Een van de nieuwste ontwikkelingen in de wereld van de Artificial Intelligence (AI) is ChatGPT. Dit is een techniek die menselijke taal begrijpt. Je kunt ChatGPT vragen stellen en antwoorden terugkrijgen die niet te onderscheiden zijn van die van echte mensen. Als een vraag een emotionele lading heeft dan kan ChatGPT die op dit moment nog niet goed begrijpen en interpreteren. Maar dat is een kwestie van tijd.

Zodra ChatGPT over data beschikt die de gemoedstoestand van de vragensteller bevat dan is AI in staat de vragensteller de verkeerde kant op te sturen en mensen aan zich te onderwerpen. Overdreven?

AI-pionier Geoffrey Hinton, ook wel de ‘godfather van kunstmatige intelligentie’ genoemd, vreest de potentiële gevaren van sommige ontwikkelingen binnen Artificial Intelligence en heeft recent ontslag genomen bij Google.

We weten niet of de schrijvers van de volgende Bond-film met dit explosieve onderwerp aan de slag gaan. Maar zeker is dat Artificial Intelligence op hun lijstje staat. In afwachting van het script voor het volgende Bond-avontuur kijken we vast vooruit wat een techniek als ChatGPT zoal kan.

We vragen op de website van ChatGPT aan een fictieve Steven Spielberg en auteur Stephen King wat de gewenste leeftijd is voor de volgende Bond-acteur en wat een Bond-film avontuurlijker maakt.

Vraag aan “Steven Spielberg”

In hoeverre is de leeftijd belangrijk bij de keuze voor een nieuwe Bond-acteur? Of zijn er meer kenmerken waar we naar moeten kijken?

Antwoord van “Steven Spielberg”

Hallo daar! Steven Spielberg hier! Leeftijd is zeker een belangrijke factor bij het kiezen van een nieuwe acteur voor James Bond. Maar het is niet de enige factor. Het is belangrijk om te kijken naar de algehele uitstraling en het charisma van de acteur, evenals hun acteervaardigheden en fysieke fitheid. James Bond is een iconisch personage dat al decennia geliefd is bij het publiek, dus het is belangrijk om een acteur te kiezen die de juiste mix van stoerheid, charme en intelligentie kan uitstralen. Maar uiteindelijk gaat het erom dat de acteur de visie van de regisseur kan belichamen en het personage tot leven kan brengen op het scherm.  

De tweede vraag die we aan ChatGPT stellen is voor de fictieve bestseller auteur Stephen King. Je vindt ook zijn avatar op de website van ChatGPT.

Vraag aan “Stephen King”

James Bond-films willen nog wel eens te kort schieten in het bieden van avontuurlijke spanning. Wel veel actie, maar te weinig spanning. Spanning kan door suspense worden gecreëerd, of door een gevaarzetting zoals de bekende avonturenfilm The Guns of Navarone (1961) aan het begin van de film met zijn enorme kanonnen doeltreffend doet.

Bij Bond duurt het langer voordat de toeschouwer door 007 op avontuur wordt meegenomen. Volgens de makers van Bond gaat het naast actie immers ook om avontuur. Vind jij dat Bond-films daarom meer de structuuropbouw van The Guns of Navarone moeten volgen?

Antwoord van “Stephen King”

Nou beste vriend, ik moet zeggen dat ik het tot op zekere hoogte met je eens ben. Hoewel James Bond-films zeker boordevol actie zitten, missen ze soms het soort spanning dat een echt geweldige thriller maakt. Ik denk dat een duidelijk aanwezig gevaar essentieel is om dat gevoel van anticipatie en opwinding bij het publiek op te bouwen.

Nu, of de Bond-films de structuur van Guns of Navarone moeten volgen, ik denk dat dat een kwestie is van persoonlijke voorkeur is. Hoewel ik denk dat Navarone een geweldig voorbeeld is van hoe je spanning kunt opbouwen, geloof ik dat elke verhaal zijn eigen unieke vereisten heeft. 

Dat gezegd hebbende, denk ik dat de Bond-films baat zouden kunnen hebben bij een meer gerichte benadering van het vertellen van verhalen. Door in een vroeg stadium een duidelijker en aanwezig gevaar vast te stellen, kunnen de filmmakers een meer meeslepende en boeiende ervaring voor het publiek creëren.

Kortom, hoewel ik niet noodzakelijkerwijs denk dat de Bond-films de exacte structuur van The Guns of Navarone zouden moeten volgen, geloof ik wel dat ze baat zouden kunnen hebben bij een meer gerichte en spannender benadering van hoe het verhaal wordt verteld.

Beide antwoorden zijn, op een enkele tekstcorrectie na (zoals dubbele woorden) letterlijk overgenomen van wat ChatGPT antwoordt. Kunstmatige intelligentie is vandaag de dag dus niet meer van menselijke taal te onderscheiden.

Zouden de Bond-schrijvers de potentie van Artificial Intelligence inzien – en dan met name de gevaren die sommige toepassingen ervan meebrengen, zoals autonome wapens als killer-robots – en zijn de schrijvers in staat de mogelijkheden ervan te extrapoleren naar een avontuur dat je alleen in een James Bond-film tegenkomt?

Met ChatGPT aan de slag?

Zelf vragen stellen aan ChatGPT? Ga naar https://chat.forefront.ai/. Je hoeft alleen je e-mail in te vullen en de bevestigingslink in de te ontvangen e-mail aan te klikken.

Nog even dit…

Alles wat James Bond Nederland publiceert, gebeurt volledig op vrijwillige basis en non-profit. Wil je JBN steunen middels een donatie, dan komt dit volledig ten goede aan betere artikelen. Elke cent wordt direct geïnvesteerd in onze website. Doneren kan via het onderstaande bankrekeningnummer. We danken je hartelijk voor je gift.

NL55 RABO 0338 6331 46 ten name van Stichting James Bond Nederland

Het bericht Is Artificial Intelligence iets voor een Bond-script? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Na de Oscars zijn de The Golden Globes de belangrijkste filmprijzen. De Globe is een onderscheiding die wordt toegekend voor uitmuntendheid in film en televisie, in binnen- en buitenland. Tijdens de 77e uitreiking van The Golden Globes ontving de film 1917 (2019) de belangrijkste prijs in de categorie drama. 

Waar zit de link tussen de Globes en de James Bond-franchise?

De film 1917 is een epische oorlogsfilm die de loopgravenoorlog van de Eerste Wereldoorlog laat zien. De film is geregisseerd en mede geschreven en geproduceerd door Sam Mendes die eerder de regie deed van Skyfall (2012) en Spectre (2015). 

Verrassend genoeg treffen we in het productieteam van 1917 veel meer oud Bond-medewerkers aan. Naast Sam Mendes zien we de ervaren Bond-assistant director Michael Lerman in de rol van co-producer.  

Een andere bekende naam voor Bond-insiders is Callum McDougall (foto onder). Na bij GoldenEye (1995) als unit production manager te zijn gestart, trad McDougall vervolgens als executive producer bij alle films met Daniel Craig op. Bij 1917 is hij een van de producers. 

Roger Deakins was cinematographer (lichtontwerper) en cameraman bij Skyfall en vervulde die rol ook bij 1917.

Lee Smith was editor bij Spectre en monteerde voor Sam Mendes 1917.   

Dennis Gassner was production designer bij 1917 en is inmiddels een bekend gezicht bij Bond-insiders. We kwamen hem eerder tegen bij Quantum of Solace (2008), Skyfall en Spectre. 

Oudgedienden

Je zou verwachten dat deze oudgedienden ook bij de laatste film van Daniel Craig van de partij wilden zijn. Dat Sam Mendes na Spectre niet terugkwam, was niet verrassend. Zijn roep om meer geld voor Spectre leverde op het einde van de productie wat wrevel op bij de producenten. Maar hoe zit het dan met die andere Bond-crewleden die de start van de laatste Bondfilm van Craig niet afwachtten, maar in het kielzog van Mendes meegingen naar het 1917-project? We hebben er uiteraard niet bijgestaan, maar het volgende is plausibel. 

De preproductie van 1917 was medio 2018 in volle gang toen Danny Boyle de Bond-franchise verliet wegens creatieve meningsverschillen en de start van de Bond-opnamen enkele maanden opschoof. Sam Mendes die zijn crew voor 1917 nog moest samenstellen, zag daardoor kans om een aantal key-personen waarmee hij prettig had samengewerkt bij Spectre, te contracteren voor zijn 1917-film. Het lijkt onwaarschijnlijk dat de Bond-producers deze ervaren ploeg niet zelf opnieuw had willen vragen voor de laatste Craig-film. De Bond-productie zou de crew ook veel meer werk opleveren dan de kleinere 1917-film. 

Behalve dat Sam Mendes de Bond-producers te snel af was, speelde mogelijk nog iets anders mee. 

Overstappen naar 1917

Voor de ervaren Bond-assistant director Michael Lerman (foto) betekende de overstap naar 1917 van Sam Mendes zijn debuut als co producer. In de competitieve filmwereld wilde hij deze kans waarschijnlijk niet aan zich voorbij laten gaan.

Voor Callum McDougall betekende het voor het eerst in jaren dat hij weer als producer aan de slag kon in plaats te blijven hangen in de rol van executive producer bij Bond. 

De overstap van Roger Deakins naar 1917 is minder verrassend. Het is niet gebruikelijk dat cinematographers meerdere Bond-films achter elkaar doen.  

Dennis Gassner

Dennis Gassner hield als production designer het na drie Bond-films ook voor gezien. Misschien omdat hij in zijn voorlaatste film, Blade Runner 2049 (2017), een enorme uitdaging vond in het production design van de film. Toevallig werkte ook Roger Deakins aan deze film. Na een kop koffie zijn ze blijkbaar samen tot de conclusie gekomen dat ook 1917 een niet alledaagse uitdaging beloofde.

De film van Sam Mendes moest namelijk de illusie wekken dat ze in één shot was opgenomen. Dat was nog eens wat anders dan het vier minuten-shotje in het begin van Spectre. En zo kwam het dat beide heren samen met Sam Mendes en nog drie andere oud Bond-medewerkers op een ander slagveld stonden te filmen toen No Time To Die uiteindelijk van start ging.  

Dat de zes ervaren Bond-veteranen dit jaar invloed hebben gehad op de uitreiking van The Golden Globes Awards, is wel zeker.

1917: 007 BAFTA’s verzilverd

Sam Mendes, Dennis Gassner en Roger Deakins hebben gisterenavond hun BAFTA nominaties voor 1917 verzilverd. Mendes won het beeldje voor Best Director, Gassner voor Best Production Design en Deakins voor Best Cinematography. Het officiële Twitteraccount van James Bond (@007) was er als de kippen bij om het drietal te feliciteren. 1917 won ook voor Best Picture, Outstanding British Film, Sound en Special Visual Effects.

Congratulations to Sam Mendes, Roger Deakins and Dennis Gassner on their @BAFTA awards for 1917 #EEBAFTAs pic.twitter.com/OVMsfCYuwm

— James Bond (@007) February 2, 2020

Het bericht James Bond en de Golden Globes Awards verscheen eerst op James Bond Nederland.

Voor ons een mooi moment om uit te zoeken wie er bij de Bond-franchise voor kerstman of vrouw speelt en de kerstcadeautjes uitdeelt. Of doen ze dat misschien niet alleen tijdens de Kerst?

Wie in de filmbranche succesvol is en over een riant banksaldo beschikt, is al snel geneigd daarvan iets terug te geven aan het publiek.   

Giving back

Ook de gefortuneerde producers van James Bond zien kans iets terug te doen, of zoals de Engelsen zeggen: Giving Back. Barbara Broccoli en Michael G. Wilson hebben recent een filmschool in London opgericht om eraan bij te dragen dat de filmindustrie in de toekomst een betere afspiegeling vormt van Groot-Brittannië. Momenteel ontbreekt het aan sociale en etnische diversiteit in de Engelse filmindustrie en ontstaat er op korte termijn ook nog eens een tekort aan geschoold personeel.

Dat probleem moet worden aangepakt, vindt Barbara Broccoli, die met andere toonaangevende mensen in de industrie de financiële middelen heeft om het filmonderwijs een handje te helpen. De Broccoli Foundation ondersteunt van oudsher de sectoren voor kunst, medicijnen en educatie.    

Maar ze doen meer. Overal waar de Bond-caravan in exotische maar in economisch opzicht achtergebleven streken neerstrijkt, knapt ‘art department’ verloederde gebouwen op voordat de camera gaat draaien. En tijdens filmpauzes steken de timmerlieden regelmatig de handen uit de mouwen om een verpauperde speeltuin of school voor de lokale bevolking op te knappen.    

Daklozen in Rome

Om de daklozen in Italië uit beeld te houden, werden tijdens de opnamen voor Spectre (2015) warme maaltijden uitgedeeld en andere goede daden verricht. Ontpopt Bond zich hier als de Kerstman? De gedachte is minder ver gezocht dan je misschien denkt.    

Zoals kinderen achter het geheim van Sinterklaas en de Kerstman komen, zo ontdekte Bond-producer Barbara Broccoli rond haar zevende jaar dat Sean Connery niet James Bond was maar die rol alleen maar speelde. 

Als klein kind groeide Barbara Broccoli op met Bond en dacht dat hij echt bestond net als Santa Claus. Sean Connery kwam regelmatig bij de familie Broccoli over de vloer en bracht net als de Kerstman cadeautjes mee. Dat Santa Claus niet bleek te bestaan deerde Barbara niet want Bond brengt de mensen nog steeds cadeautjes, zegt Barbara in interviews. 

Mensen kunnen de wereld ervaren via de Bond-films. Dat gold in het verleden nog meer toen we niet gewend waren om op een vliegtuig te stappen en zelf de betoverende plekjes in de wereld te ontdekken. Daarom vond haar vader, Albert R. Broccoli, die de Bond-serie in 1962 startte, het zo leuk om de films te maken, omdat ze het publiek plezier geven en het voor een moment dé perfecte ontsnapping is uit het dagelijks leven.  

James Bond op het kerstmenu

In een interview met de Los Angeles Times gaf Albert R. Broccoli ooit zijn visie op film. Hij wilde overal in de wereld filmen en met het medium de schoonheid van de wereld aan het grote publiek tonen. Broccoli sprak deze woorden in 1954. Acht jaar later wist hij met de Bond-figuur van Ian Fleming zijn visie met Dr. No te realiseren en het publiek op zijn manier te vermaken.

James Bond is de Kerstman omdat hij een geschenk is voor heel veel mensen, zegt Barbara Broccoli. Zevenenvijftig jaar na Dr. No zetten veel televisiestations en streamingkanalen de Bond-films daarom nog steeds op het kerstmenu.  

James Bond op “Kerst” TV

Vaak worden er tijdens de feestdagen James Bond-films op TV uitgezonden. Al kan ik me ook goed voortellen dat je ze allemaal al in huis hebt. In Nederland zijn ze helaas niet te zien. Maar als je in het buitenland woont heb je geluk. Klik hier voor het overzicht.

Rest mij jullie, ook namens Jorrit, Merlijn, Gosse, Johan, Jasper, Joey, Allard, Gert Jan en Daniël, fijne kerstdagen te wensen! Denk maar eens aan dit verhaal voordat je je tanden in de kerstkalkoen zet of een stukje vis op de bakplaat legt. Deze vakantie blijven je informeren rond James Bond, maar wel meestal via social media. Bij belangrijke gebeurtenissen vind je ons ook op deze website.

De Facebook Kerst foto’s

Op Facebook hebben we een aantal foto’s van James Bond en kerst staan. Deze zijn daar niet erg goed te zien. Komen ze nog een keer:

Het bericht James Bond en de Kerstman verscheen eerst op James Bond Nederland.

In een wereld waarin vooral Disney-films scoren en de laatste Bond-film voor menigeen de saaiheid zelf is, drukt er een zware last op de schouders van de makers van de nieuwe Bond-film No Time To Die.

De trailer stemt in ieder geval hoopvol en laat zien dat het niet alleen de gelouterde regisseur is die een Bond-film in beeld kan brengen. Of de film na Skyfall (2012) opnieuw de één miljard-grens aan de bioscoopkassa weet te slechten, is nog even afwachten. In dit artikel kijken we vooral naar een aantal opname-technische aspecten van de trailer. 

De DB5

Een geoefend oog ziet meteen dat het derde shot in de trailer (op 0:03 sec) iets speciaals heeft. De achtergrond is onscherp waardoor de nadruk op de Aston Martin DB5 van Bond ligt. Door een combinatie van filmformat, lens en diafragma ontstaat een optische illusie waarbij de achtergrond onscherp is en de scherpe DB5 een miniatuur lijkt.

De opname is met een IMAX camera gemaakt waarvan het beeldoppervlak negenmaal groter is dan een 35mm film. Voor het effect op het grote doek zal je straks een IMAX bioscoop moeten bezoeken. Voor standaard 35mm projectie (tegenwoordig digitaal) wordt normaliter alleen het centrum van dit IMAX plaatje gebruikt. Maar regisseur Cary Fukunaga kiest ervoor om een groter deel van het IMAX beeld te gebruiken en voor het effect te gaan zoals in het derde shot in de trailer te zien is.  

Net over de lens kijken

Opmerkelijk zijn ook de momenten in de trailer als Bond bijna recht in de camera kijkt. Daniel kijkt daarbij nét over de cameralens heen (0:08). Deze niet alledaagse kijkrichting voor een acteur is ongetwijfeld ook van Cary Fukunaga afkomstig en geeft Bond extra power om bijvoorbeeld zijn boosheid te illustreren. Het filmverhaal lijkt hem daartoe ook alle aanleiding te geven.

Vlak voordat Bond met een gewaagde sprong van een brug aan een ratelend machinegeweer ontkomt (0:13), zien we Daniel ook subtiel over de cameralens heen kijken. Het is een techniek die we niet eerder in een Bond-film gezien hebben. De kijker kruipt op deze manier veel dichter in de huid van het Bond-karakter.    

Ook bij Safin

Het luistert overigens nauw met dat net-over-de-lens kijken. Verderop in de trailer (2:04) zien we hoe het trucje niet goed uitpakt als Bond in ‘gesprek’ met Malek echt in de cameralens lijkt te kijken. Het is de vraag of dit shot wel de eindmontage haalt.   

De trailer zet de kijker op het verkeerde been als het gaat om de vraag wie nu 007 in deze nieuwe Bond-film is. We horen M vertwijfeld roepen: “Waar is 007?”. De volgende twee shots brengen ons bij Daniel Craig in een afgelegen huis aan een meer. Maar had Daniel de actieve service inmiddels niet verlaten? De koppeling in de trailer lijkt dus een dwaalspoortje te zijn. 

De Ken Adam connectie

No Time To Die maakt een knipoog naar de meest legendarische production designer die de Bond-reeks gehad heeft, namelijk Ken Adam. We moeten tot april wachten om te zien hoe de huidige production designer Mark Tildesley verder gaat uitpakken.

De drie klokken aan het begin van de actiescene op het plein (2:19) laten een simpeler voorbeeld van production design zien – en vooral ook minder kostbaar dan Ken Adam vaak bedacht. Eerder lekten al foto’s uit van enkele pilaartjes die bovenop het dak van een huis in het Italiaanse Matera gebouwd waren. Dit voedde de veronderstelling dat de rest van het torentje wel in CGI (met de computer) zou worden aangevuld.

Klokkengelui

Maar niets blijkt minder waar. Om het bouwwerkje in de film te tonen staat de camera niet op het plein maar op het dak zelf, vlak achter de pilaartjes, waaraan een drietal klokken heen en weer bengelen. Langs de klokken heen zien we beneden op het plein de actie voltrekken. Een fraai shot, zonder dat er een centimeter bijgebouwd hoefde te worden. 

We zullen maar aannemen dat straks in de film het geluid van de klokken ook te horen is, want dat ontbreekt vreemd genoeg in de trailer. Neemt niet weg dat de trailer van No Time To Die ook zonder hun geklepel klinkt als een klok. Een journalist van The Guardian eindigde zijn beoordeling van de trailer met de opmerking dat hij stevig baalt dat hij “enthousiast is over deze stomme film”.  

Binnen 28 uur is de trailer alleen al op het James Bond 007 YouTube kanaal zeven miljoen keer bekeken, De kans dat Barbara Broccoli met deze jubileumfilm één miljard dollar binnenspeelt, is zeker niet denkbeeldig.       

Het bericht No Time To Die: Trailer technisch verscheen eerst op James Bond Nederland.

Heb je daar ervaring of vooral talent voor nodig? Of speelt er nog iets anders mee? Ik zoek het voor je uit.

Voordat Sean Connery in Dr. No (1962) alle ogen op zich weet te richten, heeft hij al in tientallen films gespeeld. Ook de regisseur van Dr. No, Terence Young, beschikt over een flinke staat van dienst als hij in 1962 de allereerste Bond-film regisseert. Young weet echter ook intuïtief hoe het Bond-karakter op film gestalte moet krijgen. Hij levert een belangrijke bijdrage aan wat later de Bond-formule zou gaan heten. Ervaring én talent bij Terence Young stapelen zich voor Dr. No op tot iets compleet nieuws voor Hollywood.   

Talent is erg belangrijk

Terence Young regisseert ook de film No Time To Die… Het betreft hier een Britse oorlogsfilm die in 1958 geproduceerd wordt door Albert R. Broccoli. Er werken veel mensen aan mee die we later terugzien bij de Bond-films. 

De Bond-franchise werkt gewoonlijk met zeer ervaren medewerkers, maar daarnaast ook met mensen met minder ervaring maar wel met een buitengewoon talent. Voor On Her Majesty’s Secret Service (1969) is John Glen zowel editor als second unit director. John Glen behoort vooral tot de groep getalenteerde medewerkers. Voorafgaand aan On Her Majesty’s Secret Service heeft John Glen namelijk vrijwel alleen bij de televisie gewerkt. Als hij in 1981 voor For Your Eyes Only de regie mag doen, heeft hij ook nog maar één andere speelfilm geregisseerd.  

George en Peter wagen het erop

Talent kan ook George Lazenby niet ontzegd worden. Zonder acteerervaring belt hij brutaal EON Productions met de mededeling dat hij de nieuwe James Bond is. Na een screentest zijn de producers onder de indruk en krijgt hij de rol van James Bond in On Her Majesty’s Secret Service. Het is letterlijk zijn acteerdebuut.  

Voor Peter Hunt is On Her Majesty’s Secret Service zijn debuut als filmregisseur. Daarvoor heeft Hunt bij Bond alleen de second unit geregisseerd wat vooral neerkomt op het in goede banen leiden van spektakel – veel spektakel, dat wel – maar niet het regisseren van een complete film en de acteurs. Het succes van On Her Majesty’s Secret Service is dus mede te danken aan een opmerkelijk stel mensen die het meer van hun talent dan ervaring moeten hebben! 

Voordat je, zonder veel ervaring, maar wel met minstens twintig Bond-films op je netvlies, als getalenteerd Bond-liefhebber bij EON Productions aanklopt… kijken we nog even verder hoe een andere prominente medewerker bij Bond binnenkomt.

Afgewezen student maakt Bond-film

Onze landgenoot Hoyte van Hoytema maakt in 2015 als director of photography de vertaalslag van scenario naar beeld voor de vierentwintigste Bond-film Spectre. Omdat hij eerder tot tweemaal toe wordt afgewezen bij de filmacademie in Amsterdam, volgt Van Hoytema zijn filmopleiding in Polen. 

Zoals zoveel creatieve mensen met talent maakt Van Hoytema zijn studie niet af, maar gaat in 2002 in Zweden aan de slag bij de televisie. Hij werkt zich door de hiërarchie van de camera departement heen en scoort in 2011 als director of photography met de Britse thriller Tinker Tailor Soldier Spy. In 2018 wordt Hoyte voor de film Dunkirk genomineerd voor een Oscar voor best cinematography.  

Langzaam groeit in alle bedrijfssectoren het besef dat hoge cijfers en diploma’s nog niet een garantie op succes zijn. In de filmindustrie worden de belangrijkste vaardigheden niet eens op een filmschoolaangeleerd; zoals een fotografisch oog, een goed analytisch vermogen om overnight de planning van een Bond-film om te gooien – als Daniel Craig zijn enkel breekt – of een uitstekend geheugen om als regisseur het overzicht te houden over meer dan duizend verschillende shots voor No Time To Die.   

Welke kans maak jij nu in Hollywood?

In 2013 maakt de Zweedse animatie-en documentairemaker David F. Sandberg met zijn vrouw de korte dramafilm Lights Out met een lengte van amper drie minuten. Op basis van dit YouTube filmpje mag de familie Sandberg naar Hollywood verhuizen waar ze met een budget van 5 miljoen dollar een remake maken. Opbrengst: 150 miljoen!  

Maken wij als beginnend filmer of -acteur ook kans in Hollywood? Hoogstwaarschijnlijk tref je niet het ongelooflijke geluk van de familie Sandberg hierboven. Je werkdag zit waarschijnlijk al vol met activiteiten of een buitensporige hobby waardoor ook de tijd ontbreekt om je skills als amateuracteur met extra uren op een filmset te verbeteren. Ondertussen knaagt er wel iets in je om voor de hoofdrol te gaan. Wel, dan blijft er niets anders over dan de beproefde methode George Lazenby.  

Je belt Barbara Broccoli van EON Productions en zegt, ‘Ik hoor dat u binnenkort een nieuwe James Bond zoekt’. Barbara vraagt dan: ‘Wie bent u?’ Je antwoordt: ‘Bond, James Bond!’ George Lazenby kreeg de rol, zonder enige acteerervaring. Eén ding is zeker in Hollywood, in principe kan iedereen er terecht.   

Krijg jij de hoofdrol in Bond 26, dan gaan we ervan uit dat je eerste interview als nieuwbakken 007-agent exclusief voor James Bond Nederland is. Alvast bedankt!         

Het bericht Word jij de nieuwe James Bond? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Wie de filmproductie problemen van het epische filmdrama Cleopatra (1963) met Elizabeth Taylor bestudeert, beseft dat het vele malen erger kan dan de enkelblessure van Daniel Craig rond de opnames van No Time To Die, de weggeblazen wanden van de 007-stage of een creatieve ruzie tussen EON Productions en een eigenzinnige regisseur. 

Er is trouwens wel een overeenkomst tussen Cleopatra en No Time To Die. Beide Amerikaanse films hebben Pinewood Studios als filmproductie basis. Als voor Cleopatra op de backlot van Pinewood voor zeshonderdduizend dollar (vijf miljoen naar huidige maatstaven) Rome is nagebouwd, en tien minuten materiaal is gedraaid, wordt Elizabeth Taylor ziek en overleeft ze ternauwernood een longontsteking. In afwachting van Taylors herstel wordt er een nieuwe schrijver aangetrokken om het script te polijsten. Probleem is dat ook de regisseur eigen schrijver aan boord haalt…

Een nieuwe start

Nadat schrijvers en regisseur ontslagen zijn, begint men opnieuw. Door het slechte Engelse weer zijn de kostbare sets inmiddels in een dermate slechte conditie dat besloten wordt ze in Rome opnieuw op te bouwen. In de beroemde Cinecittà Studios wordt in een vlaag van waanzin Rome in een omvang en schaal nagebouwd die het origineel van 2000 jaar geleden overstijgt – wat prompt tot een landelijk tekort aan bouwmaterialen in Italië leidt.  

Al gauw wordt duidelijk dat alle filmproductie departementen in Rome te veel geld uitgeven. Er staan alleen al vijftig chauffeurs met auto stand-by voor als de cast en crewvervoer nodig hebben. Elizabeth Taylor eist voor haar kleedkamer een compleet gebouw op en art department bouwt de rekwisieten tot in het absurde in detail na.

De kosten beperken

Als producent 20th Century Fox eindelijk ingrijpt ontvangen cast en crew in Rome opdracht om de kosten te beperken en voortaan de papieren koffie- en theekoppen met elkaar te delen… Het scheelt maar weinig of 20th Century Fox gaat tijdens Cleopatra door mismanagement failliet. 

Het script wordt tijdens de opnamen dagelijks aangepast, en het chaotische opnameschema leidt ertoe dat acteurs soms maanden niets te doen hebben en lange vakanties in Italië ondernemen. Fox ziet ook de voordelen van het drama dat Cleopatra heet en laat journalisten uit alle windstreken invliegen om verslag te doen van het immense filmproductie proces. Ondertussen sterft de productiemanager aan een hartinfarct en haalt regisseur Joseph L. Mankiewicz driemaal daags bij de dokter een spuit om niet onder de druk te bezwijken. Tot een verkeerd geplaatste injectie hem de rest van de productie aan de rolstoel kluistert.

Het licht is niet goed

De intocht van Cleopatra in Rome is zelfs vandaag de dag een van de grootste filmscenes ooit. De duizenden figuranten worden wél gevraagd na zes maanden nog eens terug te komen voor een reshoot omdat de cameraman niet met het licht tevreden is. Cleopatra slokt ondertussen alle financiële middelen van 20th Century Fox op. Terwijl de film gemonteerd wordt, sluit de Fox-directie de een na de andere afdeling rondom de cutting room.  

Behalve Cleopatra brengt ook de oorlogsfilm The Longest Day (1962), met onder meer Sean Connery, Curt Jürgens en Gert Fröbe, uiteindelijk geld in het laadje voor Fox. Het is de obsessie van producenten en regisseurs voor een onderwerp die hen in staat stelt het onmogelijke gedaan te krijgen. Een gouden regel in Hollywood is dat filmmakers nooit een obsessie opgeven. Want elke obsessie genereert geld. Het is deze hartstocht die ze tot het uiterste drijven en ook Bond 25 uiteindelijk op het witte doek zal brengen. 

In showbusiness is de sky the limit. Bij NASA en SpaceX weten ze zelfs díe grens door passie te slechten. En af en toe tippen zelfs de Bond-producers eraan.

Voor wie geïnteresseerd is in het wel en wee van grote blockbusterfilms als Bond, is The Making of Cleopatra een must! 

20th Century Fox is in 2019 onderdeel van Walt Disney Studios geworden. Door risicovolle producties heeft Fox binnen een paar maanden haar onafhankelijkheid binnen Disney verspeeld…!   

Het bericht Filmproductie problemen voor gevorderden verscheen eerst op James Bond Nederland.

Vanaf het moment dat de naam Annapurna Pictures opdook als filmdistributeur voor Bond 25 in de USA en Canada, had ik een hard hoofd in het avontuur. Waarom weet ik niet, maar mijn intuïtie heeft het vaker bij het rechte eind.   

Oprichtster van Annapurna Pictures is de drieëndertigjarige Megan Ellison. Met twee miljard dollar van haar vader richt ze in 2011 de filmstudio Annapurna op. Ze vernoemt de studio naar de berg Annapurna in Nepal. Achteraf gezien misschien niet zo’n goed idee. 

De nieuwe studio kan durf niet ontzegd worden als ze met originele content en auteurscinema juist dat willen doen wat grote Hollywoodstudio’s te riskant vinden. In 2017 wordt ook de eerste videogame uitgebracht en in hetzelfde jaar wordt bekend dat ze ook films gaan distribueren. In samenwerking met Metro-Goldwyn Mayer, die de eigen distributietak eerder had afgestoten, willen ze Bond 25 op het witte doek brengen in de USA en Canada.

Annapurna Pictures ontkomt echter niet aan de ellende waaraan Hollywood haar roemruchte verleden ontleent; hoge productie- en distributiekosten maar vaak lage opbrengsten. Wel prijzen winnen voor hun films, maar te weinig publiek aan de bioscoopkassa.

Het is veelzeggend voor het wanbeleid dat MGM decennialang achtervolgde dat zo’n reus een klein, beginnend bedrijf als Annapurna nodig heeft om de Bond-kopieën verspreid te krijgen. 

Wat doet een distributeur?

Een filmdistribiteur zorgt voor de marketing van een film. Ze maakt afspraken met bioscopen, onderhandelt over de verdeelsleutel, veelal 50/50 voor distributeur en bioscoop, en zorgt voor aanlevering van filmprints of digitale kopieën. Bij een blockbuster als Bond zijn met dit proces – voordat de kassa begint te ringelen – forse bedragen gemoeid die tussen de 50 en 100 miljoen liggen. 

Skyfall (2012)

Wat wordt er nu verdiend aan een Bondfilm? Bij een kaskraker als Skyfall met 1,1 miljard opbrengst zou naar verluid producent EON honderd miljoen dollar onder de streep overhouden. De distributeurs voor Noord- Amerika en de rest van de wereld cashen 35 en 50 miljoen. Veel geld, maar je kunt er geen nieuwe blockbuster mee financieren.

Hoezeer was dat anders in de jaren zestig toen Dr. No (1962) één miljoen dollar kostte en zestig (!) keer zoveel opbracht. Tegenwoordig is men blij als de ratio 1:3 is, en zelfs dat is magertjes, want met de winst moeten alle flops van de producent ook afbetaald worden. 

De eerste keer dat de berg Annapurna op 3 juni 1950 werd beklommen, eindige dat in een regelrecht drama met nogal wat amputaties bij de verschillende teamleden die de 8000 meter hoge berg dachten te kunnen bedwingen. Annapurna Pictures kwam daarentegen in 2011 goed uit de startblokken om binnen tien jaar hoogstwaarschijnlijk alsnog onderuit te gaan in de uiterst riskante business die de speelfilmsector nu eenmaal is.

Geen problemen voor Bond 25

De Bond-fans in Noord-Amerika krijgen hun vijfentwintigste Bond-avontuur uiteraard wel te zien. MGM en Annapurna hadden al eerder besloten dat de film onder het label United Artists in de bioscoop komt.

Het bericht Distributeur Annapurna Pictures in de problemen verscheen eerst op James Bond Nederland.

Vandaag duik ik in de echte wereld van James Bond en probeer te ontdekken of 007 in werkelijkheid ook bestaat en bij de Engelse geheime dienst MI6 rondloopt. En we gaan op zoek naar het antwoord op de vraag waarom de filmproducers na bijna zestig jaar nog steeds gepassioneerd zijn over hun James Bond.   

Bond-liefhebbers zijn niet zomaar fan van een fictieve geheim agent – achter zijn karakter gaat een opwindende gebeurtenis schuil. 

Dusko Popov, is hij James Bond?

De Servische dubbelagent Dusko Popov wordt als belangrijkste voorbeeld gezien voor James Bond, de fictieve geheim agent van Ian Fleming. Wie was Popov en wat leert zijn verhaal ons over Bond? 

Als Engeland in september 1939 Nazi-Duitsland de oorlog verklaart, gaat Dusko Popov, die een afkeer heeft van de Nazi’s, voor de Duitse spionage- en contraspionagedienst aan het werk om ze van binnenuit te kunnen bestrijden.

Vervolgens stapt hij ook naar de Britste geheime dienst. Als dubbelagent misleidt hij de Nazi’s met valse informatie van de Engelsen. Later is hij onder meer betrokken bij operatie Fortitude, de geallieerde misleiding operatie voor D-Day.

Maar de Duitsers vertrouwen Popov niet altijd. Als hij ontdekt dat zijn eigen chauffeur hem in de gaten houdt, heeft hij geen keus en schiet hij zijn chauffeur dood.

Popov ontmoet Fleming

In een casino in Lissabon ontmoet Popov regelmatig zijn Duitse contactpersoon aan wie hij misleidende inlichtingen van de Engelsen verstrekt. Omdat de Engelsen Popov ook wantrouwen, wordt hij op een dag aan de speeltafel in het casino geobserveerd door een man. Die man werkt bij de Britse Naval Intelligence Division. Zijn naam is Fleming, Ian Fleming.

Als Fleming James Bond op Popov gebaseerd heeft, dan is de bovengenoemde chauffeur mogelijk het eerste ‘slachtoffer’ van de latere fictieve 007-agent. Als double-0-agent heeft James Bond een vergunning om te doden. 

Bestaat de 00 sectie?

Bestaat er zoiets als de double-0-sectie binnen de echte MI6? Om te beginnen wordt de Britse buitenlandse inlichtingendienst MI6 officieel aangeduid als de Secret Intelligence Service (SIS). Hoewel Hare Majesteit inderdaad geheim agenten heeft, houden die geen kantoor in het Vauxhall Cross-gebouw in Londen zoals we dat uit de Bond-films kennen. Alleen zij die de buitenlandse operaties organiseren en het papierwerk doen werken in dit imposantegebouw aan de Theems. 

Goed beschouwd zijn veel Britse geheim agenten helemaal geen mensen met een Britse nationaliteit. MI6 is geïnteresseerd in buitenlandse informatie en wie kan die beter leveren dan de burgers (mollen) in het desbetreffende land zelf. We moeten dan denken aan politici, businessmensen, journalisten, maar ook hotelpersoneel dat hooggeplaatste gasten afluistert. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren voor MI6 al tientallen Nederlandse agenten actief om informatie uit bezet Nederland aan de Britten door te brieven.

Informatie van burgers

Tegenwoordig dragen klikkende burgers (mollen) gevoelige informatie over aan buitenlandse inlichtingenfunctionarissen die als diplomaten immuniteit genieten. Zowel die burgers als de inlichtingenfunctionarissen leiden niet bepaalt het opwindende leven van James Bond met een overdaad aan gevaar en opwinding, laat staan de noodzaak om een wapen te gebruiken. Bestaat de echte James Bond dan überhaupt wel?

In de boeken van Ian Fleming heeft James Bond een achtergrond als ex-commandant. Hij kan als voormalig marineofficier met wapens en explosieven omgaan. Zijn vaardigheden liggen op een veel hoger niveau dan die van inlichtingenfunctionarissen maar ook van gewone soldaten. Binnen de bekende strijdkrachtonderdelen, inclusief MI6 (SIS), komen we Bond-achtige vaardigheden dan ook niet tegen.  

Special Reconnaissance Regiment

Er is echter één groep binnen de Engelse Special Forces, het relatief onbekende Special Reconnaissance Regiment (SRR) waar ze wél Bond-achtige vaardigheden aanleren als parachutespringen, hard rijden, achtervolgingen, ongewapende gevechten en duiken. We treffen er ook explosievenexperts, kikvorsmannen en skydivers aan – inclusief Q-achtige gadgets.

Naar buiten toe zal er nooit iets officieels over worden losgelaten, maar het boek The Big Breach van voormalig SIS-spion Richard Tomlinson laat niets te raden over. En als het moet worden tegenstanders inderdaad geëlimineerd door de SRR. 

In The Big Breach lezen we dat het de taak van MI6 (SIS) is om agenten aan te sturen, informatie te verzamelen en speciale operaties van militaire aard op te zetten. MI6 stelt het doel vast en zorgt voor de politieke goedkeuring. Maar een handtekening van de minister van Buitenlandse Zaken zal je niet onder elke operatie aantreffen… 

Elke Britse militair kan 007 worden

De Special Reconnaissance Regiment (SRR) doet het vuile veldwerk en haalt daarvoor zijn personeel uit alle takken van de Britse strijdkrachten. Kortom, iedereen kan in principe James Bond worden bij de SRR, mits hij of zij beschikt over de juiste achtergrond en vaardigheden, zoals James Bond die van Ian Fleming meekreeg.   

Hoewel de locatie en de functie van MI6-agenten dus iets anders in elkaar zit dan de Bond-films voorspiegelen, is het werk van de mannen en vrouwen van de SSR in het veld niet minder spannend en gevaarlijk dan dat van James Bond. Alleen zullen ze op het hart gedrukt worden de kostenpost voor collateral damage binnen de perken te houden…

James Bond is anders dan andere blockbusters

De Bond franchise neemt een unieke positie in tussen andere blockbusters als Mission Impossible en Star Wars. Die zijn weliswaar ook interessant… maar missen de authentieke achtergrond van James Bond. 

Voor de filmproducers van James Bond is zijn achtergrond al zestig jaar een belangrijke drijfveer om films rond het 007-karakter te blijven maken. En Bond-liefhebbers blijken dus niet zomaar fan van een fictieve geheim agent te zijn; achter zijn verhaal gaat de meest bewogen tijd van de vorige eeuw schuil.   

Het bericht Waar werkt de echte James Bond? verscheen eerst op James Bond Nederland.

Hoe verloopt eigenlijk de werkdag van Daniel Craig en regisseur Cary Fukunaga op de filmset van Bond 25? En waarom lopen er regelmatig medewerkers niets te doen? Ik probeer het in dit artikel te duiden.

Sommige afbeeldingen in dit artikel bevatten spoilers.

Na het ‘action’ van Cary Fukunaga spelen Daniel Craig en de andere acteurs hun rol, maar tussen de opnamen door blijft het gissen naar wat al die cast- en crewleden precies doen en hoe ze elkaar niet voor de voeten lopen op de vaak overbevolkte set. Om dat laatste zoveel mogelijk te voorkomen heeft Hollywood een goed afgestemd systeem ontwikkeld voor het opnemen van een speelfilm.  

Meer dan duizend medewerkers

Bond 25 wordt gemaakt door een uitgebreide crew van meer dan duizend toegewijde mannen en vrouwen. Veel van hen werken op freelance basis, anderen zijn afkomstig van de bedrijven die op het terrein van Pinewood Studios gevestigd zijn.

Honderden mensen werken vanachter een bureau, zoals de CGI-specialisten die het opgenomen filmmateriaal digitaal bewerken. Zij lopen Daniel Craig in ieder geval niet voor de voeten als hij in Italië of Noorwegen zich op een scène voorbereidt. Anderen lopen wel op de set rond en vooral bij actiescènes is het aantal medewerkers aanzienlijk. Wat voor buitenstaanders als een drukke en onoverzichtelijke filmset overkomt, is in werkelijkheid een geoliede machine.     

Technici van de set

Voordat de acteurs met de repetitie van een scène beginnen, worden de technici gevraagd de set te verlaten. Achter de schermen hebben zij dan even niets om handen terwijl regisseur Cary Fukunaga met Daniel Craig, Rami Malek of Léa Seydoux de scène repeteert. 

Cary Fukunaga neemt dan eerst nog eens met de acteurs door wat hun karakter wil. Het belangrijkste voor een acteur is de betekenis van de dialoog te begrijpen en de situatie waarin hij of zij zich bevindt. Cary vertelt ook waar en wanneer ze op de set lopen, stilstaan of zitten, en natuurlijk waar de camera komt te staan. Vaak wordt de camera op de plek gezet waar de actie zich naar toe beweegt (let er maar eens op). Het is aan de regisseur te bepalen wanneer de acteurs tijdens een scène lopen en wanneer ze de dialogen spreken.  

Acteurs spelen scène voor

Als de acteurs voor de eerste keer de scène voorspelen, kijkt Cary Fukunaga hoe de acteurs zich bewegen binnen het door hem bedachte plan. Cary staat tijdens de repetitie zelf op de plek waar later de camera wordt neergezet.  

Na circa twintig minuten worden de afdelingshoofden op de set opgeroepen en spelen de acteurs de scène aan hen voor. Director of photography Linus Sandgren, de camera operator, de gaffer (hoofd elektricien) en de assistent- regisseur zien nu met eigen ogen wat de bedoeling is en wat dat voor hun eigen werk gaat betekenen. Via portofoons laten zij vervolgens de groep wachtende collega’s buiten de set weten welke apparatuur er extra uit de grote filmtrucks gehaald moet worden. 

Terwijl Daniel Craig en zijn tegenspelers verder repeteren, controleert de director of photography onder meer of de acteurs niet te dicht bij de muren van de set staan waardoor er geen ruimte voor achterlicht is. De dolly grip-medewerker kijkt nauwlettend toe waar hij wel en niet een camerarails kan uitleggen. En de gaffer bedenkt hoe de lampen het efficiëntst opgehangen kunnen worden zodat ze niet voor elke nieuwe camera-instelling verhangen hoeven te worden.

Als de afloop van een scène eenmaal vastligt, plakt de tweede camera assistent op de plek waar de acteurs stilstaan een markeringsstreep op de vloer. De focus puller gebruikt deze strepen later als referentie voor de afstand tussen de camera en de acteurs bij het instellen van de scherpte. Dit werk komt heel precies omdat in tegenstelling tot televisieopnamen bij film gewerkt wordt met een kleine scherptediepte. Met name tijdens de dialoogscènes zijn alleen de gezichten van de acteurs optimaal scherp, de achtergrond veel minder (let er maar eens op).   

Acteurs van de set

De acteurs verlaten vervolgens op hun beurt de filmset en gaan de make-up in of naar de kostuumafdeling. De overige crewleden komen nu met het extra materiaal de set op.

Cary Fukunaga en director of photography Linus Sandgren bespreken nu welk shot het eerst wordt opgenomen, waar de camerarails komt te liggen en welke lens nodig is. Stand-ins nemen de plaats in van de belangrijkste acteurs zodat het voor de licht- en cameramensen eenvoudiger is om de opname voor te bereiden. Voor het instellen van het lichtniveau hebben de stand-ins dezelfde haarkleur en huidtint als Daniel Craig, Naomie Harris en Léa Seydoux. 

Acteurs op de set

Wanneer de crew alles in gereedheid heeft gebracht, komen Daniel en de andere acteurs terug op de set en oefent de camera operator de camerabewegingen met hen. Na wat laatste aanpassingen volgt dan de eerste opname.

De basismethoden voor speelfilms maken is overal gelijk in de wereld. Niet omdat men elkaar nadoet, maar omdat het de beste manier is om elkaar niet in de weg te lopen. En er is nog een reden voor. Als Bond in Italië filmt dan moeten de lokaal aangetrokken medewerkers uiteraard op dezelfde manier te werk gaan als de Engelsen en Amerikanen.

Een tip uit ervaring

Ten slotte een tip voor wie zelf op een filmset wil werken: begin onderaan de ladder. Je mag dan buiten de lunchpauzes om extra broodjes, water, kauwgom en ander zaken voor de vermoeide en hongerige crew regelen. In een sector waar stress, hard werken, eindeloze perfectie, en lange dagen standaard zijn, scoor je daar als junior medewerker geweldig mee. Want net als in de echte wereld zijn het ook in de fantasiewereld van Hollywood de kleine dingen waar het dagelijks om draait.   

Het bericht Bond 25: Hoe ziet een werkdag op de set eruit? verscheen eerst op James Bond Nederland.

De set van A Bridge Too Far in Deventer; We liepen destijds ongehinderd rond op filmsets waar de Slag om Arnhem zelfs voor Hollywood begrippen groots in beeld werd bracht. Je kon er ook zomaar Bond-acteur Sean Connery tegenkomen die in de Overijsselse koekstad gestalte gaf aan een Britse generaal-majoor.

Pal naast de imposante 35mm Panavision camera’s van Hollywood stelden wij onze eigen state-of-the-art Super 8 filmcamera op. Toestemming om te filmen hadden we niet, maar niemand legde ons een strobreed in de weg. We ‘leenden’ regelmatig de filmklap van de Hollywood-collega’s. En op het einde van een draaidag maakte je een babbeltje met regisseur Richard Attenborough terwijl je samen gemoedelijk richting de cateringbus liep…

Op de set van James Bond? Ondenkbaar!

Op de filmset van James Bond is dit alles vandaag de dag ondenkbaar. De filmlocaties worden vaak al tijdens preproductie afgeschermd en de security neemt haar taak akelig serieus. Figuranten die wel eens op een filmset willen staan, worden gewoonlijk uit de plaatselijke bevolking gerekruteerd.

De kans dat 007 binnenkort ook Nederland aandoet lijkt klein, ondanks de stevige lobby van Friese politici om het Bond-circus naar ons land te halen.  

Hoe beland je als Hollander dan wel op een Bond-filmset? Hoe kun je vrij rondlopen in de Pinewood Studios waar je de filmklap van een beroemde productie even vasthoudt? Wel, dat laatste wordt misschien wat lastig, maar aan het eerste is wel een mouw te passen.

Voor wie geïnteresseerd is in James Bond en het filmproductieproces moet een bezoek aan het mekka van de Europese filmindustrie een aanlokkend vooruitzicht zijn. Niet iedereen weet dat dit sinds een aantal jaren tot op zekere hoogte mogelijk is.     

Met Street View verken je de studios

Met Google Street View verken je niet alleen de mooiste plekken van de wereld, minder bekend is dat je behalve bij musea en winkels ook in toenemende mate bij bedrijven binnen kunt wandelen. Zo ook bij Pinewood Studios. 

Typ Pinewood Studios in Google in en klik op het landkaartje dat rechts verschijnt. Klik onderin op het ‘Satelliet’ plaatje en zoom in op de pagina naar het woord Pinewood Studios. Sleep daarna het oranje poppetje rechtsonder naar Goldfinger Avenue. Kijk even goed rond waar je naar binnen kunt lopen en je staat even later in het hart van de oudste studio’s van Pinewood waar tachtig jaar filmgeschiedenis is geschreven. 

Producties in de 007 Stage

Ga terug naar de overzichtsfoto en verplaats je naar de grootste, langwerpige studio, de 007-stage. Eenmaal binnen in de 114 meter lange studio loop je rondom de grote bak waarin voor The Spy Who Loved Me in 1977 drie enorme onderzeeërs in het water lagen. 

In 2012 bouwde special effects supervisor Chris Corbould in de 007-stage voor Skyfall een achtbaan met twee levensgrote treinwagons. Een tiental op afstand bedienbare camera’s filmden vervolgens hoe de trein uit de rails vloog en recht op Daniel Craig af denderde. De 15 ton zware wagons stopten maar nét voor het einde van de studiomuur… 

Wandel daarna even binnen bij de Underwater Stage. Met Street View loop je 360 graden om dit waterbassin heen. De stage is de locatie waar Daniel Craig en Eva Green in 2006 hun dramatische onderwaterscènes voor Casino Royale filmden. Wil je zien hoe ze hun natte avontuur in Casino Royale ondergingen, bekijk de video hieronder.

Tenzij de lobby van de Friezen zoden aan de dijk zet, kom je met Street View waarschijnlijk nog het dichtst op de plek waar het zich allemaal afspeelde. Het lijkt het hoogst haalbare, want een studio tour bij Pinewood is niet mogelijk. Maar er moet iets te dromen overblijven – tot die tijd hebben we daarvoor de Bond-films zelf.

Het bericht “Rondlopen in de 007 studio’s van James Bond” verscheen eerst op James Bond Nederland.