GoldenEye 007

De eerste driedimensionale Bond‑game is meteen een groot succes. GoldenEye 007 zorgt voor een revolutie binnen het shooter‑genre op consoles. Voor het eerst blijkt dat een first‑person shooter niet exclusief thuishoort op de pc, maar ook uitstekend werkt op de televisie in de woonkamer.

Het spel verandert niet alleen het genre, maar wordt ook gezien als een van de eerste écht kwalitatieve film‑naar‑game‑adaptaties. Dat komt niet alleen door het slimme gebruik van de Nintendo 64‑controller, maar ook doordat Rare veel elementen uit de films weet over te nemen, zoals de iconische gun barrel, volledig geanimeerd in hun eigen engine.

Kort daarna volgt een animatie die je met enige goede wil kunt beschouwen als een vroege vorm van een titelsequentie. We zien geen acteursnamen, maar wel welke personages bij welke modellen horen, soms met een korte toelichting, zoals bij ex‑KGB‑agent Valentin Zukovsky. Het zijn nog geen traditionele titels zoals in de films, maar het is zonder twijfel het prille begin.

Tomorrow Never Dies

Wanneer EA de rechten van Rare overneemt, verschijnt voor het eerst een traditionele titelsequentie met Tomorrow Never Dies. Niet in‑engine geanimeerd, maar wel duidelijk anders dan de filmversie.

De game toont regelmatig beelden uit de film, zo ook vlak vóór de titels. Waar het eerst lijkt alsof de filmsequentie één‑op‑één wordt overgenomen, blijkt al snel dat EA van Daniel Kleinman een nameloze kopie heeft gekregen. Ontwikkelaar Black Ops Entertainment plaatst daar vervolgens de namen van het development team overheen.

Het lettertype is niet dat wat Kleinman gebruikt in de jaren negentig, maar is Serpentine. Dat is hetzelfde font dat wordt gebruikt voor de filmtitel op posters. Daardoor krijgt de sequentie toch een eigen identiteit.

Net als in de film eindigt de game met een ander nummer dan die speelt tijdens de titels. Wie de game op de hoogste moeilijkheidsgraad uitspeelt, ontgrendelt namelijk een sizzle reel met (voornamelijk bèta) gameplaybeelden op Surrender van KD Lang.

Nightfire

Na de afwezigheid van titelsequenties in The World Is Not Enough en Agent Under Fire, keren de titels in 2002 terug in Nightfire. Daarbij valt meteen op dat deze titelsequentie opvallend weinig daadwerkelijke titels bevat. Het is vooral een muzieknummer met daaroverheen animaties.

Die animaties, met verwijzingen naar de aarde, vuur en raketten, sluiten duidelijk aan op het buitenaardse plot en de naam van de organisatie van schurk Drake, Phoenix.

Nightfire is bovendien de eerste Bond‑game met een speciaal voor de titelsequentie gecomponeerd nummer, Nearly Civilized van de Canadese Esthero. De soundtrack wordt verder gecomponeerd door Steve Duckworth, Ed Lima en Jeff Tymoschuk.

Everything or Nothing

In 2004 brengt de Amerikaanse R&B‑zangeres Mýa het titelnummer Everything or Nothing uit voor de gelijknamige EA‑game. Mýa is vooral bekend van de hit Lady Marmalade, samen met Christina Aguilera, Lil’ Kim en Pink. Haar elektronische nummer doet denken aan Die Another Day van Madonna, dat twee jaar eerder verschijnt.

De gun barrel opent met een shot van de maan, en dat cirkeltje wordt aan het begin van de pre‑title sequence mooi rondgemaakt wanneer de camera daar opnieuw uitkomt op een filmisch shot terwijl de titels verschijnen. De sequentie speelt met het witte licht van de maan en rode doeken waarin dansende silhouetten verschijnen. Een stijl die zo van Maurice Binder of Daniel Kleinman afkomstig kan zijn.

Opvallend zijn ook de vele platinakleurige tanks. Eén daarvan richt zijn loop recht op de camera, waarna de camera in de loop van de tank verdwijnt. Net als in een Bond‑film uit de jaren zestig keren er communistische elementen terug, zoals de sikkel en hamer. Met deze sequentie weet EA voor het eerst een titelopening neer te zetten die nauwelijks onderdoet voor die van EON Productions.

Op YouTube is ook een bètaversie van deze titels te vinden. Niet alleen zijn de animaties daarin duidelijk minder ver uitgewerkt, ook klinkt de muziek op sommige momenten anders dan in de definitieve versie. Het concept is echter vrijwel hetzelfde, en het uiteindelijke resultaat is al goed herkenbaar. Opvallend is dat in deze versie nog een paar geanimeerde benen achter het rode doek te zien zijn wanneer de titel van de game in beeld verschijnt. Een detail dat in de uiteindelijke versie is verdwenen.

GoldenEye: Rogue Agent

GoldenEye: Rogue Agent kiest voor een stijl die draait om het centrale concept van de game: het gouden, cybernetische oog van de protagonist. De titelsequentie gebruikt harde contrasten, metallic texturen en agressieve, pulserende animaties die de duistere toon van het verhaal ondersteunen. Ook zijn er regelmatig shots te zien van oude Bond-schurken, zij werken in deze game met of tegen de speler.

Het gouden oog fungeert als visueel ankerpunt: het verschijnt als motief in abstracte patronen, reflecties en close‑ups. De stijl wijkt bewust af van traditionele Bond‑openingen en benadrukt dat dit geen verhaal is over Bond, maar over een antiheld die zich in de onderwereld beweegt.

Waar de titels in de vorige games traditioneler van vorm zijn, grijpt Rogue Agent het moment ook aan om het verhaal van de game op te zetten. Zo horen we een voice-over en ontmoeten we de schurken Goldfinger en Doctor No, die elkaar de oorlog verklaren.

From Russia with Love

In Sean Connery’s laatste officiële Bond‑vertolking opent de game met een instrumentale titelsequentie zonder zang, net als de gelijknamige film uit 1963. De ontwikkelaars combineren fragmenten uit de originele film met digitale animaties van de Oriënt Express, de Aston Martin DB5 voor het Houses of Parliament en het Kremlin. Ook zijn er korte nieuwe opnames te zien van de Bond‑dames die speciaal voor de game zijn geïntroduceerd.

De subtiele verwijzingen naar iconische elementen uit de film, zoals de dansende silhouetten en de grafische patronen, doen denken aan de originele Maurice Binder‑stijl en de originele filmposter. Het resultaat voelt als een liefdevolle reconstructie, verrijkt met (voor toen) moderne game‑animaties.

Quantum of Solace

De speltitel Quantum of Solace kan bij de speler een Roger Moore-achtige wenkbrauw doen rijzen. De levels van deze game zijn namelijk niet alleen gebaseerd op de 22e James Bond‑film, maar ook op diens voorganger Casino Royale. De game opent zelfs precies waar Casino Royale eindigt: bij het oppakken van Mr. White.

De titelsequentie sluit qua stijl sterk aan op die van Casino Royale, met een zwart‑witte gunbarrel en intense verticale bloedstrepen. Opvallend is ook dat Activision niet het themalied uit de film Quantum of Solace gebruikt. Mogelijk vinden ook zij Another Way to Die evenmin om aan te horen. In plaats daarvan kiest de game voor een alternatief nummer van de Estlandse zangeres Karli, When Nobody Loves You.

Ook Activision probeert in deze titels een verhaal te vertellen. Tijdens de sequentie wordt de achtervolging uit het begin van Quantum of Solace geanimeerd. Het lijkt er bovendien op dat ontwikkelaar Treyarch heeft mogen meekijken in de keuken van MK12, de titelontwerpers van de film, want veel visuele patronen komen overeen. Denk bijvoorbeeld aan de manier waarop de namen van de acteurs in beeld verschijnen en de vele duinen.

GoldenEye: Reloaded

De titels van GoldenEye: Reloaded spelen zich af op het moment dat James Bond van de dam in Rusland springt, het iconische beeld waarmee de film uit 1995 opent. In deze gameversie lijkt de dam echter ook een waterkrachtcentrale te bevatten, compleet met enorme watervallen. Om aan de Russen te ontsnappen moet 007 zelfs in zo’n waterval duiken. De titelsequentie verandert daardoor in een soort onderwaterballet, gevuld met dansende en zwemmende vrouwen.

Opvallend is dat veel van de visuele stijl doet denken aan de film Quantum of Solace, met name aan de software die MI6 gebruikt in hun Barbican‑hoofdkwartier. De manier waarop de namen in beeld verschijnen, sluit sterk aan bij diezelfde visuele identiteit.

Verder valt direct op dat Activision niet het originele nummer van Tina Turner gebruikt, maar een nieuwe opname met Nicole Scherzinger. Deze versie is geproduceerd door David Arnold, die van 1997 tot en met 2008 verantwoordelijk was voor de muziek van de Bond‑films.

Blood Stone

Blood Stone grijpt terug op de meest traditionele Bond‑opening sinds Everything or Nothing: een volledig geanimeerde titelsequentie die naadloos voortkomt uit de gameplay. Met het bombastische themanummer I’ll Take It All weet Joss Stone (die in de game ook de vrouwelijke hoofdrol speelt) een typisch Bond‑geluid neer te zetten. In combinatie met de animatie is duidelijk dat ontwikkelaar Bizarre Creations veel energie in deze opening heeft gestoken, waarin diamanten het centrale motief vormen.

Opvallend is hoe deze diamanten zich soms samenvoegen tot een dna‑streng. Een visueel idee dat later, toevallig, in No Time to Die op een andere manier terugkeert. De titels zinspelen bovendien al op het einde van de game, met een verwijzing naar de achtervolging tussen Bonds auto en die van Nicole.

Verder is het gebruik van beeldmateriaal interessant dat oorspronkelijk in 2006 wordt opgenomen voor de titels van Casino Royale. Deze fragmenten zijn hier duidelijk te herkennen, al doken ze ook al op in de twee voorgaande games. Een ander leuk detail is dat deze titels gebruikmaken van een dikgedrukte variant van het lettertype Century Gothic, waarvan in vier van de Craig‑films de reguliere variant wordt gebruikt door Daniel Kleinman.

007 Legends

007 Legends legt zichzelf een ambitieuze missie op: zes verschillende films, met zes verschillende Bond‑acteurs, samenbrengen in één game. Dit doet de game door al deze verhalen aan elkaar te knopen terwijl Bond bewusteloos in het water ligt, nadat hij door Eve van een Turkse trein is geschoten en tientallen meters naar beneden is gevallen.

De titels vormen daardoor een mengelmoes van al deze films, ondersteund door een vernieuwde instrumentale versie van Goldfinger. Het resultaat voelt als een hommage aan vijftig jaar Bond‑geschiedenis, verpakt in een modern jasje.

Zo wordt de iconische goud geverfde dameshand uit Goldfinger opnieuw geanimeerd, net als de het beeld van diezelfde vrouw op het hotelbed. De koude berglandschappen uit On Her Majesty’s Secret Service komen voorbij, evenals het spel tussen ijs en vuur dat doet denken aan de titels van Die Another Day. De gevaarlijke Sanchez uit Licence to Kill duikt op en ook de diamanten uit wederom Die Another Day spelen een prominente visuele rol. Uiteindelijk vervormt dit netwerk van diamanten tot het ruimtestation van Hugo Drax uit Moonraker.

Het is 007 Legends verrassend goed gelukt om van al deze elementen een coherente titelsequentie te maken. Jammer dat die coherentie niet in de rest van de game is terug te vinden.

First Light

Met de titels van First Light is het duidelijk dat IO Interactive zijn huiswerk uitstekend heeft gedaan. Waar eerdere games losse elementen uit de Bond‑titelsequenties wisten te kopiëren, vormt First Light voor het eerst een totaalpakket dat naadloos aansluit bij de stijl van Daniel Kleinman en het themanummer van zangeres Lana Del Rey.

Hoewel er natuurlijk geen ‘EON Productions presents’ meer in een nieuwe titelsequentie zal verschijnen, voelt de rest qua stijl bijna als een één‑op‑één‑kopie, zij het met andere namen dan we gewend zijn. Zelfs de manier waarop de namen in beeld komen, met exact hetzelfde lettertype Century Gothic, inclusief timing en animatie, voelt authentiek.

De visuele stijl leunt sterk op herkenbare elementen uit Skyfall en Spectre, zoals een rennende James Bond in de schaduw. Tegelijkertijd weet de game met zijn gouden kleurpalet en grote schaakstukken ook een eigen identiteit neer te zetten.

Artikel gaat verder onder de video.

Een ander opvallend detail zijn de terugkerende cirkels, vergelijkbaar met die in No Time to Die. In First Light krijgen ze echter een subtiel driedimensionaal effect en transformeren ze later tot in pixels van een scherm. En waar de Craig‑films regelmatig focusten op de blauwe ogen van de acteur, heeft IO Interactive dat hier moeiteloos overgenomen.

Ook de grote kroonluchter die op de grond uiteenvalt springt in het oog. Deze lijkt eveneens voor te komen in een van de trailers van de game en speelt mogelijk een belangrijke rol in het verhaal.

Alles bij elkaar weet First Light, in ieder geval qua titelsequentie, de meest authentieke Bond‑filmervaring tot nu toe naar consoles te brengen. Mocht het IO Interactive lukken om het drieluik van games te maken waar de studio zo op hoopt, dan belooft dat veel goeds voor de volgende twee spellen.

First Light is nu beschikbaar voor Xbox Series X/S, PlayStation 5 en pc (Steam, Epic Games Store). Voor Nintendo Switch 2 is nog geen releasedatum bekend.

Bekijk onze overzichtspagina voor toekomstige updates over de game.

Het bericht De evolutie van titelsequenties in de 007-games verscheen eerst op James Bond Nederland.

Drie jaar geleden publiceert Gosse zijn reisverslag over de From Russia with Love-locaties in Istanboel. Dat doet hij naast in tekst ook op video. Het levert een prachtige verslag op uit het hart van de Turkse stad.

Ik weet nog dat Gosse zijn plannen voor het reisverslag met me deelde. Het enthousiasme druipt ervan af. In de video neemt Gosse je mee langs een aantal locaties uit de tweede James Bond-film From Russia with Love (1963).

Sean Connery speelt de rol van James Bond, 007 en krijgt als taak de Lektor te stelen. Deze Russische coderingsmachine geeft de Britten de kans om bij hun operaties mee te kijken en ze een stap voor te zijn.

Origineel artikel

Afgelopen week was ik met vakantie naar Istanboel. Alle voorbereiding tijdens de afgelopen weken kwam goed van pas, want natuurlijk bezocht ik daar een aantal James Bond-locaties. Hoewel ik ben gestopt bij een aantal plekken uit The World Is Not Enough (1999) en Skyfall (2012), stond From Russia with Love (1963) tijdens deze trip centraal.

Tijd en locaties

Hoewel Istanboel een grote stad is met meer dan 15 miljoen inwoners, liggen de meeste interessante locaties gelukkig dichtbij elkaar. Ik ben zo’n twee dagen bezig geweest om mijn favoriete plekken rustig te bezoeken, al kan ik je aanraden om wat langer te blijven als je niets wil overslaan. De meeste locaties zijn nog goed herkenbaar, al is het natuurlijk onvermijdelijk dat 60 jaar later het nodige is veranderd in de stad.

Veel locaties liggen in het historische centrum, in Eminönü of het naastgelegen district Fatih. Hier kun je bijvoorbeeld de schuilplaats van Rosa Klebb zien, de plek waar Krilencu wordt neergeschoten of de Hagia Sophia. Ook de Grote Bazaar is er te vinden. Een aantal locaties liggen op wat grotere afstand, zoals bijvoorbeeld het kasteel met de zeven torens, Yedikule. Al is Yedikule zeker een aanrader. Zelf ben ik niet langsgegaan bij Kız Kulesi (de Meisjestoren), maar ik kan me goed voorstellen dat ook die plek het bezoeken waard is. Mocht je meer willen weten over de locaties, lees dan deze artikelen of kijk de video bovenaan de pagina.

Locaties die niet in de video voorkomen

Helaas had ik niet de tijd om elke locatie in Istanboel te bezoeken. Zo heb ik de ondergrondse waterroute van Kerim Bey gemist en kan ik – zoals ik net al schreef – de Kız Kulesi nog niet van mijn lijstje afstrepen. Voor de Basilica Cisterne stond een lange rij in de brandende zon. Helaas hadden we geen kleine parasol bij ons en hadden we geen tijd om lang te wachten, maar hou hier rekening mee als je de basiliek ooit wil bezoeken. Wel ben ik op de Galatabrug geweest, waar Tatiana overheen loopt. Hoewel het uitzicht nog ongeveer hetzelfde is, is de brug zelf erg veranderd. Er zijn veel cafeetjes en je hebt een mooi uitzicht op de stad.

Ook met een bezoek aan de Kız Kulesi ben je waarschijnlijk één à twee dagdelen bezig. Ik weet niet hoe makkelijk het vervoer is, maar een tocht heen en terug op het water duurt toch vaak langer dan dezelfde afstand op het vaste land. Nu zit er tegenwoordig ook een restaurant in de toren, dus je zou je bezoek kunnen combineren met een lunch of diner.

Audi vs. Land Rover

Ik heb in Istanboel ook wat plekken uit Skyfall bezocht. Zoals het oude gebouw van de Deutsche Bank, dat tegenwoordig een hotel is. Dit is zowat het eerste shot van de film wat daadwerkelijk in de stad plaatsvindt. De portier van het hotel die ik sprak wist dat het een James Bond-locatie is. Hij vond het dan ook geen probleem als ik er een foto nam en ging zelfs even naar binnen. Iets verderop ligt ook het plein waar de Audi omver wordt gereden door de Land Rover, maar daar is weinig van te herkennen. Vooral omdat deze plek voor de film erg was aangekleed en de snelle actiescenes ervoor zorgen dat je weinig van het plein terugziet.

Een andere locatie komt niet uit de films, maar wel uit het boek From Russia, with Love (1957). Daarin rijdt Bond onder het Aquaduct van Valens door. Dit ligt tussen de plekken waar Krilencu wordt neergeschoten en de route die Tatiana neemt naar Rosa Klebb.

Productiedesign van Syd Cain

Het set-ontwerp voor deze film kwam van Syd Cain, omdat Ken Adam niet beschikbaar was vanwege verplichtingen voor Stanley Kubricks Dr. Strangelove (1964). Eerder werkte Cain voor Dr. No (1962) al aan de draak op wielen, al waren de producenten vergeten om zijn naam toe te voegen aan de title sequence. Als vergoeding kreeg hij daarom van Albert R. Broccoli een gouden pen. Zijn naam toevoegen aan de credits zou te veel geld kosten.

Voor From Russia with Love ontwierp hij een $ 150.000 kostende set voor een schaakwedstrijd, die het schaakbordmotief door de hele kamervloer herhaalde. Het plafond werd op kleinere schaal geverfd en later over het beeld heen geplakt, omdat het te duur zou zijn om echt te bouwen. Vreemd genoeg wordt Cain voor deze Bond-film Art Director genoemd en niet Production Designer. Hij werkte hierna aan meerdere James Bond-films en ontwierp talloze gadgets, waaronder Bonds aangepaste aktetas voor deze film en de giftige SPECTRE-schoen. Maar hij ontwierp bijvoorbeeld ook Ernst Stavro Blofelds Piz Gloria, Bonds magnetische polshorloge in Live and Let Die (1973) en het satellietwapen GoldenEye voor de gelijknamige film uit 1995.

Overige plekken die het bezoeken waard zijn

Kasteel Yedikule komt, behalve een snel shot als Bond en Kerim Bey naar het gypsykamp rijden, niet voor in de film. Toch is het leuk om binnen een kijkje te nemen. De binnenkant heeft veel weg van de set die werd nagebouwd op Pinewood Studios. Het kasteel zelf biedt een prachtig uitzicht over de stad en de Bosporus. Ook een gebied ten noorden van waar de Bond-films zijn opgenomen, Bebek, is erg leuk. Het is er heel groen en je kan nog veel gedecoreerde houten huizen vinden. Mocht jij of je familie iets buiten de Bond-bubbel willen doen, neem daar dan zeker een kijkje. Je hebt er veel lekkere lokale restaurantjes en met een beetje mazzel kun je er een bootje huren. Welke locaties je ook kiest, Istanboel is voor elke liefhebber van James Bond een aanrader!

Het bericht Opnieuw genieten: De locaties van From Russia with Love in video verscheen eerst op James Bond Nederland.

Verlekkerd zat ik achter mijn toetsenbord: ze hebben de verkeerde, ze hebben de verkeerde! Totdat ik maar eens contact opnam met de man die het ‘zogenaamde’ nieuws mocht ontkrachten — bleek het toch wáár te zijn! Weg invalshoek, weg column.

Vooropgesteld dat het voor de nabestaanden van Jan Williams een groot verlies is, zitten we in James Bond-land zo lang zonder écht nieuws, dat het vermeende overlijden van een actrice met een mini staat van dienstje maar al te graag wordt opgepikt. Toegegeven: zo zit ik zelf ook in elkaar. En als journalist wil ik dat nieuws dan ook het liefst als eerste brengen.

Zo ook eind vorige week. Scrollend door de Instagram-posts komt daar een fanfoto met Jan Williams voorbij. ‘With great sadness…’ begint de bijbehorende tekst. Oei, dit komt mij wegens andere verplichtingen nu even heel slecht uit. Maar ja, als lichtend baken in de Bond-woestijn, kán ik het niet negeren. Ik ga gelijk op zoek naar een foto van Jan Williams.

Ik kom zo snel niet echt veel soeps tegen. Terug naar de Instagram-post, maar dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Ik kan dat hele bericht nergens meer vinden. Zal de bewuste poster inmiddels door hebben dat het een hoax is en het bericht hebben verwijderd? Ook verder op het net kan ik niets over Williams’ dood vinden.

Ik laat het zo en check de volgende dag nog een keer. Minimale (zeg maar bijna geen) aandacht voor ‘het overlijden’ van Jan Williams. Ja, een bericht waarin een geboorte- en sterfjaar worden gemeld, 1939 en 2026, met daarbij de aanvulling ‘op 82-jarige leeftijd’. Zo’n misrekening geeft te denken. En aangezien ik door de karige berichtgeving steeds meer begin te twijfelen over de ‘juiste’ Jan Williams, vind ik inderdaad een Jan Williams uit Ohio die eind maart overleed, op 82-jarige leeftijd!

Het moet bijna wel fakenieuws zijn op deze manier. Fansite MI6 meldt niets, evenals Bondstars, de organisatie waar oude Bond-sterren hun gesigneerde foto’s kunnen verkopen. Geen BBC, geen The Guardian. Ondertussen houd ik de Google-alerts nauwlettend in de gaten, want als Jan Williams wél is overleden, kan ik het niet níet vermelden.

Pas na het weekend krijg ik een melding over het overlijden van Jan Williams. 007 Magazine heeft het opgepikt, de site van Bond-autoriteit Graham Rye met wie ik in het verleden wel eens een aanvarinkje heb gehad. Wie niet, zou ik willen zeggen…

Rye heeft het overlijden van Williams geplaatst onder de datum van 10 april. Dat is op dat moment ruim twee weken geleden en ver voordat de eerste schamele posts op Instagram verschijnen. Het is niet eens de datum die me stoort, want zelfs voor antidatering valt iets te zeggen als je een levend archief bijhoudt. Het is het gebrek aan bronvermelding.

Nu lijkt mij Graham Rye iemand die zonder blikken of blozen zegt: ‘Als ik het meld, is het waar. Ík ben de bron.’ Een soort Marjolein Faber die, bij het voornemen om borden bij AZC’s te plaatsen met de tekst ‘Hier wordt gewerkt aan uw terugkeer’, beweerde dat zíj ‘beleid’ is.

Dus geen overtuigende bron en nog steeds geen grote nieuwsverspreiders die het overlijden van Jan Williams uit From Russia with Love (1963) vermelden. Je kan er maar druk mee zijn.

Toch maar eens een mailtje naar Anders Frejdh die veel optrekt met oude Bond-sterren. Ook Bill Koenig van The Spy Command eens vragen wat hij hiervan denkt. Hij reageert al snel dat hij de berichtgeving op de socials heeft gezien en al even in het duister tast als ik. Dan schiet mij een andere naam te binnen: Gareth Owen van Bondstars natuurlijk. Ik had al eerder naar contactgegevens van hem gezocht, maar ik kwam steeds uit op een formulier op de website. Ik vreesde daarmee in een poel van duizenden onbeantwoorde mails terecht te komen. Daar heb ik helemaal geen tijd voor.

Een ingeving: heeft Jeroen Krabbé niet eens iets doorgestuurd van Gareth Owen? Dat was ooit ter ere van een bijeenkomst op Pinewood Studios met cast- en crewleden van The Living Daylights (1987).

De oude mails maar eens doorspitten. En na niet al te lange tijd popt daar inderdaad een reeks vrolijke foto’s op die Owen (in 2014!) naar Krabbé had gestuurd. In de forward-regel staat het e-mailadres van dé Gareth Owen, op dat moment nog de rechterhand van niemand minder dan Roger Moore met een mailadres gelinkt aan het kantoor van de oud-James Bond. Ik vraag me sterk af of dat adres nog bestaat.

Binnen een mum van tijd bevestigt Owen het overlijden van Jan Williams op 10 april dit jaar. Hij heeft het gehoord van Williams’ dochter Emma.

En daar, na bijna drie weken ná haar dood, is er eindelijk het bewijs dat ik zocht. Graham Rye had gelijk op zijn website, ere wie ere toekomt. Die 82 jaar die ik elders tegenkwam, is slechts een onzorgvuldige rekenfout.

Toch blijf ik mij afvragen: waarom zwijgen de kranten, waarom zwijgt de BBC? Een actrice uit een klassieke Bond-film uit de Connery-periode, een topmodel uit de zestiger jaren; haar overlijden mag toch niet onvermeld blijven?

De week van Jan Williams deed mij denken aan zo’n dertig jaar geleden, nog voor de grote doorbraak van internet. Wie in de jaren 90 informatie opzocht over Akiko Wakabayashi, kreeg te lezen dat zij al jaren dood was. Geen grote obituary, geen overlijdensdatum, enkel de mededeling dat zij niet meer onder ons was. Dat nepnieuws werd uiteindelijk ontkracht door schrijver Raymond Benson, die naar Japan was gevlogen om research te doen voor zijn volgende Bond-boek The Man with the Red Tattoo. Hij ontmoette haar en kon ons melden dat de Bond-girl uit 1967 alive and kicking was. Wakabayashi had zich lange tijd geleden teruggetrokken uit de schijnwerpers en dat beviel haar uitstekend.

‘You Only Live Twice’, zullen we maar zeggen.

Evenals Wakabayashi, die na 1971 van het witte doek verdween, was Jan Williams na de jaren zestig in geen enkele film- of tv-productie meer te zien. Wel was zij nog een graag geziene gast tijdens Bond-evenementen. De kans dat zij, net als haar tijdgenoot, ook uit de dood zal opstaan, wordt door alle Bond-experts nihil geacht.

Na al het speurwerk van afgelopen tijd ga ik eindelijk maar eens van de zon genieten. Een stevige massage kan ik nu trouwens wel gebruiken…

Het bericht Column: De week van Jan verscheen eerst op James Bond Nederland.

In 1963 wordt Bonds elegantie in één klap vereeuwigd. Voor de promotieshoot van From Russia with Love (1963) poseert Sean Connery in een strak gesneden Sinclair-smoking, met een Walther-luchtdrukpistool en gouden, gegraveerde manchetknopen. In één serie foto’s wordt vastgelegd wat James Bond voortaan betekent voor stijl op het witte doek.

De cinematografische wereld leert Bond het jaar daarvoor kennen. Dr. No introduceert de spion, maar het is deze fotoreeks voor zijn tweede filmavontuur die het beeld van 007 definitief vormt: de koelbloedige, moderne gentleman die decennialang als stijlicoon blijft fungeren.

Comfortabele elegantie

Centraal staat Sinclairs midnight-blue dinner jacket met sjaalkraag. Meer dan alleen smoking, het groeit het uit tot een verlengstuk van het personage. De bijna inktblauwe tint geeft Connery een silhouet dat tegelijk scherp en ontspannen is. De zachte ronding van de sjaalkraag ademt dat waar Sinclair zelf in gelooft: “comfortabele elegantie”.

Ook de details vertellen een verhaal. De nonchalant gehanteerde Walther koppelt finesse aan gevaar, een combinatie die voor Bond vanzelfsprekend is. Maar het zijn juist de ovale manchetknopen, discreet voorzien van de initialen J.B., die het beeld compleet maken. Een klein gebaar, maar een groot statement.

Tweede samenwerking Deakin & Francis

Diezelfde manchetknopen worden nu opnieuw tot leven gewekt. Anthony Sinclair werkt voor de tweede keer samen met Deakin & Francis, na de succesvolle heruitgave van de engine-turned knopen uit Dr. No en later Goldfinger. Deze nieuwe interpretatie, verkrijgbaar in 18-karaats goud of sterling zilver, kan worden voorzien van de initialen van de drager. Een subtiele manier om een stukje filmgeschiedenis aan de eigen garderobe toe te voegen.

Wat begint als promotiefotografie voor From Russia with Love, groeit uit tot de blauwdruk van de Bond-esthetiek. Het samenspel van vakmanschap, ingetogen luxe en doelgericht design bepaalt nog altijd hoe we ‘Bondiaans’ stijlgevoel herkennen. Zestig jaar later blijft die ene fotoshoot een van de meest invloedrijke modemomenten uit de filmgeschiedenis. Een hommage aan precisie, vakmanschap en culturele verbeeldingskracht.

Zelf dragen

De nieuwe Monogrammed Cufflinks zijn verkrijgbaar in sterling zilver of 18-karaats goud. Dragers kunnen (tot drie letters) hun eigen initialen laten graveren of kiezen voor een verwijzing naar Bonds iconische ‘J.B.’.

Je kan de manchetknopen hier bekijken en aanschaffen via de website van Anthony Sinclair.

Het bericht ‘Nieuwe’ J.B.-manchetknopen van Anthony Sinclair verscheen eerst op James Bond Nederland.

In de scène desbetreffende liggen Bond en Sylvia Trench ontspannen in een houten punter, afgemeerd op de zuidelijke oever van de Theems iets buiten Hurley Lock. Naast de boot ligt een omgevallen cocktailshaker. Bond voelt nog even of de Taittinger, die aan een touwtje tussen zijn tenen in het water hangt, koud genoeg is. “Geweldige sport, dat punteren!” roept een passerend stel. En hoewel Sylvia twijfelt of het de golfbaan kan vervangen, lijkt Bond het daar wel mee eens. Wat het scharrelende stel tijdens deze zoete, zonnige middag echter niet weet, is dat de punter ontsproten is aan oer-Hollandse geschiedenis.

Wat Bond doet, doen wij allang

In Engeland is punteren tegenwoordig vooral populair rond Cambridge. Geen vreemde keuze dus voor Connery’s Bond, die in You Only Live Twice (1967) beweert Oriental Languages te hebben gestudeerd aan diezelfde universiteit. Maar hoewel het tafereel Engels oogt, ligt de oorsprong van de punter aan de andere kant van het Kanaal. In de Nederlandse moerassen en poldervaarten.

De eerste punters stamden af van de boomstamkano, maar kregen gaandeweg een slimmere, stabielere vorm. In plaats van een uitgeholde stam bouwden de Nederlanders hun punters met een platte bodem en twee lange zijplanken, vaak van eikenhout, die met vuur werden gebogen en met houten pennen aan elkaar bevestigd. Er kwam geen bouwtekening aan te pas; de scheepsbouwers werkten op gevoel, met mallen of volgens de vorm van de schuur waarin ze timmerden. Deze traditionele techniek heet “in de zak bouwen”: eerst de huid en stevens, dan pas de spanten aan de binnenkant.

Vanaf de late middeleeuwen groeide de punter uit tot een onmisbare verschijning in de Nederlandse binnenwateren. De naam duikt voor het eerst op in een akte uit 1618 waarin punters vrijstelling krijgen van sluisgeld bij het Steenwijker Verlaat. En op schilderijen van Avercamp en Vroom dobberen ze al vrolijk tussen schaatsers en vissers. Bij bodemvondsten duiken ze nog steeds met enige regelmatig op, zoals in 2008 gebeurde. De stad Rotterdam dankt er zelfs zijn hele bestaan aan.

Van vracht tot vrijetijd

In de twintigste eeuw vond de punter opnieuw zichzelf uit. Het drijvende werkpaard van toen, waarmee turf, hooi en zelfs koeien werden vervoerd, werd een recreatieboot voor rustige vakantiedagen. Zoals in Giethoorn, waar de Gieterse punter de standaard werd: klein, wendbaar en ideaal voor de smalle grachten en bruggetjes. Sommige boeren gebruiken er nog steeds een voor vracht, maar langzaamaan wordt de punt economisch steeds minder rendabel.

Tegenwoordig worden punters niet alleen van hout, maar ook van staal, hardhout of polyester gebouwd. De grote open kuip maakt ze makkelijk voor gezinnen en groepen. En dankzij hun platte bodem en stabiele vorm zijn ze zelfs voor beginners gemakkelijk te besturen (of punteren), zoals Bond.

De punter over de grens

Toch bleef de punter niet binnen de grenzen van Nederland. Via Hollandse polderjongens en veenarbeiders verspreidde het bootje zich naar Engeland, Duitsland en Frankrijk. De Engelse punt, zoals ze die in Cambridge kennen, is een directe afstammeling. Daar puntert het zich inmiddels door een geheel eigen wereld van studententradities en toeristische grandeur.

In Cambridge zijn er twee populaire puntertochten: een door het historische hart van de stad, langs Trinity College, de Bridge of Sighs en King’s College Chapel. Druk, vol selfies en zomerse rijen. De andere voert over de bovenloop van de rivier, langs stille weides en pittoreske dorpen. Perfect voor wie zelf de stok ter hand wil nemen, misschien met een fles champagne in de boot.

De punter als cultureel erfgoed

In Nederland zijn er verenigingen zoals Stichting het Punterwezen, die zich inzetten voor behoud van het ambacht en het vaartuig. Dankzij hun werk, en met hulp van Europese subsidies, worden nog steeds punters gebouwd volgens de oude technieken. Ook zijn ze op verschillende plekken te huren, zoals in Giethoorn en Wanneperveen. En wie de handen uit de mouwen wil steken, kan bij het bezoekerscentrum van De Wieden in juli en augustus zelfs een Zuiderzeepunter leren zeilen.

De eenvoudige punter past dus verrassend goed in Bonds repertoire. Het heeft dan wellicht niet de explosieve charme van zijn gadgets, het heeft wel iets rustgevends. Wie weet: misschien moet Bond 26 zich tóch eens in Nederland afspelen. Met 007 in een punter tussen de rietkragen van Overijssel, een nautische monokijker en een handvol Nederlandse schipperswijsheden. Daar sluit zijn maritieme verleden immers perfect op aan.

Het bericht Wat is punteren? James’ en Sylvia’s uitje in From Russia with Love verscheen eerst op James Bond Nederland.

Update 9 april 2025

De omslagen voor zowel de normale editie als de Collector’s Edition zijn inmiddels onthuld. De normale editie bestaat uit een verzameling van verschillende jaren 60-posters, met in het midden een ‘gescheurde’ papierstrook waarop in turquoise de titel staat: Sean Connery 6-Film Collection.

Wie de gelimiteerde Collector’s Edition bestelt, ontvangt een stijlvolle matzwarte doos met daarop een grote glossy print van het oude 007-logo. In het wit staat het nieuwe franchiselogo, daaronder de naam ‘Sean Connery’ en daaronder de tekst ‘6-Film Collection’. In de doos bevinden zich zes steelbooks, elk met een foto van Connery op de set van de desbetreffende film. Elke 4K blu-ray wordt geleverd met een bijpassende gekleurde disc. Bij de collectie wordt ook een certificaat meegeleverd.

27 maart 2025: Nieuwe Connery 4K Ultra HD-set aangekondigd

“Maak je James Bond-collectie compleet met deze 007 Sean Connery complete zes-film 4K-collectie,” staat in de productomschrijving. “Alle Sean Connery-films voor het eerst beschikbaar op 4K Ultra HD in een prachtige, exclusieve steelbook library case met beperkte oplage. De collectie bevat zes steelbooks met unieke artwork en alle zes de 007 Sean Connery-films op 4K Ultra HD-disc en digitaal.”

Tot dusverre is de collectie alleen te vinden op de Amerikaanse Amazon-website. 4K-schijfjes zijn echter regiovrij, dus een Amerikaanse disc is af te spelen op een Europees 4K-apparaat. Vermoedelijk ontbreekt de Nederlandse ondertiteling daarom wel.

De artwork waar de omschrijving het over heeft is nog niet te vinden op de productpagina. Wel staat de vermoedelijke omslag van de Collector’s Edition op de website. Dit is de enige productfoto die op dit moment te vinden is en sluit aan bij de minimalistische omslagen die we de afgelopen jaren hebben gezien.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Originele negatieven

Vorig jaar verschenen er al berichten over een mogelijke 4K-boxset, nadat er een foto uitlekte met daarop de 2025-jaarplanning van Warner Bros. Toen werd ook vermeld dat de uitgave naar verwachting gebruik zal maken van scans van de originele negatieven, die eerder door Lowry Digital zijn uitgevoerd. Lowry zou hiervoor de eerste acht Bond-films en Moonraker (1979) vanaf de originele bronnen hebben geremasterd. Voor de latere films zijn naar verluidt studiokopieën van MGM gebruikt.

Het bericht Omslagen Connery 4K Ultra HD-set bekend verscheen eerst op James Bond Nederland.

ACTIE AFGELOPEN Over twee dagen is het James Bond Day. In onze serie winacties met Harper Collins Holland denderen we lekker door. Eerder gaven we al Double or Nothing, Casino Royale, Live and Let Die, Moonraker en Diamonds Are Forever weg. Nu maak je kans om twee andere romans van Ian Fleming te winnen.

Om een exemplaar van From Russia with Love (1957) of Dr. No (1958) te winnen, moet je antwoord geven op de volgende vraag:

Hoe vier jij James Bond Day?

Stuur jouw antwoord, zo origineel mogelijk, vóór 11 oktober 23.59 uur naar

prijsvraag@jamesbond.nl

En wie weet win jij wel een prachtige eerste editie van een van deze boeken!

Actievoorwaarden

• De prijs is niet inwisselbaar voor contanten.
• Deze winactie loopt tot en met woensdag 11 oktober 2023 om 23.59 uur.
• Uit de juiste antwoorden worden de winnaars geloot. Zij krijgen van ons bericht.
• Redacteuren van James Bond Nederland zijn uitgesloten van deelname.
• Geef aan of je From Russia with Love of Dr. No wil winnen!

Synopsis From Russia with Love

De geheime inlichtingendienst van de Sovjet-Unie, SMERSH, heeft een duivels plan bedacht. Met dat plan wenst ze wraak te nemen op staatsvijand James Bond (verantwoordelijk voor de dood van enkele SMERSH-agenten). Ze laten een gerucht de Britse geheime dienst bereiken dat een mooie Russische ambtenaar genaamd Tatiana Romanova verliefd is geworden op een dossierfoto van Bond. Ze wil overlopen naar het Westen en eist dat 007 haar bij deze gevaarlijke tocht vergezelt. Als dank zal zij een Russische decodeermachine meenemen, genaamd de Spektor.

Tatiana krijgt van de Russische kolonel Rosa Klebb de opdracht Bond te verleiden en seks met hem te hebben. Dit zal in het geheim – voor zowel Bond als Tatiana – worden gefilmd en publiekelijk worden gemaakt. Vlak na dit internationale seksschandaal zal SMERSH-moordenaar Red Grant 007 vermoorden.

Istanbul & Oriënt Express

Bond is zich bewust van de mogelijke val maar vertrekt desalniettemin naar Istanboel voor de ontmoeting met Tatiana. In de Turkse miljoenenstad wordt hij opgevangen door Darko Kerim, hoofd van lokale kantoor van de Britse inlichtingendienst. Bond ontmoet Tatiana (en hun amoureuze ontmoeting wordt daadwerkelijk gefilmd) en samen met de Spektor slaan ze op de vlucht. Hiervoor gebruiken ze de Oriënt Express. Darko Kerim is ook aan boord en ontdekt dat er eveneens enkele Russische agenten aan boord zijn. Bond vindt later het dode lichaam van Kerim én een Russische agent, zich niet bewust van het feit dat Red Grant hiervoor verantwoordelijk is.

Bij een tussenstop in het Italiaanse Triest ontmoet Bond collega-agent Nash. Met zijn drieën zetten ze de treinreis voort. Tijdens het eten drogeert Nash Tatiana en neemt vervolgens in de slaapcoupe Bond onder schot. Nash blijkt niemand minder dan de moordenaar Grant te zijn. Een gevecht tussen hem en Bond resulteert in de dood van de Russische psychopaat.

Bond en Tatiana vervolgen hun reis tot aan Parijs. Daar wacht een vermomde Rosa Klebb hen op. Vlak voordat zij dodelijk wordt getroffen door een kogel weet Klebb Bond nog te steken met een giftige uitsteeksel. Bond valt aan het einde van From Russia with Love zwaargewond neer.

Synopsis Dr. No

James Bond heeft de aanval met het dodelijke gif van Rosa Klebb ternauwernood overleeft. M besluit 007 hierop – bij wijze van herstel – een eenvoudige opdracht te geven. Op Jamaica worden sinds enkele dagen lokale agent Strangways en zijn secretaresse vermist. Bond vliegt naar het Caribisch gebied en hoort dat Strangways sinds enige tijd onderzoek deed naar de activiteiten van ene Doctor No. No is een Duits-Chinese kluizenaar die op zijn privé-eiland Crab Key een guano mijn beheert.

Bij aankomst op Jamaica merkt Bond direct dat er iets niet pluis is. Hij wordt geschaduwd, zijn hotelkamer wordt doorzocht en op een nacht ontdekt hij een dodelijke duizendpoot in zijn bed. Samen met de oude bekende visser Quarrel gaat Bond naar Crab Key. Daar ontmoeten ze de bloedmooie Honey Rider, die op het strand van Crab Key op zoek is naar kostbare schelpen. De mannen van Dr. No spoort het drietal echter op in hun geïmproviseerde ‘drakenwagen’; een moerasbuggy voorzien van een vlammenwerper. Bond en Honey worden gevangen, maar Quarrel wordt echter gedood.

Bond wordt gebracht naar Doctor No, die in het geheim werkt voor de Russen. De guano mijn blijkt slechts een dekmantel te zijn. In werkelijkheid is Dr. No van daaruit in staat de Amerikaanse rakettesten op Cape Canaveral te saboteren. Bond wordt gedwongen een levensgevaarlijk hindernisparcours af te leggen. Hij overleeft dit en weet met Honey te ontsnappen. Maar niet voordat hij Dr. No heeft begraven onder een grote hoop guanopoep.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Winactie: From Russia with Love of Dr. No op papier verscheen eerst op James Bond Nederland.

Breakfast was Bond’s favourite meal of the day. When he was stationed in London it was always the same.

Titel en synopsis van het tweede ‘Double O’-boek van Kim Sherwood bekend!

We trappen dit weekoverzicht (30) af met nieuws uit de literaire Bond-wereld. Auteur Kim Sherwood maakte deze week op sociale media de titel van haar tweede boek in de Double O-trilogie bekend. Het boek zal A Spy Like Me heten. Het volgt op Sherwoods eerste Bond-roman, Double or Nothing (2022). Naast de titel werd ook de synopsis vrijgegeven.

Kim Sherwood is sinds vorig jaar bezig met haar Double O-trilogie, waar niet James Bond centraal staat, maar andere 00-agenten. In het eerste boek Double or Nothing werd James Bond nog vermist, nu blijkt dat hij nog leeft. Aan drie 00’s de opdracht om hem te gaan redden in het tweede deel, A Spy Like Me. Lees hier meer over dit aanstaande Double O-boek.

Six days. Three agents. One chance to find James Bond.

Tagline A Spy Like Me

From Russia with Love-locaties in 2023 (Istanboel)

Eerder deze zomer heb ik samen met familie Istanboel bezocht. Alle voorbereidingen kwamen goed van pas, want natuurlijk bezocht ik daar een aantal James Bond-locaties. Hoewel ik ben gestopt bij een aantal plekken uit The World Is Not Enough (1999) en Skyfall (2012), stond From Russia with Love (1963) tijdens deze trip centraal.

Hoewel Istanboel een grote stad is met meer dan 15 miljoen inwoners, liggen de meeste interessante locaties gelukkig dichtbij elkaar. Ik ben zo’n twee dagen bezig geweest om mijn favoriete plekken rustig te bezoeken, al kan ik je aanraden om wat langer te blijven als je niets wil overslaan. De meeste locaties zijn nog goed herkenbaar, al is het natuurlijk onvermijdelijk dat 60 jaar later het nodige is veranderd in de stad. Meer over mijn trip kun je lezen in dit artikel.

Omega Seamaster 75-serie biedt Bond 11 klokjes voor elke activiteit

Hayco steekt zijn liefde voor de Omega Seamaster niet onder stoelen of banken. Hij vindt het Zwitserse merk perfect bij onze favoriete geheim agent passen. Daarom is hij blij met een heel nieuwe lijn aan Omega Seamasters om het 75-jarig jubileum van de serie te vieren!

De horloges hebben een evolutie doorgemaakt van het creëren van een elegante vormgeving, naar het toevoegen van geavanceerde duiktechnologie. Wat alle horloges met elkaar gemeen hebben, is de opvallende kleur Summer Blue van Omega. Deze kleur wordt gebruikt om de waterbestendigheid van elke Seamaster aan te geven, zodat men in één oogopslag de dieptefrequentie kan aflezen: bijvoorbeeld staat de Aqua Terra voor het heldere wateroppervlak en de Ultra Deep voor de diepe, duistere zee. Lees hier het artikel van Hayco.

Top 5 James Bond-cocktails

Het zomerse weer is in Nederland helaas verdwenen, maar wellicht zit je nu ergens in het buitenland in de zon en heb je zin in een cocktail. James Bond heeft door de jaren heen veel meer gedronken dan de bekende shaken, not stirred Wodka Martini. Wist jij bijvoorbeeld dat er een verschil is tussen de Dry Martini en Bonds favoriet?

In dit artikel heb ik mijn favoriete Bond-gerelateerde cocktails op een rijtje gezet. Lees dat en nog veel meer in dit artikel. Cheers!

Recensie: Mission: Impossible – Dead Reckoning Part 1 ★★★✭☆

Het derde deel van Mission: Impossible betekende een ommezwaai in de tot dan toe kort lopende actie-franchise. Regisseur J.J. Abrams en co-producer Tom Cruise wilden het anders doen dan het matige ontvangen tweede deel. Mission: Impossible III (2006) kreeg flink wat karaktertrekken mee uit de toen populaire spionnen-reeks Alias.

En vanaf dat moment kreeg Paramount Pictures goud in handen. Met veelvraat Tom Cruise, werd er ook veel (marketing)kennis van pop culture opgedaan bij series én films die aanhaakten bij het ‘onmogelijke’ actie-genre van Mission: Impossible. Elk daaropvolgend deel ontving steeds weer wat betere mond-op-mond reclame, waardoor de kwaliteit van de merken ‘Ethan Hunt’ en ‘Mission: Impossible’ steeds constanter werd. Wordt die lijn doorgezet met het zevende deel, Dead Reckoning Part 1? Gert schrijft er alles over in zijn recensie!

Persbericht: aankondiging Stichting James Bond Nederland

We sluiten dit weekoverzicht (30) af met nieuws over onszelf. James Bond Nederland heeft de volgende stap gezet en is een stichting geworden. Hiermee kiest JBN voor professionaliteit en stabiliteit. Meer over deze verandering voor ons platform kun je hier lezen.

Dit was het weekoverzicht (30) voor deze week. Binnenkort zijn we er weer met een nieuw weekoverzicht. Vanwege de zomervakantie kan dit mogelijk wat langer duren dan je van ons gewend bent. We zien je graag terug, tot snel!

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht JBN Weekoverzicht (30): Nieuw boek, horloges en cocktails verscheen eerst op James Bond Nederland.

Hierboven de video van alle locaties in Istanboel. Laadt hij niet? Bekijk hem dan direct op YouTube.

Afgelopen week was ik met vakantie naar Istanboel. Alle voorbereiding tijdens de afgelopen weken kwam goed van pas, want natuurlijk bezocht ik daar een aantal James Bond-locaties. Hoewel ik ben gestopt bij een aantal plekken uit The World Is Not Enough (1999) en Skyfall (2012), stond From Russia with Love (1963) tijdens deze trip centraal.

Tijd en locaties

Hoewel Istanboel een grote stad is met meer dan 15 miljoen inwoners, liggen de meeste interessante locaties gelukkig dichtbij elkaar. Ik ben zo’n twee dagen bezig geweest om mijn favoriete plekken rustig te bezoeken, al kan ik je aanraden om wat langer te blijven als je niets wil overslaan. De meeste locaties zijn nog goed herkenbaar, al is het natuurlijk onvermijdelijk dat 60 jaar later het nodige is veranderd in de stad.

Veel locaties liggen in het historische centrum, in Eminönü of het naastgelegen district Fatih. Hier kun je bijvoorbeeld de schuilplaats van Rosa Klebb zien, de plek waar Krilencu wordt neergeschoten of de Hagia Sophia. Ook de Grote Bazaar is er te vinden. Een aantal locaties liggen op wat grotere afstand, zoals bijvoorbeeld het kasteel met de zeven torens, Yedikule. Al is Yedikule zeker een aanrader. Zelf ben ik niet langsgegaan bij Kız Kulesi (de Meisjestoren), maar ik kan me goed voorstellen dat ook die plek het bezoeken waard is. Mocht je meer willen weten over de locaties, lees dan deze artikelen of kijk de video bovenaan de pagina.

Locaties die niet in de video voorkomen

Helaas had ik niet de tijd om elke locatie in Istanboel te bezoeken. Zo heb ik de ondergrondse waterroute van Kerim Bey gemist en kan ik – zoals ik net al schreef – de Kız Kulesi nog niet van mijn lijstje afstrepen. Voor de Basilica Cisterne stond een lange rij in de brandende zon. Helaas hadden we geen kleine parasol bij ons en hadden we geen tijd om lang te wachten, maar hou hier rekening mee als je de basiliek ooit wil bezoeken. Wel ben ik op de Galatabrug geweest, waar Tatiana overheen loopt. Hoewel het uitzicht nog ongeveer hetzelfde is, is de brug zelf erg veranderd. Er zijn veel cafeetjes en je hebt een mooi uitzicht op de stad.

Ook met een bezoek aan de Kız Kulesi ben je waarschijnlijk één à twee dagdelen bezig. Ik weet niet hoe makkelijk het vervoer is, maar een tocht heen en terug op het water duurt toch vaak langer dan dezelfde afstand op het vaste land. Nu zit er tegenwoordig ook een restaurant in de toren, dus je zou je bezoek kunnen combineren met een lunch of diner.

Ik heb in Istanboel ook wat plekken uit Skyfall bezocht. Zoals het oude gebouw van de Deutsche Bank, dat tegenwoordig een hotel is. Dit is zowat het eerste shot van de film wat daadwerkelijk in de stad plaatsvindt. De portier van het hotel die ik sprak wist dat het een James Bond-locatie is. Hij vond het dan ook geen probleem als ik er een foto nam en ging zelfs even naar binnen. Iets verderop ligt ook het plein waar de Audi omver wordt gereden door de Land Rover, maar daar is weinig van te herkennen. Vooral omdat deze plek voor de film erg was aangekleed en de snelle actiescenes ervoor zorgen dat je weinig van het plein terugziet.

Een andere locatie komt niet uit de films, maar wel uit het boek From Russia, with Love (1957). Daarin rijdt Bond onder het Aquaduct van Valens door. Dit ligt tussen de plekken waar Krilencu wordt neergeschoten en de route die Tatiana neemt naar Rosa Klebb.

Productiedesign van Syd Cain

Het set-ontwerp voor deze film kwam van Syd Cain, omdat Ken Adam niet beschikbaar was vanwege verplichtingen voor Stanley Kubricks Dr. Strangelove (1964). Eerder werkte Cain voor Dr. No (1962) al aan de draak op wielen, al waren de producenten vergeten om zijn naam toe te voegen aan de title sequence. Als vergoeding kreeg hij daarom van Albert R. Broccoli een gouden pen. Zijn naam toevoegen aan de credits zou te veel geld kosten.

Voor From Russia with Love ontwierp hij een $ 150.000 kostende set voor een schaakwedstrijd, die het schaakbordmotief door de hele kamervloer herhaalde. Het plafond werd op kleinere schaal geverfd en later over het beeld heen geplakt, omdat het te duur zou zijn om echt te bouwen. Vreemd genoeg wordt Cain voor deze Bond-film Art Director genoemd en niet Production Designer. Hij werkte hierna aan meerdere James Bond-films en ontwierp talloze gadgets, waaronder Bonds aangepaste aktetas voor deze film en de giftige SPECTRE-schoen. Maar hij ontwierp bijvoorbeeld ook Ernst Stavro Blofelds Piz Gloria, Bonds magnetische polshorloge in Live and Let Die (1973) en het satellietwapen GoldenEye voor de gelijknamige film uit 1995.

Overige plekken die het bezoeken waard zijn

Kasteel Yedikule komt, behalve een snel shot als Bond en Kerim Bey naar het gypsykamp rijden, niet voor in de film. Toch is het leuk om binnen een kijkje te nemen. De binnenkant heeft veel weg van de set die werd nagebouwd op Pinewood Studios. Het kasteel zelf biedt een prachtig uitzicht over de stad en de Bosporus. Ook een gebied ten noorden van waar de Bond-films zijn opgenomen, Bebek, is erg leuk. Het is er heel groen en je kan nog veel gedecoreerde houten huizen vinden. Mocht jij of je familie iets buiten de Bond-bubbel willen doen, neem daar dan zeker een kijkje. Je hebt er veel lekkere lokale restaurantjes en met een beetje mazzel kun je er een bootje huren. Welke locaties je ook kiest, Istanboel is voor elke liefhebber van James Bond een aanrader!

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht From Russia with Love-locaties in 2023 (Istanboel) verscheen eerst op James Bond Nederland.

Breakfast was Bond’s favourite meal of the day. When he was stationed in London it was always the same.

Twee keer Istanboel

Gosse gaat deze zomer op reis naar Istanboel. Om zichzelf al wat in de sfeer van de Turkse stad te brengen, liep hij in de voetsporen van Ian Fleming en James Bond. In drie delen bespreekt hij de locaties die Bond bezocht in Istanboel. De eerste twee verschenen deze week. In het eerste deel neemt Gosse Ian Flemings eigen reis naar Istanboel onder de loep, tegen de achtergrond van de Rassenrellen in 1955. Fleming liet Bond vervolgens vertrekken naar Istanboel in From Russia, with Love (1957). De stad is veranderd, maar Gosse weet de sfeer van toen terug te halen naar het heden.

In het tweede deel neemt Gosse je mee op de route die Tatiana Romanova neemt naar het Russische consulaat in de gelijknamige film (1963). Ook de Grote Bazaar, de Hagia Sophia waar James Bond de Lektor van Tania overneemt en de ontsnappingsroute naar de Oriënt Express komen aan bod. Je krijgt zo de perfecte kijk op de filmlocaties in functie van het verhaal.

Klik hier om deel 1 te lezen, en klik hier om deel 2 te lezen. Komende week sluit Gosse zijn reeks af met een kijk op Istanboel in The World Is Not Enough (1999) en Skyfall (2012).

Filmen voor Project DBS

Jorrit, Allard en Johan stonden deze week op de filmset! Na een grondige voorbereiding werd er deze week gefilmd voor het nieuwe project van James Bond Nederland: Project Aston Martin DBS. Van Aston Martin Guy kregen we de sleutels van zijn DBS in handen. De heren leefden zich uit met dé Bond-auto uit Casino Royale (2006) en Quantum of Solace (2008), zoals je op onze sociale media-pagina’s kon zien. Maar er werd ook ernstig gewerkt aan een schitterende video, die je binnen afzienbare tijd kunt bekijken! Meer over ons Project Aston Martin DBS lees je hier.

Lazenby leeft

Even leek het erop dat we een derde James Bond-acteur kwijt waren. Het overlijden van George Lazenby werd gemeld via Wikipedia, maar gelukkig kwam kort daarna het nieuws dat er niets van klopte. George is nog onder ons. Helaas heeft niemand het eeuwige leven, maar we hoeven in dit weekoverzicht (23) niet te vertellen dat hij er niet meer is. Een collectieve “oef” streek neer op de redactie.

Purvis en Wade zijn bezig… maar niet met Bond

Tot slot nog een laatste stukje over Bond 26, of eigenlijk niet helemaal. In Hollywood gaat de schrijversstaking onvermoeibaar verder (en er dreigt zelfs een acteursstaking), maar Bond-schrijvers Neal Purvis en Robert Wade zijn wél bezig met een nieuw scenario. Alleen niet met James Bond. De twee hebben een remake gepend van een Oostenrijks-Duitse film, Der Räuber (2010). Uit interviews met Barbara Broccoli weten we dat ze op Purvis en Wade rekent om het verhaal van de volgende Bond-film te schrijven, maar daar is het tweetal ogenschijnlijk nog niet mee bezig. En straks is er weer een zomer voorbij…

Dit was het weekoverzicht (23) voor deze week. Volgende week zondag zijn we er weer met een nieuw weekoverzicht. Gosse brengt je komende week dus het derde en laatste deel in zijn reeks over Istanboel. We zien je graag terug, tot dan!

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht JBN Weekoverzicht (23): Twee keer Istanboel en een Aston Martin DBS verscheen eerst op James Bond Nederland.