Toen Rimington in 1992 werd benoemd tot hoofd van MI5, was dat een grote verandering. Voor het eerst stond een vrouw aan het roer van een Britse inlichtingendienst. Die realiteit inspireerde de Bond-producenten om in GoldenEye (1995) voor het eerst een vrouw te casten als M, traditioneel een mannelijke rol. Het was een gedurfde zet van Michael G. Wilson en Barbara Broccoli, die hun franchise met de tijd mee wilden laten bewegen.

Carrière bij MI5

Zo werd Dame Judi Dench, met een duidelijke knipoog naar Rimington, de nieuwe M: scherp, recht door zee en onwrikbaar. Rimington zelf werd per toeval spion. In de jaren zestig begon ze bij MI5 als typiste tijdens een diplomatieke uitzending van haar man naar India. Wat volgde, was een indrukwekkende carrière door de gelederen van de dienst, met uiteindelijk haar benoeming tot directeur-generaal van MI5 in 1992. Een functie die ze tot 1996 bekleedde.

Ze werd daarmee de eerste openbaar benoemde leider van MI5. Al werd aanvankelijk slechts één korrelige straatfoto vrijgegeven van Rimington in regenjas. In 2011 zei ze daarover: “Ik ben trots dat ik de eerste vrouwelijke DG was en dat MI5 in mijn tijd veranderde van een ouderwetse geheime club naar een open organisatie.” Bij haar aantreden trof ze naar eigen zeggen vooral “een club van mannen in tweedjasjes met pijpen.” Een beeld dat Bond-liefhebbers wellicht wel herkennen van Bernard Lee als M.

Na MI5

Rimington was meer dan een geheim agent. Na haar loopbaan schreef ze haar autobiografie Open Secret (2001). Niet zonder controverse, want de SAS dwong haar tot het verwijderen van passages over hun geheime operaties. Ze publiceerde daarna diverse spionageromans, waarmee ze haar ervaring vertaalde naar fictie. Een andere parallel met de Bond-wereld.

Stella Rimington laat twee dochters na. Haar huwelijk met diplomaat John Rimington hield officieel stand, al leefden ze jarenlang gescheiden, om tijdens de coronapandemie weer samen onder één dak te wonen. “We zijn milder geworden,” zei ze ooit over hun band. “Misschien is dat het geheim van een goed huwelijk: uit elkaar gaan, apart leven en dan weer samenkomen.”

Nieuwe baas MI6

Hoewel MI6 tot binnenkort nooit een vrouwelijke directeur heeft gehad, zal dat in 2026 veranderen. De Britse regering heeft aangekondigd dat de huidige opvolger van Sir Richard Moore, die de codenaam C draagt, een vrouw zal zijn. Haar naam is Blaise Metreweli. Bond zelf krijgt overigens opnieuw een vrouwelijke baas binnenkort, ditmaal in de videogame First Light (2026).

Het bericht Ex-baas MI5 Stella Rimington overleden (1935–2025) verscheen eerst op James Bond Nederland.

De Secret Intelligence Service (SIS), de officiële naam van de Britse geheime dienst MI6, heeft een nieuwe baas. Blaise Metreweli (47) volgt Sir Richard Moore op, die de geheime dienst in de herfst verlaat. Met Metreweli komt er voor het eerst een vrouw aan het hoofd van de SIS, die het Verenigd Koninkrijk voor buitenlandse dreiging moet behoeden. De Britse regering maakte al eerder de ambitie bekend om een vrouw aan te stellen. Minister-president Keir Starmer noemt Metreweli’s aanstelling “historisch” en zegt dat haar benoeming “op een moment komt waarop het werk van onze intelligentiediensten nog nooit zo belangrijk is is geweest”. Hij legt uit: “Het Verenigd Koninkrijk kampt met bedreigingen van ongekende omvang, of het nu gaat om agressors die hun spionageschepen naar onze wateren sturen of hackers die met hun geavanceerde cyberaanvallen onze openbare diensten willen verstoren”.

Blaise Metreweli zegt zelf “trots en vereerd te zijn” dat ze gevraagd werd om MI6 te gaan leiden.

MI6 speelt een cruciale rol, samen met MI5 en GCHQ, in de veiligheid van de Britse bevolking en het behartigen van Britse belangen in het buitenland. Ik kijk ernaar uit om dat werk voort te zetten, samen met de dappere officieren en agenten van MI6 en onze vele internationale partners.

Blaise Metreweli

James Bond was MI6 voor

James Bond had vanaf 1995 al een vrouwelijke baas, toen Judi Dench de rol opnam van M in GoldenEye. Dench bleef de aanvoerder van MI6 tot en met Skyfall (2012), waarin haar personage stierf. Vervolgens kwam ze nog terug als M in een postume videoboodschap in Spectre (2015). De schaduw van Dench als M blijft lang over de Bond-reeks hangen: ook No Time to Die (2021) refereert aan haar leiderschap.

Toch was de keuze voor een vrouwelijke baas voor 007 niet evident. In de boeken van Ian Fleming is M een man. In de jaren 90 vonden producenten Michael G. Wilson en Barbara Broccoli het tijd voor modernisering, zoals dat ook in het Verenigd Koninkrijk gebeurde. MI6 mocht dan wel geen vrouw aan het hoofd hebben, MI5 kreeg dat wel. In 1992 werd Stella Rimington benoemd tot hoofd van de binnenlandse inlichtingsdienst. De keuze voor Rimington als baas zou een directe aanleiding zijn geweest om drie jaar later Dench te casten in de rol van M.

Dench zette een strenge en ietwat afstandelijke M neer in GoldenEye, die duidelijk moest maken dat vrouwen heus wel hun mannetje konden staan. Ook in de ‘echte wereld’ kwamen er steeds meer vrouwen in topposities binnen de Britse geheime diensten. Eliza Manningham-Buller leidde eveneens MI5. GCHQ, de communicatie- en cyberafdeling van de geheime dienst, benoemde onlangs ook voor het eerst een vrouw: Anne Keast-Butler. En Blaise Metreweli heeft ook een indrukwekkend palmares: naast veldwerk in het Midden-Oosten leidde ze verschillende afdelingen binnen MI5 en MI6.

Van Q naar M… of eigenlijk C

Eén van de MI6-afdelingen die Metreweli leidde, is de technologie- en innovatiesectie, die zowel in de Bond-wereld als in het echt ‘Q Branch’ wordt genoemd. Een vrouwelijke Q heeft de James Bond-reeks nog nooit gehad. De rol van de gadgetspecialist werd tot nu toe vertolkt door een man. Ook in de nieuwe game First Light is Q een man, terwijl M opnieuw een vrouw is. Volgend jaar zal er dus voor het eerst een vrouw als fictieve én niet-fictieve baas van MI6 zijn.

Overigens zal Blaise Metreweli niet met M worden aangeduid, maar met C. Dat gebruik gaat terug op de eerste baas van MI6, Mansfield Smith-Cumming. Die ondertekende geheime documenten altijd met de letter C, in groene inkt. Smith-Cumming en zijn opvolgers worden zodoende informeel aangeduid met C. Ian Fleming nam dat gebruik over, maar maakte er in zijn James Bond-boeken M van. Metreweli zal vermoedelijk zo’n 5 jaar actief zijn als C, dat is de gebruikelijke termijn.

Het bericht MI6 krijgt vrouwelijke M, 30 jaar na James Bond verscheen eerst op James Bond Nederland.

Je kan het originele, Engelstalige artikel van de BBC over MI6 hier lezen.

De officier, alleen bekend als Kwame, zegt dat hij tijdens zijn carrière dingen heeft gezien “die veel verder gaan dan wat je ziet in de spionnenfilms”. Hij voegt eraan toe dat de Bond-films de indruk kunnen wekken dat iedereen die bij MI6 werkt wit, mannelijk en van de middenklasse is. “Dat is niet waar,” aldus Kwame.

MI6, officieel de Secret Intelligence Service, is de buitenlandse inlichtingendienst van het Verenigd Koninkrijk. Hun taak het verzamelen van inlichtingen en informatie uit het buitenland, om de veiligheid van het Verenigd Koninkrijk te verbeteren. De belangrijkste doelen zijn het stoppen van terrorisme, het verstoren van de activiteiten van vijandige staten en het versterken van de cyberbeveiliging. Kwame, de eerste zwarte spion die een radio-interview gaf, spreekt met BBC Radio 1Xtra vanuit Vauxhall, het hoofdkantoor van het agentschap in Londen. Dit doet hij als onderdeel van een campagne om meer mensen van zwarte en Aziatische achtergronden aan te werven. “Het is spannender dan James Bond,” zegt Kwame over zijn werkplek.

Dingen die je verbazen

“Ik heb een aantal van de coolste dingen gezien. Je moet erbij zijn om het te zien.” Kwame omschrijft zichzelf als de directeur van organisatieontwikkelingen. In essentie de financiën- en HR-directeur, en zegt dat een deel van het doel van de wervingscampagne was om mensen te laten weten dat iedereen bij MI6 kan werken. Dat moet kunnen ongeacht hun etniciteit of achtergrond. “Het probleem is dat als je het over James Bond hebt, het een andere connotatie heeft,” legt hij uit. “Het geeft je helaas het idee dat iedereen die hier werkt een blanke, mannelijke middenklasser is, in een Aston Martin rijdt, van vrouwen houdt en dat allemaal. Maar dat is niet waar. Je kunt zien dat dat niet per se op mij van toepassing is. We willen alle broeders en zusters daarbuiten bereiken en zeggen dat SIS, MI6, een plek voor jou is.”

Jay, de collega van Kwame, directeur van wereldwijde inlichtingenrapportage bij MI6 en afkomstig uit een Zuid-Aziatische achtergrond, weet dat de dienst niet alleen Oxbridge-afgestudeerden wil hebben, maar mensen met de juiste vaardigheden en dat ze niet willen dat mensen zichzelf censureeren.

“Zichzelf niet uitsluiten omdat ze, weet je, No Time to Die hebben gezien en Daniel Craig als Bond zagen en dachten, ik weet niet zeker of ik wel op hem lijk als ik in de spiegel kijk… Dat is niet wat we willen,” zo vertelt hij. James Bond is synoniem met MI6, en dat brengt zijn eigen problemen met zich mee. “Onze merkherkenning is behoorlijk sterk,” zegt Jay. “Heel veel mensen weten wat MI6 is. Het probleem is dat het neigt naar [dat we] een bepaald type persoon aan te trekken.” Kwame onthult dat de echte Q – het hoofd van de technologie van het agentschap – een vrouw is, evenals haar plaatsvervanger. “We hebben een hele reeks Q’s die echt coole dingen doen op het gebied van technologie die vrouwen zijn.”

Afgezien van het hoofd van het agentschap, Sir Richard Moore, die als enige publiekelijk bekend is, werken MI6-officieren onder voorwaarde van anonimiteit. Kwame vertelt dat hij zijn vrouw en zijn zus heeft verteld waar hij werkt, maar niet zijn jonge kinderen. Hij zegt dat het werken voor het agentschap goed betaald, maar dat de echte reden om daar te werken de impact is die hij kan hebben. “Uiteindelijk gaat onze missie over het beschermen van het VK [en] het beschermen van de mensen van het VK,” zei Kwame.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Echte spion: “Werken voor MI6 is gaver dan een James Bond-film” verscheen eerst op James Bond Nederland.

1.    Het MI6-kantoor (The Old War Office, Vauxhall en Whitehall)

Dit is wellicht valsspelen, want dit zijn meerdere bezienswaardigheden. De bekendste van allemaal is het daadwerkelijke gebouw van MI6 aan de Theems, Vauxhall Cross. Van 1995 tot 2012 was dit in de 007-films het hoofdkantoor van M. Hoewel het gebouw in Skyfall (2012) werd vernield door een explosie, wordt het in het echt nog steeds gebruikt door de Secret Intelligence Service. Het gebouw is makkelijk te bereiken met de Underground; halte ‘Vauxhall’.

In de eerdere films fungeert Whitehall als hoofdkwartier van de Britse geheime dienst. En ook sinds het einde van Skyfall vinden de interieurscènes bij MI6 wederom plaats tussen het klassieke decor. Hoewel de exacte buitenlocaties in films kan verschillen, liggen ze elk op een steenworp afstand van elkaar. In Octopussy (1983), A View to a Kill (1985) en Licence to Kill (1989) wordt voor de exterieurshots The Old War Office gebruikt, terwijl Bond in No Time to Die (2021) voor het Britse ministerie van Defensie parkeert. Vreemde eend in de bijt is The Living Daylights (1987), daarin wordt Malaysia House als ingang van MI6 gepresenteerd, met boven de deur een bord met de tekst Universal Exports Ltd.

Mocht je hier langsgaan vergeet dan niet Hildebrand Safe House te bezoeken, deze schuilplaats is te zien vlak voor de ontknoping van Spectre (2015)

2.    Westminster Bridge en Houses of Parliament

Westminster Bridge en Houses of Parliament hebben weinig uitleg nodig. Samen met de Big Ben zijn ze waarschijnlijk de bekendste gebouwen uit het Verenigd Koninkrijk. Niet gek dat de producenten deze hotspot kozen om de publiciteitsfoto’s te schieten voor George Lazenby als nieuwe James Bond. Hoewel het gebouw in On Her Majesty’s Secret Service (1969) niet direct te zien is, zal het voor veel 007-fanaten verbonden zijn met die film. Tegenwoordig staat de desbetreffende straatlantaarn er nogal triest bij, toch kan ik hem je zeker aanraden om te bezoeken als je in de buurt bent. Je kan de lantaarnpaal tegenover Houses of Parliament vinden. Het is degene die aan het eind van de trapleuning richting de boulevard.

Aan dezelfde zijde van de kade, maar de andere kant van de trap, is de brug ook te zien in Die Another Day (2002). De laatste film met Pierce Brosnan als James Bond. Hier fungeert een deur aan het eind van de brug (onder South Bank Lion) als ingang voor het fictieve en verlaten Underground-station Vauxhall Cross. Overigens was dit nooit een daadwerkelijke ingang met toegang tot de Underground en heeft Vauxhall Cross (niet te verwarren met het reguliere Vauxhall) nooit bestaan.

Hoewel de finale van Spectre is opgenomen op een set bij Pinewood Studios, speelt het zich in het verhaal af in Londen op Westminster Bridge. Bond schiet de helikopter met Blofeld uit de lucht. Als de helikopter is neergestort kiest 007 er niet voor om zijn aartsvijand te doden, maar draait hij zich om en loopt weg. Kort daarna wordt de schurk opgepakt door M.

Ik ben overigens nog niet helemaal uitgeschreven over MI6-gebouwen, want in Goldfinger (1964) wordt geïmpliceerd dat het kantoor van M zich in Houses of Parliament bevindt. Ook is de weerspiegeling van het gebouw op een Universal Exports-bordje te zien in On Her Majesty’s Secret Service.

3.    The National Gallery

I’m your new quartermaster.

Q

You must be joking.

James Bond

De eerste ontmoeting tussen Bond en zijn nieuwe kwartiermeester in Skyfall vindt plaats in The National Gallery in Londen. Kamer 34 om precies te zijn. Zittend op een bankje staart 007 naar een schilderij wat hij ‘a bloody big ship’ noemt. Hoewel de inrichting van de kamer in de film niet overeenkomt met het de daadwerkelijke indeling, hangt The Fighting Temeraire (the bloody big ship) normaal wel in dezelfde ruimte. Het beste aan deze Bond-locatie? The National Gallery heeft gratis toegang, dus je komt er (na het wachten) zo naar binnenlopen.

4.    Het huis van Bond

Het interieur van appartement van James was eerder te zien in Dr. No (1962) en Live and Let Die (1973), maar Spectre heeft de primeur met het exterieur. Hoewel de Q in de film nog zegt dat 007 in Chelsea blijkt te zijn, staat dit huis eigenlijk in een andere Londense wijk. Het staat in Notting Hill en het adres is 1 Stanley Gardens.

Ian Fleming heeft in zijn boeken nooit geschreven waar James Bond exact woont. Maar op basis van een aantal omschrijvingen valt toch vrij nauwkeurig te zeggen waar Bonds flat kan zijn. In Moonraker (1955) schrijft Fleming dat Bond in een flat aan een plein in Chelsea woont, gebouwd in regency-stijl. Aan het plein staat een rij platanen. Aan de voordeur is een klein trapje naar Bonds flat, terwijl huishoudster May dan weer een eigen trapje naar beneden heeft. Zijn flat heeft een groot raam in een erker. Met die gegevens kan je heel wat huizen uitsluiten.

De meest waarschijnlijke kandidaat is een huis aan Wellington Square. John Pearson benoemt in zijn James Bond: The Authorised Biography of 007 nummer 30 als Bonds flat, omdat een vriend van hem daar woonde. En het huis voldoet aan de beschrijvingen: trapjes, bomenrij voor het huis… Alleen het grote raam in de woonkamer klopt niet, dat is geen erker. Een andere mogelijkheid is een huis op Carlyle Square. De huizen daar hebben wel erkers, maar er zijn dan weer minder bomen. Ook ligt het iets verscholen en iets verder van Kings Road, een weg waarvan Fleming zegt dat het dichtbij Bonds flat ligt. Corneel en ik bezochten al deze (mogelijke) huizen vorig jaar.

5.    Rules en Dukes Bar

Wederom een locatie uit de vierde Bond-film van Daniel Craig, ditmaal een waar je niet enkel langs kan lopen. Rules is namelijk het oudste restaurant van Londen, opgericht in 1798. Vlak voor de finalescènes in Spectre dineert M op deze bijzondere locatie. Hier storen Moneypenny en Q hem om te vertellen dat Bond wel degelijk op het goede spoor zit. Dit restaurant zit op een kwartiertje lopen van Picadilly Circus en is een bezoek waard van elke Bond-aficionado. Ik bezocht het restaurant in 2021, toen ik in Londen was voor de wereldpremière van No Time to Die. Als je Rules wil bezoeken vergeet dan niet van tevoren een tafel te reserveren via de website.

Rules is niet alleen een restaurant, maar bezit ook nog cocktailbar met een binnentuin. Een ideale locatie voor een James Bond-fan om een ijskoude Wodka Martini te drinken.

(Artikel gaat verder onder de foto.)

Ian Fleming zelf kwam vaak bij de Dukes Bar. Het is deze pelgrimsplek voor Bond-fans waar hij de zin “Shaken, not stirred” bedacht. Meer over de geschiedenis van de Wodka Martini en Flemings bezoekjes kun je vinden op de website van 007Museum.

Meer aanraders en volledige lijst

Mocht je nou nog geen genoeg hebben van Londen en James Bond dan zijn er nog genoeg andere plekken om te bezoeken. Er staan nog heel wat locaties op BondLocations, VisitLondon en OnTheTracksOf007. Denk dan bijvoorbeeld aan de kade bij Hammersmith Bridge, waar Bond en M in No Time to Die hun felle discussie van de dag daarvoor bijleggen.

Een van mijn persoonlijke favorieten is Jermyn Street, waar je veel merken vindt uit de boeken en films. Zo kom ik zelf graag bij Turnbull & Asser, al zijn Floris, Crockett & Jones en Lock & Co. Hatters ook zeker een bezoekje waard. Je kan onze ervaringen van Jorrit en mij over Jermyn Street hier lezen. Veel plezier in Londen deze zomer!

Heb je nog geen definitieve plannen, maar wil je liever naar een gegarandeerd warm land? Lees dan ons artikel over de ultieme James Bond-cruise. Tijdens dit zevendaagse avontuur vaar je onder andere langs Jamaica, Nassau en Falmouth en bezoek je verschillende Bond-locaties uit de films. 

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht 5 Londense aanraders voor Bond-liefhebbers verscheen eerst op James Bond Nederland.

M in de romans

Fleming baseerde M op Rear Admiral John H. Godfrey, de directeur van de Britse marine-informatiedienst in de Tweede Wereldoorlog. In het derde boek Moonraker (1955) wordt zijn identiteit nog geheim gehouden, maar we leren wel zijn initialen en het aantal letters van zijn naam: M**** M*******. In zijn een-na-laatste boek gaat schrijver Ian Fleming toch overstag: The Man With The Golden Gun (1965) onthult M’s rang met voor- en achternaam als Rear Admiral Miles Messervy.

De eerste twee M’s: Bernard Lee en Robert Brown

Er zijn tien films voor nodig voordat M’s naam, dan nog gespeeld door Bernard Lee, voor het eerst wordt genoemd. Wanneer Bond in Egypte een bezoek bgrengt aan een plaatselijk MI6-safehouse, noemt General Gogol M bij dezelfde voornaam als in de boeken, Miles. Het is dus waarschijnlijk dat hij dezelfde naam draagt is de boeken, Miles Messervy.

De opvolger van Lee, Robert Brown, speelde eerder de rol van vice-admiraal Hargreaves in The Spy Who Loved Me (1977). In Browns films als M wordt niet duidelijk of hij dezelfde persoon is als Lee. Er wordt nergens opgemerkt dat het niet zo zou zijn, maar in mijn hoofd vind ik het leuk om te bedenken dat Robert Brown ook in Octopussy (1983) Hargreaves zou zijn. Er zit wel een haak en een oog aan mijn head canon. Uit het insigne van M in de pre-title sequence van The Living Daylights (1987) blijkt dat hij Rear Admiral is. Dat zou betekenen dat vice-admiraal Hargreaves is gedegradeerd.

Beide heren kregen elk hun eigen eerbetoon in de vorm van een schilderij. Bernard Lee in Brosnans derde Bond-film The World Is Not Enough (1999) en Robert Brown in de meest recente film No Time To Die (2021).

Een vrouwelijke M met twee namen

We kunnen de periode van Judi Dench als M in twee tijdlijnen opdelen. De eerste tijdlijn speelt zich af van GoldenEye (1995) tot en met Die Another Day (2002), de tweede tijdlijn begint bij Casino Royale (2006) en eindigt bij No Time To Die.

In de eerste tijdlijn wordt niets bekend over haar naam, in ieder geval niet in de films. Uit de boeken van Raymond Benson uit de jaren 90 blijkt dat ene Barbara Mawdsley voorganger Messervy opvolgt. Benson schrijft ook novelisaties over de Brosnan-films in die tijd. Het is dus mogelijk dat M in de Brosnan-films en uit de boeken van Benson dezelfde dame is. Een extra reden om dit te denken is dat de naam Barbara Mawdsley ook voorkwam in het originele GoldenEye-script, maar dit later werd geschrapt.

In de tweede tijdlijn neemt Bond al snel haar identiteit op de hak. In Casino Royale, wanneer 007 in haar appartement inbreekt, komt hij brutaal uit de hoek. M reageert nogal vinnig:

I though “M” was randomly assigned. I had no idea it stood for…

Bond

Utter one more syllable and I’ll have you killed.

M

Uiteindelijk leren we M’s naam in Skyfall (2012) door de Royal Doulton-bulldog die ze achterlaat voor 007. Op de doos die hij van Moneypenny ontvangt, is vaag de tekst Olivia Mansfield te lezen. Dit wordt later bevestigd op de officiële James Bond-website. Haar naam is een knipoog naar Sir Mansfield George Smith-Cumming, de oprichter en eerste directeur van de Britse Secret Intelligence Service.

Mijn collega Corneel heeft wel eens opgemerkt dat haar naam een een woordspeling op de zin “I live in a man’s field” zou kunnen zijn, een verwijzing naar Dench die als eerste vrouwelijke M binnenkwam in de mannenwereld van MI6.

Net als haar voorgangers krijgt ze een eerbetoon met een schilderij. Ze hangt in dezelfde hal als Robert Brown in Daniel Craigs laatste Bond-film, en wordt hulpeloos aangestaard door haar opvolger.

Gareth Mallory

De naam van de meest recente M is geen geheim. In Skyfall wordt Ralph Fiennes geïntroduceerd als Lieutenant Colonel Gareth Mallory. Hij is voorzitter van de Intelligence and Security Committee en stuurt aan op het vertrek van Mansfield in het begin van de film. Na de eindfinale blijkt hij haar positie te hebben overgenomen. Zijn achternaam wordt nog een keer herhaald in een telefoongesprek tussen Bond en hem in No Time to Die.

Q of Major Boothroyd?

Ian Fleming geeft 007 een Beretta 418 als zijn standaard pistool in de eerste boeken. Dit verandert in Doctor No (1958). Nadat Bonds Beretta faalt in From Russia, With Love (1957) vinden M en Boothroyd het hoogtijd voor een nieuw vuurwapen. Hoe kwam Fleming tot deze beslissing?

De naam voor de fictieve kwartiermeester van MI6 komt van de echte Major Geoffrey Boothroyd, die groot fan was van de Fleming-boeken. Echter, volgens hem kan het wapen wat Bond draagt echt niet langer. Hij wisselt verschillende brieven uit met Fleming. Eerst raadt hij een Smith & Wesson aan, maar hier is Fleming het niet mee eens en vraagt om nieuw advies. Uiteindelijk komt Boothroyd met de Walther PPK aanzetten, deze zullen we in de filmserie vaak terug zien komen. Ian was hem hier zo dankbaar voor, dat hij besloot om zijn kwartiermeester dezelfde naam te geven als de man die hem dit adviseerde, Major Boothroyd.

Q heeft de films heeft dezelfde naam als in de boeken, in ieder geval de Q gespeeld door Peter Burton en Desmond Llewelyn. Zij spelen allebei dezelfde incarnatie van de rol. Dit weten we omdat M de man in de film Dr. No (1962) geregeld “armourer” noemt. Aan het eind van het gesprek dankt M hem met zijn naam: Major Boothroyd. Ook Desmonds Q wordt later in de filmserie Major Boothroyd genoemd. Zowel in From Russia With Love (1963) als in The Spy Who Loved Me (1977) horen we zijn naam terugkomen. In Tomorrow Never Dies (1997) draagt Q, wanneer hij vermomd is als Avis-medewerker, een plaatje met daarop de schuilnaam Quentin Quigley.

Over de namen van John Cleese en Ben Whishaw is weinig bekend. Al zou Whishaws Q theoretisch gezien ook Boothroyd kunnen heten, aangezien de Craig-films een andere tijdlijn zijn dan de eerste twintig films. Hier hoef je het natuurlijk niet mee eens te zijn.

Moneypenny: Jane of Eve?

Als laatste wil ik afsluiten met een kort stukje over Moneypenny. Hoewel haar naam in de eerste twintig films niet wordt genoemd, heet ze in The Moneypenny Diaries van Samantha Weinberg Jane Moneypenny. In de derde Bond-film van Craig is haar voornaam echter Eve. Ook hier sluit ik af, vorm vooral je eigen mening.

Het bericht De echte namen van M en Q verscheen eerst op James Bond Nederland.

Thunderball

Pinder (Cameron) werkt voor Mi6 op de Bahamas. We zien hem in Thunderball als James hem op een markt aan Felix Leiter voorstelt. Vanuit zijn Symonette Marine Store helpt hij Felix Leiter en James Bond aan een aantal duikbenodigdheden. Zo is hij het die voor 007 zijn bekende rode duikpak regelt.

Ook Q maakt zijn opwachting. Compleet in kaki shorts, shirt met ananassen en safarihoed. Niet dat James daar zo blij mee is. Al geeft Q hem een paar handige gadgets om de missie makkelijker te maken.

Cameron rond de Tweede Wereldoorlog

Earl Cameron werd op 8 augustus 1917 in Pembroke op Bermuda geboren. Als jonge man sloot hij zich aan bij de British Merchant Navy, een marine onderdeel dat commerciële schepen begeleidde. Hij voer vooral tussen New York en Zuid-Amerika.

Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt is hij in Londen. Helaas voor hem vaart het schip waarop hij dienst had zonder hem uit en laat een dame hem ook nog eens vallen.

Theater

Earl komt in 1941 voor het eerst in aanraking met film, theater en muziek. Als medewerker in een keuken van een theater vraagt hij een maat of hij mee kan doen in de show die op dat moment draait. Het stuk Chu Chin Chow had op dat moment vijf donkere acteurs nodig. Toen een van hen niet kwam opdagen kreeg Cameron de rol.

Tijdens de oorlog was het normaal dat er voor de soldaten in het veld entertainment werd verzorgd. Earl Cameron sloot zich aan bij The Duchess and The Two Dukes. Ze traden in 1945 en 1946 veelvuldig op en deden ook Nederland aan.

Dr. No (1962)

Harry Saltzman en Albert Broccoli krijgen begin jaren zestig de rechten om de James Bond romans van Ian Fleming te verfilmen. Voor bijrollen in Dr. No zoeken ze nog een vriend van James Bond.

Uiteindelijk gaat de rol van Quarrel naar John Kitzmiller. Maar niet voordat men Earl Cameron serieus overwoog.

Broccoli vond Earl een prima keus. Maar het was Saltzman die hem niet geschikt genoeg vond. Voor Thunderball vragen ze Cameron alsnog.

Thunderball is trouwens niet de enige film waarin Cameron naast Sean Connery staat. In 1979 komen ze elkaar tegen op de set van Cuba. Connery speelde de rol van Major Robert Dapes en Earl kruipt in de huid van Colonel Levya.

Film

Na een aantal kleinere rolletjes breekt Cameron in 1951 door met een rol in Pool of London. Een film over post WOII Londen en een diamantenroof. Earl kreeg hiervoor veel lof en zijn performance wordt gezien als de eerste grote rol voor een donkere acteur in een Britse film.

Begin jaren zestig is Cameron in twee Tarzan films te zien. In de eerste, Tarzan The Magnificent (1960), speelt hij de rol van Tate. In de tweede, Tarzan’s Three Challenges (1962) is hij Mang.

Tot ver in de zero’s is Earl Cameron nog op het witte doek te zien. In The Interpreter speelt hij een fictieve dictator. Zijn spel wordt goed ontvangen. Als Elderly Bald Man kan je hem in Inception (2010) spotten.

Televisie

Op televisie kon je jarenlang amper om Earl Cameron heen. Hij speelde tussen 1959 en 2008 in tientallen producties. Het bekendst werd Cameron van zijn rol in de BBC-sciencefiction serie Doctor Who (1963-1984, 1986-1989 en 2005-) waarin hij als eerste donkere acteur ooit in film en tv een astronaut speelde.

Tot op hoge leeftijd speelt Cameron in tv-producties. De laatste periode met name in BBC series als Waking the Dead (2003), Dalziel and Pascoe (2006) en Casualty (2008).

Erkenning

Cameron ontving in 2009 een koninklijke onderscheiding. Hij werd benoemd tot Commander of the Most Excellent Order of the British Empire (CBE). Daarnaast is er op Bermuda een theater naar hem vernoemt en ontvangt hij in 2013 een eredoctoraat aan de Universiteit van Warwick.

In 2009 schreef ik ter ere van Cameron zijn CBE een artikel. Je kunt het hier lezen.

Earl laat een vrouw en zes kinderen na en is 102 jaar oud geworden.

Het bericht Earl Cameron (1917–2020) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

In een interview met The Hollywood Reporter, mooi samengevat door onze collega van The Spy Command, heeft de Britse Phoebe Waller-Bridge het tussen de regels door over de vijfentwintigste James Bond-film.

Geïntrigeerd door James Bond

Waller-Bridge vertelt in het interview dat James Bond haar altijd al intrigeerde. “Er is iets in James Bond wat ik altijd al bijzonder vond. Je ziet het ook in Killing Eve. De overeenkomst met Villanelle.” Even wat uitleg; Killing Eve (2018-) is een serie van Waller-Bridge.

De serie is gebaseerd op de boekenreeks code Villanelle van Luke Jennings. Eve is een vrouwelijke Mi5 agente die een huurmoordenaar moet stoppen. Voor de tv-serie verving Waller-Bridge twee belangrijke personages die Jennings als man heeft neergezet door twee vrouwen. Volgens Phoebe kon het hoofdpersonage beter met twee vrouwen communiceren. Ze vervolgt:

Ze (James Bond en Eve Polastri) leven in een fantasie! Maar het is, als we eerlijk zijn, een leven dat niemand van ons wil. Niemand wil een kogel door iemand zijn of haar hoofd jagen, met mensen het bed delen en Martinis drinken! Het is meer een fantasie. Een nachtmerrie.

Eigenlijk is het niet kies als ik als auteur van dit artikel iemand tegenspreek. Maar vraag aan een Bond-liefhebber of willekeurig kind van een jaar of tien of ze een leven als Bond/Eve willen hebben en ze roepen volmondig ja. Een geheim agent zijn, dat is toch een droom?

Wat kunnen we van Phoebe in Bond 25 verwachten?

Daarover houdt ze de lippen stijf op elkaar. Ze bevestigde niet dat het personage van Lashana Lynch de nieuwe 007 wordt of de rol tijdelijk overneemt. Ook ontkende ze het niet. Klare Hollywood taal dus. Ze wilde wel kwijt dat de James Bond-filmserie de potentie heeft om constant nieuwe iconische personages voort te brengen.

In Bond 25 is James Bond niet in actieve dienst bij Mi6. Maar dat duurt maar kort als zijn oude vriend en CIA agent Felix Leiter hem om hulp vraagt.

Het bericht Bond 25: Waller-Bridge; “Bond? Dat wil je toch niet?” verscheen eerst op James Bond Nederland.

Vandaag duik ik in de echte wereld van James Bond en probeer te ontdekken of 007 in werkelijkheid ook bestaat en bij de Engelse geheime dienst MI6 rondloopt. En we gaan op zoek naar het antwoord op de vraag waarom de filmproducers na bijna zestig jaar nog steeds gepassioneerd zijn over hun James Bond.   

Bond-liefhebbers zijn niet zomaar fan van een fictieve geheim agent – achter zijn karakter gaat een opwindende gebeurtenis schuil. 

Dusko Popov, is hij James Bond?

De Servische dubbelagent Dusko Popov wordt als belangrijkste voorbeeld gezien voor James Bond, de fictieve geheim agent van Ian Fleming. Wie was Popov en wat leert zijn verhaal ons over Bond? 

Als Engeland in september 1939 Nazi-Duitsland de oorlog verklaart, gaat Dusko Popov, die een afkeer heeft van de Nazi’s, voor de Duitse spionage- en contraspionagedienst aan het werk om ze van binnenuit te kunnen bestrijden.

Vervolgens stapt hij ook naar de Britste geheime dienst. Als dubbelagent misleidt hij de Nazi’s met valse informatie van de Engelsen. Later is hij onder meer betrokken bij operatie Fortitude, de geallieerde misleiding operatie voor D-Day.

Maar de Duitsers vertrouwen Popov niet altijd. Als hij ontdekt dat zijn eigen chauffeur hem in de gaten houdt, heeft hij geen keus en schiet hij zijn chauffeur dood.

Popov ontmoet Fleming

In een casino in Lissabon ontmoet Popov regelmatig zijn Duitse contactpersoon aan wie hij misleidende inlichtingen van de Engelsen verstrekt. Omdat de Engelsen Popov ook wantrouwen, wordt hij op een dag aan de speeltafel in het casino geobserveerd door een man. Die man werkt bij de Britse Naval Intelligence Division. Zijn naam is Fleming, Ian Fleming.

Als Fleming James Bond op Popov gebaseerd heeft, dan is de bovengenoemde chauffeur mogelijk het eerste ‘slachtoffer’ van de latere fictieve 007-agent. Als double-0-agent heeft James Bond een vergunning om te doden. 

Bestaat de 00 sectie?

Bestaat er zoiets als de double-0-sectie binnen de echte MI6? Om te beginnen wordt de Britse buitenlandse inlichtingendienst MI6 officieel aangeduid als de Secret Intelligence Service (SIS). Hoewel Hare Majesteit inderdaad geheim agenten heeft, houden die geen kantoor in het Vauxhall Cross-gebouw in Londen zoals we dat uit de Bond-films kennen. Alleen zij die de buitenlandse operaties organiseren en het papierwerk doen werken in dit imposantegebouw aan de Theems. 

Goed beschouwd zijn veel Britse geheim agenten helemaal geen mensen met een Britse nationaliteit. MI6 is geïnteresseerd in buitenlandse informatie en wie kan die beter leveren dan de burgers (mollen) in het desbetreffende land zelf. We moeten dan denken aan politici, businessmensen, journalisten, maar ook hotelpersoneel dat hooggeplaatste gasten afluistert. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren voor MI6 al tientallen Nederlandse agenten actief om informatie uit bezet Nederland aan de Britten door te brieven.

Informatie van burgers

Tegenwoordig dragen klikkende burgers (mollen) gevoelige informatie over aan buitenlandse inlichtingenfunctionarissen die als diplomaten immuniteit genieten. Zowel die burgers als de inlichtingenfunctionarissen leiden niet bepaalt het opwindende leven van James Bond met een overdaad aan gevaar en opwinding, laat staan de noodzaak om een wapen te gebruiken. Bestaat de echte James Bond dan überhaupt wel?

In de boeken van Ian Fleming heeft James Bond een achtergrond als ex-commandant. Hij kan als voormalig marineofficier met wapens en explosieven omgaan. Zijn vaardigheden liggen op een veel hoger niveau dan die van inlichtingenfunctionarissen maar ook van gewone soldaten. Binnen de bekende strijdkrachtonderdelen, inclusief MI6 (SIS), komen we Bond-achtige vaardigheden dan ook niet tegen.  

Special Reconnaissance Regiment

Er is echter één groep binnen de Engelse Special Forces, het relatief onbekende Special Reconnaissance Regiment (SRR) waar ze wél Bond-achtige vaardigheden aanleren als parachutespringen, hard rijden, achtervolgingen, ongewapende gevechten en duiken. We treffen er ook explosievenexperts, kikvorsmannen en skydivers aan – inclusief Q-achtige gadgets.

Naar buiten toe zal er nooit iets officieels over worden losgelaten, maar het boek The Big Breach van voormalig SIS-spion Richard Tomlinson laat niets te raden over. En als het moet worden tegenstanders inderdaad geëlimineerd door de SRR. 

In The Big Breach lezen we dat het de taak van MI6 (SIS) is om agenten aan te sturen, informatie te verzamelen en speciale operaties van militaire aard op te zetten. MI6 stelt het doel vast en zorgt voor de politieke goedkeuring. Maar een handtekening van de minister van Buitenlandse Zaken zal je niet onder elke operatie aantreffen… 

Elke Britse militair kan 007 worden

De Special Reconnaissance Regiment (SRR) doet het vuile veldwerk en haalt daarvoor zijn personeel uit alle takken van de Britse strijdkrachten. Kortom, iedereen kan in principe James Bond worden bij de SRR, mits hij of zij beschikt over de juiste achtergrond en vaardigheden, zoals James Bond die van Ian Fleming meekreeg.   

Hoewel de locatie en de functie van MI6-agenten dus iets anders in elkaar zit dan de Bond-films voorspiegelen, is het werk van de mannen en vrouwen van de SSR in het veld niet minder spannend en gevaarlijk dan dat van James Bond. Alleen zullen ze op het hart gedrukt worden de kostenpost voor collateral damage binnen de perken te houden…

James Bond is anders dan andere blockbusters

De Bond franchise neemt een unieke positie in tussen andere blockbusters als Mission Impossible en Star Wars. Die zijn weliswaar ook interessant… maar missen de authentieke achtergrond van James Bond. 

Voor de filmproducers van James Bond is zijn achtergrond al zestig jaar een belangrijke drijfveer om films rond het 007-karakter te blijven maken. En Bond-liefhebbers blijken dus niet zomaar fan van een fictieve geheim agent te zijn; achter zijn verhaal gaat de meest bewogen tijd van de vorige eeuw schuil.   

Het bericht Waar werkt de echte James Bond? verscheen eerst op James Bond Nederland.