 007 verwelkomt in zijn huis. De foto’s van de veiling bevatten een kenmerkende vouw in de linkerschouder. Deze vouw is in de film te zien voordat Bond oog in oog komt met een gevaarlijke sumoworstelaar.

De pakken van Connery worden niet vaak geveild, aangezien er veel door de acteur van de set mee naar huis zijn genomen. Dit had Cubby hem beloofd en Sean heeft hier gulzig gebruik van gemaakt. Dit pak komt waarschijnlijk van een crewlid, die het pak aangeboden heeft gekregen nadat filmopnames van You Only Live Twice (1967) waren afgerond.

Het grijze, wollen tweedelige pak met visgraatmotief is op maat gemaakt door kleermaker Anthony Sinclair, die kleding maakte voor alle Sean Connery-films. Het jasje heeft twee knoopsluitingen en drie zakken aan de voorkant. In de rechter binnenzak zit een Anthony Sinclair-label met handgeschreven blauwe tekst “July. 1966, S. Connery. Esq, 464 – 5468 Repeat” Een extra label met de tekst “May 1966, lt., S. Connery Esq, g., F456As5468/bm18h.b.” is in de broek genaaid.

Het katoenen hemd en de zwarte das zijn reproducties van Turnbull & Asser, hetzelfde bedrijf dat de kleding voor de film maakte. Het pak wordt geleverd met een paar zwarte schoenen, maar deze komen volgens mij niet uit de film. Het pak vertoont kleine tekenen van productiegebruik en ouderdom.

Andere kavels

Op de website van Prop Store zijn nog meer veilingen van Bond-rekwisieten te vinden. Zo kun je storyboards, productiepapieren, casinochips en nog andere rekwisieten kopen. Ook is er veel te vinden voor fans van andere franchises. Vergeet dus niet een kijkje te nemen als je fan bent van dit soort veilingen!

Het bericht Prop Store Entertainment Memorabilia veiling verscheen eerst op James Bond Nederland.

De Amerikaanse acteur Frank McRae is overleden. Hij speelde in de James Bond-film Licence To Kill uit 1989 de rol van Sharkey. Een trouwe vriend van James Bond en Felix Leiter. McRae is 77 jaar geworden.

Wanneer James Bond (Timothy Dalton) samen met Felix Leiter (David Hedison) en Sharkey op weg is naar Felix zijn bruiloft ontsnapt drughandelaar Franz Sanchez (Robert Davi). Tijdens de rit per Rolls Royce naar Felix zijn aanstaande Della (Priscilla Barnes) vraagt een helikopter van de Coast Guard (DEA) hen te volgen. De bemanning vertelt over de ontsnapping van Sanchez. Deze grote crimineel dient zo snel mogelijk te worden opgepakt en Felix aarzelt geen moment. Bond en Leiter springen in de helikopter en gaan op weg naar de laatste locatie van Sanchez. De arme Sharkey blijft achter.

Why me! Hey you guys, you can’t do this to me! What would I tell Della!?

Frank in Licence To Kill

Ook al is James Bond mee als een observant en krijgt hij een wapen uiteraard redt hij deels de missie om Sanchez te grazen te nemen. Leiter bedankt 007 en de trouwerij waar uiteraard ook Sharkey bij aanwezig is wordt een groot feest. Della haar vader kijkt nogal verbaast als bruidegom en “best man” James per parachute arriveren.

Na de aanslag op Della haar leven en de marteling van Felix ontmoeten Bond en Sharkey elkaar bij het overhoopgehaalde kantoor van Felix. James informeert Sharkey met wat er is gebeurd.

Both legs gone below the knee, they might be able to save his arm.

In het ziekenhuis bij Leiter trekt Sharkey het verhaal van de corrupte DEA-agent Ed Killifer (Everett McGill) gelijk in twijfel. Het gaat volgens hem om een aanslag met een kettingzaag. Sharkey heeft door dat het om een haaienbeet moet gaan. Na een gesprek met de DEA-agent Hawkins (Grand L. Bush) gaan Bond en Sharkey achter Franz Sanchez aan.

Chainsaw?! My ass!

Wanneer 007 een verlaten pakhuis observeert vraagt hij Sharkey om in de auto te blijven. Als het donker is gaan ze samen op onderzoek uit. Helaas voor hen komen ze Killifer tegen. Sharkey red het moment. Later in het verhaal, Lupe Lamora en James Bond zitten inmiddels vast op het schip van Milton Crest, komt Sharkey aan zijn eind. Tussen twee haaien hangt zijn levenloze lichaam op de boot die de duikers van Krest naar het schip brengt. Bond neemt direct wraak.

McRae in andere films en series

Frank McRae start al ver voor Licence To Kill met het acteren in films en televisieseries. In 1972 heeft hij zijn eerste rolletje te pakken. Hij speelt de rol van Barry in de misdaadfilm Cool Breeze. Frank heeft 63 credits op iMDB. Het zijn veelal kleine rolletjes in films en Tv-series als Police Story (1976), Wonder Woman (1978), Magnum P.I (1984) en Hill Street Blues (1985). McRae heeft ook een kleine rol in Rocky II (1979).

In de jaren negentig zien we Frank in Last Action Hero (1993) en een biotopic over Houdini uit 1998. Zijn laatste rol in een bekende serie is die van Freddie in twee afleveringen van de bekroonde ziekenhuisserie ER (2003) waarin George Clooney, Laura Innes, Alex Kingston en Linda Cardelinni groot werden. McRae overleed op 29 april aan de gevolgen van een hartaanval. Hij werd 77 jaar.

Het bericht Frank “Sharkey” McRae (1944–2021) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Daarna, na een hoopvol uitzicht op november 2020, werd de film in de herfst van dat jaar alsnog verschoven naar april 2021, naar nu dus. Inmiddels weten we beter en duurt de komst van de langverwachte column alleen maar langer.

De nieuwste James Bond No Time To Die ligt al een jaar lang te verouderen in de kluis van Eon Productions. Dat maakt het wachten extra wrang; de film die twee jaar geleden werd gemaakt, is er gewoon, vooralsnog onzichtbaar. Iedereen weet dat dit een uitzonderlijk geval is, toch is het echt niet de eerste keer dat ons geduld bij een James Bond-film op de proef wordt gesteld.

Van Goldfinger naar OHMSS

Zo kondigde de aftiteling van Goldfinger (1964) als volgende film On Her Majesty’s Secret Service (1969) aan. Althans, zoals te zien was op de eerste kopieën van de film in Engeland. Ware het niet dat Kevin McClory niet lang vóór de première van de derde Bond-film de rechten van Thunderball en SPECTRE had verworven (in die slopende rechtszaak tegen Ian Fleming), waardoor Bond-producenten Saltzman en Broccoli zich genoodzaakt zagen eerst dát varkentje te wassen. Thunderball moest (in samenwerking met McClory, zodat hij niet zelf met een rivaliserende Bond-film zou komen) voorrang krijgen en dus werd de eindtitel voor volgende vertoningen aangepast.

Datzelfde geldt voor de eindtitels van Thunderball (1965). Ook toen was het idee On Her Majesty’s Secret Service als vervolg te presenteren, gelijk de volgorde zoals Fleming het had geschreven. Een slechte winter met weinig sneeuw in 65/66 belette echter mooie opnamen te maken in de Zwitserse Alpen, zodat de filmmakers als snel uitweken naar You Only Live Twice (1967). Zowel van Goldfinger als Thunderball zijn prints bekend waarop OHMSS als vervolgfilm prijkt. Leuk detail is dat algemeen wordt aangenomen dat Dr. No (1962) de enige Bond-film is waarop geen enkele vorm van ‘James Bond Will Return’ staat vermeld: check Thunderball maar eens.

The Spy en For Your Eyes Only

Ook You Only Live Twice vermeldt OHMSS tijdens de eindcredits. Dit keer werd de belofte niet verbroken en zag het langverwachte On Her Majesty’s Secret Service eind 1969 alsnog het levenslicht, met dien verschille dat er tussen Goldfinger, waarin OHMSS voor het eerst werd genoemd, en de uiteindelijke film met George Lazenby gewoon andere titels voorrang kregen, er waren er immers nog legio om uit te kiezen.

De eerste echte belofte die werd verbroken, was de releasedatum van The Spy Who Loved Me, die aanvankelijk stond gepland voor 1976. Producent Harry Saltzman moest zich wegens financiële problemen noodgedwongen losmaken van James Bond, waardoor de opnamen van de tiende Bond-film in de reeks vertraging opliepen. Cubby Broccoli stond er ineens alleen voor en voordat de breuk met Saltzman netjes was geregeld en Broccoli in MGM een nieuwe partner had gevonden, waren er inmiddels ruim tweeënhalf jaar voorbij voordat The Spy Who Loved Me in 1977 in de bioscopen verscheen. Met 931 dagen tot dan toe het grootste gat tussen twee Bond-films.

Ruimte succes

Diezelfde film beloofde ons in de aftiteling overigens For Your Eyes Only (1981). Het megasucces van Star Wars deed Broccoli echter van gedachte veranderen, dus trok hij een buitenaardser geval uit de kast: Moonraker (1979). Die beslissing werd pas veel later gemaakt, zodat in de aftiteling van The Spy Who Loved Me nog steeds For Your Eyes Only staat te lezen. Het is de enige Bond-film die op die manier twee keer wordt aangekondigd, want de eindtitels van Moonraker vermelden opnieuw For Your Eyes Only als volgende film.

Opvallende bijkomstigheid is dat na Moonraker op dat moment alle beschikbare lange verhalen van Ian Fleming op waren (de rechten van Casino Royale, 2006 werden pas 25 jaar later bemachtigd), waardoor enkel de titels van korte verhalen nog konden worden gebruikt. For Your Eyes Only, Octopussy (1983), A View to a Kill (1985) en The Living Daylights (1987) zijn daar het bewijs van.

Waar blijft Bond 17?

Nadat Roger Moore inmiddels was afgezwaaid en Timothy Dalton de rol van 007 tweemaal had vertolkt, stond er een derde film met hem op punt van beginnen. Opnames zouden onder meer gemaakt worden in Hongkong. Deze film, voorlopig ‘The 17th James Bond’ genaamd, zou moeten uitkomen eind 1991. In 1990 tijdens het Filmfestival van Cannes werd Bond 17 groot aangekondigd voor een release in… ‘Coming summer’. Ergens in een zomer dus, specifieker waren de makers niet. Er is na Licence to Kill (1989) nooit meer een Bond-film in de zomer uitgekomen.

Filmstudio en mede-eigenaar van James Bond MGM verkeerde echter in moeilijkheden (waar kennen we die van?), waardoor het duurde en duurde voordat een begin kon worden gemaakt met het langverwachte vervolg op Licence to Kill. Uiteindelijk duurde het zesenhalf jaar (om exact te zijn 2344 dagen) voordat Bond 17 onder de titel GoldenEye (1995) en zónder Timothy Dalton in première ging.

Teveel druk

Dan was er in juli 2006 de aankondiging van Bond 22, de opvolger van Casino Royale (Casino Royale moest op dat moment nog in de bioscoop verschijnen): 2 mei 2008. De vaart leek er lekker in te zitten, maar 18 maanden tussen de twee films bleek bij lange na niet haalbaar, waardoor Quantum of Solace (2008) werd opgeschoven naar november datzelfde jaar, en zelfs dát werd een race tegen de klok.

Daarna begon het geëmmer met MGM weer, waardoor Bond 23, dat uiteindelijk Skyfall werd gedoopt, niet in 2011 maar in 2012 uitkwam: zie daar het vijftigjarig Bond-jubileum. Met de gepland drie jaar tussen Skyfall en Spectre (2015), zijn we inmiddels beland bij Bond 25 dat alle voorgaande vertragingen naar de kroon steekt.

Bond 25 werd in juli 2017 aangekondigd voor een release in oktober/november 2019. Eind mei 2018 werd Danny Boyle uitgeroepen tot regisseur van de nieuwe film. Wat kon de nieuwe productie nog in de weg staan?

Boyle zelf. Hij hield er andere ideeën op na dan Barbara Broccoli, waardoor hij in augustus 2018 alsnog zijn biezen mocht pakken. Nadat een maand later Cary Fukunaga als vervanger werd gevonden en de film een geheel andere wending kreeg, werd de releasedatum verschoven naar februari 2020.

Berucht is de daaropvolgende aankondiging van Eon Productions ‘We are absolutely thrilled’ waarmee Bond 25 naar april 2020 werd gebonjourd. Al met al nog geen halfjaar verschil met de oorspronkelijke premièredatum van 2019, maar niemand had op dat moment nog van corona gehoord…

De rest is zowel geschiedenis als toekomst, opnieuw hopend op die zoveelste releasedatum. Als No Time to Die eind september verschijnt, zijn er 2166 dagen verstreken sinds de wereldpremière van Spectre op 26 oktober 2015. Dan zijn er nog 179 dagen te gaan om het oude bodemrecord te verbreken. Dat moet lukken, zal de pessimist denken…

Het bericht Column: Absolutely Trilled verscheen eerst op James Bond Nederland.

Feref: Born to Entertain

De posterveiling van James Bond-posters begint bij kavel 208 en eindigt bij 249. Een groot deel van de kavels komt uit de archieven van creatief bureau Feref. Het bureau uit Londen is al decennialang een begrip in de film- en entertainmentindustrie. Ze houden zich bezig met advertentie en pr-werkzaamheden voor films zoals Star Wars, Disney, Marvel en James Bond. Feref bedenkt hiervoor strategieën, ontwerpen en ze produceren filmposters, sociale media en nog veel meer. Acht kavels van James Bond-posters komen uit het archief van Feref.

De items uit het Feref-archief zijn zeer uniek en bijzonder. De eerste kavel wat we tegenkomen (#16) bevat vier negatieven van een dubbele poster van Diamonds Are Forever (1971) en de film Gold met Roger Moore. Daarna komen we een tweetal proefdrukken tegen van From Russia With Love (1963) en Goldfinger (1964). Deze proefdrukken waren in het bezit van Feref. Het bedrijf heeft de campagne niet opgezet, aangezien ze pas eind jaren ’60 werd opgericht. Beide drukken hebben een afmeting van 46×61 cm.

Feref en Dalton

In mijn ogen zijn de mooiste items van deze veiling kavel 236, 237, 238 en 239. Allemaal van de James Bond-films met Timothy Dalton als 007. Het gaat hierbij om unieke proefdrukken, negatieven en originele transparanten. Deze werden gebruikt voor het samenstellen en drukken van de filmposters van The Living Daylights (1987) en Licence To Kill (1989). Het tekenwerk was van Brian Bysouth.

No Time To Die

Opmerkelijk is dat in de veiling ook twee kavels te vinden zijn met posters van de nog uit te komen film No Time To Die (2021). Beide kavels bevatten posters die ontworpen zijn door Empire Design. Kavel 243 heeft een viertal UK Quad posters met, zoals genoemd in de catalogus, verkeerde releasedata. Zo is te lezen 2 april, november en 2021. De tweede kavel bevat een tweetal International One-Sheet posters met de aankondiging van No Time To Die en de releasedatum in november.

Hildesheim Museum

In 1998 was in het Duitse Roemer Museum een tentoonstelling te zien onder de naam “The Name’s Bond, . . . James Bond“. De veiling bevat een tweetal kavels met posters van deze tentoonstelling. De eerste is vrij bijzonder. Deze poster werd ontworpen door Johann Zambryski en bevatte Sean Connery in een vorm van popart. Er werden vijftig exemplaren gedrukt die alleen bestemd waren voor het personeel van het museum. De serie is nooit uitgebracht voor het publiek. De tweede kavel bevat twee posters die in de James Bond-wereld niet onbekend zijn. Op de bijna hagelnieuwe posters zijn James Bond-tekeningen van Robert McGinnis te zien. De kavel bevat zowel de gele als de rode variant.

Overige kavels

De overige James Bond-kavels die aangeboden worden op de veiling bevatten eigenlijk niet hele bijzondere posters. De kwaliteit van aangeboden waar is wisselend, uit diverse windstreken en van diverse films. Meer informatie en meedoen met de veiling? Kijk dan op www.propstore.com.

Het bericht Prop Store Cinema Poster veiling 2021 verscheen eerst op James Bond Nederland.