In 2006, Merlijn Kuiper and I embarked on the journey of founding James Bond Nederland, a passion project that continues to thrive today. Our venture began in November 2006, coinciding with our attendance at the premiere of Casino Royale in London. It would be more accurate to say that we stood outside the gates of Leicester Square during the premiere. It was there that I met Wolfgang, and our friendship was instant.

Personal life

Wolfgang was born on April 29th, 1962, in Bagdad, Iraq. His father had a job that required its presence in the Arabic country. Wolfgang pursued a career as an official in the financial department of the city of Frankfurt. Over time, he found his job less fulfilling, particularly as the process of digitalization swept through the department. Wolfgang confided in me about the challenges he faced, especially with the transition from paper-based filing systems to digital archives. Despite the chaos in the archives, he remained dedicated to his work and eventually reached retirement age.

The love of theatre and performance was, besides his primary passion for James Bond, a significant aspect of Wolfgang’s life. We often conversed about his experiences with the theatre association, Erstes Anspacher Kulturtheater. This year, the village of Neu-Anspach, Germany celebrates its 750th anniversary, and Wolfgang was actively involved in planning and organizing theatre performances for the occasion, something he cherished deeply. Regrettably, he wasn’t able to participate in and commemorate this milestone in the village where he had spent his entire life.

A true passion called James Bond

Wolfgang’s enthusiasm for James Bond preceded mine by quite some time, but that never hindered us from sharing our passion. We crossed paths numerous times at various locations across Europe, from London to Switzerland, Rotterdam, Frankfurt, and even places like Hamburg and Paris. His warmth and friendliness were constants during our encounters, a trait that resonates with many of us in the Bond community. Wolfgang embodied the quintessential German, always ready to extend a helping hand.

In 1997, Wolfgang founded BondKlub Deutschland, and the club’s magazine, NullNullSieben, remains a cherished possession of my friend Anders Frejdh. Subsequently, in 2014, the James Bond Club Deutschland was established, with Wolfgang assuming the role of vice president. Alongside President Andreas Pott and their team, Wolfgang dedicated himself to organizing events, producing magazines, and much more.

Bond friends

I have fond memories of numerous occasions where Wolfgang and I enjoyed catching up, discussing all things Bond, and sharing our experiences in life. Our conversations would often stretch for hours as we delved into the films, his admiration for the actors, actresses, and the talented individuals behind the scenes. Wolfgang’s collection of photos and autographs with these icons was extensive, so much so that I lost track of the exact count. And let me assure you, he eagerly shared many of them with me!

My initial encounter with Wolfgang dates back almost twenty years ago. However, the first photograph in my existing archive capturing our meeting is from the JBCD event “Bond over Nederland” in 2014. That day remains a cherished memory filled with laughter and camaraderie. We explored the Designing 007 exhibition at Kunsthal Rotterdam, enjoyed a delightful lunch, and shared many laughs. In the photograph, you can see Wolfgang, myself, Johan Antens, Merlijn Kuiper, Morten Steingrimsen, Remmert van Braam (Bond Lifestyle), and another member of the club at the Douwe Egberts cafe, posing in front of one of the Citroën 2CVs featured in For Your Eyes Only (1981).

Meeting on a Swiss alp

In early August 2015, Schilthorn Piz Gloria unveiled its Bond World 007 exhibition, later renamed Spy World. Johan and our mutual Belgian friend, Nathalie Cloet, embarked on a journey from the Netherlands and Belgium, respectively, to attend the event. As we were about to board the cable car to ascend to the summit, we were greeted by a familiar hearty laugh and voice—it was Wolfgang. His presence added to the excitement of the day, and he shared with us details about the gala opening, which had George Lazenby in attendance.

The next photograph captures our time together in the cable car. During our visit to Schilthorn Piz Gloria, we noticed a significant presence of Chinese tourists, as they were quite numerous. It seems they frequently include this destination as a stop on their bus tours around Europe.

We lost sight of Wolfgang as the cable car reached the station. While waiting, I engaged in conversation with my fellow Bond enthusiasts, including Markus Hartmann (President of James Bond Club Schweiz), Anders Frejdh, and Ajay Chowdhury (a longtime friend of both Wolfgang and myself). Additionally, I had a brief encounter with George himself, adding to the excitement of the day.

Following a delightful lunch with fellow Bond aficionados, we proceeded to visit Bond World 007. After some time, Wolfgang made his entrance into the room. Ever cheerful, he promptly placed a German club cap on the head of a cardboard cut-out of Diana Rigg, much to everyone’s amusement. I seized the opportunity to capture this lighthearted moment in the two subsequent photos. Who says Germans lack a sense of humor?

Trips to London and Frankfurt

The thought of visiting London always lingers in my mind, especially after the memorable experience in November 2022 when I attended Skyfall in Concert with Merlijn and a close friend of ours. The anticipation was palpable as it marked my first visit to the renowned Royal Albert Hall. The event drew numerous aficionados from the Bond fan community, including Remmert, Ajay, Anders, and of course, Wolfgang. It was an unforgettable evening filled with engaging conversations, the mesmerizing performance by the Royal Philharmonic Orchestra, and, as always, plenty of refreshing beer. The running joke of the night was Wolfgang’s decision to paint his hair black, adding a playful touch to his impeccable appearance in a well-cut smoking and patent leather shoes. He certainly looked the part and contributed to the evening’s jovial atmosphere.

Another memorable occasion for a meetup occurred during the day with John Glen in Frankfurt back in 2019. It was Gosse Drent‘s first Bond event, and Andreas suggested we have lunch with John and his delightful wife at the Flemings Hotel. To our pleasant surprise, Wolfgang was there in his role as Vice President, extending a warm welcome to all of us with open arms.

Wolfgang told us a lot about John Glen and his love for Bond. I must share these lovely photos by Sascha Braun of Fotostudio Sascha Braun.

Such a loss

Wolfgang was one of the kindest individuals I’ve ever known. We shared lengthy discussions about Bond, our personal lives, and the things that truly mattered. He was a significant influence within the Bond fan community, and his absence will be deeply felt. I already miss him greatly, and I’m sure I can’t be the only one. However, finding solace in the multitude of messages flooding social media yesterday has been a source of strength. It’s evident that Wolfgang was cherished by many, and that’s how we’ll remember him. We’ve bid farewell to a legend of the Bond fandom.

Wolfgang passed away at the age of 61, in his home in Neu-Anspach.

Het bericht Our dear friend Wolfgang (1962–2024) passed away verscheen eerst op James Bond Nederland.

Na twaalf jaar en zeven films nam het grote publiek afscheid van Roger Moore. Al bijna werd Pierce Brosnan aangekondigd als opvolger, maar dit ging niet door. De producenten van Remington Steele besloten op het laatste moment om toch nog één seizoen van de Amerikaanse Tv-serie te maken. Daarom werd in 1986 Timothy Dalton aangekondigd als de nieuwe 007.

In Daltons korte, maar sterke reeks Bond-films liet hij een nieuwe kant van het personage zien. Deze kant kwam het beste naar voren in Licence To Kill (1989), een film die dit jaar 30 jaar bestaat. Tijd voor onze collega’s van James Bond Club Deutschland om, met als speciale gast; Vijfvoudig James Bond regisseur John Glen, een feestje te geven.

Vroeg uit de veren

Zondagochtend om 7:15 uur stond mijn collega Jorrit voor de deur. Het zou voor hem één van de vele avonturen worden met buitenlandse collega’s en Bond-beroemdheden. Voor mijzelf was het echter de eerste keer dat ik buiten Nederland fans van de franchise zou ontmoeten, laat staan een Bond-beroemdheid. Ik ben ooit in 2014, met vakantie in Londen, Gemma Arterton (Quantum Of Solace, 2008) tegengekomen, maar daar blijft het dan ook bij. Daarom was ik ditmaal meer gespannen dan voor een normaal dagje uit.

Tijd voor lunch, verhalen en cocktails

Scheurend met Jorrit zijn Spaanse volbloed over de Autobahn reden we naar Frankfurt. We lieten onze spullen achter in het hotel – waarbij je geen Bond-set moet voorstellen, maar een klein kamer met al helemaal een piepklein badkamertje – en liepen naar het restaurant van hotel Fleming. Hoe gepast kun je het hebben. Eenmaal binnen werden we hartelijk begroet door onze Duitse collega’s, maar tussen hen zat een speciale gast. Mister John Glen, regisseur van alle Bond-films uit de jaren 80, stond op toen ik kennismaakte met iedereen rondom de tafel. Met een kalme stem gaf hij me een hand en zei hij:

John Glen, nice to meet you.

Ik vertelde hem verrassend rustig mijn naam – dat voor menig buitenlander niet goed uit te spreken is – en nam plaats aan de tafel voor acht. De dag kon nu echt beginnen.

Het was een voortreffelijke lunch waar zowel de heren van James Bond Club Deutschland, John Glen als Jorrit en ik duidelijk plezier hadden. Luisterend naar zijn verhalen was de tijd om voordat ik het wist en was het tijd voor het volgende item op de planning: een cocktailreceptie. Tijdens deze receptie waren verschillende Bond-relikwieën te vinden. Zo waren er callsheets van Bond-producties, muziekwerken en handtekeningen te vinden van de franchise. Het gaafste was nog wel het moment dat John Glen, aan de hand van The James Bond Archives, over al zijn Bond-films iets had te vertellen.

We had quite a big problem with Rogers last one, because the climax of the movie was in danger. The whole 007-stage burned down and the set was rebuild in just three weeks. Quite remarkable.

John Glen over de finale van A View To A Kill

De DB5

Na deze receptie was het tijd om een DB5 te aanschouwen (lees: aanbidden). De bolide zag eruit alsof hij zo uit de fabriek was gerold. We konden er zolang naar kijken als ons bekoorde en in de garage hingen nog veel andere Bond-frutsels; denk aan posters, bouwtekeningen van de Goldfinger DB5 en Aston Martin-posters. Het moment suprême had het wegrijden van de auto met John Glen moeten worden, maar de DB5 staat niet voor niets bekend om zijn problemen. Na wat gezeur met de accu lukte het uiteindelijk toch om weg te rijden. Op naar het volgende onderdeel, das Deutsches Filminstitut & Filmmuseum waar later die avond Licence To Kill zou worden getoond.

Een moment met John

In het Duitse Filmmuseum werd ons selecte gezelschap vergroot met bezoek door leden van de Duitse Bondclub. Glen nam ruim de tijd voor foto’s en handtekeningen voor alle aanwezigen. Hij maakte een klein praatje en vroeg me of ik uit Nederland kwam. Natuurlijk zei ik ja en hij begon direct te vertellen over zijn zoon die hier afgelopen zomer heeft rondgevaren. Zowel Jorrit als ik staan zo trots als een pauw op onze foto’s met de vijfvoudig 007-regisseur.

John stelt hier de vragen

Na deze mooie momenten met de 87-jarige Brit was het tijd voor piano en zang van Lady Bond. De Duitse zangeres Meike Garden zong voor al het publiek en Mister Glen drie Bond-titelsongs (For Your Eyes Only, All Time High en Licence To Kill) en een eigen geschreven nummer. Het publiek genoot zichtbaar en John bedankte haar hartelijk na afloop. Voordat het slotstuk – het kijken van de film – zou beginnen, was er van tevoren nog één onderdeel te doen. In de kleine bioscoopzaal van das Deutsches Filminstitut konden fans allerlei verschillende vragen stellen aan de regisseur, die daar vervolgens mooie antwoorden op gaf. Soms trok hij in het antwoord zijn eigen plan, maar leuk was het elke keer weer.

Time for a well earned drink

Jorrit en ik sloten de avond af in de bar van ons hotel, samen met onze collega Benjamin Lind van The Bond Bulletin. Met veel gepraat en gelach praatten we over de afgelopen dag, de aankomende Bond-film No Time To Die (2020) en allerlei zaken binnen en buiten Bond. Om 2:30 uur was het uit met de pret en namen Jorrit en ik afscheid van onze Duitse vriend. Al met al was het een schitterende dag waarin we veel gezien en gehoord hebben. James Bond Nederland wil James Bond Club Deutschland en The Bond Bulletin graag bedanken voor het mooie programma en alle ervaringen.

Met dank aan Sacha Braun van fotostudiosaschabraun.de voor de zeven foto’s! Wist je trouwens dat hij samen met Martijn Mulder een fotoboek rond OHMSS50 heeft gemaakt? Je kan het hier bekijken en bestellen.

Het bericht Licence To Kill 30 jaar: JBN naar Duitsland verscheen eerst op James Bond Nederland.