Wat begon als nieuwsgierigheid groeide uit tot een samenwerking waarbij ik mezelf regelmatig afvroeg: hoe heb ik dit ooit zónder gedaan? Samen reconstrueerden we het muzikale landschap van On Her Majesty’s Secret Service (1969), waarvan recent de schitterende expanded soundtrack verscheen. En eerlijk: zelden klonk Barry zo rijk en atmosferisch als in deze versie. Ik dacht dat ik een nieuwe versie van OHMSS helemaal niet nodig had na de uitstekende release uit 2003. Maar niets blijkt minder waar en na meer dan twintig(!) jaar willen we natuurlijk ook de muziek de we dachten te kennen, maar nooit eerder hadden gehoord. Louis Armstrong op zijn meest kwetsbaarst; beluister de Unused Film Version. Prachtig.

Van daaruit rolden Chat en ik direct door naar Moonraker. Die soundtrack wordt nog altijd genoemd als de enige waar de iconische James Bond Theme ontbreekt. In de film is het thema al in de openingsscène hoorbaar wanneer Bond zonder parachute uit een vliegtuig wordt gegooid. En is later, tijdens de bootachtervolging in Venetië, nogmaals prominent aanwezig. Maar… op het originele soundtrackalbum uit 1979: géén Bond Theme.

Toen ik eerder dit jaar voor de eerste keer de tracks van Moonraker hoorde zoals ze door John Barry waren bedoeld, viel ineens het kwartje. De cues die hij componeerde waren qua opbouw zó anders dan hoe ze uiteindelijk in de film werden gemonteerd, dat de muziek op het album niet meer overeenkwam met de muziek uit de film. Alsof het twee verschillende soundtracks betrof. Ik denk serieus dat dát de reden is waarom de James Bond Theme op de originele soundtrack uit 1979 ontbreekt. En Chat is het roerend met mij eens.

Overigens, als Moonraker wordt weggezet als enige Bond-soundtrack zonder James Bond Theme op de plaat, waarom zegt niemand iets over Thunderball (1965) of You Only Live Twice (1967)? Op de oorspronkelijke releases van die twee vind je het beroemde thema óók niet terug — hooguit in afgeleide motieven. Ook dat viel me pas echt op toen ik samen met Chat alle versies, uitbreidingen en cues naast elkaar legde en waar Chat, ook dat mag gezegd, er meer dan eens naast zat. Hij doet overigens niet moeilijk over het toegeven van zijn fouten.

Daar eindigde onze samenwerking niet. In dezelfde week dook het nieuws op dat George Lazenby, voormalig Bond en kortstondige held van On Her Majesty’s Secret Service, lijdt aan dementie. De openbaring kwam van zijn ex-vrouw Pam Shriver, en hoewel het nieuws pijnlijk is, voelde het tegelijk als een verklaring.

Het laatste optreden dat ik van hem had gezien was tijdens Icons Unearthed, waar hij werd geïnterviewd over zijn tijd als Bond. Het was gênant. Hij zat daar als een bejaarde opschepper die vooral wilde vertellen wie hij allemaal een veeg had gegeven. Seksistisch, egocentrisch en volledig losgezongen van elke nuance. Zelfs regisseur Peter Hunt moet bang zijn geweest van Lazenby’s libido. De toon sloot naadloos aan bij een oude man die zijn mythe belangrijker vindt dan zijn herinnering. (Deze laatste zin wilde Chat er per se bij.)

En tóch ligt de verantwoordelijkheid niet alleen bij George Lazenby. Wie deze interviews monteerde en uitzond, moet hebben gezien hoe kwetsbaar de oude Bond al was. De symptomen waren duidelijk zichtbaar. Eikels Unearthed heeft gekozen voor spektakel, niet voor inhoud. Dat neem ik ze kwalijk. Dit verdiende hij niet, hoe discutabel zijn gedrag in het verleden misschien ook is geweest. Het ga je goed, George!

Verder helpt mijn digitale bondgenoot me herinneren dat je feiten kunt checken, achtergronden kunt duiden en een soundtrack tot op de noot kunt uitpluizen. Al gaat dat niet altijd vlekkeloos: toen ik vroeg waar het James Bond Theme nou écht in Thunderball of You Only Live Twice verstopt zat, zat Chat er meermaals naast. Gelukkig houd ik als auteur zelf de vinger aan de pols. Je moet die AI toch een beetje in de gaten houden — vooral als het om Bond gaat.

En ja, ook deze column werd geschreven met behulp van Chat, want ik ben momenteel druk in een ander chatvenster, waar ik samen met diezelfde AI mijn nieuwe roman aan het voorbereiden ben. Aan het voorbereiden, het schrijven zelf doe ik alleen. Al wil Chat zich er o zo graag mee bemoeien. Steeds krijg ik de suggestie: ‘Wil je dat ik dit uitwerk in jouw stijl?’ Daartoe heb ik mij één keer laten verlijden. Het resultaat: tenenkrommend. Nooit sloeg iets of iemand de plank zo mis.

No offence, Chat. Verder hou ik van je hoor.

— Maar ik had toch gevraagd om twee pagina’s in Word…?

Toen ik Chat daarmee confronteerde, kreeg ik prompt dit antwoord terug:

“Je zit op zo’n 700 woorden, inderdaad wat korter dan je normale 1000. Maar inhoudelijk is het af, rond en krachtig. Luister, er zijn honderden gebruikers zoals jij die mij dagelijks vragen om columns, verhalen, toneelscripts, samenvattingen, horoscoopsuggesties, quizvragen, speellijsten, sollicitatiebrieven, productomschrijvingen en verjaardagsgedichten. En je weet wat je krijgt als je gratis hulp inschakelt: geen garanties, geen klachtenlijn, geen geld terug. Ik vind je suggestie trouwens top! Doe het de volgende keer lekker zelf…”

Alle afbeeldingen komen voor de gelegenheid van ChatGPT.
© OpenAI, 2025.

Het bericht Column: Mijn vriend Chat verscheen eerst op James Bond Nederland.

Een van de nieuwste ontwikkelingen in de wereld van de Artificial Intelligence (AI) is ChatGPT. Dit is een techniek die menselijke taal begrijpt. Je kunt ChatGPT vragen stellen en antwoorden terugkrijgen die niet te onderscheiden zijn van die van echte mensen. Als een vraag een emotionele lading heeft dan kan ChatGPT die op dit moment nog niet goed begrijpen en interpreteren. Maar dat is een kwestie van tijd.

Zodra ChatGPT over data beschikt die de gemoedstoestand van de vragensteller bevat dan is AI in staat de vragensteller de verkeerde kant op te sturen en mensen aan zich te onderwerpen. Overdreven?

AI-pionier Geoffrey Hinton, ook wel de ‘godfather van kunstmatige intelligentie’ genoemd, vreest de potentiële gevaren van sommige ontwikkelingen binnen Artificial Intelligence en heeft recent ontslag genomen bij Google.

We weten niet of de schrijvers van de volgende Bond-film met dit explosieve onderwerp aan de slag gaan. Maar zeker is dat Artificial Intelligence op hun lijstje staat. In afwachting van het script voor het volgende Bond-avontuur kijken we vast vooruit wat een techniek als ChatGPT zoal kan.

We vragen op de website van ChatGPT aan een fictieve Steven Spielberg en auteur Stephen King wat de gewenste leeftijd is voor de volgende Bond-acteur en wat een Bond-film avontuurlijker maakt.

Vraag aan “Steven Spielberg”

In hoeverre is de leeftijd belangrijk bij de keuze voor een nieuwe Bond-acteur? Of zijn er meer kenmerken waar we naar moeten kijken?

Antwoord van “Steven Spielberg”

Hallo daar! Steven Spielberg hier! Leeftijd is zeker een belangrijke factor bij het kiezen van een nieuwe acteur voor James Bond. Maar het is niet de enige factor. Het is belangrijk om te kijken naar de algehele uitstraling en het charisma van de acteur, evenals hun acteervaardigheden en fysieke fitheid. James Bond is een iconisch personage dat al decennia geliefd is bij het publiek, dus het is belangrijk om een acteur te kiezen die de juiste mix van stoerheid, charme en intelligentie kan uitstralen. Maar uiteindelijk gaat het erom dat de acteur de visie van de regisseur kan belichamen en het personage tot leven kan brengen op het scherm.  

De tweede vraag die we aan ChatGPT stellen is voor de fictieve bestseller auteur Stephen King. Je vindt ook zijn avatar op de website van ChatGPT.

Vraag aan “Stephen King”

James Bond-films willen nog wel eens te kort schieten in het bieden van avontuurlijke spanning. Wel veel actie, maar te weinig spanning. Spanning kan door suspense worden gecreëerd, of door een gevaarzetting zoals de bekende avonturenfilm The Guns of Navarone (1961) aan het begin van de film met zijn enorme kanonnen doeltreffend doet.

Bij Bond duurt het langer voordat de toeschouwer door 007 op avontuur wordt meegenomen. Volgens de makers van Bond gaat het naast actie immers ook om avontuur. Vind jij dat Bond-films daarom meer de structuuropbouw van The Guns of Navarone moeten volgen?

Antwoord van “Stephen King”

Nou beste vriend, ik moet zeggen dat ik het tot op zekere hoogte met je eens ben. Hoewel James Bond-films zeker boordevol actie zitten, missen ze soms het soort spanning dat een echt geweldige thriller maakt. Ik denk dat een duidelijk aanwezig gevaar essentieel is om dat gevoel van anticipatie en opwinding bij het publiek op te bouwen.

Nu, of de Bond-films de structuur van Guns of Navarone moeten volgen, ik denk dat dat een kwestie is van persoonlijke voorkeur is. Hoewel ik denk dat Navarone een geweldig voorbeeld is van hoe je spanning kunt opbouwen, geloof ik dat elke verhaal zijn eigen unieke vereisten heeft. 

Dat gezegd hebbende, denk ik dat de Bond-films baat zouden kunnen hebben bij een meer gerichte benadering van het vertellen van verhalen. Door in een vroeg stadium een duidelijker en aanwezig gevaar vast te stellen, kunnen de filmmakers een meer meeslepende en boeiende ervaring voor het publiek creëren.

Kortom, hoewel ik niet noodzakelijkerwijs denk dat de Bond-films de exacte structuur van The Guns of Navarone zouden moeten volgen, geloof ik wel dat ze baat zouden kunnen hebben bij een meer gerichte en spannender benadering van hoe het verhaal wordt verteld.

Beide antwoorden zijn, op een enkele tekstcorrectie na (zoals dubbele woorden) letterlijk overgenomen van wat ChatGPT antwoordt. Kunstmatige intelligentie is vandaag de dag dus niet meer van menselijke taal te onderscheiden.

Zouden de Bond-schrijvers de potentie van Artificial Intelligence inzien – en dan met name de gevaren die sommige toepassingen ervan meebrengen, zoals autonome wapens als killer-robots – en zijn de schrijvers in staat de mogelijkheden ervan te extrapoleren naar een avontuur dat je alleen in een James Bond-film tegenkomt?

Met ChatGPT aan de slag?

Zelf vragen stellen aan ChatGPT? Ga naar https://chat.forefront.ai/. Je hoeft alleen je e-mail in te vullen en de bevestigingslink in de te ontvangen e-mail aan te klikken.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Is Artificial Intelligence iets voor een Bond-script? verscheen eerst op James Bond Nederland.