Voordat we overgaan tot de eindklassering van de films, is het wellicht informatief om enkele generieke statistieken weer te geven in de #JamesBondTOP2018 Poll. Zo zijn er op basis van de spelregels uiteindelijk 340 geldige stemmen uitgebracht. Voor een poll waarbij eenieder gevraagd wordt om een gehele TOP 10 ranking van ‘Beste Bond Films’ op te sturen, is dat geen sinecure. Een favoriete film aangeven, of stemmen voor een 2e of 3e plaats is natuurlijk heel wat makkelijker dan het doorgeven van een 9e plaats of het opschrijven van een nipte 10e plaats.

Voordeel is wél dat alle punten (met 340 stemmers waren er in totaal 19.720 punten te vergeven, 58 punten per stemmer) wat gelijkwaardiger verspreid worden. Zo loopt de winnaar niét weg met meer dan 25% van de stemmen en worden er niet drie of meer films afgestraft met geen énkele stem. De stemmen worden dus gelijkwaardiger verdeeld en alle films krijgen punten. Wel zo eerlijk.

Niks is ook leuker dan de Bond-films extra kritisch onder het vergrootglas te zetten. Het dwingt je om eens goed in het geheugen te graven en dus meer films kritisch te beoordelen. Genoeg over de voordelen. Uiteindelijk hebben dus heel wat mensen gestemd, waarvan zo’n 40% uit de Benelux kwamen en 60% buiten de Benelux. En voor al deze stemmers tellen we nú af met de 26e en laatste plaats! Buckle up!

De 26e plaats: Casino Royale, 1967 (26th place)

Wie had dat gedacht. Vier acteurs als 007 (waaronder twee vrouwelijke Bond’s), zes regisseurs en tien scenarioschrijvers die dit rommeltje aan elkaar moesten breien. En een rommeltje werd het ook. Toch is deze enige spoof met James Bond in de hoofdrol absoluut fascinerend te noemen. Want elk logisch denkend wezen contracteert natuurlijk niet in één keer zes regisseurs voor één filmproject. Het was dan ook de eerste regisseur Joseph McGrath die van producer Charles K. Feldman het veld moest ruimen. Regisseurs Val Guest en John Huston namen daarna afzonderlijk de rest van de scènes op zich.

Ook waren er problemen met de acteurs. Zo had Peter Sellers behoorlijk wat persoonlijke problemen. Hij lag in een scheiding met de latere Bond girl Britt Ekland en leed zelf onder manische depressiviteit. Op de set lagen acteurs als Orson Welles (Le Chiffre), Woody Allen (Dr Noah) en Jacqueline Bisset (Miss Goodtighs) dan ook steevast met Sellers in de clinch. En de sterallures van Ursula Andress (Vesper/007) –“I’m the most beautiful girl on set”– vielen ook niet in goede aarde.

Om de ‘rommel’ nog groter te maken, verliet Sellers op de helft van de productie de set en keerde niet meer terug. Quotes van cast en crew laten dan ook zien dat alle gebeurtenissen omtrent deze versie van Casino Royale één grote soap werd. Orson Welles over Peter Sellers: “I’m not doing any scenes with that fucking amateur!”. Regisseur John Huston tegen Val Guest: “This is gonna be a lot of crap, isn’t it?” Waarop Val antwoorde: “Don’t you put it all on my shoulders!”

Je zou door al deze problemen bijna vergeten dat de film, vooral op technisch vlak, enkele hoogtepunten kende. Zo was het production design van Michael Stringer subliem, kreeg costume designer Julie Harris een BAFTA-nominatie en ook de muziek van Burt Bacharach wordt nog steeds erg gewaardeerd. Sterker nog, de titelsong ‘The Look Of Love’, gezongen door Dusty Springfield, kreeg prompt een Oscarnominatie. En, hoe gek het ook mag klinken, de film was in financieel opzicht een aanzienlijk succes. Dus deze laatste onderdelen zullen ervoor gezorgd hebben dat Casino Royale niet puntloos is achtergebleven.

De 25e plaats: Never Say Never Again, 1983 (25th place)

Daar waar Casino Royale qua productie een puinhoop werd, was ook deze film niet gevrijwaard van de nodige aanloopproblemen. Wie tijdens het filmen nog het scenario moet aanpassen en tussendoor andermaal moet improviseren, kan begrijpen dat deze productie op de één na laatste plaats terecht is gekomen.

Regisseur Irvin Kershner (Star Wars: The Empire Strikes Back) had er tijdens de opnames dan ook een hard hoofd in. Maar, zo zei Kershner, het was Sean Connery zijn professionaliteit en geduld die het voor zowel cast en crew makkelijker maakte om de draaidagen tot een goed einde te brengen. Actrice Barbara Carrera verkoos daarom ook deze Bond-film boven de officiële productie Octopussy. Het legde Carrera aanvankelijk dan ook geen windeieren. Ze kreeg notabene een Golden Globe nominatie voor haar vertolking als de feeks Fatima Blush. Een rol waarvan we later aspecten terugzagen in Xenia Onatopp (GoldenEye). Never Say Never Again krijgt 103 punten en deze 25e plaats.

De 24e plaats, Diamonds Are Forever, 1971 (24th place)

We zijn nu dan aanbeland bij de officiële EON-producties. Diamonds Are Forever wordt gezien als een middelmatige Bond-film, waarin regisseur Guy Hamilton en de scenarioschrijvers te druk waren met het slapstick-element van de film en minder met de geloofwaardigheid en de karakters. Nu werkte Hamilton’s aanpak goed bij Goldfinger, maar om een Bond-schurk nou te verkleden als travestiet en Mr Wint & Mr Kidd iets te veel parfum mee te geven, heeft de film zo’n kleine 50 jaar later weinig goeds gedaan.

Het is wel van belang om de film te zien in de tijdsgeest van toen. Ondanks de opkomst van de Flower Power generatie, was de (Westerse) samenleving nog lang niet zo geëmancipeerd als nu. Het ligt dan ook ten grondslag aan de keuze om de ‘girls van Hamilton’ constant in bikini’s op te laten draven.

Toch moet ook gezegd worden dat de eerste helft van de film geeneens zo gek is. Denk aan de heerlijke vechtscene in de Amsterdamse lift. En Sean Connery ziet er in deze film wat meer uitgerust uit in vergelijking met You Only Live Twice. Niettemin waren er erg veel stemmers die Diamonds niet in de TOP 10 hadden. En als dat dan wel het geval was, dan kreeg de film vooral lage puntjes. Deze officiële Bond-film wordt dan ook niet gezien als middelmatig, eerder als zéér slecht.

De 23e plaats, Die Another Day, 2002 (23rd place)

Niet geheel verrassend lijkt ook Brosnan zijn laatste James Bond-film in kritisch opzicht de minst succesvolle te zijn. Ik kan mij op het moment van schrijven nog goed herinneren wat ik van de film vond bij de, verlate, première in januari 2003. Al tijdens de pre credits sequence vond ik de ‘greenscreen’ te prominent aanwezig. Bond zou zich in Noord-Korea moeten bevinden, maar het was overduidelijk dat het allemaal studio-scènes waren.

Sowieso was in het begin van de jaren ’00 CGI pas net in opkomst, dus de special effects waren toen nog niet zo overtuigend als nu. Ehm, dat is nogal zacht uitgedrukt. Je zou denken dat na de surfscène aan het begin van de film, het alleen nog bergopwaarts kan gaan. Neen, geenszins. Parasailen op een videogame-ijsschots bleek de nieuwe geloofwaardigheid te zijn van regisseur Lee Tamahori.

Tel daarbij op het soms tenenkrommende acteerwerk, waarin Toby Stephens zijn ‘slechtheid’ er soms te dik op legt en actrice Halle Berry overdreven stoer uit de hoek probeert te komen, en je hebt een film te pakken waarbij recensenten de film maar wat graag afsabelen. Maar je hebt óók een Bond-film te pakken dat (tot aan Casino Royale) in financieel opzicht het meest succesvolle deel in de franchise kon worden. Voor filmprofessionals als Pierce Brosnan, Lee Tamahori en Toby Stephens bleek Die Another Day geen goed te doen. Maar voor actrice Rosamund Pike, die inmiddels al meermaals is genomineerd voor een Oscar, bleek het een opstapje naar meer filmroem te zijn.

Het bericht James Bond TOP 2018: 26 tot en met 23 verscheen eerst op James Bond Nederland.