Het boek, dat de ondertitel The Story Behind Never Say Never Again draagt, telt negentig pagina’s en richt zich op de geschiedenis en nasleep van deze SPECTRE-vertelling. Is het überhaupt een échte Bond-film? Wat waren de juridische haken en ogen en hoe hebben die het eindresultaat beïnvloed? En hoe past Kevin McClory in de lange geschiedenis van het James Bond-fenomeen? Was zijn Warhead-project ooit een reële optie? Vragen genoeg rondom dit lelijke eendje uit de Bond-films.

Over het boek

The Novel and the Deep Blue Sea doet geen wereldschokkende onthullingen, maar pretendeert dat ook niet te doen. Wat het wel biedt, is een heldere en compacte uitleg van hoe Never Say Never Again tot stand is gekomen. Van het oorspronkelijke scenario, geschreven door Ian Fleming samen met Kevin McClory en Jack Whittingham, tot de rechtszaak die volgde nadat Fleming de roman Thunderball (1961) zonder toestemming publiceerde. Tyrrell schetst hoe McClory en EON uiteindelijk de verfilming van Thunderball produceerden, hoe er door de jaren daarna verschillende scriptvarianten ontstonden en welke juridische obstakels overwonnen moesten worden om in 1983 een alternatieve Bond-film met Connery mogelijk te maken. Hij neemt daarin ook de nasleep van de film en de jaren daarna mee.

Tyrrell weet op beknopte maar duidelijke wijze de verbanden te leggen tussen de verschillende versies van hetzelfde verhaal die in de loop der jaren zijn ontstaan. Ook besteedt hij aandacht aan hoe de personages tussen die versies veranderden, vaak van naam, soms ook van functie.

Persoonlijk vind ik vooral het hoofdstuk over de rechtszaak tussen McClory en Fleming na het verschijnen van Thunderball bijzonder interessant. Veel Bond-fans kiezen automatisch de kant van Fleming en vinden het onbegrijpelijk dat hij de rechten verloor. Maar Tyrrell legt overtuigend uit waarom de rechter uiteindelijk oordeelde dat McClory en Whittingham wel een legitieme zaak hadden. Hoe moeilijk dat ook blijft om te accepteren als bewonderaar van Flemings werk.

Conclusie

Verwacht geen dik naslagwerk vol nieuwe onthullingen. Dat is ook simpelweg niet mogelijk binnen het bestek van negentig pagina’s. Maar als verrassende, compacte en overzichtelijke gids door de complexe geschiedenis van Never Say Never Again slaagt The Novel and the Deep Blue Sea in zijn opzet.

The Novel and the Deep Blue Sea: The Story Behind Never Say Never Again is nu verkrijgbaar vanaf 12,50 euro. Je kan het boek hier vinden.

Bryan Tyrrell

Auteur Bryan Tyrrell komt uit Dublin en verzamelt al sinds de jaren 80 alles wat met James Bond te maken heeft. Hij kende Kevin McClory persoonlijk. The Novel and the Deep Blue Sea is zijn eerste publicatie.

Het bericht Nieuw boek over de achtergrond van Never Say Never Again verscheen eerst op James Bond Nederland.

Bond…James Bond

De tumultueuze aanloop naar de niet EON film Never Say Never Again resulteerde in de eenmalige terugkeer van Sean Connery in de rol van James Bond. Maar uiteraard had producent Kevin McClory een goede slechterik nodig. Die vond hij in de toen 54-jarige Max von Sydow.

Als tegenspeler van een wat vermoeide Sean Connery is von Sydow een welkome verrassing. Voor mij persoonlijk is Max de man die het publiek op de banken kreeg. Zijn spel is uitmuntend. Blofeld is hem op het lijf geschreven.

Von Sydow privé

Max wordt op 10 april 1929 in het Zweedse Lund geboren. Als zoon uit een rijke familie, zijn vader is professor aan de universiteit van Lund en zijn moeder is barones, leert hij op zijn negende al de Duitse en Engelse taal. Na een periode in het Zweedse leger gaat hij naar het Royal Dramatic Theatre (Dramaten) in Stockholm. Daar speelt hij in een aantal kleinere producties.

Hij verhuist na een periode van zeven jaar naar Malmö. Daar werkt hij samen met zijn mentor, de beroemde schrijver/regisseur/producent Ingmar Bergman. Ingmar leert hem de fijne kneepjes van het vak. De film The Seventh Seal (1957) van Bergman en von Sydow wordt gezien hun internationale doorbraak. Met name de scènes rond een pot schaak weten de beide mannen op de kaart te zetten.

Von Sydow aan het werk

Ook bij de producten van de James Bond-films blijft Max von Sydow niet onopgemerkt. Hij is de eerste kandidaat om het iconische karakter van Dr. No (1962) te vertolken. Dit wijst hij af. In 1965 schittert Max als Jezus in The Greatest Story Ever Told. Ook Donald Pleasance (Satan) en Telly Savalas (Pilatus) spelen hierin mee. Deze acteurs zouden later in You Only Live Twice uit 1967 (Donald) en On Her Majesty’s Secret Service van 1969 (Telly), net als von Sydow, de rol van Ernst Stavro Blofeld vertolken.

The Exorcist

Zijn acteerstijl wekt in 1973 ook de interesse van William Friedkin. Deze Amerikaanse regisseur ziet von Sydow wel zitten in zijn horrorfilm The Exorcist. Max speelt de rol van Father Lankester Merrin, één van de demonen. Dit doet hij ook in Exorcist II: The Heretic (1977). Ook een koninklijke tint is Max niet vreemd. Hij speelt Emperor Ming in Flash Gordon (1980) en King Osric in Conan The Barbarian (1982) met Arnold Schawarzenegger.

Pelle Erobren

De Deense film Pelle Erobrenen uit 1987 levert een Oscar voor beste buitenlandse film op. Von Sydow speelt de rol van Lassefar. Een vader die samen met zijn zoontje in 1910 de oversteek van het kleine Deense eilandje Bornholm naar het vaste land maakt. We vinden hem ook naast grote Hollywoodsterren. Opvallend genoeg pas op latere leeftijd. Als Max 71 is zien we hem in het oorlogsdrama Nuremberg (2000) over de gelijknamige processen rond Nazi kopstukken met Alec Baldwin.

The Diving Bell and The Butterfly

Tom Cruise is de volgende Hollywoodster waarmee von Sydow samenwerkt. In 2002 speelt Max de rol van Director Lamar Burgess in de sciencefictionfilm Minority Report. Een film waarin je voor misdaden die je in de toekomst pleegt al opgepakt kunt worden! Een jaar voordat de Fransman Mathieu Amalric als vijand van James Bond in Quantum of Solace (2008) wordt voorgesteld, spelen hij en Max von Sydow in The Diving Bell and The Butterfly (2007). Een biografie over Elle hoofdredacteur Jean-Dominique Bauby die door een beroerte enkel nog zijn linkeroog kan bewegen.

The Tudors

Het kostuumdrama The Tudors (2007-2010) is na een paar andere producties de volgende stop in von Sydow zijn imposante carrière. Hierin speelt hij in 2009 de rol van Cardinal von Waldburg. Er volgen wederom een aantal grote Hollywoodproducties, Robin Hood en Shutter Island beiden uit 2010, voordat hij in de nadagen van zijn carrière verzeild raakt.

Game of Thrones

Maar dat gaat zeker niet zonder slag of stoot. Max blijft gewoon lekker spelen. Zo zien we hem in 2016 nog in Game of Thrones en speelt hij in 2018 de rol van Vladimir Petrenko in Kursk. De film over het drama rond de gelijknamige Russische kernonderzeeër die in augustus 2000 op de Barentszzee verging.

Het bericht Max von Sydow (1929–2020) overleden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Auteur Bill Koenig ging terug in de historie aan de hand van drie scripts van de film:

• het script uit 1960 geschreven door Jack Wittingham,
• het script van Richard Maibaum enkele jaren later,
• het uiteindelijke script, geschreven door Maibaum en John Hopkins.

Een meesterlijk artikel waarin je ziet hoe verschillende onderdelen van een film per scriptbewerking worden toegevoegd, verwijderd of aangepast.

In het magazine verder een radiointerview met Harry Saltzman en Albert R. Broccoli. Het tweetal gaf dit interview op de avond dat Thunderball in premiere ging. Mooi is om te lezen hoe de journalist zijn twijfels heeft over de film na het succes van Goldfinger. Maar ook hoe er omgegaan wordt met de kritische pers, hoe het Britse gevoel in de film werd verwerkt (tenslotte waren Saltzman en Broccoli geen Britten) en wordt er door de heren gesproken over de eventuele toekomst van de James Bond-films. Ze lichten in het interview een tipje van de sluier op over de eerstvolgende James Bond-film en waarop deze gebaseerd zou zijn.

MI6 Confidential gaat daarna verder met nog drie radiointerviews van Sean Connery, Bond-girl Claudine Auger en regisseur Terence Young. De interviews werden op de set van Thunderball op de Pinewood Studios opgenomen. Ook hierin gaat de interviewer in op de vraag waarom Thunderball hetzelfde succes kan behalen als de voorgaande kaskraker Goldfinger. Bijzonder is dat Connery het verhaal van de film al uit de doeken doet, inclusief de gadgets die erin voorkomen.

Claudine Auger weet op een mooie manier de luisteraar naar de film te krijgen. Nadat zij vertelde over haar jeugd en hoe zij tijdens de auditie werd uitgekozen, vertelt ze op een sensuele manier hoe ze in de film James Bond leert kennen. Het interview wordt afgesloten met regisseur Terence Young. Je ziet meteen dat de vragen korter zijn en de antwoorden veel langer. De interviewer gaat dieper in op het regisseren van de Bond-film en wat het voor zijn carriere heeft betekend.

Het Thunderball gedeelte van het magazine wordt afgesloten met een artikel over seks en sadisme in de film en vooral: hoe dit aangepast moest worden op verzoek van de British Board Of Film Classification. Mooi om te lezen hoe het er destijds aan toe ging. Nu, anno 2017, kunnen we er vooral om lachen.

Ook bevat deze editie een interview met ontwerpster Sophie Harley. Haar bijdrage aan de James Bond wereld is middels de beroemde Algerian Love Knot, de ketting die Vesper draagt in Casino Royale. Harley vertelt hoe zij gevraagd werd door de producenten en hoe de ketting werd ontworpen . Een mooie toevoeging aan dit artikel is de fotoreportage.

Verder in het magazine een review van het boek Geographies, Genders and geopolitics of James Bond, geschreven door Klaus Dodds en Lisa Funnel en aandacht voor de tv-serie Berlin Station. Tot slot sluit het magazine af met ‘local hero’ Jaime Newball. Steve Oxenrider ontmoet deze acteur die de rol van barman heeft in de scene met James Bond en Felix Leiter in Quantum of Solace.

Over het geheel genomen een editie met veel informatie. We hadden gehoopt dat we meer van Thunderball te weten zouden komen over de productie en allerlei trivia erom heen. Een echte Thunderball-special kunnen we het helaas niet noemen. Wel zijn we heel erg gecharmeerd van de coverkleuren.

Het bericht Review MI6 Confidential #39 verscheen eerst op James Bond Nederland.

De eerder genoemde films zijn bijzonder te noemen in de geschiedenis van James Bond films. Beide films zijn nooit erkend als films van EON Productions. Nu is dit bij Casino Royale uit 1967 helemaal niet aan de orde aangezien de film een parodie is die nooit iets met MGM en EON Productions te maken heeft gehad.

Never Say Never Again is echter wel een apart verhaal. In 1983 kreeg Kevin McClory toestemming van de rechter om een eigen Bond-film te maken. De film waarin Sean Connery opnieuw de rol van James Bond vertolkte ontstond uit een geschil tussen Ian Fleming, MGM en United Artists enerzijds en Kevin McClory anderzijds. De film markeerde het einde van het lange juridische gevecht tussen beide partijen.

Tot aan 2013 mocht de misdaadorganisatie SPECTRE en zijn personages niet meer voorkomen in James Bond-films, toen volgde er een definitieve uitspraak over de nalatenschap van Kevin McClory die in 2006 overleed.

Aangezien 2012 het jaar was van het 50-jarige jubileum, was de uitspraak te laat voor de speciale uitgifte. De Bond-franchise zou inmiddels al ruim 3 miljard hebben opgehaald met de verkoop van de DVD box. De advocaat van Johnson beweert dat er sprake is van garantieschending:

She did not receive the product she was led to believe she purchased. The representations that Defendants make on the James Bond sets are false, mislead consumers (and Plaintiff in particular), and constitute unfair and deceptive business practices in violation of applicable law. Despite representing that the Sets contain EVERY charismatic star, David Niven, the ‘charismatic star’ of Casino Royale is missing from the Sets. David Niven was James Bond creator Ian Fleming’s first choice to play James Bond in the James Bond movies.

MGM zou volgens de advocaat de rechten in handen hebben van de beide films, waardoor het misleiding zou zijn. MGM liet in een reactie weten:

The James Bond DVD and Blu-ray collections, which clearly list the included films, have been enjoyed by millions of satisfied consumers around the world. We intend to vigorously defend against these frivolous claims.

Wat de eis van Johnson is, is echter niet duidelijk. Word ongetwijfeld vervolgt.

Het bericht Bond-fan klaagt MGM aan wegens ontbreken films verscheen eerst op James Bond Nederland.

Alec McCowen studeerde aan de beroemde Royal Academy Of Dramatic Arts in Londen. Hij vertolkte vele rollen in het theater waarin hij tot in de jaren ’80 actief was. In 1953 kwam hij voor het eerst in aanraking met de filmindustrie. Als zeeman was hij te zien in de film The Cruel Sea. Zijn passie bleef echter het theater en het aantal films waarin hij speelde was klein.

In 1983 werd hij gevraagd als ‘Q’ in Never Say Never Again. Een rol die niet te vergelijken was met die van Desmond Llewelyn. Maar hij gaf wel zijn eigen, humoristische draai aan de rol. Zijn meest bekende rol is die van een detective in Alfred Hitchcock’s thriller Frenzy uit 1972. Zijn laatste film was Gangs Of New York uit 2002.

In het theater speelde Alec onder andere de beroemde rollen in verhalen van Ruyard Kipling, speelde in Romeo en Juliet en acteerde naast Diana Rigg (On Her Majesty’s Secret Service). Ook trad hij op met Marlon Brando, die later beroemd werd met zijn rollen in The Godfather-trilogie. McCowen was te zien in de beroemdste theaters zoals op Broadway, New York en West End in Londen.

Het bericht Alec McCowen (1925-2017) verscheen eerst op James Bond Nederland.